അഗ്നിപുരാണമ്

കോടചക്രമ് ഈശ്വര ഉവാച കോടചക്രം പ്രവക്ഷ്യാമി ചതുരസ്രം പുരം ലിഖേത് ।൧൨൮.൦൦൧ ചതുരസ്രം പുനര്മധ്യേ തന്മധ്യേ ചതുരസ്രകമ് ॥൧൨൮.൦൦൧ നാഡീത്രിതയചിഹ്നാഢ്യം മേഷാദ്യാഃ പൂര്വദിങ്മുഖാഃ ।൧൨൮.൦൦൨ കൃത്തികാ പൂര്വഭാഗേ തു അശ്ലേഷാഗ്നേയഗോചരേ ॥൧൨൮.൦൦൨ ഭരണീ ദക്ഷിണേ ദേയാ വിശാഖാം നൈര്ഋതേ ന്യസേത് ।൧൨൮.൦൦൩ അനുരാധാം പശ്ചിമേ ച ശ്രവണം വായുഗോചരേ ॥൧൨൮.൦൦൩ ധന്ബിഷ്ഠാഞ്ചോത്തരേ ന്യസ്യ ഐശാന്യാം രേവതീം തഥാ ।൧൨൮.൦൦൪ വാഹ്യനാഡ്യാം സ്ഥിതാന്യേവ അഷ്ടൌ ഹ്യൃക്ഷാണി യത്നതഃ ॥൧൨൮.൦൦൪ രോഹിണീപുഷ്യഫല്ഗുണ്യഃ സ്വാതീ ജ്യേഷ്ഠാ ക്രമേണ തു ।൧൨൮.൦൦൫ അഭിജിച്ഛതതാരാ തു അശ്വിനീ മധ്യനാഡികാ ॥൧൨൮.൦൦൫ കോടമധ്യേ തു യാ നാഡീ കഥയാമി പ്രയത്നതഃ ।൧൨൮.൦൦൬ മൃഗശ്ചാഭ്യന്തരേ പൂര്വം തസ്യാഗ്നേയേ പുനര്വസുഃ ॥൧൨൮.൦൦൬ ഉത്തരാഫല്ഗുനീ യാമ്യേ ചിത്രാ നൈര്ഋതസംസ്ഥിതാ ।൧൨൮.൦൦൭ മൂലന്തു പശ്ചിമേ ന്യസ്യോത്തരാഷാഢാന്തു വായവേ ॥൧൨൮.൦൦൭ പൂര്വഭാദ്രപദാ സൌമ്യേ രേവതീ ഈശഗോചരേ ।൧൨൮.൦൦൮ കോടസ്യാഭ്യന്തരേ നാഡീ ഹ്യൃക്ഷാഷ്ടകസമന്വിതാ ॥൧൨൮.൦൦൮ ആര്ദ്രാ ഹസ്താ തഥാഷാഢാ ചതുഷ്കഞ്ചോത്തരാത്രികമ് ।൧൨൮.൦൦൯ മധ്യേ സ്തമ്ഭചതുഷ്കന്തു ദദ്യാത്കോടസ്യ കോടരേ ॥൧൨൮.൦൦൯ ഏവം ദുര്ഗസ്യ വിന്യാസം വാഹ്യേ സ്ഥാനം ദിശാധിപാത് ।൧൨൮.൦൧൦ ആഗന്തുകോ യദാ യോദ്ധാ ഋക്ഷവാന് സ്യാത്ഫലാന്വിതഃ ॥൧൨൮.൦൧൦ കോടമധ്യേ ഗ്രഹാഃ സൌമ്യാ യദാ ഋക്ഷാന്വിതാഃ പുനഃ ।൧൨൮.൦൧൧ ജയം മധ്യസ്ഥിതാനാന്തു ഭങ്ഗമാഗാമിനോ വിദുഃ ॥൧൨൮.൦൧൧ പ്രവേശഭേ പ്രവേഷ്ടവ്യം നിര്ഗമഭേ ച നിര്ഗമേത് ।൧൨൮.൦൧൨ ഭൃഗുഃ സൌമ്യസ്തഥാ ഭൌമ ഋക്ഷാന്തം സകലം യദാ ॥൧൨൮.൦൧൨ തദാ ഭങ്ഗം വിജാനീയാജ്ജയമാഗന്തുകസ്യ ച ।൧൨൮.൦൧൩ പ്രവേശര്ക്ഷചതുഷ്കേ തു സങ്ഗ്രാമഞ്ചാരഭേദ്യദാ ॥൧൨൮.൦൧൩ തദാ സിദ്ധ്യതി തദ്ദുര്ഗം ന കുര്യാത്തത്ര വിസ്മയമ്

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: കോട്ടചക്രം എങ്ങനെ വരയ്ക്കണമെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു. ആദ്യം ചതുരസ്രം വരയ്ക്കണം; അതിന്റെ നടുവിൽ വീണ്ടും ചതുരസ്രം വരയ്ക്കണം. അതിന്റെ നടുവിൽ വീണ്ടും ചതുരസ്രം വരയ്ക്കണം. മൂന്നു നാഡികളുടെ ചിഹ്നങ്ങളോടെ, മേഷം മുതലായ രാശികൾക്ക് കിഴക്കോട്ടു മുഖം കാണിച്ചു വരയ്ക്കണം. കൃതിക കിഴക്കുഭാഗത്ത്, ആശ്ലേഷ അഗ്നിദിക്കിൽ, ഭരണി തെക്കുഭാഗത്ത്, വിശാഖ നായൃതിദിക്കിൽ വരയ്ക്കണം. അനുരാധ പടിഞ്ഞാറ്, ശ്രവണ വായുദിക്കിൽ വരയ്ക്കണം. ധനിഷ്ഠ വടക്കുഭാഗത്ത്, ഐശാന്യത്തിൽ രേവതി വരയ്ക്കണം. പുറംനാഡിയിൽ ഇവ എട്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ വരയ്ക്കണം. രോഹിണി, പുഷ്യ, ഫല്ഗുനി, സ്വാതി, ജ്യേഷ്ഠ — ക്രമത്തിൽ വരയ്ക്കണം. അഭിജിത് നക്ഷത്രം, അശ്വിനി — നടുവിലെ നാഡിയിൽ വരയ്ക്കണം. കോട്ട് നടുവിലുള്ള നാഡി എങ്ങനെയെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു. മൃഗം അകത്തുള്ള ഭാഗത്ത്, അഗ്നിദിക്കിൽ പുനർവസു, തെക്കോട്ടു ഉത്തരഫല്ഗുനി, നായൃതിയിൽ ചിത്ര, പടിഞ്ഞാറ് മൂലം, വായുദിക്കിൽ ഉത്തരാഷാഢ, സൗമ്യദിക്കിൽ പൂർവഭാദ്രപദ, ഈശാന്യത്തിൽ രേവതി — ഇവ വരയ്ക്കണം. കോട്ട് അകത്തുള്ള നാഡിയിൽ എട്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കണം: ആർദ്ര, ഹസ്ത, ആശാഢ, ഉത്തര. നടുവിൽ നാല് സ്തംഭങ്ങൾ കോട്ടിന്റെ അകത്തു വരയ്ക്കണം. ഇങ്ങനെ കോട്ടയുടെ വിന്യാസം വരയ്ക്കുമ്പോൾ, പുറംഭാഗത്ത് ദിശാധിപന്മാർക്ക് സ്ഥാനം നൽകണം. അകത്തേക്കു വരുന്ന യോദ്ധാവ് നക്ഷത്രബലമുള്ളവനാണെങ്കിൽ ഫലം ലഭിക്കും. കോട്ട് നടുവിൽ സൗമ്യഗ്രഹങ്ങൾ നക്ഷത്രബലമുള്ളവരാണെങ്കിൽ വിജയവും, അകത്തുള്ളവർക്ക് തകരാറും വരും. പ്രവേശനക്ഷത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം; പുറപ്പെടുമ്പോൾ പുറപ്പെടേണ്ട നക്ഷത്രം നോക്കണം. ശുക്രൻ, ചൊവ്വ, നക്ഷത്രാന്തം — എല്ലാം അകത്ത് ഉണ്ടെങ്കിൽ, അപ്പോൾ തകരാറാണ്; അകത്തേക്കു വരുന്നവന് വിജയം. പ്രവേശനക്ഷത്രത്തിൽ യുദ്ധം തുടങ്ങുമ്പോൾ, ആ കോട്ട വിജയിക്കും; അതിൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.

സേവന രൂപരേഖ—

ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന മഹാ മാരി മന്ത്രം, അതിന്റെ ജ്ഞാനം ഞാൻ പഠിപ്പിക്കും.

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: വശീകരണം മുതലായ കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ചെയ്യാമെന്നു ഞാൻ വിശദമായി പറയും. ഇവയെ ഇരട്ടയായ എട്ട് അക്ഷരങ്ങളായി എഴുതണം. ഭൃംഗരാജ്, സഹദേവി, മയിലിന്റെ തലയണ, പുത്രഞ്ജീവം, കൃതാഞ്ജലി, അടുപ്പൂവ്, രുദന്തിക, കുമാരി, രുദ്രജട, വിഷ്ണുക്രാന്ത, ശിതാർക്ക, ലജ്ജാലു, മോഹലത, കൃഷ്ണധൂസ്തൂർ, ഗോറക്ഷ, കർക്കട, മേഷശൃംഗി, സ്നുഹി — ഇവയൊക്കെയും ഉൾപ്പെടുന്നു.

