അഗ്നിപുരാണമ്

ശ്രുത്വാ തു നാരദാത് കൃഷ്ണഃ പ്രദ്യുമ്നബലഭദ്രവാന്। ഗരുഡസ്ഥോഥ ജിത്വാഗ്നീഞ്ജ്വരം മാഹേശ്വരന്തഥാ

നാരദനിൽ നിന്ന് കേട്ട കൃഷ്ണൻ, പ്രദ്യുമ്നനും ബലഭദ്രനും കൂടെ, ഗരുഡനിൽ കയറി, അഗ്നിയും മഹേശ്വരന്റെ ജ്വരവും ജയിച്ചു.

ഹരിശങ്കരയോര്യുദ്ധം ബഭൂവാഥ ശരാശരി। നന്ദിവിനായകസ്കന്ദമുഖാസ്താക്ഷര്യാദിഭിര്ജിതാഃ

ഹരിയും ശങ്കരനും തമ്മിൽ അമ്പുകൾ പെയ്യുന്ന യുദ്ധം നടന്നു; നന്ദി, വിനായകൻ, സ്കന്ദൻ എന്നിവരും കൃഷ്ണന്റെ കൂട്ടുകാരാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടു.

ജൃമ്ഭിതേ ശങ്കരേ നഷ്ടേ ജൃമ്ഭണാസ്ത്രേണ വിഷ്ണുനാ। ഛിന്നം സഹസ്ത്രം ബാഹൂനാം രുദ്രേണാഭയമര്ഥിതമ്

ശങ്കരൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ജൃംഭണാസ്ത്രം കൊണ്ടു കീഴടക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആയിരം കൈകൾ വെട്ടി വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു; രക്ഷ തേടി രുദ്രൻ സമാധാനം നേടി.

വിഷ്ണുനാ ജീവിതോ ബാണോ ദ്വിബാഹുഃ പ്രാബ്രവീച്ഛിവമ്। ത്വയാ യദഭയം ദത്തം ബാണസ്യാസ്യ മയാ ച തത്

വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ ബാണന് ജീവൻ ലഭിച്ചു. ഇരുകൈകളുള്ളവൻ ശിവനോടു പറഞ്ഞു: 'നീയും ഞാനും ഈ ബാണന് ഭയരഹിതത്വം നൽകിയതാണല്ലോ, അതു ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.'

ആവയോര്നാസ്തി ഭേദോ വൈ ഭേദീ നരകമാപ്നുയാത്। ശിവാദ്യൈഃ പൂജിതോ വിഷ്ണുഃ സോനിരുദ്ധ ഉഷാദിയുക്

ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ യാതൊരു ഭേദവും ഇല്ല; ഭേദം കാണിക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ പോകും. ശിവനും മറ്റുള്ളവരും ആരാധിക്കുന്ന വിഷ്ണു അനിരുദ്ധനും ഉഷയുമായി കൂടെയുണ്ട്.

ദ്വാരകാന്തു ഗതോ രേമേ ഉഗ്രസേനാദിയാദവൈഃ। അനിരുദ്ധാത്മജോ വജ്രോ മാര്കണ്ഡേയാത്തു സര്വവിത്

അവൻ ദ്വാരകയിലേക്കു പോയി ഉഗ്രസേനനും യാദവന്മാരുമായി സന്തോഷിച്ചു. അനിരുദ്ധന്റെ മകൻ വജ്രൻ മാർകണ്ടേയൻ്റെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവനായി എല്ലാം അറിയുന്നവനായിരുന്നു.

ബലഭദ്രഃ പ്രലമ്ബഘ്നോ യമുനാകര്ഷണോഽഭവത്। ദ്വിവിദസ്യ കപേര്ഭേത്താ കൌരവോന്മാദനാശനഃ

ബലഭദ്രൻ പ്രലമ്പനെ സംഹരിച്ചു, യമുനയെ വലിച്ചു കൊണ്ടു പോയി; ദ്വിവിദ എന്ന കുരങ്ങിനെ തകർത്തു, കൗരവരുടെ ഉന്മാദം അവസാനിപ്പിച്ചു.

