അഗ്നിപുരാണമ്

തത്രാപ്യതഥ്യം സാധൂനാമാക്രോശായൈവ ജായതേ । മഹാകുലീനാ ഹ്യൃജവോ ധര്മനിത്യാ ജിതേന്ദ്രിയാഃ ।। ൨൨൬.

ഇവയിൽ, അസത്യമായ സാമം ദുഷ്ടരെ ശാസിക്കാൻ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാം; ഉന്നത വംശക്കാരും നേരായവരും ധർമ്മനിഷ്ഠരും ഇന്ദ്രിയജയമുള്ളവരും—

സാമസാധ്യാ അതഥ്യൈശ്ച ഗൃഹ്യന്തേ രാക്ഷസാ അപി । തഥാ തദുപകാരാണാം കൃതാനാഞ്ചൈവ വര്ണനം ।। ൨൨൬.

സത്യസാമം കൊണ്ടു പോലും രാക്ഷസന്മാരെ ജയിക്കാം; അങ്ങനെ ഈ മാർഗ്ഗങ്ങളുടെ ഗുണം വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആത്മീയാന് ദര്ശയേദാശാം യേന ദോഷേണ ബിഭ്യതി । പരാസ്തേനൈവ തേ ഭേദ്യാ രക്ഷ്യോ വൈ ജ്ഞാതിഭേദകഃ ।। ൨൨൬.

സ്വന്തം ആളുകൾ ഭയപ്പെടുന്ന ദോഷം കാണിച്ച് അവർക്കു പ്രതീക്ഷ നൽകണം; അതേ ദോഷം ഉപയോഗിച്ച് പുറംവൃത്തുക്കളെ വിഭജിക്കാം; എന്നാൽ ബന്ധുക്കളിൽ ഭേദം വരുത്തുന്നവരെ സൂക്ഷിക്കണം.

അന്തഃകോഷഞ്ചോപശാമ്യം കുര്വന് ശത്രോശ്ച തം ജയേത് ।। ൨൨൬.

അന്തരംഗത്തെ ശമിപ്പിച്ച്, അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ശത്രുവിനെ ജയിക്കാം.

ഉപായശ്രേഷ്ഠം ദാനം സ്യാദ്ദാനാദുഭയലോകഭാക് । ന സോഽസ്തി നാമ ദാനേന വശഗോ യോ ന ജായതേ ।। ൨൨൬.

ഊറ്റംകൊള്ളുന്ന മാർഗങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം ദാനം തന്നെയാണ്; ദാനംകൊണ്ട് ഇരുവശവും അനുഭവിക്കാം. ദാനത്താൽ കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ ആരുമില്ല.

ദാനവാനേവ ശക്നോതി സംഹതാന് ഭേദിതും പരാന് । ത്രയാസാധ്യം സാധയേത്തം ദണ്ഡേന ച കൃതേന ച ।। ൨൨൬.

ദാനം ചെയ്യുന്നവന് മാത്രമേ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന ശത്രുക്കളെ വിഭജിക്കാൻ കഴിയൂ; മൂന്ന് മാർഗ്ഗങ്ങൾ കൊണ്ടും സാധിക്കാത്തത്, ശിക്ഷയിലും പ്രവർത്തിയിലും അവൻ നേടും.

ദണ്ഡേ സര്വം സ്ഥിതം ദണ്ഡോ നാശയേദ് ദുഷ്പ്രണീകൃതഃ । അദണ്ഡ്യാന് ദണ്ഡയന്നസ്യേദ്ദണ്ഡ്യാന് രാജാപ്യദണ്ഡയന് ।। ൨൨൬.

എല്ലാം ശിക്ഷയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; ശിക്ഷ തെറ്റായി ഉപയോഗിച്ചാൽ എല്ലാം നശിക്കും. അഹിതർക്കും ശിക്ഷ നൽകുന്നോ, ശിക്ഷാർഹരെ ശിക്ഷിക്കാത്തോ രാജാവിന് നാശം വരും.

ദേവദൈത്യോരഗനരാഃ സിദ്ധാ ഭൂതാഃ പതത്രിണഃ । ഉത്ക്രമേയുഃ സ്വമര്യാദാം യദി ദണ്ഡാന് ന പാലയേത് ।। ൨൨൬.

ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, പാമ്പുകൾ, മനുഷ്യർ, സിദ്ധന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, പക്ഷികൾ എന്നിവർക്കും ശിക്ഷ പാലിക്കാതെ പോയാൽ തങ്ങളുടെ പരിധി ലംഘിച്ചുപോകും.

യസ്മാദദാന്താന് ദമയത്യദണ്ഡ്യാന്ദണ്ഡയത്യപി । ദമനാദ്ദമ്ഡനാച്ചൈവ തസ്മാദ്ദണ്ഡം വിദുര്ബുധാഃ ।। ൨൨൬.

അവൻ അടക്കമില്ലാത്തവരെ അടക്കുന്നു, ശിക്ഷിക്കരുതാത്തവരെയും ശിക്ഷിക്കുന്നു; ഈ അടക്കത്തിലും ശിക്ഷയിലും നിന്നാണ് ജ്ഞാനികൾ അവനെ ശിക്ഷ എന്നറിയുന്നത്.

തേജസാ ദുര്ന്നിരീക്ഷ്യോ ഹി രാജാ ഭാസ്കരവത്തതഃ। ലോകപ്രസാദം ഗച്ഛേത ദര്ശനാച്ചന്ദ്രവത്തതഃ ।। ൨൨൬.

തേജസ്സുകൊണ്ട് രാജാവിനെ സൂര്യനെപ്പോലെ നേരിട്ട് നോക്കാൻ കഴിയില്ല; ദർശനത്തിൽ, ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ലോകത്ത് സന്തോഷം പകരുന്നു.

ജഗദ്വ്യാപ്നോതി വൈ ചാരൈരതോ രാജാ സമീരണഃ । ദോഷനിഗ്രഹകാരിത്വാദ്രാജാ വൈവസ്വതഃ പ്രഭുഃ ।। ൨൨൬.

തന്റെ ചാരന്മാർകൊണ്ട് രാജാവ് ലോകമാകെ വ്യാപിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ട് അവൻ കാറ്റുപോലെയാണ്; ദോഷങ്ങൾ തടയുന്നതിൽ, രാജാവ് വൈവസ്വതൻപോലെയാണ്.

യദാ ദഹതി ദുര്ബുദ്ധിം തദാ ഭവതി പാവകഃ । യദാ ദാനം ദ്വിജാതിഭ്യാ ദദ്യാത് തസ്മാദ്ധനേശ്വരഃ ।। ൨൨൬.

ദുഷ്ടബുദ്ധിക്കാർക്ക് ദഹനം നൽകുമ്പോൾ അവൻ അഗ്നിപോലെയാണ്; ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം നൽകുമ്പോൾ അവൻ ധനത്തിന്റെ അധിപനാണ്.

ധനധാരാപ്രവര്ഷിത്വാദ്ദേവാദൌ വരുണഃ സ്മൃതഃ । ക്ഷമയാ ധാരയംല്ലോകാന് പാര്യിവഃ പാര്ഥിവോ ഭവേത് ।। ൨൨൬.

ധനസ്രോതസ്സുകൾ ഒഴുക്കുന്നതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരിൽ വരുൺ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ക്ഷമയാൽ ലോകങ്ങളെ താങ്ങുന്നതിൽ രാജാവ് പാർജന്യനായി മാറുന്നു.

പുഷ്കര ഉവാച ദണ്ഡപ്രണയനം വക്ഷ്യേ യേന രാജ്ഞഃ പരാ ഗതിഃ । ത്രിയവം കൃഷ്ണലം വിദ്ധി മാഷസ്തത്‌പഞ്ചകം ഭവേത് ।। ൨൨൭.

പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: രാജാവിന് പരമഗതി നേടാൻ സഹായിക്കുന്ന ശിക്ഷാനിർണ്ണയം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. മൂന്ന് യവം ഒരുകൃഷ്ണലയും, അത്തരം അഞ്ചു കൃഷ്ണലങ്ങൾ ഒരു മാഷവുമാണ്.

കൃഷ്ണലാനാം തഥാ ഷഷ്ട്യാ൧ കര്ഷാര്ദ്ധം രാമ കീര്ത്തിതം । സുവര്ണശ്ച വിനിര്ദ്ദിഷ്ടോ രാമ ഷോഡശമാഷകഃ ।। ൨൨൭.

