അഗ്നിപുരാണമ്

ഘൃതം സുഗന്ധി ഭവതി ദുഗ്ധൈഃ ക്ഷിപ്തൈസ്തഥാ യവൈഃ । ഭോജ്യസ്യ കല്പനൈവം സ്യാദ്‌ഗന്ധമുക്തിഃ പ്രദര്ശ്യതേ ।। ൨൨൪.

പാൽയും യവവും ചേർത്ത് നെയ്യ് സുഗന്ധമുള്ളതാകുന്നു; അങ്ങനെ ഭക്ഷണം തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ ഗന്ധം ഉണ്ടാകുന്നു.

ശൌചമാചമനം രാമ തഥൈവ ച വിരേചനം । ഭാവനാ ചൈവ പാകശ്ച ബോധനം ധൂപനന്തഥാ ।। ൨൨൪.

ശുദ്ധീകരണം, ആചമനം, അതുപോലെ ശുദ്ധീകരണവും, ധ്യാനവും, പാചകവും, ഉണർത്തലും, ധൂപനവും, രാമ.

വാസനഞ്ചൈവ നിര്ദ്ദിഷ്ടം കര്മ്മാഷ്ടകമിദം സ്മൃതം । കപിത്ഥവില്വജമ്വാമ്രകരവീരകപല്ലബൈഃ ।। ൨൨൪.

സുഗന്ധീകരണവും ഉൾപ്പെടെ ഈ എട്ടു കാര്യങ്ങളും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; കപിത്തം, ബില്വം, മാവു, കരവീര ഇലകൾ എന്നിവയോടെ.

കൃത്വോദകന്തു യദ്‌ദ്രവ്യം ശൌവിതം ശൌചനന്തു തത് । തേഷാമഭാവേ ശൌചന്തു മൃഗദര്പാമ്ഭസാ ഭവേത് ।। ൨൨൪.

ജലംകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച വസ്തുക്കൾ ശുദ്ധമായതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്; അവ ഇല്ലെങ്കിൽ കസ്തൂരി വെള്ളംകൊണ്ട് ശുദ്ധി നേടാം.

സരലം ദേവകാഷ്ഠഞ്ച൮ കര്പൂരം കാന്തയാ സഹ । ബാലഃ കുന്ദുരുകശ്ചൈവ ഗുഗ്ഗുലുഃ ശ്രീനിവാസകഃ ।। ൨൨൪.

സരള, ദേവദാരുവു, കർപ്പൂരം, കുണ്ടയോടൊപ്പം ബാല, കുണ്ടുരുക്കം, ഗുഗ്ഗുലു, ശ്രീനിവാസകം.

സഹ സര്ജരസേനൈവം ധൂപദ്രവ്യൈകവിംശതിഃ । ധൂപദ്രവ്യഗണാദസ്മാദേകവിംശാദ്യഥേച്ഛയാ ।। ൨൨൪.

സർജാരസത്തോടെ ചേർത്താൽ ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തൊന്ന് ധൂപദ്രവ്യങ്ങൾ; ഇവയിൽ ഏതെങ്കിലും എണ്ണം ഇഷ്ടാനുസരണം ഉപയോഗിക്കാം.

ദ്വേ ദ്വേ ദ്രവ്യേ സമാദായ സര്ജഭാഗൈര്ന്നിയോജയേത് । നഖപിണ്യാകമലയൈഃ സംയോജ്യ മധുനാ തഥാ ।। ൨൨൪.

രണ്ടു വീതം ദ്രവ്യങ്ങൾ എടുത്ത് സർജാഭാഗം ചേർത്ത് കലർത്തണം; നഖം, എള്ളുപിണ്ണാക്ക്, തേൻ എന്നിവയും ചേർക്കണം.

മാസീം സുരാഞ്ച കുഷ്ഠഞ്ച സ്നാനദ്രവ്യാണി നിര്ദിശേത് ।। ൨൨൪.

