അഗ്നിപുരാണമ്

യസ്യാം സ്ഥിതഃ സാ ജ്വലിതാ മുക്താ ചാങ്ഗാരിണീ മതാ । ഏതാസ്തിസ്രഃ സ്മൃതാ ദീപ്താഃ പഞ്ച ശാന്താസ്തഥാപരാഃ ।। ൨൩൧.

ശകുനം നിലകൊള്ളുമ്പോൾ അതു ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെയാണ്; വിട്ടുപോകുമ്പോൾ അഗ്നിപോലെയാണ് എന്ന് കരുതുന്നു. ഇതിൽ മൂന്നു ദീപ്തമായവയാണെന്നും, മറ്റ് അഞ്ചു ശാന്തമായവയാണെന്നും പറയുന്നു.

ദീപ്തായാന്ദിശി ദിഗ്ദീപ്തം ശകുനം പരികീര്ത്തിതം । ഗ്രാമേഽരണ്യാ വനേ ഗ്രാമ്യാസ്തഥാ നിന്ദിതപാദപഃ ।। ൨൩൧.

ഒരു ദിശയിൽ ദീപ്തമായ ശകുനം കാണുമ്പോൾ അതിനെ ദിശാശകുനം എന്നു പറയുന്നു. ഗ്രാമത്തിൽ, കാടിൽ, വനത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ അപമാനിതമായ വൃക്ഷത്തിൽ കാണുന്നവയെ ഗ്രാമവാസികളായി കരുതുന്നു.

ദേശേ ചൈവാശുഭേ ജ്ഞേയോ ദേശദീപ്തോ ദ്വിജോത്തമഃ । ക്രിയാദീപ്തോ വിനിര്ദ്ദിഷ്ടഃ സ്വജാത്യനുചിതക്രിയഃ ।। ൨൩൧.

അശുഭമായ സ്ഥലത്ത് ദീപ്തമായ ശകുനം കാണുമ്പോൾ അതിനെ ദേശദീപ്തം എന്നു അറിയണം, മഹാനുജാതനായവനേ. സ്വന്തം വർഗ്ഗത്തിന് അനുപയോഗമായ പ്രവർത്തിയിൽ ദീപ്തമായ ശകുനം കാണുമ്പോൾ അതിനെ ക്രിയാദീപ്തം എന്നു പറയുന്നു.

രുതദീപ്തശ്ച കഥിതോ ഭിന്നഭൈരവനിസ്വനഃ । ജാതിദീപ്തസ്തഥാ ജ്ഞേയഃ കേവലം മാംസഭോജനഃ ।। ൨൩൧.

ഭയപ്പെടുത്തുന്ന, വ്യത്യസ്തമായ ശബ്ദമുള്ള ശകുനം ശബ്ദദീപ്തം എന്നാണ് പറയുന്നത്. മാത്രം മാംസം ഭക്ഷിക്കുന്നവയെ ജാതിദീപ്തം എന്നു അറിയണം.

ദീപ്താച്ഛാന്തോ വിനിര്ദിഷ്ടഃ സര്വൈര്ഭേദൈഃ പ്രയത്നതഃ । മിശ്രൈര്മിശ്രോ വിനിര്ദിഷ്ടസ്തസ്യ വാച്യം ഫലാഫലം ।। ൨൩൧.

ദീപ്തമായ ശകുനത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാ വ്യത്യാസങ്ങളും ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി ശാന്തമായതും തിരിച്ചറിയാം. കലർന്ന ശകുനങ്ങളിൽ നിന്ന് കലർന്നതും അറിയാം; അതിന്റെ ഫലം നല്ലതോ മോശമോ എന്ന് പറയണം.

ഗോശ്വോഷ്ട്രഗര്ദ്ദഭശ്വാനഃ സാരികാ ഗൃഹഗോധികാ । ചടകാ ഭാസകൂര്മാദ്യാഃ കഥിതാ ഗ്രാമവാസിനഃ ।। ൨൩൧.

പശു, കുതിര, ഒട്ടകം, കഴുത, നായ, ചിറകുള്ള ചെറിയ പക്ഷി, വീട്ടിൽ കാണുന്ന ഒട്ടക്കണ്ണൻ, ചടകപ്പക്ഷി, നീലക്കാക്ക, ആമ തുടങ്ങിയവയെ ഗ്രാമത്തിൽ താമസിക്കുന്നവയാണെന്ന് പറയുന്നു.

മാര്ജാരകുക്കുടൌ ഗ്രാമ്യൌ തൌ ചൈവ വനഗോചരൌ । തയോര്ഭവതി വിജ്ഞാനം നിത്യംക വൈ രൂപഭേദതഃ ।। ൨൩൧.

