വാഞ്ഛിതാര്ഥകരാ ജ്ഞേയാ ദക്ഷഇണാദ്വാമതോ ഗതാഃ । ശിവാ ശ്യാമാനനാച്ഛൂച്ഛൂഃ പിങ്ഗലാ ഗൃഹഗോധികാ ।। ൨൩൧.
വലതുവശം വിട്ട് ഇടതുവശം വഴി വരുന്ന പക്ഷികൾ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്നവയാണെന്ന് അറിയണം; ശ്യാമ, നാച്ചൂ, ശൂ, പിങള, വീട്ടിൽ കാണുന്ന ഗോദിക എന്നിവയും ശുഭമാണ്.
ശൂകരീ പരപുഷ്ടാ ച പുന്നാമാനശ്ച വാമതഃ । സ്ത്രീസഞ്ജ്ഞാ ഭാസകാരൂഷകപിശ്രീകര്ണച്ഛിത്കരാഃ ।। ൨൩൧.
പെൺപന്നി, പരപുഷ്ട, പുന്നാമാനൻ, ഇടതുവശം വഴി വരുന്നവ, സ്ത്രീപേരുകൾ ഉള്ളവർ, ഭാസ, കാരൂഷ, കപിശ്രീ, കർണച്ഛിത് എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
കപിശ്രീകര്ണപിപ്യീകാ൩ രുരുശ്യേനാശ്ച ദക്ഷിണാഃ । ജാതോക്ഷാഹിശശക്രോഡഗോധാനാം കീര്ത്തനം ശുഭം ।। ൨൩൧.
കപിശ്രീ, കർണ, പിപ്യിക, റുരു, എണ എന്നിവ വലതുവശം വഴി വരുമ്പോൾ ശുഭം; കാള, പാമ്പ്, മുയൽ, പന്നി, ഗോദിക എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതും ശുഭമാണ്.
തതഃ സന്ദര്ശനം നേഷ്ടം പ്രതീപം വാനരര്ക്ഷംയോഃ । കാര്യ്യകൃദ്ബലീ ശകുനഃ പ്രസ്ഥിതസ്യ ഹി യോഽന്വഹം ।। ൨൩൧.
അതിനാൽ, വാനരനെയും കരടിയെയും എതിർവശം നിന്ന് കാണുന്നത് ഇഷ്ടമല്ല; എന്നാൽ, യാത്രയ്ക്കു പുറപ്പെടുന്നവനെ ദിവസവും പിന്തുടരുന്ന പക്ഷി കാര്യസിദ്ധിക്ക് സഹായകരമാണ്.
ഭവേത്തസ്യ ഫലം വാച്യം തദേവ ദിവസം ബുധൈഃ । മത്താ ഭക്ഷ്യാര്ഥിനോ ബാലാ വൈരസക്താസ്തഥൈവ ച ।। ൨൩൧.
അന്നേ ദിവസം തന്നെ അതിന്റെ ഫലം ജ്ഞാനികൾ അറിയിക്കണം; മദം പിടിച്ചവ, ഭക്ഷണം തേടുന്നവ, ബാലപക്ഷികൾ, വൈരം ഉള്ളവ എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ കണക്കാക്കണം.
സീമാന്തമഭ്യന്തരിതാ വിജ്ഞേയാ നിഷ്ഫലാ ദ്വിജ । ഏകദ്വിത്രിചതുര്ഭിസ്തു ശിവാ ധന്യാ രുതൈര്ഭവേത് ।। ൨൩൧.
പക്ഷി അതിന്റെ അതിരിൽ കയറി അകത്ത് തന്നെ ഇരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ദ്വിജാ, അതിന് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല; പക്ഷേ, ഒരിക്കൽ, രണ്ടിക്കൽ, മൂന്നിക്കൽ, നാലിക്കൽ വിളിച്ചാൽ ശുഭവും ധന്യവും ആയ ഫലമാണ്.
പഞ്ചഭിശ്ച തഥാ ഷഡ്ഭിരധന്യാ പരികീര്ത്തിതാ । സപ്തഭിശ്ച തഥാ ധന്യാ നിഷ്ഫലാ പരതോ ഭവേത് ।। ൨൩൧.
അത് അഞ്ചോ ആറോ തവണ വിളിച്ചാൽ ഫലം ഇല്ലാത്തതായാണ് പറയുന്നത്; ഏഴു തവണ വിളിച്ചാൽ വീണ്ടും ഫലമുള്ളതും, അതിനപ്പുറം വിളിച്ചാൽ ഫലമില്ലാത്തതുമാണ്.