മന്ത്രൌഷധാദിഃ ഈശ്വര ഉവാച മന്ത്രൌഷധാനി ചക്രാണി വക്ഷ്യേ സര്വപ്രദാനി ച ।൧൪൨.൦൦൧ ചൌരനാമ്നോ വര്ണഗുണോ ദ്വിഘ്നോ മാത്രാശ്ചതുര്ഗുണാഃ ॥൧൪൨.൦൦൧ നാമ്നാ ഹൃതേ ഭവേച്ഛേഷഃ ചൌരോഽഥ ജാതകം വദേ ।൧൪൨.൦൦൨ പ്രശ്നേ യേ വിഷമാ വര്ണാസ്തേ ഗര്ഭേ പുത്രജന്മദാഃ ॥൧൪൨.൦൦൨ നാമവര്ണൈഃ സമൈഃ കാണോ വാമേഽക്ഷ്ണി വിഷമൈഃ പുനഃ ।൧൪൨.൦൦൩ ദക്ഷിണാക്ഷി ഭവേത്കാണം സ്ത്രീപുന്നാമാക്ഷരസ്യ ച ॥൧൪൨.൦൦൩ മാത്രാവര്ണാശ്ചതുര്നിഘ്നാ വര്ണപിണ്ഡേ ഗുണേ കൃതേ ।൧൪൨.൦൦൪ സമേ സ്ത്രീ വിഷമേ നാ സ്യാദ്വിശേഷേ ചമൃതിഃ സ്ത്രിയാഃ ॥൧൪൨.൦൦൪ പ്രഥമം രൂപശൂന്യേഽഥ പ്രഥമം മ്രിയതേ പുമാന് ।൧൪൨.൦൦൫ പ്രശ്നം സൂക്ഷ്മാക്ഷരൈര്ഗൃഹ്യ ദ്രവ്യൈര്ഭാഗേഽഖിലേ മതമ് ॥൧൪൨.൦൦൫ ശനിചക്രം പ്രവക്ഷ്യാമി തസ്യ ദൃഷ്ടിം പരിത്യജേത് ।൧൪൨.൦൦൬ രാശിസ്ഥഃ സപ്തമേ ദൃഷ്ടിശ്ചതുര്ദശശതേര്ധികാ ॥൧൪൨.൦൦൬ ഏകദ്വ്യഷ്ടദ്വാദശമഃ പാദദൃഷ്ടിശ്ച തം ത്യജേത് ।൧൪൨.൦൦൭ ദിനാധിപഃ പ്രഹരഭാക്ശേഷാ യാമാര്ധഭാഗിനഃ ॥൧൪൨.൦൦൭ ശനിഭാഗന്ത്യജേദ്യുദ്ധേ ദിനരാഹും വദാമി തേ ।൧൪൨.൦൦൮ രവൌ പൂര്വേഽനിലേ മന്ദേ ഗുരൌ യാമ്യേഽനലേ ഭൃഗൌ ॥൧൪൨.൦൦൮ അഗ്നൌ കുജേ ഭവേത്സോമ്യേ സ്ഥിതേ രാഹുര്ബുധേ സദാ ।൧൪൨.൦൦൯ ഫണിരാഹുസ്തു പ്രഹരമൈശേ വഹ്നൌ ച രാക്ഷസേ ॥൧൪൨.൦൦൯ വായൌ സംവേഷ്ടയിത്വാ ച ശത്രും ഹന്തീശസന്മുഖം ।൧൪൨.൦൧൦ തിഥിരാഹും പ്രവക്ഷ്യാമി പൂര്ണിമാഗ്നേയഗോചരേ ॥൧൪൨.൦൧൦ അമാവാസ്യാ വായവേ ച രാഹുഃ സമ്മുഖശത്രുഹാ ।൧൪൨.൦൧൧ കാദ്യാ ജാന്താഃ സമ്മുഖേ സ്യുഃ സാദ്യാ ദാന്താശ്ച ദക്ഷിണേ ॥൧൪൨.൦൧൧ അക്ലേ ത്യജേത്കുജഗണാന് ധാദ്യാ മാന്താശ്ച പൂര്വതഃ ।൧൪൨.൦൧൨ യാദ്യാ ഹാന്താ ഉത്തരേ സ്യുസ്തിഥിദൃഷ്ടിം വിവര്ജയേത് ॥൧൪൨.൦൧൨ പൂര്വാശ്ച ദക്ഷിണാസ്തിസ്രോ രേഖാ വൈ മൂലഭേദകേ ।൧൪൨.൦൧൩ സൂര്യരാശ്യാദി സംലിഖ്യ ദൃഷ്ടൌ ഹാനിര്ജയോഽന്യഥാ ॥൧൪൨.൦൧൩ വിഷ്ടിരാഹും പ്രവക്ഷ്യാമി അഷ്ടൌ രേഖാസ്തു പാതയേത് ।൧൪൨.൦൧൪ ശിവാദ്യമം യമാദ്വായും വായോരിന്ദ്രം തതോഽമ്ബുപം ॥൧൪൨.൦൧൪ നൈര്ഋതാച്ച നയേച്ചന്ദ്രം ചന്ദ്രാദഗ്നിം തതോ ജലേ ।൧൪൨.൦൧൫ ജലാദീശേ ചരേദ്രാഹുര്വിഷ്ട്യാ സഹ മഹാബലഃ ॥൧൪൨.൦൧൫ ഐശാന്യാം ച തൃതീയാദൌ സപ്തമ്യാദൌ ച യാമ്യകേ ।൧൪൨.൦൧൬ ഏവം കൃഷ്ണേ സിതേ പക്ഷേ വായൌ രാഹുശ്ച ഹന്ത്യരീന് ॥൧൪൨.൦൧൬ ഇന്ദ്രാദീന് ഭൈരവാദീംശ്ച ബ്രഹ്മാണ്യാദീന് ഗ്രഹാദികാന് ।൧൪൨.൦൧൭ അഷ്ടാഷ്ടകഞ്ച പൂര്വാദൌ യാമ്യാദൌ വാതയോഗിനീം ॥൧൪൨.൦൧൭ യാന്ദിശം വഹതേ വായുസ്തത്രസ്ഥോ ഘാതയേദരീന് ।൧൪൨.൦൧൮ ദൃഢീകരണമാഖ്യാസ്യേ കണ്ഠേ ബാഹ്വാദിധാരിതാ ॥൧൪൨.൦൧൮ പുഷ്യോദ്ധൃതാ കാണ്ഡലക്ഷ്യം വാരയേത്ശരപുങ്ഖികാ ।൧൪൨.൦൧൯ തഥാ ഽപരാജിതാ പാഠാ ദ്വാഭ്യാം ഖഡ്ഗം നിവാരയേത് ॥൧൪൨.൦൧൯ ഓം നമോ ഭഗവതി വജ്രശൃങ്ഖലേ ഹന ൨ ഓം ഭക്ഷ ൨ ഓം ഖാദ ഓം അരേ രക്തം പിബ കപാലേന രക്താക്ഷി രക്തപടേ ഭസ്മാങ്ഗി ഭസ്മലിപ്തശരീരേ വജ്രായുധേ വജ്രാകാരനിചിതേ പൂര്വാം ദിശം ബന്ധ ൨ ഓം ദക്ഷിണാം ദിശമ്ബന്ധ ൨ ഓം പശ്ചിമാം ദിശമ്ബന്ധ ൨ ഉത്തരാം ദിശമ്ബന്ധ ൨ നാഗാന് ബന്ധ ൨ നാഗപത്നീര്ബന്ധ ൨ ഓം അസുരാന് ബന്ധ ൨ ഓം യക്ഷരാക്ഷസപിശാചാന് ബന്ധ ൨ ഓം പ്രേതഭൂതഗന്ധര്വാദയോ യേ കേചിദുപദ്രവാസ്തേഭ്യോ രക്ഷ ൨ ഓം ഊര്ധവം രക്ഷ ൨ അധാ രക്ഷ ൨ ഓം ക്ഷുരിക ബന്ധ ൨ ഓം ജ്വല മഹാബലേ ഘടി ൨ ഓം മോടി ൨ സടാവലിവജ്ജാഗ്നിവജ്രപ്രാകാരേ ഹും ഫഠ്രീം ഹ്രൂം ശ്രീം ഫഠ്രീം ഹഃ ഫൂം ഫേം ഫഃ സര്വഗ്രഹേഭ്യഃ സര്വവ്യാധിഭ്യഃ സര്വദുഷ്ടോപദ്രവേഭ്യോ ഹ്രീം അശേഷേഭ്യോ രക്ഷ ൨ ഗ്രഹജ്വരാദിഭൂതേഷു സര്വകര്മസു യോജയേത്

