അഗ്നിപുരാണമ്

മായാവതീ മത്സ്യമധ്യേ ദൃഷ്ട്വാ സ്വം പതിമാദരാത്। പപോഷ സാ തം ചോവാച രതിസ്തേഽഹം പതിര്മമ

മീനിന്റെ ഉള്ളിൽ തന്റെ ഭർത്താവിനെ കണ്ട മായാവതി സ്നേഹത്തോടെ അവനെ പോഷിച്ചു, അവളവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ രതി, നീ എന്റെ ഭർത്താവ്.'

കാമസ്ത്വം ശമ്ഭുനാനങ്ഗഃ കൃതോഹം ശമ്ബരേണ ച। ഹൃതാ ന തസ്യ പത്നീ ത്വം മായാജ്ഞഃ ശമ്ബരം ജഹി

'നീ കാമൻ, ശിവൻ നിന്നെ ശരീരമില്ലാത്തവനാക്കി; ഞാൻ ശംബരൻ കൊണ്ടുപോയവളാണ്, ഞാൻ അവന്റെ ഭാര്യയല്ല. നീ മായാവിദ്യ അറിയുന്നവൻ, ശംബരനെ കൊല്ലണം.'

തച്ഛ്രുത്വാ ശമ്ബരം ഹത്വാ പ്രദ്യുമ്നഃ സഹ ഭാര്യയാ। മാ യാവത്യാ യയൌ കൃഷ്ണം കൃഷ്ണോ ഹൃഷ്ടോഽഥ രുക്മിണീ

ഇത് കേട്ട പ്രദ്യുമ്നൻ ശംബരനെ കൊല്ലുകയും, ഭാര്യയായ മായാവതിയോടൊപ്പം കൃഷ്ണന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു; കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും സന്തോഷിച്ചു.

പ്രദ്യുമ്നാദനിരുദ്വോഭൂദുഷാപതിരുദാരധീഃ। ബാണോ ബലിസുതസ്തസ്യ സുതോഷാ ശോണിതം പുരമ്

പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന് അനിരുദ്ധൻ ജനിച്ചു, ഉഷയുടെ ഭർത്താവായി, ഉത്തമബുദ്ധിയോടെ; ബാണൻ, ബലിയുടെ മകൻ, ഉഷ എന്ന മകളെ ശോണിതപുരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കി.

തപസാ ശിവപുത്രോഽഭൂദ് മായൂരധ്വജപാതിതഃ। യുദ്ധം പ്രാപ്സ്യസി ബാണ ത്വം ബാണം തുഷ്ടഃ ശിവോഭ്യധാത്

തപസ്സിലൂടെ അവൻ ശിവന്റെ മകനായി, മയിലിന്റെ പതാകയുമായി; ശിവൻ സന്തോഷിച്ച് ബാണനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് യുദ്ധം ലഭിക്കും.'

ശിവേന ക്രീഡതീം ഗൌരീം ദൃഷ്ട്വോഷാ സസ്പൃഹാ പതൌ। താമാഹ ഗൌരീ ഭര്ത്താ തേ നിശി സുപ്തേതി ദര്ശനാത്

ശിവനോടൊപ്പം ഗൗരിയെ കളിക്കുന്നതും കണ്ട ഉഷ ഭർത്താവിനായി ആഗ്രഹിച്ചു; ഗൗരി അവളോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭർത്താവ് രാത്രിയിൽ സ്വപ്നത്തിൽ വരും.'

വൈശാഖമാസദ്വാദശ്യാം പുംസോ ഭര്ത്താ ഭവിഷ്യതി। ഗൌര്യ്യുക്ത ഹര്ഷിതാ ചോഷാ ഗൃഹേ സുപ്താ ദദര്ശ തമ്

വൈശാഖമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, ഒരു പുരുഷൻ നിന്റെ ഭർത്താവാകും; ഗൗരിയുടെ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട ഉഷ വീട്ടിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവനെ കണ്ടു.