ഹരീ രേമേനേകമൂര്ത്തീ രുക്മിണ്യാദിഭിരീശ്വരഃ। പുത്രാനുത്പാദയാമാസ ത്വസംഖ്യാതാന് സ യാദവാന്

ഹരിയെന്ന ഈശ്വരൻ ഒരേ രൂപത്തിൽ രുക്മിണിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും കൂടെ സന്തോഷിച്ചു; അവൻ യാദവരിൽ അനവധി പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

അഗ്നിരുവാച ഭാരതം സമ്പ്രവക്ഷയാമി കൃഷ്ണമാഹാത്മ്യലക്ഷണമ്। ഭൂഭാരമഹരദ്വിഷ്ണുനിമിത്തീകൃത്യ പാണ്ഡവാന്

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭാരതകഥയും കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വവും വിവരിച്ച് പറയാം. വിഷ്ണു പാണ്ഡവരെ ഉപാധിയായി എടുത്തു ഭൂഭാരം നീക്കി.

വിഷ്ണുനാഭ്യബ്ജജോ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാപുത്രോഽത്രിരത്രിതഃ। സോമഃ സോമാദ് ബുധസ്തസ്മാദൈല ആസീത് പുരൂരവാഃ

വിഷ്ണുവിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകൻ അത്രി, അത്രിയിൽ നിന്ന് സോമൻ, സോമനിൽ നിന്ന് ബുധൻ, ബുധനിൽ നിന്ന് ഐലൻ, ഐലനിൽ നിന്ന് പുരൂരവൻ.

തസ്മാദായുസ്തതോ രാജാ നഹുഷോഽതോ യയാതികഃ। തതഃ പുരുസ്തസ്യ വംശേ ഭരതോഽഥ നൃപഃ കുരുഃ

അവനിൽ നിന്ന് ആയു, പിന്നെ രാജാവായ നഹുഷൻ, പിന്നെ യയാതി. പുരുവിന്റെ വംശത്തിൽ ഭാരതനും, പിന്നെ രാജാവായ കുറുവും ജനിച്ചു.

തദ്വംശേ ശാന്തനുസ്തസ്മാദ്ഭീഷ്മോ ഗങ്ഗാസുതോഽനുജൌ। ചിത്രാങ്ഗദൌ വിചിത്രശ്ച സത്യവത്യാഞ്ച ശാന്തനോഃ

ആ വംശത്തിൽ ശാന്തനു ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മനും, അവന്റെ സഹോദരന്മാരായ ചിത്രാംഗദനും വിചിത്രവീര്യനും, സത്യവതിയുടെ മകനായ ശാന്തനുവും.

സ്വര്ഗം ഗതേ ശാന്തനൌ ച ഭീഷ്മോ ഭാര്യ്യാവിവര്ജ്ജിതഃ। അപാലയത് ഭ്രാതൃരാജ്യം ബാലശ്ചി ത്രാങ്ഗദോ ഹതഃ

ശാന്തനു സ്വർഗത്തിൽ പോയപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ ഭാര്യയില്ലാതെ സഹോദരന്മാരുടെ രാജ്യം സംരക്ഷിച്ചു; ബാലനായ ചിത്രാംഗദൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

ചിത്രാങ്ഗദേന ദ്വേ കന്യേ കാശിരാജസ്യ ചാമ്ബികാ। അമ്ബാലികാ ച ഭീഷ്മേണ ആനീതേ വിജിതാരിണാ

ചിത്രാംഗദൻ കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രിമാരായ അംബികയും അംബാലികയും കൊണ്ടുവന്നു; ജയിച്ച ഭീഷ്മൻ അവരെ കൊണ്ടുവന്നു.

ഭാര്യേ വിചിത്രവീര്യസ്യ യക്ഷ്മണാ സ ദിവങ്ഗതഃ। സത്യവത്യാ ഹ്യനുമതാദമ്ബികായാം നൃപോഭവത്

വിചിത്രവീര്യന്റെ ഭാര്യകൾ, അവൻ ക്ഷയരോഗം മൂലം മരിച്ചപ്പോൾ, സത്യവതിയുടെ അനുവാദത്തോടെ അംബികയിൽ രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു.