നൃണാം രോമാഞ്ചജനനീ വാഹനാനാം ഭയപ്രദാ । ജ്വാലാനലാ സൂര്യ്യമുഖീ വിജ്ഞേയാ ഭയവര്ദ്ധനീ ।। ൨൩൧.
മനുഷ്യർക്കു രോമാഞ്ചം ഉണ്ടാക്കുകയും, വാഹനങ്ങൾക്കു ഭയം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു; ജ്വാലാനലാ, സൂര്യമുഖി എന്ന പക്ഷി ഭയം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
പ്രഥമം സാരങ്ഗേ ദൃഷ്ടേ ശുഭേ ദേശേ ശുഭം ഭവേത് । സംവത്സരം മനുഷ്യസ്യ അശുഭേ ച ശുഭം തഥാ ।। ൨൩൧.
ശുഭസ്ഥലത്ത് ആദ്യം മാൻ കാണുമ്പോൾ, ആ മനുഷ്യന് ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ശുഭഫലം ലഭിക്കും; അശുഭസ്ഥലത്തും അതു ശുഭമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
തഥാവിധന്നരഃ പശ്യേത്സാരങ്ഗം പ്രഥമേഽഹനി । ആത്മനശ്ച തഥാത്വേന ജ്ഞാതവ്യം വത്സരം ഫലം ।। ൨൩൧.
അങ്ങനെയുള്ള ഒരു മനുഷ്യൻ ആദ്യദിവസം മാൻ കാണുകയാണെങ്കിൽ, തന്റെ ജീവിതത്തെ അനുസരിച്ച് ആ വർഷത്തെ ഫലം മനസ്സിലാക്കണം.
പുഷ്കര ഉവാച സര്വയാത്രാം പ്രവക്ഷ്യാമി രാജധര്മസമാശ്രയാത് । അസ്തങ്ഗതേ നീചഗതേ വികലേ രിപുരാശിഗേ ।। ൨൩൩.
പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: രാജധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ച് എല്ലാ യാത്രാവിഷയങ്ങളും ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു; സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും, താഴ്ന്നിരിക്കുമ്പോഴും, മങ്ങിയിരിക്കുമ്പോഴും, ശത്രു ശക്തിയിലിരിക്കുമ്പോഴും.
പ്രതിലോമേ ച വിധ്വസ്തേ ശുക്രേ യാത്രാം വിസര്ജയേത് । പ്രതിലോമേ ബുധേ യാത്രാം ദിക്പത്തൌ ച തഥാ ഗ്രഹേ ।। ൨൩൩.
ഗ്രഹങ്ങൾ പ്രതിലോമമായിരിക്കുമ്പോഴും ദോഷം വന്നിരിക്കുമ്പോഴും, ശുക്രൻ അശുഭമായിരിക്കുമ്പോഴും, ബുധൻ പ്രതിലോമമായിരിക്കുമ്പോഴും, ഗ്രഹം ദിശാസന്ധിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോഴും യാത്ര ഒഴിവാക്കണം.
ബൈധൃതൌ ച വ്യതീപാതേ നാഗേ ച ശകുനൌ തഥാ । ചതുഷ്പാദേ ച കിന്തുഘ്നേ തഥാ യാത്രാം വിവര്ജയേത് ।। ൨൩൩.
ബൈധൃതി നക്ഷത്രത്തിലും, വ്യതീപാത സമയത്തും, നാഗ നക്ഷത്രത്തിലും, നാലുകാലി ശകുനമായിരിക്കുമ്പോഴും, കിന്റുഘ്നമായിരിക്കുമ്പോഴും യാത്ര ഒഴിവാക്കണം.
വിപത്താരേ നൈധനേ ച പ്രത്യരൌ ചാഥ ജന്മനി । ഗണ്ഡേ വിവര്ജയേദ്യാത്രാം രിക്തായാഞ്ച തിഥാവപി ।। ൨൩൩.
അപകടകാലത്തും, മരണസമയത്തും, വിരോധകാലത്തും, ജനനസമയത്തും, ഗണ്ടതിഥിയിലോ ശൂന്യതിഥിയിലോ യാത്ര ചെയ്യരുത്.
ഉദീചീ ച തഥാ പ്രാചീ൨ തയോരൈക്യം പ്രകീര്ത്തിതം । പശ്ചിമാ ദക്ഷിണാ യാ ദിക് തയോരൈക്യം തഥൈവ ച ।। ൨൩൩.
വടക്കും കിഴക്കും ദിശകൾ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ പടിഞ്ഞാറും തെക്കും ദിശകളും ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
വായ്വഗ്നിദികസമുദ്ഭതം പരിഘന്ന തു ലങ്ഘയേത് । ആദിത്യചന്ദ്രശൌരാസ്തു ദിവസാശ്ച ന ശോഭനാഃ ।। ൨൩൩.