ആത്മനാ സങ്ഗതം ജ്ഞാത്വാ തത്സഖ്യാ ചിത്രലേഖയാ। ലിഖിതാദ്വൈ ചിത്രപടാദനിസ്ദ്ധം സമാനയത്

തനിക്കവനുമായി ഐക്യം സംഭവിച്ചതെന്നു മനസ്സിലാക്കി, സുഹൃത്ത് ചിത്രലേഖാ ചിത്രപടത്തിൽ അവന്റെ രൂപം വരച്ച് അനിരുദ്ധനെ തടസ്സമില്ലാതെ കൊണ്ടുവന്നു.

കൃഷ്ണണൌത്രം ദ്വാരകാതോ ദുഹിതാ ബാണമന്ത്രിണഃ। കുമ്ഭാണ്ഡസ്യാനിരുദ്ധോഗാദ്രരാമ ഹ്യുഷയാ സഹ

കൃഷ്ണന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധൻ ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് ബാണന്റെ മന്ത്രിയുടെ മകളായ ഉഷയോടൊപ്പം പോയി.

ബാണധ്വജസ്യ സമ്പാതൈ രക്ഷിഭിഃ സ നിവേദിതഃ। അനിരുദ്ധസ്യ ബാണേന യുദ്ധമാസീത്സുദാരുണമ്

ബാണന്റെ രക്ഷകർ അവരെ കണ്ടു, അതു ബാണനോട് അറിയിച്ചു; അനിരുദ്ധനും ബാണനും തമ്മിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.

ശ്രുത്വാ തു നാരദാത് കൃഷ്ണഃ പ്രദ്യുമ്നബലഭദ്രവാന്। ഗരുഡസ്ഥോഥ ജിത്വാഗ്നീഞ്ജ്വരം മാഹേശ്വരന്തഥാ

നാരദനിൽ നിന്ന് കേട്ട കൃഷ്ണൻ, പ്രദ്യുമ്നനും ബലഭദ്രനും കൂടെ, ഗരുഡനിൽ കയറി, അഗ്നിയും മഹേശ്വരന്റെ ജ്വരവും ജയിച്ചു.

ഹരിശങ്കരയോര്യുദ്ധം ബഭൂവാഥ ശരാശരി। നന്ദിവിനായകസ്കന്ദമുഖാസ്താക്ഷര്യാദിഭിര്ജിതാഃ

ഹരിയും ശങ്കരനും തമ്മിൽ അമ്പുകൾ പെയ്യുന്ന യുദ്ധം നടന്നു; നന്ദി, വിനായകൻ, സ്കന്ദൻ എന്നിവരും കൃഷ്ണന്റെ കൂട്ടുകാരാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടു.

ജൃമ്ഭിതേ ശങ്കരേ നഷ്ടേ ജൃമ്ഭണാസ്ത്രേണ വിഷ്ണുനാ। ഛിന്നം സഹസ്ത്രം ബാഹൂനാം രുദ്രേണാഭയമര്ഥിതമ്

ശങ്കരൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ജൃംഭണാസ്ത്രം കൊണ്ടു കീഴടക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആയിരം കൈകൾ വെട്ടി വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു; രക്ഷ തേടി രുദ്രൻ സമാധാനം നേടി.

വിഷ്ണുനാ ജീവിതോ ബാണോ ദ്വിബാഹുഃ പ്രാബ്രവീച്ഛിവമ്। ത്വയാ യദഭയം ദത്തം ബാണസ്യാസ്യ മയാ ച തത്

വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ ബാണന് ജീവൻ ലഭിച്ചു. ഇരുകൈകളുള്ളവൻ ശിവനോടു പറഞ്ഞു: 'നീയും ഞാനും ഈ ബാണന് ഭയരഹിതത്വം നൽകിയതാണല്ലോ, അതു ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.'

ആവയോര്നാസ്തി ഭേദോ വൈ ഭേദീ നരകമാപ്നുയാത്। ശിവാദ്യൈഃ പൂജിതോ വിഷ്ണുഃ സോനിരുദ്ധ ഉഷാദിയുക്

ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ യാതൊരു ഭേദവും ഇല്ല; ഭേദം കാണിക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ പോകും. ശിവനും മറ്റുള്ളവരും ആരാധിക്കുന്ന വിഷ്ണു അനിരുദ്ധനും ഉഷയുമായി കൂടെയുണ്ട്.