ധൃതരാഷ്ട്രോഽമ്ബാലികായാം പാണ്ഡുശ്ച വ്യാസതഃ സുതഃ। ഗാന്ധാര്യ്യാം ധൃതരാഷ്ട്രാച്ച ദുര്യോംധനമുഖം ശതമ്

അംബാലികയിൽ ധൃതരാഷ്ട്രനും, വ്യാസനിൽ പാണ്ഡുവും ജനിച്ചു. ധൃതരാഷ്ട്രനും ഗാന്ധാരിയിലും ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നൂറുപേർ ജനിച്ചു.

ശതശ്രൃങ്ഗാശ്രമപദേ ഭാര്യായോഗാദ് യതോ മൃതിഃ। ഋഷിശാപാത്തതോ ധര്മ്മാത് കുന്ത്യാം പാണ്ഡോര്യുധിഷ്ഠിരഃ

ശതശൃംഗാശ്രമത്തിൽ ഭാര്യയില്ലായ്മ മൂലം മരണം സംഭവിച്ചു; അതിനുശേഷം, ഒരു ഋഷിയുടെ ശാപം മൂലം, പാണ്ഡുവിന് വേണ്ടി കുന്തിയിൽ ധർമ്മൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ജനിപ്പിച്ചു.

വാതാദ്ഭീമോഽര്ജുനഃ ശക്രാന്മാദ്ര്യാമശ്വികുമാരതഃ। നകുലഃ സഹദേവശ്ച പാണ്ഡുര്മ്മാദ്രീയുതോ മൃതഃ

വായുവിൽ നിന്ന് ഭീമനും, ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് അർജുനനും ജനിച്ചു; മാദ്രിയിൽ അശ്വദേവനിൽ നിന്ന് നകുലനും സഹദേവനും ജനിച്ചു. പാണ്ഡു മാദ്രിയുമായി ചേർന്ന് മരിച്ചു.

കര്ണഃ കുന്ത്യാം ഹി കന്യായാം ജാതോ ദുര്യോധനാശ്രിതഃ। കുരുപാണ്ഡവയോര്വൈരന്ദൈവയോഗാദ് ബഭൂവ ഹ

കുന്തി കന്യയായിരിക്കുമ്പോൾ കർണൻ ജനിച്ചു; അവൻ ദുര്യോധനന്റെ പക്ഷം പിടിച്ചു. കുറുക്കളും പാണ്ഡവരും തമ്മിലുള്ള വൈരം വിധിയുടെ ഫലമായി ഉണ്ടായി.

ദുര്യോധനൌ ജതുഗൃഹേ പാണ്ഡവാനദഹത് കുധീഃ। ദഗ്ധാഗാരാദ്വിനിഷ്ക്രാന്താ മാതൃഷഷ്ഠാസ്തു പാണ്ഡവാഃ

ദുര്യോധനൻ ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ പാണ്ഡവരെ ജാതുഗൃഹത്തിൽ കത്തിച്ചു; ആ കത്തുന്ന വീട്ടിൽ നിന്ന് അമ്മയോടൊപ്പം ആറുപേരും രക്ഷപ്പെട്ടു.

തതസ്തു ഏകചക്രായാം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ। മുനിവേഷാഃ സ്ഥിതാഃ സര്വേ നിഹത്യ വകരാക്ഷസമ്

അതിനുശേഷം, ഏകചക്രയിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ, എല്ലാവരും മুনি വേഷത്തിൽ താമസിച്ചു; അവിടെ വകരാക്ഷസനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.

യയുഃ പാഞ്ചാലവിഷയം ദ്രൌപദ്യാസ്തേ സ്വയമ്വരേ। സമ്പ്രാപ്താ ബാഹുവേധേന ദ്രൌപദീ പഞ്ചപാണ്ഡവൈഃ

അവരൊക്കെ പാഞ്ചാലരാജ്യത്തിലേക്ക് ദ്രൗപദിയുടെ സ്വയംവരത്തിനായി പോയി. അമ്പയിടൽ പരീക്ഷയിൽ വിജയിച്ച്, ദ്രൗപദി അഞ്ചു പാണ്ഡവന്മാരുടെയും ഭാര്യയായി.

അര്ദ്ധരാജ്യം തതഃ പ്രാപ്താ ജ്ഞാതാ ദുര്യോധനാദിഭിഃ। ഗാണ്ഡീവഞ്ച ധനുര്ദിവ്യം പാവകാദ്രഥമുത്തമമ്

അതിനുശേഷം അവർക്ക് അരരാജ്യം ലഭിച്ചു; ഈ കാര്യം ദുര്യോധനനും മറ്റുള്ളവരും അറിഞ്ഞു. അർജ്ജുനന് പാവകദേവനിൽ നിന്ന് ദിവ്യമായ ഗാന്ഡീവം വില്ലും ഉത്തമമായ രഥവും ലഭിച്ചു.

സാരഥിഞ്ചാര്ജുനഃ സങ്ഖയേ കൃഷ്ണമക്ഷയ്യശായകാന്। ബ്രഹ്മാസ്ത്രാര്ദിസ്തഥാ ദ്രോണാത്സര്വേ ശസ്ത്രവിശാരദാഃ

യുദ്ധത്തിൽ അർജ്ജുനൻ കൃഷ്ണനെ തന്റെ രഥസാരഥിയായി എടുത്തു; അവന് അക്ഷയമായ അമ്പുകളും ദ്രോണനിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാസ്ത്രവും ലഭിച്ചു. എല്ലാവരും ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയിരുന്നു.

കൃഷ്ണേന സോഽര്ജുനോ വഹ്നിം ഖാണ്ഡവേ സമതര്പയത്। ഇന്ദ്രവൃഷ്ടിം വാരയംശ്ച ശരവര്ഷേണ പാണ്ഡവഃ

കൃഷ്ണനോടൊപ്പം അർജ്ജുനൻ ഖാണ്ഡവവനത്തിൽ അഗ്നിയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യിച്ചപ്പോൾ പാണ്ഡവൻ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ അതിനെ തടഞ്ഞു.

ജിതാ ദിശഃ പാണ്ഡവൈശ്ച രാജ്യഞ്ചക്രേ യുധിഷ്ഠിരഃ। ബഹുസ്വര്ണം രാജസൂയം ച സേഹൈ തം സുയോധനഃ

പാണ്ഡവർ ദിക്കുകൾ ജയിച്ചു, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ രാജ്യം സ്ഥാപിച്ചു. അവർ ധാരാളം പൊന്നുകൊണ്ട് രാജസൂയയാഗം നടത്തി; ഇതു കണ്ടു സുയോധനൻ അസൂയപ്പെട്ടു.

ഭ്രാത്രാ ദുഃ ശാസനേനോക്തഃ കര്ണേന പ്രാപ്തഭൂതിനാ। ദ്യുതകാര്യേ ശകുനിനാ ദ്യൂതേന സ യുധിഷ്ഠിരമ്

സഹോദരനും ഐശ്വര്യം നേടിയ കർണ്ണനും ഉത്തേജിപ്പിച്ച്, ശകുനി യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ചതിയോടെ പാശക്രീഡയ്ക്ക് വിളിച്ചു.

അജയത്തസ്യ രാജ്യഞ്ച സഭാസ്ഥോ മായയാഹസത്। അഷ്ടാശീതിസഹസ്ത്രാണി ഭോജയന് പൂര്വവദ് ദ്വിജാന്

അവൻ സഭയിൽ രാജ്യം തോറ്റു, ചതിയാൽ പരിഹസിക്കപ്പെട്ടു; എന്നിരുന്നാലും എൺപത്തിയെട്ടായിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ മുമ്പുപോലെ ഭക്ഷണം കൊടുത്തു.

വനേ ദ്വാദശവര്ഷാണി പ്രതിജ്ഞാതാനി സോഽനയത്। അഷ്ടാശീതിസഹസ്ത്രാണി ഭോജയന് പൂര്വവദ് ദ്വിജാന്

വനംവെച്ച് പന്ത്രണ്ട് വർഷം പ്രതിജ്ഞാപൂർവ്വം കഴിയിച്ചു; എൺപത്തിയെട്ടായിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ മുമ്പുപോലെ ഭക്ഷണം കൊടുത്തു.