വായുവും അഗ്നിയും കാണുന്ന ദിക്കുകളിൽ നിന്നു ഉയരുന്ന പരിഘം കടക്കരുത്. സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ചൊവ്വയും ഭരിക്കുന്ന ദിവസങ്ങൾ ശുഭകരമല്ല.
വായ്വഗ്നിദിക്സമുദ്ഭ്തം പരിഘന്ന തു ലഹ്ഘയേത് । മൈത്രാദ്യാന്യപരേ ചാഥ വാസവാദ്യാനി വാപ്യുദക് ।। ൨൩൩.
വായുവും അഗ്നിയും കാണുന്ന ദിക്കുകളിൽ നിന്നു ഉയരുന്ന പരിഘം കടക്കരുത്. മിത്രനും മറ്റ് ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും ജലദേവന്മാരും ഭരിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളും ഒഴിവാക്കണം.
സര്വദ്വാരാണി ശസ്താനി ഛായാമാനം വദാമി തേ । ആദിത്യേ വിംശതിര്ജ്ഞേയാശ്ചന്ദ്രേ ഷോഡസ കീര്ത്തിതാഃ ।। ൨൩൩.
എല്ലാ വാതിലുകളും ശുഭമാണ്. നിന്റെ ചോദ്യം അനുസരിച്ച് നിഴൽകാലങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു: സൂര്യനിൽ ഇരുപത്, ചന്ദ്രനിൽ പതിനാറ് അറിയേണ്ടതാണ്.
ഭൌമേ പഞ്ചദശൈവോക്താശ്ചതുര്ദശ തഥാ ബുധേ । ത്രയോദശ തഥാ ജീവേ ശുക്രേ ദ്വാദശ കീര്ത്തിതാഃ ।। ൨൩൩.
ചൊവ്വയിൽ പതിനഞ്ച്, ബുധനിൽ പതിനാലു, വ്യാഴത്തിൽ പതിമൂന്ന്, ശുക്രനിൽ പന്ത്രണ്ട് നിഴൽകാലങ്ങൾ പറയുന്നു.
ഏകാദശ തഥാ സൌരേ സര്വകര്മസു കീര്ത്തിതാഃ । ജന്മലഗ്നേ ശക്രചാപേ സമ്മുഖേ ന വ്രജേന്നരഃ ।। ൨൩൩.
ശനിയിൽ പതിനൊന്ന് നിഴൽകാലങ്ങൾ എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമാണ്. ജന്മലഗ്നത്തോ, ഇന്ദ്രചാപത്തോ, നേരെ മുന്നിലോ ആണെങ്കിൽ മനുഷ്യൻ യാത്ര ചെയ്യരുത്.
ശകുനാദൌ ശുഭേ യായാജ്ജയായ ഹരിമാസ്മരന് । വക്ഷ്യേ മണ്ഡലചിന്താന്തേ കര്ത്തവ്യം രാജരക്ഷണം ।। ൨൩൩.
ശുഭമായ ശകുനങ്ങൾ തുടങ്ങുമ്പോൾ വിജയത്തിനായി ഹരിയെ ഓർത്ത് പുറപ്പെടണം. മണ്ഡലചിന്തയുടെ അവസാനം രാജാവിന്റെ സംരക്ഷണം എങ്ങനെ ചെയ്യണം എന്നത് ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
സ്വാമ്യമാത്യം തഥാ ദുര്ഗം കോഷോ ദണ്ഡസ്തഥൈവ ച । മിത്രഞ്ജനപദശ്ചൈവ രാജ്യം സപ്താങ്ഗമുച്യതേ ।। ൨൩൩.
സ്വാമി, മന്ത്രിമാർ, കോട്ട, ധനശേഖരം, ശിക്ഷ, സുഹൃത്ത്, ദേശം — ഇതാണ് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഏഴു അവയവങ്ങൾ എന്ന് പറയുന്നു.
സപ്താങ്ഗസ്യ തു രാജ്യസ്യ വിഘ്നകര്തൄന് വിനാശയേത്। ൩മണ്ഡലേഷു ച സര്വേഷു വൃദ്ധിഃ കാര്യ്യാ മഹീക്ഷിതാ ।। ൨൩൩.
ഏഴു ഭാഗങ്ങളുള്ള രാജ്യത്തിന് തടസ്സങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കണം. എല്ലാ മണ്ഡലങ്ങളിലും രാജാവ് വളർച്ചയ്ക്കായി ശ്രമിക്കണം.
ആത്മമണ്ഡലമേവാത്ര പ്രഥമം മണ്ഡലം ഭവേത് । സാമന്താസ്തസ്യ വിജ്ഞേയാ രിപവോ മണ്ഡലസ്യ തു ।। ൨൩൩.