മാസി, സുരാ, കുഷ്ഠം എന്നിവ സ്നാനത്തിനുള്ള ദ്രവ്യങ്ങളായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഏതേഭ്യസ്തു സമാദായ ദ്രവ്യത്രയമഥേച്ഛയാ । മൃഗദര്പയുതം സ്നാനം കാര്യം കന്ദര്പവര്ദ്ധനം ।। ൨൨൪.

ഇവയിൽ നിന്ന് ഏതെങ്കിലും മൂന്ന് ദ്രവ്യങ്ങൾ എടുത്ത് കസ്തൂരി ചേർത്ത് സ്നാനം തയ്യാറാക്കണം; അത് പ്രേമം വർദ്ധിപ്പിക്കും.

ത്വങ്‌മുരാനലദൈസ്തുല്യൈര്വാലകാര്ദ്ധസമായുതൈഃ। സ്നാനമുത്പലഗന്ധി സ്യാത് സതൈലം കുങ്കുമായതേ ।। ൨൨൪.

നീലകുമുദംപോലെയുള്ള സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളത്തിൽ അരഭാഗം വാലകും മുഷ്കവും ചേർത്ത്, എണ്ണയോടൊപ്പം കുളിച്ചാൽ കുങ്കുമംപോലെയുള്ള മനോഹരമായ സുഗന്ധം ലഭിക്കും.

ജാതീപുഷ്പസുഗന്ധി സ്യാത് തഗരാര്ദ്ധേന യോജിതം । സദ്ധ്യാമകം സ്യാദ്വകുലൈസ്തുല്യഗന്ധി മനോഹരം ।। ൨൨൪.

അർദ്ധഭാഗം തഗരയുമായി ചേർത്താൽ ജാതിപുഷ്പത്തിന്റെ മധുരസുഗന്ധം ലഭിക്കും; വകുലപൂക്കൾ ചേർത്താൽ അതുപോലെയുള്ള ആകർഷകമായ സുഗന്ധം ഉണ്ടാകും.

മഞ്ജിഷ്ഠാന്തഗരം ചോലം ത്വചം ചവ്യാഘ്രനഖം നഖം । ഗനധപത്രഞ്ച വിന്യസ്യ ഗന്ധതൈലം ഭവേച്ഛുഭം ।। ൨൨൪.

മഞ്ജിഷ്ഠ, തഗര, ചോല, ഇലക്കൊത്ത്, വ്യാഘ്രനഖം, നഖം, ഗന്ധപത്രം എന്നിവ ചേർത്താൽ ഗന്ധതൈലം ശുഭമായി മാറും.

തൈലം നിപീഡിതം രാമ തിലൈഃ പുഷ്പാധിവാസിതൈഃ । വാസനാത് പുഷ്പസട്ടശം ഗന്ധേന തു ഭവേദ് ധ്രുവം ।। ൨൨൪.

പൂക്കൾ കൊണ്ട് സുഗന്ധം പകർന്ന എള്ള് എണ്ണ, കൂടുതൽ പൂക്കൾ ചേർത്ത് നന്നായി സുഗന്ധം വരുത്തിയാൽ തീർച്ചയായും മനോഹരമായ ഗന്ധം ലഭിക്കും.

ഏലാലവങ്ഗകക്കോലജാതീഫലനിശാകരാഃ । ജാതീപത്രികയാ സാര്ദ്ധം സ്വതന്ത്രാ മുഖവാസകാഃ ।। ൨൨൪.

ഏലക്ക, ഗ്രാമ്പൂ, കക്കോള, ജാതിപഴം, നിശാകര എന്നിവയും, ജാതി ഇലകളോടൊപ്പം ചേർത്താൽ ഓരോന്നും സ്വതന്ത്രമായി വായിൽ സുഗന്ധം നൽകാൻ ഉപയോഗിക്കാം.

കര്പൂരം കുങ്കുമം കാന്താ മൃഗദര്പം ഹരേണുകം । കക്കോലൈലാലവങ്ഗഞ്ച ജാതീ കോശകമേവ ച ।। ൨൨൪.

കർപ്പൂരം, കുങ്കുമം, കാന്ത, മൃഗമുഷ്കം, ഹരേണുകം, കക്കോള, ഏലക്ക, ഗ്രാമ്പൂ, ജാതിപഴം എന്നിവയും ചേർക്കാം.