അറുപത് കൃഷ്ണലങ്ങൾ അര കർഷം ആകുന്നു, രാമാ; പതിനാറു മാഷകൾ ചേർന്നതാണ് ഒരു സ്വർണം എന്നും നിർണ്ണയിച്ചിരിക്കുന്നു, രാമാ.

നിഷ്കഃ സുവര്ണാശ്ചത്വാരോ ധരണം ദശഭിസ്തു തൈഃ । താമ്രരൂപ്യസുവര്ണാനാം മാനമേതത് പ്രകീര്ത്തിംതം ।। ൨൨൭.

നാലു സ്വർണം ചേർന്നതാണ് ഒരു നിഷ്കം, അതിൽ പത്ത് ചേർത്താൽ ഒരു ധരണവും; താമ്രം, വെള്ളി, സ്വർണം എന്നിവയ്ക്ക് ഇതാണ് നിർണയിച്ച അളവ്.

മധ്യമഃ പഞ്ച വിജ്ഞേയഃ സഹസ്രമപി ചോത്തമ । ചൌരൈരമൂഷിതോ യസ്തു മൂഷിതോഽസ്മീതി ഭാഷതേ ।। ൨൨൭.

ഇടത്തരം ശിക്ഷ അഞ്ച് ആണ്, ഏറ്റവും വലിയത് ആയിരം. കള്ളന്മാർ കവർന്നാൽ, 'എനിക്ക് നഷ്ടമായി' എന്ന് പറയുന്നവൻ,

തത്‌പ്രദാതരി ഭൂപാലേ സ ദണ്ഡ്യസ്താവദേവ തു । യോ യാവദ്വിപരീതാര്ഥം മിഥ്യാ വാ യോ വദേത്തു തം ।। ൨൨൭.

രാജാവ് അത് തിരികെ നൽകിയാൽ, അവനു അതനുസരിച്ചാണ് ശിക്ഷ. പക്ഷേ, ആരെങ്കിലും വ്യത്യസ്തമായ അർത്ഥത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ കള്ളമായി പറഞ്ഞാൽ,

കൂടസാക്ഷ്യന്തു കുര്വാണാംസ്ത്രീന് വര്ണാംശ്ച പ്രദാപയേത് ।। ൨൨൭.

കള്ളസാക്ഷ്യം പറയുന്നവരെയും, മൂന്നു ഗുണം പിരിച്ചുകടക്കണം.

വിവാസയേദ് ബ്രാഹ്മണന്തു ഭോജ്യോ വിധിര്ന്ന ഹീരിതഃ । നിക്ഷേപസ്യ സമം മൂല്യം ദണ്ഡ്യോ നിക്ഷേപഭുക് തഥാ ।। ൨൨൭.

ബ്രാഹ്മണനെ നാടു വിട്ടു പോകാൻ നിർദ്ദേശിക്കാം, പക്ഷേ ഭക്ഷണം നിഷേധിക്കരുത്; ഇതാണ് നിയമം. നിക്ഷേപം ദുരുപയോഗം ചെയ്താൽ, അതിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ മൂല്യം ശിക്ഷയായി നൽകണം.

വസ്ത്രാദികസ്യ ധര്മ്മജ്ഞ തഥാ ധര്മോ ന ഹീയതേ । യോ നിക്ഷേപം ഘാതയതി യശ്ചാനിക്ഷിപ്യ യാചതേ ।। ൨൨൭.

വസ്ത്രം മുതലായവയ്ക്കും ഇതേ നിയമം ബാധകമാണ്, ധർമ്മം കുറയുന്നില്ല. ആരെങ്കിലും നിക്ഷേപം നശിപ്പിച്ചാൽ, അല്ലെങ്കിൽ നിക്ഷേപിച്ചിട്ടില്ലാത്തത് ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ—

താവുഭൌ ചൌരവച്ഛാസ്യൌ ദണ്ഡ്യൌ വാ ദ്വിഗുണം ദമം । അജ്ഞാനാദ്യഃ പുമാന് കുര്യ്യാത് പരദ്രവ്യസ്യ വിക്രയം ।। ൨൨൭.

അറിയാതെ മറ്റൊരാളുടെ വസ്തു വിൽക്കുന്നവനും, അത്തരം കാര്യത്തിൽ പങ്കാളിയായ മറ്റൊരാളും, കള്ളന്മാരെപ്പോലെ ശിക്ഷിക്കപ്പെടണം; ഇരുവരും ഇരട്ടിയടക്കമുള്ള പിഴ നൽകേണ്ടതുണ്ട്.