ഇവിടെയ്ക്ക് സ്വന്തം മണ്ഡലമാണ് ആദ്യം പരിഗണിക്കേണ്ടത്. അതിന്റെ സമീപരാജാക്കന്മാരാണ് ശത്രുക്കളും, അവരുടെ ശത്രുക്കളും അറിയണം.
ഉപേതസ്തു സുഹൃജ് ജ്ഞേയഃ ശത്രുമിത്രമതഃ പരം । മിത്രമിത്രം തതോ ജ്ഞേയം മിത്രമിത്രരിപുസ്തതഃ ।। ൨൩൩.
ചേർന്ന സുഹൃത്ത് സുഹൃത്തായാണ് അറിയേണ്ടത്. അതിന് ശേഷം ശത്രുവിന്റെ സുഹൃത്ത്, പിന്നെ സുഹൃത്തിന്റെ സുഹൃത്ത്, പിന്നെ അവന്റെ ശത്രു.
ഏതത്പുരസ്താത് കഥിതം പശ്ചാദപി നിബോധ മേ । പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹസ്തതഃ പശ്ചാത്തതസ്ത്വാക്രന്ദ ഉച്യതേ ।। ൨൩൩.
ഇവയെല്ലാം മുമ്പ് പറഞ്ഞതാണ്. ഇനി കേൾക്കൂ: അതിന് ശേഷം പിന്വശം പിടിക്കുന്നവൻ, പിന്നെ ആക്രന്ദം എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ വരുന്നു.
ആസാരസ്തു തതോഽന്യഃ സ്യാദാ ക്രന്ദാസാര ഉച്യതേ । ജിഗീഷോഃ ശത്രുയുക്തസ്യ വിമുക്തസ്യ തഥാ ദ്വിജ ।। ൨൩൩.
അതിനുശേഷം മറ്റൊരു ആക്രന്ദാസാരൻ വരുന്നു. ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, ശത്രുവുമായി ചേർന്നവനും, ശത്രുവിൽ നിന്ന് മോചിതനായവനും ഇതെല്ലാം ബാധകമാണ്.
നാത്രാപി നിശ്ചയഃ ശക്യോ വക്തും മനുജപുങ്ഗവ । നിഗ്രഹാനുഗ്രഹേ ശക്തോ മധ്യസ്ഥഃ പരികീര്ത്ത്തിഃ ।। ൨൩൩.
ഇവിടെയും ഉറപ്പുള്ളത് പറയാൻ കഴിയില്ല, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠ. നിയന്ത്രിക്കാനും അനുഗ്രഹിക്കാനും കഴിയുന്നവനാണ് മധ്യസ്ഥൻ എന്ന് പറയുന്നു.
നിഗ്രഹാനുഗ്രഹേ ശക്തഃ സര്വേഷാമപി യോ ഭവേത് । ഉദാസീനഃ സ കഥിതോ ബലവാന് പൃഥിവീപതിഃ ।। ൨൩൩.
എല്ലാവരെയും നിയന്ത്രിക്കാനും അനുഗ്രഹിക്കാനും കഴിയുന്നവനാണ് ഉദാസീനൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. അവനാണ് ശക്തനായ ഭൂപതി.
പുഷ്കര ഉവാച വിശന്തി യേന മാര്ഗേണ വായസാ ബഹവഃ പുരം ।൦൧ തേന മാര്ഗേണ രുദ്ധസ്യ പുരസ്യ ഗ്രഹണം ഭവേത് ॥൦൧ സേനായാം യദി വാസാര്ഥേ നിവിഷ്ടോ വായസോ രുവന് ।൦൨ വാമോ ഭയാതുരസ്ത്രസ്തോ ഭയം വദതി ദുസ്തരം(൧) ॥൦൨ ഛായാങ്ഗവാഹനോപാനച്ഛത്രവസ്ത്രാദികുട്ടനേ ।൦൩ മൃത്യുസ്തത്പൂജനേ പൂജാ തദിഷ്ടകരണേ ശുഭം ॥൦൩ പ്രോഷിതാഗമകൃത്കാകഃ കുര്വന് ദ്വാരി ഗതാഗതം ।൦൪ രക്തം ദഗ്ധം ഗൃഹേ ദ്രവ്യം ക്ഷിപന്വഹ്നിവേദകഃ ॥൦൪ ന്യസേദ്രക്തം പുരസ്താച്ച നിവേദയതി ബന്ധനം ।