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഫലം നൽകുന്ന മന്ത്രങ്ങളും ഔഷധങ്ങളും ചക്രങ്ങളും ഞാൻ പഠിപ്പിക്കും. കള്ളന്മാരുടെ പേരുകൾ, അവയുടെ വർണ്ണഗുണങ്ങൾ ഇരട്ടിയാണെന്നും, അക്ഷരങ്ങൾ നാലുമടങ്ങിയതാണെന്നും, പേരിൽ ഒന്നൊന്നായി എടുത്താൽ ശേഷിക്കുന്നതും കള്ളൻ തന്നെയാണെന്നും, ജനനസമയത്തിൽ ചോദിച്ചാൽ വ്യത്യസ്ത വർണ്ണങ്ങൾ ഗർഭത്തിൽ പുത്രജനനത്തിന് കാരണമാകുമെന്നും, പേരിലെ അക്ഷരങ്ങൾ തുല്യമായാൽ ഇടതുകണ്ണിൽ കാഴ്ചക്കുറിയും വ്യത്യസ്തമായാൽ വലതുകണ്ണിൽ കാഴ്ചക്കുറിയും ഉണ്ടാകുമെന്നും, സ്ത്രീപുരുഷനാമത്തിൽ അക്ഷരങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെട്ടാൽ സ്ത്രീജനനം ഉണ്ടാകുമെന്നും, നാലുമടങ്ങിയ അക്ഷരങ്ങൾക്കു ഗുണം ചേർത്താൽ തുല്യമായാൽ സ്ത്രീ, വ്യത്യസ്തമായാൽ സ്ത്രീയല്ലെന്നും, പ്രത്യേകിച്ചാൽ സ്ത്രീ മരിക്കുമെന്നും, ആദ്യം രൂപം ഇല്ലാതാകുകയോ ആദ്യം പുരുഷൻ മരിക്കുകയോ ചെയ്യുമെന്നും, സൂക്ഷ്മമായ അക്ഷരങ്ങൾ കൊണ്ടു ചോദിച്ചാൽ എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും ഫലം ലഭിക്കുമെന്നും, ശനിചക്രം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; അതിന്റെ ദൃഷ്ടി ഒഴിവാക്കണം. രാശിയിൽ ഏഴാമത്തെ ദൃഷ്ടി പതിനാലു ശതത്തിൽ കൂടുതലാണെന്നും, ഒന്നാമത്തെയും രണ്ടാമത്തെയും പന്ത്രണ്ടാമത്തെയും പാദദൃഷ്ടി ഒഴിവാക്കണമെന്നും, ദിനാധിപൻ പ്രഹരത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്നു, ശേഷിക്കുന്നവർ യാമത്തിന്റെ പാതി പങ്കാളിയാകുന്നു. ശനിയുടെ ഭാഗം ഒഴിയണം, യുദ്ധത്തിൽ ദിനരാഹുവിനെ ഞാൻ പറയുന്നു. രവിയിൽ പൂർവ്വം, വായുവിൽ മന്ദൻ, ഗുരുവിൽ യാമ്യൻ, അഗ്നിയിൽ ഭൃഗു, അഗ്നിയിൽ കുജൻ, സോമത്തിൽ രാഹു, ബുധനിൽ ഫണിരാഹു, പ്രഹരത്തിൽ ഐശാന്യത്തിൽ വഹ്നി, റാക്ഷസത്തിൽ വായു, ശത്രുവിനെ വായുവിൽ ചുറ്റി ശത്രുവിനെ കൊല്ലുന്നു. തിഥിരാഹുവിനെ ഞാൻ പറയുന്നു; പൗർണമിയിൽ അഗ്നിയിൽ, അമാവാസ്യയിൽ വായുവിൽ രാഹു നേരെ ശത്രുവിനെ കൊല്ലുന്നു. കാദ്യജാതികൾ നേരെ, സാദ്യജാതികൾ ദക്ഷിണത്തിൽ, അകലെ കുജഗണം ഒഴിവാക്കണം, ധാദ്യജാതികൾ പൂർവ്വത്തിൽ, യാദ്യജാതികൾ ഉത്തരത്തിൽ, തിഥിദൃഷ്ടി ഒഴിവാക്കണം. പൂർവ്വവും ദക്ഷിണവും മൂന്നു രേഖകൾ മൂലഭേദത്തിൽ വരയ്ക്കണം. സൂര്യരാശി മുതലായവ ചേർത്ത് ദൃഷ്ടിയിൽ ഹാനി, അല്ലെങ്കിൽ ജയം. വിഷ്ടിരാഹുവിനെ ഞാൻ പറയുന്നു; എട്ടു രേഖകൾ വരയ്ക്കണം. ശിവം, യമം, വായു, വായുവിൽ ഇന്ദ്രൻ, അതിനുശേഷം ജലത്തിൽ അംബുപം, നൈരൃതിയിൽ ചന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രനിൽ അഗ്നി, അതിനുശേഷം ജലത്തിൽ, ജലത്തിൽ ഈശൻ, രാഹു വിഷ്ടിയോടൊപ്പം മഹാബലൻ. ഐശാന്യത്തിൽ മൂന്നാമതും ഏഴാമതും യാമ്യത്തിൽ, ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും ശുക്ലപക്ഷത്തിലും വായുവിൽ രാഹു ശത്രുവിനെ കൊല്ലുന്നു. ഇന്ദ്രൻ മുതലായ ഭൈരവാദികൾ, ബ്രഹ്മാണ്യാദികൾ, ഗ്രഹാദികൾ, എട്ടെണ്ണം പൂർവ്വം, യാമ്യത്തിൽ വായുവിന്റെ യോഗിനി. വായു ഏത് ദിശയിലേക്കാണോ പോകുന്നത്, അവിടെ നിന്നുള്ളവൻ ശത്രുവിനെ കൊല്ലുന്നു. ശക്തിപ്പെടുത്തൽ ഞാൻ പറയുന്നു; കഴുത്തിലും കൈയിലും ധരിച്ചാൽ, പുഷ്യത്തിൽ എടുത്ത് കാണ്ടിൽ ലക്ഷ്യം വെച്ച് അമ്പിന്റെ അഗ്രം തടയണം. അങ്ങനെ അപരാജിതാ പാഠം രണ്ടുപേരിൽ ഖഡ്ഗം തടയും. എല്ലാ ദിശകളും, നാഗന്മാരെയും, അസുരന്മാരെയും, യക്ഷരാക്ഷസപിശാചന്മാരെയും, പ്രേതഭൂതഗന്ധർവാദികളെയും, മുകളിൽ താഴെ എല്ലാം സംരക്ഷണം, കുരികയും, ജ്വലനം, മഹാബലം, എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം, എല്ലാ ഗ്രഹജ്വരങ്ങളിൽ, എല്ലാ ദോഷങ്ങളിൽ, എല്ലാ ദുഷ്ടോപദ്രവങ്ങളിൽ, ഹ്രീം അക്ഷരത്തിൽ സംരക്ഷണം. ഗ്രഹജ്വരാദികൾ ഉള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കണം.