പൂച്ചയും കോഴിയും ഗ്രാമവാസികളാണ്, പക്ഷേ ഇവ കാട്ടിലും സഞ്ചരിക്കും. അവയെ തിരിച്ചറിയുന്നത് രൂപഭേദം നോക്കിയാണ്.

ഗോകര്ണശിഖിചക്രാഹ്വഖരഹാരീതവായസാഃ । കുലാഹകുക്കുഭശ്യേനഫേരുഖഞ്ജനവാനരാഃ ।। ൨൩൧.

പശുക്കാതുള്ളവ, മയിൽ, ചക്രപക്ഷി, കഴുത, ഹരിതപ്പക്ഷി, കാക്ക, കുലാഹപക്ഷി, കുക്കുഭപക്ഷി, ശ്യേനപക്ഷി, ഫെരുകപക്ഷി, അഞ്ജനപക്ഷി, കുരങ്ങ് എന്നിവ.

ശതഘ്നചടകശ്യാമചാസശ്യേനകപിഞ്ജലാഃ । തിത്തിരിഃ ശതപത്രഞ്ച കപോതശ്ച തഥാ ത്രയഃ ।। ൨൩൧.

ശതഘ്നപക്ഷി, ചടകപ്പക്ഷി, കറുത്ത പക്ഷി, കാക്ക, ശ്യേനപക്ഷി, കപിഞ്ചലപക്ഷി, തിത്തിരിപ്പക്ഷി, ശതപത്രപക്ഷി, മൂന്ന് തരത്തിലുള്ള പ്രാവുകൾ.

ഖഞ്ജരീടകദാത്യൂഹശുകരാജീവകുക്കുടാഃ । ഭാരദ്വാജശ്ച സാരങ്ഗ ഇതി ജ്ഞേയാ ദിവാചരാഃ ।। ൨൩൧.

ഖഞ്ജരീടപക്ഷി, ദാത്യൂഹപക്ഷി, കാട്ടുപന്നി, ജീവകുക്കുടം, ഭാരദ്വാജപക്ഷി, സാരംഗം എന്നിവയെ പകലിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവയാണെന്ന് അറിയണം.

വാഗുര്യുലൂകശരഭക്രൌഞ്ചാഃ ശശകകച്ഛപാഃ । ലോമാസികാഃ പിങ്ഗലികാഃ കഥിതാ രാത്രിഗോചരാഃ ।। ൨൩൧.

വാഗുര്യു, ആണ്ടിക്കൊക്ക, ശരഭം, കുരുവി, മുയൽ, ആമ, രോമമുള്ളവ, പിങ്ക് നിറമുള്ളവ എന്നിവയെ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവയാണെന്ന് പറയുന്നു.

ഹംസാശ്ച മൃഗമാര്ജാരനകുലര്ക്ഷഭുജങ്ഗമാഃ । വൃക്കാരിസിംഹവ്യാഘ്രോഷ്ട്രഗ്രാമശൂകരമാനുഷാഃ ।। ൨൩൧.

ഹംസം, മൃഗം, പൂച്ച, മൂങ്ങ, കരടി, പാമ്പ്, കള്ളൻനായ്, സിംഹം, കടുവ, ഒട്ടകം, ഗ്രാമത്തിൽ കാണുന്ന പന്നി, മനുഷ്യൻ എന്നിവ.

ശ്വാവിദ്‌വൃഷഭഗോമായുവൃകകോകിലസാരസാഃ । തുരങ്ഗകൌപീനനരാ ഗോധാ ഹ്യുഭയചാരിണഃ ।। ൨൩൧.

വേട്ടനായ്, കാള, നരിക്കുരുവി, കള്ളൻനായ്, കുയിൽ, സാരസ്, കുതിര, കൗപീനധാരി, ഗോധിക എന്നിവ പകലും രാത്രിയും സഞ്ചരിക്കുന്നവരാണ്.

ബലപ്രസ്ഥാനയോഃ സര്വേ പുരസ്താത്സങ്ഘചാരിണഃ । ജഥാവഹാ വിനിര്ദിഷ്ടാഃ പശ്ചാന്നിധനകാരിണഃ ।। ൨൩൧.

സൈന്യത്തിന്റെ മുന്നിൽ കൂട്ടമായി സഞ്ചരിക്കുന്നവരെ നേതാക്കളായി കരുതുന്നു. ഭാരവാഹകരെ പിന്നിൽ നിന്ന് മരണത്തിന് കാരണമാകുന്നവരായി പറയുന്നു.

ഗൃഹാദ്‌ഗമ്യ യദാ ചാസോ വ്യാഹരേത് പുരതഃ സ്ഥിതഃ । നൃപാവമാനം വദതി വാമഃ കലഹഭോജനേ ।। ൨൩൧.