൦൫ പീതം ദ്രവ്യം തഥാ രുക്മ രൂപ്യമേവ തു ഭാര്ഗവ ॥൦൫ യച്ചൈവോപനയേദ്ദ്രവ്യം തസ്യ ലബ്ധിം വിനിര്ദിശേത് ।൦൬ ദ്രവ്യം വാപനയേദ്യത്തു തസ്യ ഹാനിം വിനിര്ദിശേത് ॥൦൬ പുരതോ ധനലബ്ധിഃ സ്യാദാമമാംസസ്യ ഛര്ദനേ ।൦൭ ഭൂലബ്ധിഃ സ്യാന്മൃദഃ ക്ഷേപേ രാജ്യം രത്നാര്പണേ മഹത് ॥൦൭ യാതുഃ കാകോഽനുകൂലസ്തു ക്ഷേമഃ കര്മക്ഷമോ ഭവേത് ।൦൮ ന ത്വര്ഥസാധകോ ജ്ഞേയഃ പ്രതികൂലോ ഭയാവഹഃ ॥൦൮ സമ്മുഖേഽഭ്യേതി വിരുവന് യാത്രാഘാതകരോ ഭവേത് ।൦൯ വാമഃ കാകഃ സ്മൃതോ ധന്യോ ദക്ഷിണോഽര്ഥവിനാശകൃത്(൨) ॥൦൯ വാമോഽനുലോമഗഃ ശ്രേഷ്ഠോ മധ്യമോ ദക്ഷിണഃ സ്മൃതഃ ।൧൦ പ്രതിലോമഗതിര്വാമോ ഗമനപ്രതിഷേധകൃത് ॥൧൦ നിവേദയതി യാത്രാര്ഥമഭിപ്രേതം ഗൃഹേ ഗതഃ(൧) ।൧൧ ഏകാക്ഷരചരണസ്ത്വര്കം വീക്ഷമാണോ ഭയാവഹഃ ॥൧൧ കോടരേ വാസമാനശ്ച മഹാനര്ഥകരോ ഭവേത് ।൧൨ ന ശുഭസ്തൂഷരേ കാകഃ പങ്കാങ്കഃ സ തു ശസ്യതേ ॥൧൨ അമേധ്യപൂര്ണവദനഃ കാകഃ സര്വാര്ഥസാധകഃ(൨) ।൧൩ ജ്ഞേയാഃ പതത്രിണോഽന്യേഽപി കാകവദ്ഭൃഗുനന്ദന ॥൧൩ സ്കന്ധാവാരാപസവ്യസ്ഥാഃ ശ്വാനോ വിപ്രവിനാശകാഃ ।൧൪ ഇന്ദ്രസ്ഥാനേ നരേന്ദ്രസ്യ പുരേശസ്യ തു ഗോപുരേ ॥൧൪ അന്തര്ഗൃഹേ ഗൃഹേശസ്യ മരണായ ഭവേദ്ഭഷന് ।൧൫ യസ്യ ജിഘ്രതി വാമാങ്ഗം തസ്യ സ്യാദര്ഥസിദ്ധയേ ॥൧൫ ഭയായ ദക്ഷിണം ചാങ്ഗം തഥാ ഭുജമദക്ഷിണം ।൧൬ യാത്രാഘാതകരോ യാതുര്ഭവേത്പ്രതിമുഖാഗതഃ ॥൧൬ മാര്ഗാവരോധകോ മാര്ഗേ ചൌരാന് വദതി ഭാര്ഗവ ।൧൭ അലാഭോഽസ്ഥിമുഖഃ പാപോ രജ്ജുചീരമുഖസ്തഥാ ॥൧൭ സോപാനത്കമുഖോ ധന്യോ മാംസപൂര്ണമുഖോഽപി ച ।൧൮ അമങ്ഗല്യമുഖദ്രവ്യം കേശഞ്ചൈവാശുഭം തഥാ ॥൧൮ അവമൂത്ര്യാഗ്രതോ യാതി യസ്യ തസ്യ ഭയം ഭവേത് ।൧൯ യസ്യാവമൂത്ര്യ വ്രജതി ശുഭം ദേശന്തഥാ ദ്രുമം ॥൧൯ മങ്ഗലഞ്ച തഥാ ദ്രവ്യം തസ്യ സ്യാദര്ഥസിദ്ധയേ ।൨൦ ശ്വവച്ച രാമ വിജ്ഞേയാസ്തഥാ വൈ ജമ്ബുകാദയഃ ॥൨൦ ഭയായ സ്വാമിനി ജ്ഞേയമനിമിത്തം രുതങ്ഗവാം ।൨൧ നിശി ചൌരഭയായ സ്യാദ്വികൃതം മൃത്യവേ തഥാ ॥൨൧ ശിവായ സ്വാമിനോ രാത്രൌ ബലീവര്ദോ നദന് ഭവേത് ।൨൨ ഉത്സൃഷ്ടവൃഷഭോ രാജ്ഞോ വിജയം സമ്പ്രയച്ഛതി ॥൨൨ അഭയം ഭക്ഷയന്ത്യശ്ച ഗാവോ ദത്താസ്തഥാ സ്വകാഃ ।൨൩ ത്യക്തസ്നേഹാഃ സ്വവത്സേഷു ഗര്ഭക്ഷയകരാ മതാഃ ॥൨൩ ഭൂമിം പാദൈര്വിനിഘ്നന്ത്യോ ദീനാ ഭീതാ ഭയാവഹാഃ ।൨൪ ആര്ദ്രാങ്ഗ്യോ ഹൃഷ്ടരോമാശ്ച ശൃഗലഗ്നമൃദഃ ശുഭാഃ ॥൨൪ മഹിഷ്യാദിഷു ചാപ്യേതത്സര്വം വാച്യം വിജാനതാ ।൨൫ ആരോഹണം തഥാന്യേന സപര്യാണസ്യ(൧) വാജിനഃ ॥