മാലിനീനാനാമന്ത്രാഃ ഈശ്വര ഉവാച നാനാമന്ത്രാന് പ്രവക്ഷ്യാമി ഷോഢാന്യാസപുരഃസരമ് ।൧൪൫.൦൦൧ ന്യാസസ്ത്രിധാ തു ഷോഢാ സ്യുഃ ശാക്തശാമ്ഭവയാമലാഃ ॥൧൪൫.൦൦൧ ശാമ്ഭവേ ശബ്ദരാശിഃ ഷട്ഷോഡശഗ്രന്ഥിരൂപവാന് ।൧൪൫.൦൦൨ ത്രിവിദ്യാ തദ്ഗ്രഹോ ന്യാസസ്ത്രിതത്ത്വാത്മാഭിധാനകഃ ॥൧൪൫.൦൦൨ ചതുര്ഥോ വനമാലായാഃ ശ്ലോകദ്വാദശരൂപവാന് ।൧൪൫.൦൦൩ പഞ്ചമോ രത്നപഞ്ചാത്മാ നവാത്മാ ഷഷ്ഠ ഈരിതഃ ॥൧൪൫.൦൦൩ ശാക്തേ പക്ഷേ ച മാലിന്യാസ്ത്രിവിദ്യാത്മാ ദ്വിതീയകഃ ।൧൪൫.൦൦൪ അധോര്യഷ്ടകരൂപോഽന്യോ ദ്വാദശാങ്ഗശ്ചതുര്ഥകഃ ।൧൪൫.൦൦൪ പഞ്ചമസ്തു ഷഡങ്ഗഃ സ്യാച്ഛക്തിശ്ചാന്യാസ്ത്രചണ്ഡികാ ।൧൪൫.൦൦൫ ക്രീം ഹ്രൌം ക്ലീം ശ്രീം ക്രൂം ഫട്ത്രയം സ്യാത്തുര്യാഖ്യം സര്വസാധകം ॥൧൪൫.൦൦൫ മാലിന്യാ നാദികാന്തം സ്യാത്നാദിനീ ച ശിഖാ സ്മൃതാ ।൧൪൫.൦൦൬ അഗ്രസേനീ ശിരസി സ്യാത്ശിരോമാലാനിവൃത്തിഃ ശഃ ॥൧൪൫.൦൦൬ ട ശാന്തിശ്ച ശിരോ ഭൂയാച്ചാമുണ്ഡാ ച ത്രിനേത്രഗാ ।൧൪൫.൦൦൭ ഢ പ്രിയദൃഷ്ടിര്ദ്വിനേത്രേ ച നാസാഗാ ഗുഹ്യശക്തിനീ ॥൧൪൫.൦൦൭ ന നാരായണീ ദ്വികര്ണേ ച ദക്ഷകര്ണേ ത മോഹനൌ ।൧൪൫.൦൦൮ ജ പ്രജ്ഞാ വാമകര്നസ്ഥാ വക്ത്രേ ച വജ്രിണീ സ്മൃതാ ॥൧൪൫.൦൦൮ ക കരാലീ ദക്ഷദംഷ്ട്രാ വാമാംസാ ഖ കപാലിനീ ।൧൪൫.൦൦൯ ഗ ശിവാ ഊര്ധ്വദംഷ്ട്രാ സ്യാദ് ഘ ഘോരാ വാമദംഷ്ട്രികാ ॥൧൪൫.൦൦൯ ഉ ശിഖാ ദന്തവിന്യാസാ ഈ മായാ ജിഹ്വയാ സ്മൃതാ ।൧൪൫.൦൧൦ അ സ്യാന്നാഗേശ്വരീ വാചി വ കണ്ഠേ ശിഖിവാഹിനീ ॥൧൪൫.൦൧൦ ഭ ഭീഷണീ ദക്ഷസ്കന്ധേ വായുവേഗാ മ വാമകേ ।൧൪൫.൦൧൧ ഡനാമാ ദക്ഷബാഹൌ തു ഢ വാമേ ച വിനായകാ ॥൧൪൫.൦൧൧ പ പൂര്ണിമാ ദ്വിഹസ്തേ തു ഓകാരാദ്യങ്ഗുലീയകേ ।൧൪൫.൦൧൨ അം ദര്ശനീ വാമാങ്ഗുല്യ അഃ സ്യാത്സഞ്ജീവനീ കരേ ॥൧൪൫.൦൧൨ ട കപാലിനീ കപാലം ശൂലദണ്ഡേ ത ദീപനീ ।൧൪൫.൦൧൩ ത്രിശൂലേ ജ ജയന്തീ സ്യാദ്വൃദ്ധിര്യഃ സാധനീ സ്മൃതാ ॥൧൪൫.൦൧൩ ജീവേ ശ പരമാഖ്യാ സ്യാദ് ഹഃ പ്രാണേ ചാമ്ബികാ സ്മൃതാ ।൧൪൫.൦൧൪ ദക്ഷസ്തനേ ഛ ശരീരാ ന വാമേ പൂതനാ സ്തനേ ॥൧൪൫.൦൧൪ അ സ്തനക്ഷീരാ ആ മോടോ ലമ്ബോദര്യുദരേ ച ഥ ।൧൪൫.൦൧൫ നാഭൌ സംഹാരികാ ക്ഷ സ്യാന്മഹാകാലീ നിതമ്ബമ് ॥൧൪൫.൦൧൫ ഗുഹ്യേ സ കുസുമമാലാ ഷ ശുക്രേ ശുക്രദേവികാ ।൧൪൫.൦൧൬ ഉരുദ്വയേ ത താരാസ്യാദജ്ഞാനാ ദക്ഷജാനുനി ॥൧൪൫.൦൧൬ വാമേ സ്യാദൌ ക്രിയാശക്തിരോ ഗായത്രീ ച ജങ്ഘഗാ ।൧൪൫.൦൧൭ ഓ സാവിത്രീ വാമജങ്ഘാ ദക്ഷേ ദോ ദോഹനീ പദേ ॥൧൪൫.൦൧൭ ഫ ഫേത്കാരീ വാമപാദേ നവാത്മാ മാലിനീ മനുഃ ।൧൪൫.൦൧൮ അ ശ്രീകണ്ഠഃ ശിഖായാം സ്യാദാവക്ത്രേ സ്യാദനന്തകഃ ॥൧൪൫.൦൧൮ ഇ സൂക്ഷ്മോ ദക്ഷനേത്രേ സ്യാദീ ത്രിമൂര്തിസ്തു വാമകേ ।൧൪൫.൦൧൯ ഉ ദക്ഷകര്ണേഽമരൌശ ഊ കര്ണേര്ഘാംശകോഽപരേ ॥൧൪൫.൦൧൯ ഋ ഭാവഭൂതിര്നാസാഗ്രേ വാമനാസാ തിഥീശ ഋ ।൧൪൫.൦൨൦ ള സ്ഥാണുര്ദക്ഷഗണ്ഡേ സ്യാദ്വാമഗണ്ഡേ ഹരശ്ച ൡ ॥൧൪൫.൦൨൦ കടീശോ ദന്തപങ്ക്താവേ ഭൂതീശശ്ചോര്ധ്വദന്ത ഐ ।൧൪൫.൦൨൧ സദ്യോജാത ഓ അധരേ ഊര്ധ്വൌഷ്ഠേഽനുഗ്രഹീശ ഔ ॥൧൪൫.൦൨൧ അം ക്രൂരോ ഘാടകായാം സ്യാദഃ മഹാസേനജിഹ്വയാ ।൧൪൫.൦൨൨ ക ക്രോധീശോ ദക്ഷസ്കന്ധേ ഖശ്ചണ്ഡീശശ്ച ബാഹുഷു ॥൧൪൫.൦൨൨ പഞ്ചാന്തകഃ കൂര്പരേ ഗോ ഘ ശിഖീ ദക്ഷകങ്കണേ ।൧൪൫.൦൨൩ ങ ഏകപാദശ്ചാങ്ഗുല്യോ താമസ്കന്ധേ ച കൂര്മകഃ ॥൧൪൫.൦൨൩ ഛ ഏകനേത്രോ ബാഹൌ സ്യാച്ചതുര്വക്ത്രോ ജ കൂര്പരേ ।൧൪൫.൦൨൪ ഝ രാജസഃ കങ്കണഗഃ ഞഃ സര്വകാമദോഽങ്ഗുലീ ॥൧൪൫.൦൨൪ ട സോമേശോ നിതമ്ബേ സ്യാദ്ദക്ഷ ഊരുര്ഠ ലാങ്ഗലീ ।൧൪൫.൦൨൫ ഡ ദാരുകോ ദക്ഷജാനൌ ജങ്ഘാ ഢോഽര്ധജലേശ്വരഃ ॥൧൪൫.൦൨൫ ണ ഉമാകാന്തകോഽങ്ഗുല്യസ്ത ആഷാഢോ നിതമ്ബകേ ।൧൪൫.൦൨൬ ഥ ദണ്ഡീ വാമ ഊരൌ സ്യാദ്ദ ഭിദോ വാമജാനുനി ॥൧൪൫.൦൨൬ ധ മീനോ വാമജങ്ഘായാന്ന മേഷശ്ചരണാങ്ഗുലീ ।൧൪൫.൦൨൭ പ ലോഹിതോ ദക്ഷകുക്ഷൌ ഫ ശിഖീ വാമകുക്ഷിഗഃ ॥൧൪൫.൦൨൭ ബ ഗലണ്ഡഃ പൃഷ്ഠവംശേ ഭോ നാഭൌ ച ദ്വിരണ്ഡകഃ ।൧൪൫.൦൨൮ മ മഹാകാലോ ഹൃദയേ യ വാണീശസ്ത്വവിസ്മൃതഃ ॥൧൪൫.൦൨൮ ര രക്തേ സ്യാദ്ഭുജങ്ഗേശോ ല പിനാകീ ച മാംസകേ ।൧൪൫.൦൨൯ വ ഖഡ്ഗീശഃ സ്വാത്മനി സ്യാദ്ബകശ്ചാസ്ഥിനി ശഃ സ്മൃതഃ ॥൧൪൫.൦൨൯ ഷ ശ്വേതശ്ചൈവ മജ്ജായാം സ ഭൃഗുഃ ശുക്രധാതുകേ ।൧൪൫.൦൩൦ പ്രാണേ ഹ നകുലീശഃ സ്യാത്ക്ഷ സംവര്തശ്ച കോഷഗഃ ॥൧൪൫.൦൩൦ രുദ്രശക്തീഃ പ്രപൂജ്യ ഹ്രീം ബീജേനാഖിലമാപ്നുയാത്