കാക്ക വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന് മുന്നിൽ നിന്ന് കുരയ്ക്കുമ്പോൾ, അത് രാജാവിനെ അപമാനിക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇടതുവശത്ത് നിന്നാൽ ഭക്ഷണസമയത്ത് കലഹം ഉണ്ടാകുമെന്ന് പറയുന്നു.

യാനേ തദ്ദര്ശനം ശസ്തം സവ്യമങ്ഗസ്യ വാപ്യഥ । ചൌരൈര്മോഷമഥാഖ്യാതി മയൂരോ ഭിന്നനിസ്വനഃ ।। ൨൩൧.

യാനത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അതിന്റെ ദർശനം ഇടതോ വലതോ ഭാഗത്ത് ആയാലും ശുഭമാണ്. മയിൽ വ്യത്യസ്തമായ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ കള്ളന്മാർ കവർച്ച ചെയ്യുമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

പ്രയാതസ്യാഗ്രതോ രാമ മൃഗഃ പ്രാണഹരോ ഭവേത് । ഋക്ഷാഖുജമ്ബുകവ്യാഘ്രസിംഹമാര്ജാരഗര്ദഭാഃ ।। ൨൩൧.

യാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെടുമ്പോൾ, രാമാ, മുന്നിൽ മൃഗം കാണിച്ചാൽ അത് മരണത്തിന് കാരണമാകും. അതുപോലെ കരടി, കാട്ടുപന്നി, നരിക്കുരുവി, കടുവ, സിംഹം, പൂച്ച, കഴുത എന്നിവയും.

പ്രതിലോമാസ്തഥാ രാമ ഖരശ്ച വികൃതസ്വനഃ വാമഃ കപിഞ്ജലഃ ശ്രേഷ്ഠസ്തഥാ ദക്ഷിണസംസ്ഥിതഃ ।। ൨൩൧.

രാമാ, അതുപോലെ തന്നെ പ്രതിലോമം എന്ന പക്ഷി, കഠിന ശബ്ദമുള്ള ഖരൻ, ഇടതുവശത്തുള്ള കപിഞ്ചലൻ, വലതുവശത്തുള്ള ശ്രേഷ്ഠൻ ഇവരും പറയപ്പെടുന്നു.

പൃഷ്ഠതോ നിന്ദിതഫലസ്തിത്തിരിസ്തു ന ശസ്യതേ । ഏണാ വരാഹാഃ പൃഷതാ വാമാ ഭൂത്വാ തു ദക്ഷിണാഃ ।। ൨൩൧.

പിന്നിൽ നിന്ന് കാണുന്ന, അപമാനിതമായ ഫലം നൽകുന്ന തിത്തിരി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല; എന്നാൽ, എണ, പന്നി, പൃഷതം എന്നിവ ഇടത് വശം വഴി വലതിലേക്ക് വരുമ്പോൾ ശുഭം ആണ്.

വാഞ്ഛിതാര്ഥകരാ ജ്ഞേയാ ദക്ഷഇണാദ്വാമതോ ഗതാഃ । ശിവാ ശ്യാമാനനാച്ഛൂച്ഛൂഃ പിങ്ഗലാ ഗൃഹഗോധികാ ।। ൨൩൧.

വലതുവശം വിട്ട് ഇടതുവശം വഴി വരുന്ന പക്ഷികൾ ആഗ്രഹിച്ച കാര്യങ്ങൾ സാധിപ്പിക്കുന്നവയാണെന്ന് അറിയണം; ശ്യാമ, നാച്ചൂ, ശൂ, പിങള, വീട്ടിൽ കാണുന്ന ഗോദിക എന്നിവയും ശുഭമാണ്.

ശൂകരീ പരപുഷ്ടാ ച പുന്നാമാനശ്ച വാമതഃ । സ്ത്രീസഞ്‌ജ്ഞാ ഭാസകാരൂഷകപിശ്രീകര്ണച്ഛിത്കരാഃ ।। ൨൩൧.

പെൺപന്നി, പരപുഷ്ട, പുന്നാമാനൻ, ഇടതുവശം വഴി വരുന്നവ, സ്ത്രീപേരുകൾ ഉള്ളവർ, ഭാസ, കാരൂഷ, കപിശ്രീ, കർണച്ഛിത് എന്നിവയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

കപിശ്രീകര്ണപിപ്യീകാ൩ രുരുശ്യേനാശ്ച ദക്ഷിണാഃ । ജാതോക്ഷാഹിശശക്രോഡഗോധാനാം കീര്ത്തനം ശുഭം ।। ൨൩൧.