ദ്വാരകാന്തു ഗതോ രേമേ ഉഗ്രസേനാദിയാദവൈഃ। അനിരുദ്ധാത്മജോ വജ്രോ മാര്കണ്ഡേയാത്തു സര്വവിത്

അവൻ ദ്വാരകയിലേക്കു പോയി ഉഗ്രസേനനും യാദവന്മാരുമായി സന്തോഷിച്ചു. അനിരുദ്ധന്റെ മകൻ വജ്രൻ മാർകണ്ടേയൻ്റെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവനായി എല്ലാം അറിയുന്നവനായിരുന്നു.

ബലഭദ്രഃ പ്രലമ്ബഘ്നോ യമുനാകര്ഷണോഽഭവത്। ദ്വിവിദസ്യ കപേര്ഭേത്താ കൌരവോന്മാദനാശനഃ

ബലഭദ്രൻ പ്രലമ്പനെ സംഹരിച്ചു, യമുനയെ വലിച്ചു കൊണ്ടു പോയി; ദ്വിവിദ എന്ന കുരങ്ങിനെ തകർത്തു, കൗരവരുടെ ഉന്മാദം അവസാനിപ്പിച്ചു.

ഹരീ രേമേനേകമൂര്ത്തീ രുക്മിണ്യാദിഭിരീശ്വരഃ। പുത്രാനുത്പാദയാമാസ ത്വസംഖ്യാതാന് സ യാദവാന്

ഹരിയെന്ന ഈശ്വരൻ ഒരേ രൂപത്തിൽ രുക്മിണിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും കൂടെ സന്തോഷിച്ചു; അവൻ യാദവരിൽ അനവധി പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

അഗ്നിരുവാച ഭാരതം സമ്പ്രവക്ഷയാമി കൃഷ്ണമാഹാത്മ്യലക്ഷണമ്। ഭൂഭാരമഹരദ്വിഷ്ണുനിമിത്തീകൃത്യ പാണ്ഡവാന്

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭാരതകഥയും കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വവും വിവരിച്ച് പറയാം. വിഷ്ണു പാണ്ഡവരെ ഉപാധിയായി എടുത്തു ഭൂഭാരം നീക്കി.

വിഷ്ണുനാഭ്യബ്ജജോ ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മാപുത്രോഽത്രിരത്രിതഃ। സോമഃ സോമാദ് ബുധസ്തസ്മാദൈല ആസീത് പുരൂരവാഃ

വിഷ്ണുവിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകൻ അത്രി, അത്രിയിൽ നിന്ന് സോമൻ, സോമനിൽ നിന്ന് ബുധൻ, ബുധനിൽ നിന്ന് ഐലൻ, ഐലനിൽ നിന്ന് പുരൂരവൻ.

തസ്മാദായുസ്തതോ രാജാ നഹുഷോഽതോ യയാതികഃ। തതഃ പുരുസ്തസ്യ വംശേ ഭരതോഽഥ നൃപഃ കുരുഃ

അവനിൽ നിന്ന് ആയു, പിന്നെ രാജാവായ നഹുഷൻ, പിന്നെ യയാതി. പുരുവിന്റെ വംശത്തിൽ ഭാരതനും, പിന്നെ രാജാവായ കുറുവും ജനിച്ചു.

തദ്വംശേ ശാന്തനുസ്തസ്മാദ്ഭീഷ്മോ ഗങ്ഗാസുതോഽനുജൌ। ചിത്രാങ്ഗദൌ വിചിത്രശ്ച സത്യവത്യാഞ്ച ശാന്തനോഃ

ആ വംശത്തിൽ ശാന്തനു ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ഗംഗാപുത്രനായ ഭീഷ്മനും, അവന്റെ സഹോദരന്മാരായ ചിത്രാംഗദനും വിചിത്രവീര്യനും, സത്യവതിയുടെ മകനായ ശാന്തനുവും.