ത്വക്‌പത്രം ത്രുടിമുസ്തൌ ച ലതാം കസ്തൂരികം തഥാ । കണ്ടകാനി ലവങ്ഗസ്യ ഫലപത്രേ ച ജാതിതഃ ।। ൨൨൪.

ഇലക്കൊത്ത്, മുഷ്കം, ലത, കസ്തൂരിക, ഗ്രാമ്പൂവിന്റെ മുള്ളുകളും, ജാതിയുടെ ഇലയും പഴവും ചേർത്താൽ വായിന് സുഗന്ധം നൽകാൻ കഴിയും.

മുഖേ ന്യസ്താഃ സുഗന്ധാസ്താ മുഖരോഗവിനാശനാഃ ।। ൨൨൪.

ഈ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ വായിൽ ഇടുമ്പോൾ വായ് രോഗങ്ങൾ അകറ്റാൻ കഴിയും.

പൂഗം പ്രക്ഷാലിതം സമ്യക് പഞ്ചപല്ലവവാരിണാ । ശക്ത്യാ തു ഗുടികാദ്രവ്യൈര്വാസിതം മുഖവാസകം ।। ൨൨൪.

പൂഗം അഞ്ചു ഇലകളുടെ വെള്ളത്തിൽ നന്നായി കഴുകി, ഗുളികാ ദ്രവ്യങ്ങളുടെ സുഗന്ധം ചേർത്താൽ അതു വായിൽ സുഗന്ധം നൽകും.

കടുകം ദന്തകാഷ്ഠഞ്ച ഗോമൂത്രേ വാസിതം ത്ര്യഹം । കൃതഞ്ച പൂഗവദ്രാമ മുഖസൌഗന്ധികാരകം ।। ൨൨൪.

കയ്പുള്ള ദന്തക്കൊലും മൂന്നു ദിവസം പശുവിന്റെ മൂത്രത്തിൽ നനച്ചു, പൂഗംപോലെ തയ്യാറാക്കിയാൽ വായിന് സുഗന്ധം നൽകും.

ത്വക്‌പഥ്യയോഃ സമാവംശൌ ശശിഭാഗാര്ദ്ധസംയുതൌ । നാഗവല്ലീസമോ ഭാതി മുഖവാസോ മനോഹരഃ ।। ൨൨൪.

ഇലക്കൊത്ത്, പത്യ എന്നിവ സമഭാഗം, അർദ്ധഭാഗം ശശിഭാഗം ചേർത്ത്, നാഗവല്ലി തുല്യമായി ചേർത്താൽ മനോഹരമായ വായ് സുഗന്ധം ലഭിക്കും.

ഏവം കുര്യ്യാത് സദാ സ്ത്രീണം രക്ഷണം പൃഥിവീപതിഃ । ന ചാസാം വിശ്വസേജ്ജാതു പുത്രമാതുര്വിശേഷതഃ ।। ൨൨൪.

ഇങ്ങനെ രാജാവ് സ്ത്രീകളെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് അവരുടെ മക്കളെയും അമ്മമാരെയും സംബന്ധിച്ച് ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായി വിശ്വസിക്കരുത്.

പുഷ്കര ഉവാച രാജപുത്രസ്യ രക്ഷാ ച കര്ത്തവ്യാ പൃഥിവീക്ഷിതാ । ധര്മാര്ഥ്കാമശാസ്ത്രാണി ധനുര്വേദഞ്ച ശിക്ഷയേത് ।। ൨൨൫.

പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: രാജകുമാരനെ സംരക്ഷിക്കുകയും, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ശാസ്ത്രങ്ങളും, ധനുര്‍വേദവും പഠിപ്പിക്കുകയും വേണം.

ശില്പാനി ശിക്ഷയേച്ചൈവമാപ്തൈര്മിഥ്യാപ്രിയംവദൈഃ । ശരീരരക്ഷാവ്യാജേന രക്ഷിണോഽസ്യ നിയോജയേത് ।। ൨൨൫.