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ ഞാൻ പഠിപ്പിക്കും, ആറു വിധത്തിലുള്ള ന്യാസം മുൻകൂട്ടി ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ന്യാസം മൂന്നു വിധം, ആറ് വിധത്തിൽ ശാക്തം, ശാംഭവം, യാമലം എന്നിങ്ങനെ. ശാംഭവത്തിൽ അക്ഷരങ്ങൾ ആറ് പതിനാറ് ഗ്രന്ഥങ്ങളായി, ത്രിവിദ്യയും അതിന്റെ ഗ്രഹവും ന്യാസവും ത്രിതത്ത്വാത്മാവായ പേരുമാണ്. നാലാമത്തേത് വനമാലായുടെ, പന്ത്രണ്ടു ശ്ലോകങ്ങളുള്ളത്. അഞ്ചാമത്തേത് രത്നപഞ്ചാത്മാവും, ഒൻപതാമത്തേത് നവാത്മാവും, ആറാമത്തേത് പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ശാക്തപക്ഷത്തിൽ മാലിന്യാസ്ത്രം ത്രിവിദ്യാത്മാവാണ് രണ്ടാമത്തേത്. താഴെ ആറു ഭാഗങ്ങളുള്ള മറ്റൊന്ന്, പന്ത്രണ്ടു അംഗങ്ങളുള്ള നാലാമത്തേത്. അഞ്ചാമത്തേത് ആറു അംഗങ്ങളുള്ളത്, ശക്തിയും മറ്റൊരു അസ്ത്രം ചണ്ഡികയും. 'ക്രീം, ഹ്രൗം, ക്ലീം, ശ്രീം, ക്രൂം, ഫട്' എന്നിങ്ങനെ, നാലാമത്തേത് സർവസാധകമാണ്. മാലിന്യയുടെ നാഡികാന്തം, നാഡിനി എന്ന പേരിൽ ശിഖയിൽ. അഗ്രസേനിയും ശിരസ്സിൽ, ശിരോമാലാ നിവൃത്തി, ടാ ശാന്തി ശിരസ്സിൽ, ചാമുണ്ഡാ ത്രിനേത്രത്തിൽ, ഢാ പ്രിയദൃഷ്ടി ഇരുകണ്ണിലും, നാസാഗുഹ്യശക്തിനി. നാ നാരായണി ഇരുകണ്ണിലും, വലതുകണ്ണിൽ മോഹനം, ജാ പ്രജ്ഞ വാമകണ്ണിൽ, വായിൽ വജ്രിണി. ക കരാളി വലതുകംഭത്തിൽ, വാമാംസയിൽ ഖ കപാലിനി. ഗ ശിവാ മേൽദന്തത്തിൽ, ഘ ഘോരാ വാമദന്തത്തിൽ. ഉ ശിഖ ദന്തവിന്യാസം, ഈ മായാ ജിഹ്വയിൽ. അ നാഗേശ്വരി വായിൽ, വ കണ്ഠത്തിൽ ശിഖിവാഹിനി. ഭ ഭീഷണി വലതുകംഭത്തിൽ, വായുവേഗം വാമകത്തിൽ. ഢനാമ വലതുകൈയിൽ, ഢ വാമകൈയിൽ വിനായക. പ പൂർണിമാ ഇരുകൈയിൽ, ഒകാരാദി വിരൽതുമ്പിൽ. അം ദർശനി വാമവിരലിൽ, അഹ് സഞ്ജീവനി കൈയിൽ. ട കപാലിനി കപാലത്തിൽ, ശൂലദണ്ഡത്തിൽ ത ദീപനി. ത്രിശൂലത്തിൽ ജ ജയന്തി, വൃദ്ധി സാദിനി. ജീവശ ശിരോമാലാ, ഹഹ് പ്രാണത്തിൽ അംബിക. വലതുസ്തനത്തിൽ ഛ ശരീരത്തിൽ, വാമസ്തനത്തിൽ പൂതന. അ സ്തനക്ഷീര, ആ മൊട്ടോ, ലംബോദരി വയറ്റിൽ ത. നാഭിയിൽ സംഹാരിക, ക്ഷ മഹാകാളി നിതംബത്തിൽ. ഗുഹ്യത്തിൽ കുസുമമാല, ഷ ശുക്രത്തിൽ ശുക്രദേവി. ഇരുകാലിൽ ത താര, അജ്ഞാന ദക്ഷജാനു. വാമേ ആദൗ ക്രിയാശക്തി, രോ ഗായത്രി ജംഘയിൽ. ഓ സാവിത്രി വാമജംഘയിൽ, വലതുപാദത്തിൽ ദോഹനി. ഫ ഫെട്കാരി വാമപാദത്തിൽ, നവാത്മാ മാലിനി മനു. അ ശ്രീകണ്ഠൻ ശിഖയിൽ, വായിൽ അനന്തകൻ. ഇ സൂക്ഷ്മൻ വലതുകണ്ണിൽ, ഈ ത്രിമൂർത്തി വാമകണ്ണിൽ. ഉ വലതുകണ്ണിൽ, ഊ കർണത്തിൽ ഘാംശകൻ. ഋ ഭാവഭൂതി നാസാഗ്രത്തിൽ, വാമനാസയിൽ തിഥീശൻ ഋ. ള സ്താണു വലതുകംഭത്തിൽ, വാമകത്തിൽ ഹരൻ ള. കട്ടിയിൽ ദന്തപ്പങ്ക്തി, മേൽദന്തത്തിൽ ഭൂതീശൻ ഐ. സദ്യോജാതൻ ഒ അധരത്തിൽ, മേൽതൊണ്ടയിൽ അനുഗ്രഹീശൻ ഔ. അം ക്രൂരൻ ഘാടകായത്തിൽ, അഹ് മഹാസേനൻ ജിഹ്വയിൽ. ക ക്രോധീശൻ വലതുകംഭത്തിൽ, ഖ ചണ്ഡീശൻ കൈകളിൽ. അഞ്ചാന്തകൻ കൂർപ്പരത്തിൽ, ഘ ശിഖി വലതുകങ്കണത്തിൽ. ങ ഏകപാദൻ വിരലുകളിൽ, താമസൻ കംഭത്തിൽ കൂർമൻ. ഛ ഏകനെത്രൻ കൈകളിൽ, ചതുര്‍വക്ത്രൻ ജ കൂർപ്പരത്തിൽ. ഝ രാജസൻ കങ്കണത്തിൽ, ഞ സർവകാമദൻ വിരലിൽ. ട സോമേശൻ നിതംബത്തിൽ, വലതുകാൽ ഊർവിൽ ട ലാംഗലി. ഢ ദാരുകൻ വലതുജാനുവിൽ, ജംഘയിൽ ഢ അർധജലേശ്വരൻ. ണ ഉമാകാന്തൻ വിരലിൽ, ത ആശാഢൻ നിതംബത്തിൽ. ത ദണ്ഡി വാമൂരുവിൽ, ദ ഭിദോ വാമജാനുവിൽ. ധ മീനൻ വാമജംഘയിൽ, മേശൻ കാലിന്റെ വിരലിൽ. പ ലോഹിതൻ വലതുകുചിയിൽ, ഫ ശിഖി വാമകുചിയിൽ. ബ ഗളണ്ടൻ പുറംവശത്ത്, ഭ നാഭിയിൽ ദ്വിരണ്ടകൻ. മ മഹാകാളൻ ഹൃദയത്തിൽ, യ വാണീശൻ അവിസ്മൃതൻ. ര രക്തൻ ഭുജംഗേശൻ, ല പിനാകി മാംസത്തിൽ. വ ഖഡ്ഗീശൻ സ്വാത്മാവിൽ, ബകൻ അസ്ഥിയിൽ ശ. ഷ ശ്വേതൻ മജ്ജയിൽ, സ ഭൃഗു ശുക്രധാതുവിൽ. പ്രാണത്തിൽ ഹ നകുലീശൻ, ക്ഷ സംവർത്തൻ കൊശത്തിൽ. രുദ്രശക്തികളെ പൂജിച്ച് ഹ്രീം ബീജം ഉപയോഗിച്ച് എല്ലാം നേടാം.

അഷ്ടാഷ്ടകദേവ്യഃ ഈശ്വര ഉവാച ത്രിഖണ്ഡീം സമ്പ്രവക്ഷാമി ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരീം ।൧൪൬.൦൦൧ ഓം നമോ ഭഗവതേ രുദ്രായ നമഃ । നമശ്ചാമുണ്ഡേ നമശ്ചാകാശമാതൄണാം സര്വകാമാര്ഥസാധനീനാമജരാമരീണാം സര്വത്രാപ്രതിഹതഗതീനാം സ്വരൂപരൂപപരിവര്തിനീനാം സര്വസത്ത്വവശീകരണോത്സാദനീന്മൂലനസമസ്തകര്മപ്രവൃത്താനാം സര്വമാതൃഗുഹ്യം ഹൃദയം പരമസിദ്ധം പരകര്മച്ഛേദനം പരമസിദ്ധികരമ്മാതൄണാം വചനം ശുഭം ബ്രഹ്മഖണ്ഡപദേ രുദ്രൈരേകവിംശാധികം ശതം ॥൧൪൬.൦൦൧ തദ്യഥാ, ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ ബ്രഹ്മാണി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ । ഓം നമഃചാമുണ്ഡേ മാഹേശ്വരി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ । ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ കൌമാരി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ ।ോം നമശ്ചാമുണ്ഡേ വൈഷ്ണവി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ । ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ വാരാഹി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ । ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ ഇന്ദ്രാണി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ । ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ ചണ്ഡി അഗോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ । ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ ഈശാനി അഘോരേ അമോഘേ വരദേ വിച്ചേ സ്വാഹാ(൧) യഥാക്ഷരപദാനാം ഹി വിഷ്ണുഖണ്ഡന്ദ്വിതീയകം ।൧൪൬.൦൦൨ ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ ഊര്ധ്വകേശി ജ്വലിതശിഖരേ(൨) വിദ്യുജ്ജിഹ്വേ താരകാക്ഷി പിണ്ഗലഭ്രുവേ വികൃതദംഷ്ട്രേ ക്രുദ്ധേ ഓം മാംസശോണിതസുരാസവപ്രിയേ ഹസ ൨ ഓം നൃത്യ ൨ ഓം വിജൃമ്ഭയ ൨ ഓം മായത്രൈലോക്യരൂപസഹസ്രപരിവര്തിനീനാം ഓം ബന്ധ ൨ ഓം കുട്ട ൨ ചിരി ൨ ഹിരി ൨ ഭിരി ൨ ത്രാസനി ൨ ഭ്രാമണി ൨ ഓം ദ്രാവിണി ൨ ക്ഷോഭണി ൨ ടിപ്പണീ ൧ ഓം നമശ്ചാമുണ്ഡേ മാഹേശ്വരീത്യാദിഃ, വിച്ചേ സ്വാഹേത്യന്തഃ പാഠഃ ഛ.. പുസ്തകേ നാസ്തി ൨ ജ്വലിതശിഖ ഇതി ഖ.. , ങ.. , ഘ.. , ഞ.. ച മാരിണി ൨ സംജീവനി ൨ ഹേരി ൨ ഗേരി ൨ ഘേരി ൨ ഓം മുരി ൨ ഓം നമോ മാതൃഗണായ നമോ നമോ വിച്ചേ ഏകത്രിംശത്പദം ശമ്ഭോഃ ശതമന്ത്രൈകസപ്തതിഃ ॥൧൪൬.൦൦൨ ഹേ ഘൌം പഞ്ചപ്രണവാദ്യന്താം ത്രിഖണ്ഡീഞ്ച ജപേദ്യജേത് ।൧൪൬.൦൦൩ ഹേ ഘൌം ശ്രീകുബ്ജികാഹൃദയം പദസന്ധൌ തു യോജയേത് ॥൧൪൬.൦൦൩ അകുന്താദിത്രിമധ്യസ്ഥം കുലാദേശ്ച ത്രിമധ്യഗം ।൧൪൬.൦൦൪ മധ്യമാദി ത്രിമധ്യസ്ഥം പിണ്ഡം പാദേ ത്രിമധ്യഗം ॥൧൪൬.൦൦൪ ത്രയാര്ധമാത്രാസംയുക്തം പ്രണവാദ്യം ശിഖാശിവാം ।൧൪൬.൦൦൫ ഓം ക്ഷ്രൌം ശിഖാഭൈരവായ നമഃ । സ്ഖീം സ്ഖൌം സ്ഖേം സവീജത്ര്യക്ഷരഃ ഹ്രാം ഹ്രീം ഹ്രൈം നിര്വീജന്ത്ര്യര്ണം ദ്വാത്രിംശദ്വര്ണകമ്പരം ॥൧൪൬.൦൦൫ ക്ഷാദയശ്ച കകാരാന്താ അകുലാ ച കുലക്രമാത് ।൧൪൬.൦൦൬ ശശിനീ ഭാനുനീ ചൈവ പാവനീ ശിവ ഇത്യതഃ ॥൧൪൬.൦൦൬ ഗാന്ധരീ ണശ്ച പിണ്ഡാക്ഷീ ചപലാ ഗജജിഹ്വികാ ।൧൪൬.൦൦൭ മ മൃഷാ ഭയസാരാ സ്യാന്മധ്യമാ ഫോഽജരായ ച ॥൧൪൬.൦൦൭ കുമാരോ കാലരാത്രീ ന സങ്കടാ ദ ധ കാലികാ ।൧൪൬.൦൦൮ ഫ ശിവാ ഭവഘോരാ ണ ട വീഭത്സാ ത വിദ്യുതാ ॥൧൪൬.൦൦൮ ഠ വിശ്വമ്ഭരാ ശംശിന്യാ ഢ ജ്വാലാമാലയാ തഥാ ।൧൪൬.൦൦൯ കരാലീ ദുര്ജയാ രങ്ഗീ വാമാ ജ്യേഷ്ഠാ ച രൌദ്ര്യപി ॥൧൪൬.൦൦൯ ഖ കാലീ ക കുലാലമ്വീ അനുലോമാ ദ പിണ്ഡിനീ ।൧൪൬.൦൧൦ ആ വേദിനീ ഇ രൂപീ വൈ ശാന്തിര്മൂര്തിഃ കലാകുലാ ॥൧൪൬.൦൧൦ ഋ ഖഡ്ഗിനീ ഉ ബലിതാ ള കുലാ ൡ തഥാ യദി ।൧൪൬.൦൧൧ സുഭഗാ വേദനാദിന്യാ കരാലീ അം ച മധ്യമാ ॥൧൪൬.൦൧൧ അഃ അപേതരയാ പീഠേ പൂജ്യാശ്ച കക്തയഃ ക്രമാത് ।൧൪൬.൦൧൨ സ്ഖാം സ്ഖീം സ്ഖൌം മഹാഭൈരവായ നമഃ ।൧൪൬.൦൧൨ അക്ഷോദ്യാ ഹ്യൃക്ഷകര്ണീ ച രാക്ഷസീ ക്ഷപണക്ഷയാ ॥൧൪൬.൦൧൨ പിങ്ഗാക്ഷീ ചാക്ഷയാ ക്ഷേമാ ബ്രഹ്മാണ്യഷ്ടകസംസ്ഥിതാഃ ।൧൪൬.൦൧൩ ഇലാ ലീലാവതീ നീലാ ലങ്ഗാ ലങ്കേശ്വരീ തഥാ ॥൧൪൬.൦൧൩ ലാലസാ വിമലാ മാലാ(൧) മാഹേശ്വര്യ.അഷ്ടകേ സ്ഥിതാഃ ।൧൪൬.൦൧൪ ഹുതാശനാ വിശാലാക്ഷീ ഹ്രൂങ്കാരീ വഡവാമുഖീ ॥൧൪൬.൦൧൪ ഹാഹാരവാ തഥാ ക്രൂരാ ക്രോധാ ബാലാ ഖരാനനാ ।൧൪൬.൦൧൫ കൌമാര്യാ ദേഹസമ്ഭൂതാഃ പൂജിതാഃ സര്വസിദ്ധിദാഃ ॥൧൪൬.൦൧൫ സ്സര്വജ്ഞാ തരലാ താരാ ഋഗ്വേദാ ച ഹയാനനാ ।൧൪൬.൦൧൬ സാരാസാരസ്വയങ്ഗ്രാഹാ ശാശ്വതീ(൨) വൈഷ്ണവീകുലേ ॥൧൪൬.൦൧൬ താലുജിഹ്വാ ച രക്താക്ഷീ വിദ്യുജ്ജിഹ്വാ കരങ്കിണീ ।൧൪൬.൦൧൭ മേഘനാദാ പ്രചണ്ഡോഗ്രാ കാലകര്ണീ കലിപ്രിയാ ॥൧൪൬.൦൧൭ വാരാഹീകുലസമ്ഭൂതാഃ പൂജനീയാ ജയാര്ഥിനാ ।൧൪൬.൦൧൮ ചമ്പാ ചമ്പാവതീ ചൈവ പ്രചമ്പാ ജ്വലിതാനനാ ॥൧൪൬.൦൧൮ പിശാചീ പിചുവക്ത്രാ ച ലോലുപാ ഐന്ദ്രീസമ്ഭവാഃ ।൧൪൬.൦൧൯ പാവനീ യാചനീ ചൈവ വാമനീ ദമനീ തഥാ ॥൧൪൬.൦൧൯ ബിന്ദുവേലാ വൃഹത്കുക്ഷീ വിദ്യുതാ വിശ്വരൂപിണീ ।൧൪൬.൦൨൦ ചാമുണ്ഡാകുലസമ്ഭൂതാ മണ്ഡലേ പൂജിതാ ജയേ ॥൧൪൬.൦൨൦ യമജിഹ്വാ ജയന്തീ ച ദുര്ജയാ ച യമാന്തികാ(൩) ।൧൪൬.൦൨൧ ടിപ്പണീ ൧ ലോലാ ഇതി ജ.. ൨ സാത്ത്വികീ ഇതി ജ.. ൩ ജയന്തികേതി ഖ.. വിഡാലീ രേവതീ ചൈവ ജയാ ച വിജയാ തഥാ ॥൧൪൬.൦൨൧ മഹാലക്ഷ്മീകുലേ ജാതാ അഷ്ടാഷ്ടകമുദാഹൃതമ്