സ്വര്ഗം ഗതേ ശാന്തനൌ ച ഭീഷ്മോ ഭാര്യ്യാവിവര്ജ്ജിതഃ। അപാലയത് ഭ്രാതൃരാജ്യം ബാലശ്ചി ത്രാങ്ഗദോ ഹതഃ

ശാന്തനു സ്വർഗത്തിൽ പോയപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ ഭാര്യയില്ലാതെ സഹോദരന്മാരുടെ രാജ്യം സംരക്ഷിച്ചു; ബാലനായ ചിത്രാംഗദൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

ചിത്രാങ്ഗദേന ദ്വേ കന്യേ കാശിരാജസ്യ ചാമ്ബികാ। അമ്ബാലികാ ച ഭീഷ്മേണ ആനീതേ വിജിതാരിണാ

ചിത്രാംഗദൻ കാശിരാജാവിന്റെ പുത്രിമാരായ അംബികയും അംബാലികയും കൊണ്ടുവന്നു; ജയിച്ച ഭീഷ്മൻ അവരെ കൊണ്ടുവന്നു.

ഭാര്യേ വിചിത്രവീര്യസ്യ യക്ഷ്മണാ സ ദിവങ്ഗതഃ। സത്യവത്യാ ഹ്യനുമതാദമ്ബികായാം നൃപോഭവത്

വിചിത്രവീര്യന്റെ ഭാര്യകൾ, അവൻ ക്ഷയരോഗം മൂലം മരിച്ചപ്പോൾ, സത്യവതിയുടെ അനുവാദത്തോടെ അംബികയിൽ രാജാവിനെ ജനിപ്പിച്ചു.

ധൃതരാഷ്ട്രോഽമ്ബാലികായാം പാണ്ഡുശ്ച വ്യാസതഃ സുതഃ। ഗാന്ധാര്യ്യാം ധൃതരാഷ്ട്രാച്ച ദുര്യോംധനമുഖം ശതമ്

അംബാലികയിൽ ധൃതരാഷ്ട്രനും, വ്യാസനിൽ പാണ്ഡുവും ജനിച്ചു. ധൃതരാഷ്ട്രനും ഗാന്ധാരിയിലും ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നൂറുപേർ ജനിച്ചു.

ശതശ്രൃങ്ഗാശ്രമപദേ ഭാര്യായോഗാദ് യതോ മൃതിഃ। ഋഷിശാപാത്തതോ ധര്മ്മാത് കുന്ത്യാം പാണ്ഡോര്യുധിഷ്ഠിരഃ

ശതശൃംഗാശ്രമത്തിൽ ഭാര്യയില്ലായ്മ മൂലം മരണം സംഭവിച്ചു; അതിനുശേഷം, ഒരു ഋഷിയുടെ ശാപം മൂലം, പാണ്ഡുവിന് വേണ്ടി കുന്തിയിൽ ധർമ്മൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ജനിപ്പിച്ചു.

വാതാദ്ഭീമോഽര്ജുനഃ ശക്രാന്മാദ്ര്യാമശ്വികുമാരതഃ। നകുലഃ സഹദേവശ്ച പാണ്ഡുര്മ്മാദ്രീയുതോ മൃതഃ

വായുവിൽ നിന്ന് ഭീമനും, ഇന്ദ്രനിൽ നിന്ന് അർജുനനും ജനിച്ചു; മാദ്രിയിൽ അശ്വദേവനിൽ നിന്ന് നകുലനും സഹദേവനും ജനിച്ചു. പാണ്ഡു മാദ്രിയുമായി ചേർന്ന് മരിച്ചു.

കര്ണഃ കുന്ത്യാം ഹി കന്യായാം ജാതോ ദുര്യോധനാശ്രിതഃ। കുരുപാണ്ഡവയോര്വൈരന്ദൈവയോഗാദ് ബഭൂവ ഹ

കുന്തി കന്യയായിരിക്കുമ്പോൾ കർണൻ ജനിച്ചു; അവൻ ദുര്യോധനന്റെ പക്ഷം പിടിച്ചു. കുറുക്കളും പാണ്ഡവരും തമ്മിലുള്ള വൈരം വിധിയുടെ ഫലമായി ഉണ്ടായി.