വിശ്വാസമുള്ള ഗുരുക്കന്മാരിൽ നിന്ന് കലകൾ പഠിപ്പിക്കണം; കപടവും പുകഴ്ചയും പറയുന്നവരിൽ നിന്ന് അല്ല. ശരീരസംരക്ഷണത്തിന്റെ പേരിൽ വിശ്വസ്തരായ രക്ഷകരെ നിയോഗിക്കണം.

ന ചാസ്യ സങ്ഗോ ദാതവ്യഃ ക്രുദ്ധലുബ്ധവിമാനിതൈഃ । അശക്യന്തു ഗുണാധാനം കര്ത്തു തം ബന്ധയേത് സുഖൈഃ ।। ൨൨൫.

കോപമുള്ളവരും, ലാലസയുള്ളവരും, അഹങ്കാരമുള്ളവരുമായവരുമായി കൂട്ടുകൂടാൻ അനുവദിക്കരുത്; ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ എങ്കിലും നിയന്ത്രിക്കാൻ പ്രയാസമെങ്കിൽ സുഖങ്ങൾ നൽകി ബന്ധിപ്പിക്കണം.

അധികാരേഷു സര്വേഷു വിനീതം വിനിയോജയേത് । മൃഗയാം പാനമക്ഷാംശ്ച രാജ്യനാശം സ്ത്യജേന്നൃപഃ ।। ൨൨൫.

എല്ലാ അധികാരങ്ങളിലും വിനീതനായ രാജകുമാരനെ നിയോഗിക്കണം; രാജാവ് വേട്ട, മദ്യപാനം, ചതുരശ്ശേരി കളി, രാജ്യം നശിപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.

ദിവാസ്വപ്നം വൃഥാട്യാഞ്ച വാക്പാരുഷ്യം വിവര്ജയേത് । നിന്ദാഞ്ച ദണ്ഡപാരുഷ്യമര്ഥദൂഷണമുത്സൃജേത് ।। ൨൨൫.

പകൽ ഉറക്കം, വ്യർത്ഥമായ സഞ്ചാരം, കഠിനമായ വാക്കുകൾ, അപവാദം, ക്രൂരമായ ശിക്ഷ, ധനം ദുർവിനിയോഗം എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം.

ആകാരാണാം സമുച്ഛേദോ ദുര്ഗാദീനാമസത്ക്രിയാ । അര്ഥാനാം ദൂഷണം പ്രോക്തം വിപ്രകീര്ണത്വമേവ ച ।। ൨൨൫.

കോട്ടകളും കോട്ടകളുടെ സംരക്ഷണവും നശിപ്പിക്കൽ, ധനം ദുർവിനിയോഗം, കാര്യങ്ങളിലെ അക്രമം — ഇതെല്ലാം സമൃദ്ധിയുടെ നാശം ആണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.

അദേശകാലേ യദ്ദാനമപാത്രേ ദാനമേവ ച । അര്ഥേഷു ദൂഷണം പ്രോക്തമസത്കര്മപ്രവര്ത്തനം ।। ൨൨൫.

അനുചിതമായ സ്ഥലത്തോ സമയത്തോ ദാനം ചെയ്യുന്നതും, അയോഗ്യരായവർക്കു ദാനം നൽകുന്നതും, സ്വാർത്ഥതക്കായി ദാനം ചെയ്യുന്നതും, ദോഷകരമായ പ്രവൃത്തികളാണ് എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ പാതിവഴിയിൽ തെറ്റുപറ്റും.

കാമം ക്രോധം മദം മാനം ലോഭം ദര്പഞ്ച വര്ജയേത് । തതോ ഭൃത്യജയങ്‌കൃത്വാ പൌരജാനപദം ജയേത് ।। ൨൨൫.

ആസക്തിയും കോപവും മദവും അഹങ്കാരവും ലാഭവും അഭിമാനവും എല്ലാം ഒഴിവാക്കണം. അതിനുശേഷം ഭൃത്യന്മാരെ കീഴടക്കി, നഗരവാസികളെയും ഗ്രാമവാസികളെയും ജയിക്കണം.