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന ദേവതകളെപ്പറ്റി ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു. ഈ ദേവതകൾക്ക് നമസ്കാരം. ഇവർ എല്ലാം ആകാംക്ഷകളും സാധിപ്പിക്കുന്നവരും, വൃദ്ധിയും അമരത്വവും ഉള്ളവരും, എവിടെയും തടസ്സമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നവരും, സ്വരൂപം മാറ്റാൻ കഴിയുന്നവരും, എല്ലാ ജീവികളെയും ആകർഷിക്കാനും തള്ളിക്കളയാനും കഴിയുന്നവരും, എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളുടെ മൂലമായവരുമാണ്. ഇവരുടെ ഹൃദയം, പരമമായ സിദ്ധി നൽകുന്ന രഹസ്യമാണ്. പരകർമങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും, പരമസിദ്ധി നൽകുന്നതും ഇവരുടെ വചനമാണ്. ബ്രഹ്മഖണ്ഡത്തിൽ, രുദ്രന്മാരുടെ നൂറിലധികം പേരുകൾ ഉണ്ട്. ഇവർ ബ്രഹ്മാണി, മാഹേശ്വരി, കൗമാരി, വൈഷ്ണവി, വാരാഹി, ഇന്ദ്രാണി, ചണ്ഡി, ഈശാനി എന്നിങ്ങനെ ആറ് അഷ്ടകങ്ങളായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഓരോ ദേവതയ്ക്കും അവരുടെ പ്രത്യേക സ്വഭാവങ്ങളുണ്ട്. ഇവരിൽ ചിലർ ഉഗ്രരൂപവും, ചിലർ കരാളരൂപവും, ചിലർ ദയയും, ചിലർ കൃപയും, ചിലർ ഭയങ്കരതയും, ചിലർ സാന്ത്വനവും, ചിലർ വിജയം നൽകുന്നതുമാണ്. ഇവർ എല്ലാം ഭക്തർക്ക് സിദ്ധി നൽകുന്നവരാണ്. ഓരോ ദേവതയും അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചവരാണ്. ഇവർക്ക് ഭക്ത്യാദരത്തോടെ പൂജ ചെയ്യുമ്പോൾ എല്ലാ വിജയം ലഭിക്കും. അങ്ങനെ മഹാലക്ഷ്മിയുടെ കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള അഷ്ടകദേവതകളെ ഞാൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു.