നിര്ദ്ദോഷോ ജ്ഞാനപൂര്വന്തു ചൌരവദ്ദണ്ഡമര്ഹതി

ആളിന് കുറ്റമൊന്നുമില്ലെങ്കിലും, അവൻ അറിയാവുന്ന വിധം ചെയ്താൽ, കള്ളനെപ്പോലെ ശിക്ഷിക്കപ്പെടണം.

മൂല്യമാദായ യഃ ശില്പം ന ദദ്യാദ് ദണ്ഡ്യ ഏവ സഃ ।। ൨൨൭.൧൧ പ്രതിശ്രുത്യാപ്രദാതാരം സുവര്ണം ദണ്ഡയേന്നൃപഃ । ഭൃതി ഗൃഹ്യ ന കുര്യ്യാദ്യഃ കര്മാഷ്ടൌ കൃഷ്ണലാ ദമഃ ।। ൨൨൮.

വില വാങ്ങി, നിർമിച്ച വസ്തു നൽകാത്തവൻ ശിക്ഷയ്ക്ക് അർഹനാണ്.

അകാലേ തു ത്യജന് ഭൃത്യം ദണ്ഡ്യഃ സ്യാത്താവദേവ തു । ക്രീത്വാ വിക്രീയ വാ കിഞ്ചിദ്യസ്യേഹാനുശയോ ഭവേത് ।। ൨൨൮.

സമയത്തിന് മുമ്പ് ദാസനെ പുറത്താക്കുന്നവൻ അത്രത്തോളം ശിക്ഷിക്കപ്പെടണം; എന്തെങ്കിലും വാങ്ങിയോ വിൽക്കയോ ചെയ്ത് പിന്നീട് അതിൽ ഖേദം തോന്നിയാൽ—

സോഽന്തര്ദശാഹാത്തത്സ്വാമീ ദദ്യാച്ചൈവാദദീത ച । പരേണ തു ദശാഹസ്യ നാദദ്യാന്നൈവ ദാപയേത് ।। ൨൨൮.

പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഉടമക്ക് അത് തിരികെ നൽകാനും തിരികെ വാങ്ങാനും അവകാശമുണ്ട്; പക്ഷേ പത്ത് ദിവസത്തിന് ശേഷം, തിരികെ വാങ്ങാനോ നൽകാനോ പാടില്ല.

ദത്താപ്യദത്താ സാ സസ്യ രാജ്ഞാ ദണ്ഡ്യഃ ശതദ്വയം । പ്രദായ കന്യാം യോഽന്യസ്മൈ പുനസ്താം സമ്പ്രയച്ഛതി ।। ൨൨൭.

കന്യയെ നൽകിയിട്ടും കൈമാറാത്തപക്ഷം, അവളെ മറ്റൊരാള്ക്ക് വീണ്ടും നൽകുന്നവനോട് രാജാവ് ഇരുനൂറ് പിഴ ഈടാക്കണം.

ദണ്ഡഃ കാര്യ്യോ നരേന്ദ്രേണ തസ്യാപ്യുത്തമസാഹസഃ । സത്യങ്‌കാരേണ വാചാ ച യുക്തം പുണ്യമസംശയം ।। ൨൨൭.

അത്തരം കാര്യത്തിൽ രാജാവ് ഏറ്റവും വലിയ പിഴ ഈടാക്കണം; സത്യസന്ധമായ മനസ്സും വാക്കും പുലർത്തുമ്പോൾ, അതിൽ നിർബന്ധമായും പുണ്യം ഉണ്ടാകും.

ലുബ്ധോഽന്യത്ര ച വിക്രേതാ ഷട്‌ശതം ദണ്ഡമര്ഹതി । ദദ്യാര്ദ്ധനും ന യഃ പാലോ ഗൃഹീത്വാ ഭക്തവേതനം ।। ൨൨൭.

പലിടത്തും അകമഴിഞ്ഞ് വിൽക്കുന്നവനോട് ആറുനൂറ് പിഴ ഈടാക്കണം; ഭക്ഷണവും വേതനവും വാങ്ങി, കന്നുകാലികളെ കാത്തുപോലും അർദ്ധം നൽകാത്തവനും കുറ്റക്കാരനാണ്.