൨൫ ജലോപവേശനം നേഷ്ടം ഭൂമൌ ച പരിവര്തനം ।൨൬ വിപത്കരന്തുരങ്ഗസ്യ സുപ്തം വാപ്യനിമിത്തതഃ ॥൨൬ യവമോദകയോര്ദ്വേഷസ്ത്വകസ്മാച്ച ന ശസ്യതേ ।൨൭ വദനാദ്രുധിരോത്പത്തിര്വേപനം ന ച ശസ്യതേ ॥൨൭ ക്രീഡന് വൈകഃ കപോതൈശ്ച സാരികാഭിര്മൃതിം വദേത് ।൨൮ സാശ്രുനേത്രോ ജിഹ്വയാ ച പാദലേഹീ വിനഷ്ടയേ(൨) ॥൨൮ വാമപാദേന ച തഥാ വിലിഖംശ്ച വസുന്ധരാം ।൨൯ സ്വപേദ്വാ വാമപാര്ശ്വേന ദിവാ വാ ന ശുഭപ്രദഃ ॥൨൯ ഭയായ സ്യാത്സകൃന്മൂത്രീ തഥാ നിദ്രാവിലാനനഃ ।൩൦ ആരോഹണം ന ചേദ്ദദ്യാത്പ്രതീപം വാ ഗൃഹം വ്രജേത് ॥൩൦ യാത്രാവിഘാതമാചഷ്ടേ വാമപാര്ശ്വം തഥാ സ്പൃശന് ।൩൧ ഹേഷമാണഃ ശത്രുയോധം പാദസ്പര്ശീ ജയാവഹഃ ॥൩൧ ഗ്രാമേ വ്രജതി നാഗശ്ചേന്മൈഥുനം ദേശഹാ ഭവേത് ।൩൨ പ്രസൂതാ നാഗവനിതാ മത്താ ചാന്തായ ഭൂപതേഃ ॥൩൨ ആരോഹണം ന ചേദ്ദദ്യാത്പ്രതീപം വാ ഗൃഹം വ്രജേത് ।൩൩ മദം വാ വാരണോ ജഹ്യാദ്രാജഘാതകരോ ഭവേത് ॥൩൩ വാമം ദക്ഷിണപാദേന പാദമാക്രമതേ ശുഭഃ ।൩൪ ദക്ഷിണഞ്ച തഥാ ദന്തം പരിമാര്ഷ്ടി കരേണ ച ॥൩൪ വൃഷോഽശ്വഃ കുഞ്ജരോ വാപി രിപുസൈന്യഗതോഽശുഭഃ ।൩൫ ഖണ്ഡമേഘാതിവൃഷ്ട്യാ തു സേനാ നാശമവാപ്നുയാത് ॥൩൫ പ്രതികൂലഗ്രഹര്ക്ഷാത്തു തഥാ സമ്മുഖമാരുതാത്(൧) ।൩൬ യാത്രാകാലേ രണേ വാപി ഛത്രാദിപതനം ഭയം ॥൩൬ ഹൃഷ്ടാ നരാശ്ചാനുലോമാ ഗ്രഹാ വൈ ജയലക്ഷണം ।൩൭ കാകൈര്യോധാഭിഭവനം ക്രവ്യാദ്ഭിര്മണ്ഡലക്ഷയഃ ॥൩൭ പ്രാചീപശ്ചിമകൈശാനീ ശൌമ്യാ പ്രേഷ്ഠാ ശുഭാ ച ദിക്
പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: ഒരേ വഴി വഴി അനേകം കാക്കകൾ നഗരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, ആ വഴി തടയപ്പെട്ടാൽ നഗരം കീഴടക്കപ്പെടും. കാക്ക സൈന്യത്തിൽ വിശ്രമിക്കാൻ ഇരുന്നു കാക്കാറുമ്പോൾ, ഇടതുവശത്തോ ഭയപ്പെട്ടോ ഉണർന്നോ ഇരുന്നാൽ വലിയ ഭയം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാക്ക നിഴൽ, അവയവം, വാഹനം, ചെരിപ്പ്, കുട, വസ്ത്രം മുതലായവ കൊത്തുകയാണെങ്കിൽ, അതിനെ പൂജിച്ചാൽ മരണവും, ആഗ്രഹിച്ച കാര്യത്തിന് ഉപയോഗിച്ചാൽ ശുഭവും ആണ്. യാത്രയിൽ പോയവന്റെ വാതിൽ ചുറ്റി കാക്ക പറക്കുകയോ, ചുവപ്പോ ചുട്ടതോ ആയ വസ്തു വീട്ടിൽ ഇടുകയോ ചെയ്താൽ അഗ്നി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചുവപ്പ് വസ്തു മുന്നിൽ വെച്ചാൽ തടവ് വരും. മഞ്ഞ, പൊന്നും വെള്ളിയും കൊണ്ടുവന്നാൽ ലാഭം; അതു എടുത്തു പോയാൽ നഷ്ടം. മുന്നിൽ ധനം കണ്ടാൽ ലാഭം; കച്ചവണ്ടി ഛർദിച്ചാൽ ഭൂമി ലഭിക്കും; മണ്ണ് എറിയുകയാണെങ്കിൽ ദേശം ലഭിക്കും; രത്നം സമർപ്പിച്ചാൽ വലിയ രാജ്യം ലഭിക്കും. യാത്രക്കാരന് അനുകൂലമായ കാക്ക സുരക്ഷയും വിജയവും നൽകും; വിരോധിയായാൽ ഭയവും പരാജയവും വരും. മുന്നിൽ കാക്കാറി വരികയാണെങ്കിൽ യാത്ര തടസ്സപ്പെടും. ഇടതുവശത്തുള്ള കാക്ക ധന്യൻ, വലതുവശത്തുള്ളത് നഷ്ടം വരുത്തും. ഇടതുവശം വഴി നേരെ പോകുന്ന കാക്ക ശ്രേഷ്ഠം, മദ്ധ്യസ്ഥൻ വലതുവശത്തുള്ളവൻ; ഇടതുവശം വഴി പ്രതിലോമം പോകുന്നവൻ യാത്ര തടയും. കാക്ക വീട്ടിൽ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യത്തിനായി വന്നാൽ ആ കാര്യം സാധിക്കും. ഒരുകാലിൽ സൂര്യനെ നോക്കി നിൽക്കുന്ന കാക്ക ഭയം നൽകും. കുഴിയിൽ താമസിക്കുന്ന കാക്ക വലിയ അനർത്ഥം വരുത്തും. മഞ്ഞിൽ കാക്ക ശുഭമല്ല, പക്ഷേ ചളി ഉള്ളത് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. മലപൂർണ്ണ വായുള്ള കാക്ക എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കും. മറ്റു പക്ഷികളും കാക്കപോലെ അറിയണം, ഭൃഗുനന്ദനാ. ക്യാമ്പിന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിൽക്കുന്ന നായകൾ ബ്രാഹ്മണനാശം വരുത്തും. രാജാവിന്റെ സ്ഥലത്തോ നഗരവാതിലിലോ വീട്ടിനകത്തോ吠ച്ചാൽ ഉടമയ്ക്ക് മരണം വരും. ഇടതുവശം നക്കാൽ വിജയവും, വലതുവശം നക്കാൽ ഭയവും, വലതുകൈ നക്കാൽ യാത്ര തടസ്സവും. യാത്രക്കാരനെ നേരെ നോക്കി吠ച്ചാൽ യാത്ര തടസ്സം. വഴി തടയുന്നവൻ കള്ളന്മാരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അസ്ഥി നിറഞ്ഞ വായോ കയർ നിറഞ്ഞ വായോ നഷ്ടം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചെരിപ്പ് ഉള്ള വായോ മാംസം നിറഞ്ഞ വായോ ശുഭം. അമംഗല്യമായ വസ്തുവോ മുടി ഉള്ള വായോ അശുഭം. മുന്നിൽ മൂത്രം ചെയ്താൽ ഭയം, മൂത്രം ചെയ്തു പോയാൽ ശുഭം; നല്ല സ്ഥലത്തോ മരത്തിലോ പോയാൽ ശുഭം. മംഗള വസ്തുവിലേക്കോ പോയാൽ വിജയവും. നായപോലെ ജംബുക് മുതലായവയും അങ്ങനെ തന്നെ. കാരണം ഇല്ലാതെ吠ച്ചാൽ ഉടമയ്ക്ക് ഭയം. രാത്രി അന്യമായ吠ൽ മരണത്തിനും ഭയത്തിനും. രാത്രി കാള吠ച്ചാൽ ഉടമയ്ക്ക് ശുഭം. കാള വിട്ടുവിട്ടാൽ രാജാവിന് വിജയം. പശുക്കൾ ഭയമില്ലാതെ ഭക്ഷിക്കുകയോ, നൽകുകയോ, സ്വന്തം