ത്വരിതാപൂജാദിഃ ഈശ്വര ഉവാച । ഓം ഗുഹ്യകുബ്ജികേ ഹും ഫട്മമ സര്വോപദ്രവാന് യന്ത്രമന്ത്രതന്ത്രചൂര്ണപ്രയോഗാദികം യേന കൃതം കാരിതം കുരുതേ കരിഷ്യതി കാരയിഷ്യതി താന് സര്വാന് ഹന ൨ ദംഷ്ട്രാകരാലിനി ഹ്രൈം ഹ്രീം ഹും ഗുഹ്യകുബ്ജികായൈ ദ്വാഹാ । ഹ്രൌം ഓം ഖേ(൧) വോം ഗുഹ്യകുബ്ജികായൈ നമഃ ഹ്രീം സര്വജനക്ഷോഭണീ ജനാനുകര്ഷിണീ തതഃ ।൧൪൭.൦൦൧ ഓം ഖേം ഖ്യാം(൨), സര്വജനവശങ്കരീ തഥാ സ്യാജ്ജനമോഹിനീ ॥൧൪൭.൦൦൧ ഓം ഖ്യൌം(൩) സര്വജനസ്തമ്ഭനീ ഐം ഖം ഖ്രാം ക്ഷോഭണീ തഥാ ।൧൪൭.൦൦൨ ടിപ്പണീ ൧ ക്രീം ഖ ഖ യേ ഖ്രൌം ഇതി ഛ.. ൨ ഓം ഖ ഖ്യാം ഇതി ഛ.. । ഓം സ്ഫൂം ഇതി ഗ.. ൩ ഓം ഖ ഖ്രൌം ഇതി ഛ.. । ഓം സ്ഫൈം ഇതി ഝ.. ഐം ത്രിതത്ത്വം വീജം ശ്രേഷ്ഠങ്കുലം പഞ്ചാക്ഷരീ തഥാ ॥൧൪൭.൦൦൨ ഫം ശ്രീം ക്ഷീം ശ്രീം ഹ്രീം ക്ഷേം വച്ഛേ ക്ഷേ ക്ഷേ ഹ്രൂം ഫഠ്രീം നമഃ । ഓം ഹ്രാം ക്ഷേ വച്ഛേ ക്ഷേ ക്ഷോ ഹ്രീം ഫട്നവേയം ത്വരിതാ പുനര്ജ്ഞേയാര്ചിതാ ജയേ ഹ്രീം സിംഹായേത്യാസനം സ്യാഥ്രീം ക്ഷേ ഹൃദയമീരിതം ।൧൪൭.൦൦൩ വച്ഛേഽഥ ശിരസേ സ്വാഹാ ത്വരിതായാഃ ശിവഃ സ്മൃതഃ ॥൧൪൭.൦൦൩ ക്ഷേം ഹ്രീം ശിഖായൈ വൌഷട്സ്യാദ്ഭവേത്ക്ഷേം കവചായ ഹും ।൧൪൭.൦൦൪ ഹ്രൂം നേത്രത്രയായ വൌഷഠ്രീമന്തഞ്ച ഫഡന്തകം ॥൧൪൭.൦൦൪ ഹ്രീം കാരീ(൧) ഖേചരീ ചണ്ഡാ ഛേദനീ ക്ഷോഭണീ ക്രിയാ ।൧൪൭.൦൦൫ ക്ഷേമകാരീ ച ഹ്രീം കാരീ ഫട്കാരീ നവശക്തയഃ ॥൧൪൭.൦൦൫ അഥ ദൂരീഃ പ്രവക്ഷ്യാമി പൂജ്യാ ഇന്ദ്രാദിഗാശ്ച താഃ ।൧൪൭.൦൦൬ ഹ്രീം നലേ ബഹുതുണ്ഡേ(൨) ച ഖഗേ ഹ്രീം(൩) ഖേചരേ ജ്വലാനി ജ്വല ഖ ഖേ ഛ ഛേ ശവവിഭീഷണേ(൪) ച ഛേ ചണ്ഡേ ഛേദനി കരാലി ഖ ഖേ ഛേ ക്ഷേ ഖരഹാങ്ഗീ ഹ്രീമ് । ക്ഷേ വക്ഷേ കപിലേ ഹ ക്ഷേ ഹ്രൂം ക്രൂന്തേജോവതി രൌദ്രി മാതഃ ഹ്രീം ഫേ വേ ഫേ ഫേ വക്രേ വരീ ഫേ । പുടി പുടി ഘോരേ ഹ്രൂം ഫട്(൫) ബ്രഹ്മവേതാലി മധ്യേ ഗുഹ്യാങ്ഗാനി ച തത്ത്വാനി ത്വരിതായാഃ പുനര്വദേ ॥൧൪൭.൦൦൬ ഹ്രൌം ഹ്രൂം ഹഃ(൬) ഹൃദയേ പ്രോക്തം ഹോം ഹശ്ച ശിരഃ സ്മൃതം ।൧൪൭.൦൦൭ ഫാം ജ്വല ജ്വലേതി ച ശിഖാ വര്മ ഇലേ ഹ്രം ഹും ഹും ॥൧൪൭.൦൦൭ ടിപ്പണീ ൧ ക്രീം കാരോ ഇതി ഛ.. ൨ ഹ്രീം നലേ വജ്രതുണ്ഡേ ഇതി ജ.. ൩ ഖഗേ ക്രീമിതി ഛ.. ൪ ശരവിഭീഷണേ ഇതി ജ.. ൫ ക്രൂം ഫടിതി ഛ.. ൬ ക്രീം ഹ്രൂം ഹ ഇതി ഛ.. ക്രോം ക്ഷൂം ശ്രീം നേത്രമിത്യുക്തം ക്ഷൌം അസ്ത്രം വൈ തതശ്ച ഫഠും ഖേ വച്ഛേ ക്ഷേഃ ഹ്രീം ക്ഷേം ഹും ഫട്വാ ഹും ശിരശ്ചൈവ മധ്യേ സ്യാത്പൂര്വാദൌ ഖേ സദാശിവേ ।൧൪൭.൦൦൮ വ ഈശഃ ഛേ മനോന്മാനീ മക്ഷേ താര്ക്ഷോ ഹ്രീം ച മാധവഃ ॥൧൪൭.൦൦൮ ക്ഷേം ബ്രഹ്മാ ഹും തഥാദിത്യോ ദാരുണം ഫട്സ്മൃതാഃ സദാ

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഗുഹ്യകുബ്ജികയെ ആരാധിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും, യന്ത്രം, മന്ത്രം, തന്ത്രം, ചൂർണ്ണം തുടങ്ങിയവയാൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രശ്നങ്ങൾ അകറ്റാൻ കഴിയും. ദുഷ്ടശക്തികളെ നശിപ്പിക്കാൻ ദയവായി ദയാളുവായ ദന്തകരാളിനിയെ പ്രാർത്ഥിക്കുക. ഗുഹ്യകുബ്ജികയുടെ മന്ത്രം ജപിച്ചാൽ എല്ലാവരെയും ആകർഷിക്കാനും, അവരുടെ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാനും കഴിയും. ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ, ഭക്തൻക്ക് വിജയവും സംരക്ഷണവും ലഭിക്കും. സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്ന് ഹൃദയത്തിൽ ഈ ദേവിയെ ധ്യാനിച്ചാൽ, ശിരസ്സിൽ, ശിഖയിൽ, കവണത്തിൽ, കണ്ണുകളിൽ, എല്ലായിടത്തും സംരക്ഷണം ലഭിക്കും. ഈ ദേവിയുടെ ഒപ്പം, ഇന്ദ്രാദിദേവതകളെയും ആരാധിക്കണം. ഗുഹ്യകുബ്ജികയുടെ രഹസ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി ഭക്ത്യോടു ജപിച്ചാൽ, എല്ലാ ദോഷങ്ങളും അകറ്റാനും, മനസ്സിന് ശക്തിയും സമാധാനവും ലഭിക്കാനും കഴിയും.