കപിശ്രീ, കർണ, പിപ്യിക, റുരു, എണ എന്നിവ വലതുവശം വഴി വരുമ്പോൾ ശുഭം; കാള, പാമ്പ്, മുയൽ, പന്നി, ഗോദിക എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നതും ശുഭമാണ്.

തതഃ സന്ദര്ശനം നേഷ്ടം പ്രതീപം വാനരര്ക്ഷംയോഃ । കാര്യ്യകൃദ്‌ബലീ ശകുനഃ പ്രസ്ഥിതസ്യ ഹി യോഽന്വഹം ।। ൨൩൧.

അതിനാൽ, വാനരനെയും കരടിയെയും എതിർവശം നിന്ന് കാണുന്നത് ഇഷ്ടമല്ല; എന്നാൽ, യാത്രയ്ക്കു പുറപ്പെടുന്നവനെ ദിവസവും പിന്തുടരുന്ന പക്ഷി കാര്യസിദ്ധിക്ക് സഹായകരമാണ്.

ഭവേത്തസ്യ ഫലം വാച്യം തദേവ ദിവസം ബുധൈഃ । മത്താ ഭക്ഷ്യാര്ഥിനോ ബാലാ വൈരസക്താസ്തഥൈവ ച ।। ൨൩൧.

അന്നേ ദിവസം തന്നെ അതിന്റെ ഫലം ജ്ഞാനികൾ അറിയിക്കണം; മദം പിടിച്ചവ, ഭക്ഷണം തേടുന്നവ, ബാലപക്ഷികൾ, വൈരം ഉള്ളവ എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ കണക്കാക്കണം.

സീമാന്തമഭ്യന്തരിതാ വിജ്ഞേയാ നിഷ്ഫലാ ദ്വിജ । ഏകദ്വിത്രിചതുര്ഭിസ്തു ശിവാ ധന്യാ രുതൈര്ഭവേത് ।। ൨൩൧.

പക്ഷി അതിന്റെ അതിരിൽ കയറി അകത്ത് തന്നെ ഇരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ദ്വിജാ, അതിന് ഫലം ഉണ്ടാകില്ല; പക്ഷേ, ഒരിക്കൽ, രണ്ടിക്കൽ, മൂന്നിക്കൽ, നാലിക്കൽ വിളിച്ചാൽ ശുഭവും ധന്യവും ആയ ഫലമാണ്.

പഞ്ചഭിശ്ച തഥാ ഷഡ്‌ഭിരധന്യാ പരികീര്ത്തിതാ । സപ്തഭിശ്ച തഥാ ധന്യാ നിഷ്ഫലാ പരതോ ഭവേത് ।। ൨൩൧.

അത് അഞ്ചോ ആറോ തവണ വിളിച്ചാൽ ഫലം ഇല്ലാത്തതായാണ് പറയുന്നത്; ഏഴു തവണ വിളിച്ചാൽ വീണ്ടും ഫലമുള്ളതും, അതിനപ്പുറം വിളിച്ചാൽ ഫലമില്ലാത്തതുമാണ്.

നൃണാം രോമാഞ്ചജനനീ വാഹനാനാം ഭയപ്രദാ । ജ്വാലാനലാ സൂര്യ്യമുഖീ വിജ്ഞേയാ ഭയവര്ദ്ധനീ ।। ൨൩൧.

മനുഷ്യർക്കു രോമാഞ്ചം ഉണ്ടാക്കുകയും, വാഹനങ്ങൾക്കു ഭയം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു; ജ്വാലാനലാ, സൂര്യമുഖി എന്ന പക്ഷി ഭയം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

പ്രഥമം സാരങ്ഗേ ദൃഷ്ടേ ശുഭേ ദേശേ ശുഭം ഭവേത് । സംവത്സരം മനുഷ്യസ്യ അശുഭേ ച ശുഭം തഥാ ।। ൨൩൧.

ശുഭസ്ഥലത്ത് ആദ്യം മാൻ കാണുമ്പോൾ, ആ മനുഷ്യന് ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ശുഭഫലം ലഭിക്കും; അശുഭസ്ഥലത്തും അതു ശുഭമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

തഥാവിധന്നരഃ പശ്യേത്സാരങ്ഗം പ്രഥമേഽഹനി । ആത്മനശ്ച തഥാത്വേന ജ്ഞാതവ്യം വത്സരം ഫലം ।। ൨൩൧.

അങ്ങനെയുള്ള ഒരു മനുഷ്യൻ ആദ്യദിവസം മാൻ കാണുകയാണെങ്കിൽ, തന്റെ ജീവിതത്തെ അനുസരിച്ച് ആ വർഷത്തെ ഫലം മനസ്സിലാക്കണം.