പശുക്കളായിരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ശുഭം; കിടാവിനോട് സ്നേഹം വിട്ടാൽ ഗർഭനാശം. കാലുകൾ കൊണ്ട് നിലം അടിച്ചാൽ, ദുഃഖിതരായോ ഭയപ്പെട്ടോ ഇരുന്നാൽ ഭയം. അവയവങ്ങൾ ഈർപ്പം, രോമങ്ങൾ നട്ടു നിൽക്കുന്നു, ജംബുക് ചളി പുരട്ടിയാൽ ശുഭം. മഹിഷി മുതലായവയിലും ഇതെല്ലാം പറയണം. കുതിരയെ മറ്റൊന്ന് കയറുകയോ വെള്ളത്തിൽ ഇരിക്കുകയോ നിലത്ത് ഉരുണ്ടു കളിക്കുകയോ ചെയ്താൽ ഇഷ്ടമല്ല. കുതിര വീഴുകയോ കാരണം ഇല്ലാതെ ഉറങ്ങുകയോ ചെയ്താൽ അശുഭം. യവം, മധുരം എന്നിവ ഇഷ്ടപ്പെടാതിരിക്കുക, പെട്ടെന്ന് നിരസിക്കുക എന്നിവ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല. വായിൽ രക്തം വരികയോ വിറയൽ വരികയോ ചെയ്താൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല. പ്രാവുകളും സാരികകളും ഒറ്റക്ക് കളിക്കുകയാണെങ്കിൽ മരണ സൂചന. കണ്ണിൽ കണ്ണുനീർ, നാവുകൊണ്ട് കാലുകൾ നക്കുക, നശീകരണം. ഇടതുകാലിൽ നിലം ചുരണ്ടുക, ഇടതുവശം കിടക്കുക, പകൽ ഉറങ്ങുക, ശുഭം അല്ല. ഒരിക്കൽ മാത്രം മൂത്രം, മുഖം ഉറക്കം, ഭയം. കയറാൻ അനുവദിക്കാതെ, എതിർവശം വീട്ടിൽ കയറുകയോ ചെയ്താൽ യാത്ര തടസ്സം. ഇടതുവശം തൊടുമ്പോൾ യാത്ര തടസ്സം. കുതിര കിടക്കുമ്പോൾ, പാദം തൊടുമ്പോൾ, യുദ്ധത്തിൽ വിജയം. ഗ്രാമത്തിൽ ആന സുഖം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ ദേശനാശം. ആന പെൺകുട്ടി പ്രസവിച്ചാൽ, മദം പിടിച്ചാൽ രാജാവിന് അന്ത്യം. കയറാൻ അനുവദിക്കാതെ, എതിർവശം വീട്ടിൽ കയറുകയോ ചെയ്താൽ തടസ്സം. ആന മദം വിട്ടാൽ രാജാവിന് മരണവും. വലതുകാലിൽ ഇടതുകാലിൽ തൊടുമ്പോൾ ശുഭം; വലതു പല്ല് കൈകൊണ്ട് തൊടുമ്പോഴും ശുഭം. കാള, കുതിര, ആന ശത്രുസൈന്യത്തിലേക്ക് പോയാൽ അശുഭം. മേഘം പൊട്ടി കനത്ത മഴ പെയ്യുമ്പോൾ സൈന്യം നശിക്കും. അനുകൂലമല്ലാത്ത ഗ്രഹങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, എതിർ കാറ്റ്, യാത്രയിലോ യുദ്ധത്തിലോ കുട വീഴുകയോ ചെയ്താൽ ഭയം. ജനങ്ങൾ സന്തോഷവാന്മാരും ഗ്രഹങ്ങൾ അനുകൂലവുമാണെങ്കിൽ വിജയം. കാക്കകൾ സൈന്യത്തെ കീഴടക്കുകയോ മൃഗങ്ങൾ ആക്രമിക്കുകയോ ചെയ്താൽ വലയം നശിക്കും. കിഴക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, ഈശാന്യം എന്നിവ ശുഭദിശകളായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.