മന്വന്തരാണി അഗ്നിരുവാച മന്വന്തരാണി വക്ഷ്യാമി ആദ്യാഃ സ്വായമ്ഭുവോ മനുഃ ।൧൫൦.൦൦൧ അഗ്നീധ്രാദ്യാസ്തസ്യ സുതാ യമോ നാമ തദാ സുരാഃ ॥൧൫൦.൦൦൧ ഔര്വാദ്യാശ്ച സപ്തര്ഷയ ഇന്ദ്രശ്ചൈവ ശതക്രതുഃ ।൧൫൦.൦൦൨ പാരാവതാഃ സതുഷിതാ ദേവാഃ സ്വാരോചിഷേഽന്തരേ ॥൧൫൦.൦൦൨ വിപശ്ചിത്തത്ര ദേവേന്ദ്ര ഊര്ജസ്തമ്ഭാദയോ ദ്വിജാഃ ।൧൫൦.൦൦൩ ചൈത്രകിമ്പുരുഷാഃ പുത്രാസ്തൃതീയശ്ചോത്തോതമോ മനുഃ ॥൧൫൦.൦൦൩ സുശാന്തിരിന്ദ്രോ ദേവാശ്ച സുധാമാദ്യാ വശിഷ്ഠജാഃ ।൧൫൦.൦൦൪ സപ്തര്ഷയോഽജാദ്യാഃ പുത്രാശ്ചതുര്ഥസ്താമസീ മനുഃ ॥൧൫൦.൦൦൪ സ്വരൂപാദ്യാഃ സുരഗണാഃ ശിഖിരിന്ദ്രഃ സുരേശ്വരഃ ।൧൫൦.൦൦൫ ജ്യോതിര്ധാമാദയോ വിപ്രാ നവ ഖ്യാതിമുഖാഃ സുതാഃ ॥൧൫൦.൦൦൫ രൈവതേ വിതഥശ്ചേന്ദ്രോ അമിതാഭാസ്തഥാ സുരാഃ ।൧൫൦.൦൦൬ ഹിരണ്യരോമാദ്യാ മുനയോ(൧) ബലബന്ധാദയഃ സുതാഃ ॥൧൫൦.൦൦൬ മനോജവശ്ചാക്ഷുഷേഽഥ ഇന്ദ്രഃ സ്വാത്യാദയഃ സുരാഃ ।൧൫൦.൦൦൭ സുമേധാദ്യാ മഹര്ഷയഃ പുരുപ്രഭൃതയഃ സുതാഃ ॥൧൫൦.൦൦൭ വിവസ്വതഃ സുതോ വിപ്രഃ ശ്രാദ്ധദേവോ മനുസ്തതഃ ।൧൫൦.൦൦൮ ആദിത്യവസുരുദ്രാദ്യാ ദേവാ ഇന്ദ്രഃ പുരന്ദരഃ ॥൧൫൦.൦൦൮ വശിഷ്ഠഃ കാശ്യപോഽഥാത്രിര്ജമദഗ്നിഃ സഗോതമഃ ।൧൫൦.൦൦൯ വിശ്വാമിത്രഭരദ്വാജൌ മുനയഃ സപ്ത സാമ്പ്രതം ॥൧൫൦.൦൦൯ ഇക്ഷ്വാകുപ്രമുഖാഃ പുത്രാ അംശേന ഹരിരാഭവത് ।൧൫൦.൦൧൦ സ്വായമ്ഭുവേ മാനസോഽഭൂദജിതസ്തദനന്തരേ ॥൧൫൦.൦൧൦ സത്യോ ഹരിര്ദേവദരോ വൈകുണ്ഠോ വാമനഃ ക്രമാത് ।൧൫൦.൦൧൧ ഛായാജഃ സൂര്യപുത്രസ്തു ഭവിതാ ചാഷ്ടമോ മനുഃ ॥൧൫൦.൦൧൧ പൂര്വസ്യ ച സവര്ണോഽസൌ സാവര്ണിര്ഭവിതാഷ്ടമഃ ।൧൫൦.൦൧൨ സുതപാദ്യാ ദേവഗണാ ദീപ്തിമദ്ദ്രൌണികാദയഃ ॥൧൫൦.൦൧൨ മുനയോ ബലിരിന്ദ്രശ്ച വിരജപ്രമുഖാഃ സുതാഃ ।൧൫൦.൦൧൩ നവമോ ദക്ഷസാവര്ണിഃ പാരാദ്യാശ്ച തദാ സുരാഃ(൨) ॥൧൫൦.൦൧൩ ഇന്ദ്രശ്ചൈവാദ്ഭുതസ്തേഷാം സവനാദ്യാ ദ്വിജോത്തമാഃ ।൧൫൦.൦൧൪ ധൃതകേത്വാദയഃ പുത്രാ ബ്രഹ്മസാവര്ണിരിത്യതഃ ॥൧൫൦.൦൧൪ സുഖാദയോ ദേവഗണാസ്തേഷാം ശാന്തിഃ ശതക്രതുഃ ।൧൫൦.൦൧൫ ടിപ്പണീ ൧ ഹിരണ്യരോമാദ്യാ ഋഷയ ഇതി ഞ.. ൨ തഥാ സുരാ ഇതി ഛ.. ഹവിഷ്യാദ്യാശ്ച മുനയഃ സുക്ഷേത്രാദ്യാശ്ച തത്സുതാഃ ॥൧൫൦.൦൧൫ ധര്മസാവര്ണികശ്ചാഥ വിഹങ്ഗാദ്യാസ്തദാ സുരാഃ ।൧൫൦.൦൧൬ ഗണേശശ്ചേന്ദ്രോ നശ്ചരാദ്യാ മുനയഃ പുത്രകാമയോഃ ॥൧൫൦.൦൧൬ സര്വത്രഗാദ്യാ രുദ്രാഖ്യഃ സാവര്ണിഭവിതാ മനുഃ ।൧൫൦.൦൧൭ ഋതധാമാ സുരേന്ദ്രശ്ച ഹരിതാദ്യാശ്ച ദേവതാഃ ॥൧൫൦.൦൧൭ തപസ്യാദ്യാഃ സപ്തര്ഷയഃ സുതാ വൈ ദേവവന്മുഖാഃ ।൧൫൦.൦൧൮ മനുസ്ത്രയോദശോ രൌച്യഃ സുത്രാമാണാദയഃ സുരാഃ ॥൧൫൦.൦൧൮ ഇന്ദ്രോ ദിവസ്പതിസ്തേഷാം ദാനവാദിവിമര്ദനഃ ।൧൫൦.൦൧൯ നിര്മോഹാദ്യാഃ സപ്തര്ഷയശ്ചിത്രസേനാദയഃ സുതാഃ ॥൧൫൦.൦൧൯ മനുശ്ചതുര്ദശോ ഭൌത്യഃ ശുചിരിന്ദ്രോ ഭവിഷ്യതി ।൧൫൦.൦൨൦ ചാക്ഷുഷാദ്യാഃ സുരഗണാ അഗ്നിബാഹ്ണാദയോ ദ്വിജാഃ ॥൧൫൦.൦൨൦ ചതുര്ദശസ്യ ഭൌത്യസ്യ പുത്രാ ഊരുമുഖാ മനോഃ ।൧൫൦.൦൨൧ പ്രവര്തയന്തി വേദാംശ്ച ഭുവി സപ്തര്ഷയോ ദിവഃ ॥൧൫൦.൦൨൧ ദേവാ യജ്ഞഭുജസ്തേ തു ഭൂഃ പുത്രൈഃ പരിപാല്യതേ ।൧൫൦.൦൨൨ ബ്രഹ്മണോ ദിവസേ ബ്രഹ്മന്മനവസ്തു ചതുര്ദശ ॥൧൫൦.൦൨൨ മന്വാദ്യാശ്ച ഹരിര്വേദം ദ്വാപരാന്തേ വിഭേദ സഃ ।൧൫൦.൦൨൩ ആദ്യോ വേദശ്ചതുഷ്പാദഃ ശതസാഹസ്രസമ്മിതഃ ॥൧൫൦.൦൨൩ ഏകശ്ചാസീദ്യജുര്വേദസ്തം ചതുര്ധാ വ്യകല്പയത് ।൧൫൦.൦൨൪ ആധ്വര്യവം യജുര്ഭിസ്തു ഋഗ്ഭിര്ഹോത്രം തഥാ മുനിഃ ॥൧൫൦.൦൨൪ ഔദ്ഗാത്രം സാമഭിഓശ്ചക്രേ ബ്രഹ്മത്വഞ്ചാപ്യഥര്വഭിഃ ।൧൫൦.൦൨൫ പ്രഥമം വ്യാസശിഷ്യസ്തു പൈലോ ഹ്യൃഗ്വേദപാരഗഃ ॥൧൫൦.൦൨൫ ഇന്ദ്രഃ പ്രമതയേ പ്രാദാദ്വാസ്കലായ ച സംഹിതാം ।൧൫൦.൦൨൬ ബൌധ്യാദിഭ്യോ ദദൌ സോപി ചതുര്ധാ നിജസംഹിതാം ॥൧൫൦.൦൨൬ യജുര്വേദതരോഃ ശാഖാഃ സപ്തവിംശന്മഹാമതിഃ ।൧൫൦.൦൨൭ വൈശമ്പായനനാമാസൌ വ്യാസശിഷ്യശ്ചകാര വൈ ॥൧൫൦.൦൨൭ കാണ്വാ വാജസനേയാദ്യാ യാജ്ഞവല്ക്യാദിഭിഃ സ്മൃതാഃ ।൧൫൦.൦൨൮ സാമവേദതരോഃ ശാഖാ വ്യാസശിഷ്യഃ സജൈമിനിഃ ॥൧൫൦.൦൨൮ സുമന്തുശ്ച സുകര്മാ ച ഏകൈകാം സംഹിതാം തതഃ ।൧൫൦.൦൨൯ ഗൃഹ്ണതേ ച സുകര്മാഖ്യഃ സഹസ്രം സംഹിതാം ഗുരുഃ ॥൧൫൦.൦൨൯ സുമന്തുശ്ചാഥര്വതരും വ്യാസശിഷ്യോ വിഭേദ തം ।൧൫൦.൦൩൦ ശിഷ്യാനധ്യാപയാമാസ പൈപ്യലാദാന് സഹസ്രശഃ ॥൧൫൦.൦൩൦ പുരാണസംഹിതാം ചക്രേ സുതോ വ്യാസപ്രസാദതഃ

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ മന്വന്തരങ്ങളെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ആദ്യം സ്വായംഭുവമനു ആയിരുന്നു. അവന്റെ പുത്രന്മാർ അഗ്നീധ്രൻ മുതലായവരും, യമൻ അന്നത്തെ ദേവതയും ആയിരുന്നു. ഔർവൻ മുതലായ ഏഴ് ഋഷിമാരും, ഇന്ദ്രനും അന്നത്തെ ദേവതകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്വാരോചിഷമനുവിന്റെ കാലത്ത്, പാർാവതന്മാരും, തുഷിതന്മാരും ദേവന്മാരായിരുന്നു. വിപശ്ചിത് ആ ദശയിൽ ദേവേന്ദ്രനായിരുന്നു. ഉർജസ്തംഭൻ മുതലായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ചൈത്രൻ, കിംപുരുഷൻ മുതലായ പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. മൂന്നാമത്തെ ഉത്തമമനുവിന്റെ കാലത്ത്, സുശാന്തൻ ഇന്ദ്രനായിരുന്നു. സുധാമൻ മുതലായ ദേവന്മാരും, വശിഷ്ഠൻ മുതലായ ഋഷിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. നാലാമത്തെ താമസമനുവിന്റെ കാലത്ത്, സ്വരൂപൻ മുതലായ ദേവന്മാരും, ശിഖി എന്ന ഇന്ദ്രനും, ജ്യോതിര്‍ധാമൻ മുതലായ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, നവരൂപം ഉള്ള പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. രൈവതമനുവിന്റെ കാലത്ത്, വിതഥൻ ഇന്ദ്രനായിരുന്നു. ഹിരണ്യരോമൻ മുതലായ ഋഷിമാരും, മനോജവൻ മുതലായ പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലത്ത്, സ്വാതി മുതലായ ദേവന്മാരും, സുമേധൻ മുതലായ മഹർഷിമാരും, പുരു മുതലായ പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. വിവസ്വാൻ്റെ പുത്രൻ ശ്രാദ്ധദേവൻ മനുവായി. ആ കാലത്ത് ആദിത്യന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ ദേവന്മാരായി. ഇന്ദ്രൻ പുരന്ദരനായിരുന്നു. വശിഷ്ഠൻ, കശ്യപൻ, അത്രി, ജമദഗ്നി, ഗൗതമൻ, വിശ്വാമിത്രൻ, ഭരദ്വാജൻ എന്നിങ്ങനെ ഏഴ് ഋഷിമാരും, ഇക്ഷ്വാകു മുതലായ പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. സ്വായംഭുവമനുവിന്റെ കാലത്ത്, മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ജിതൻ എന്നവനും, സത്യൻ, ഹരി, ദേവദരൻ, വൈകുണ്ഠൻ, വാമനൻ എന്നിങ്ങനെ അനന്തരമായി ഭഗവാൻ അവതരിച്ചു. സൂര്യപുത്രനായ ചായാജൻ എട്ടാമത്തെ മനുവായിരിക്കും. അതിനു ശേഷം സാവർണിമനു വരും. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും വിവിധ ദേവന്മാരും, ഋഷിമാരും, പുത്രന്മാരും ഉണ്ടാകും. അങ്ങനെ പതിനാലു മനുവർ വരും. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഭഗവാൻ ഹരിയും, വേദവും, ഋഷിമാരും, പുത്രന്മാരും, ദേവന്മാരും, ഇന്ദ്രനും, വ്യത്യസ്തരായി ജനിക്കും. ഓരോ കാലഘട്ടത്തിലും വേദങ്ങൾ വിഭജിക്കപ്പെടുകയും, വ്യാസന്മാർ ശിഷ്യന്മാർക്ക് പഠിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. അങ്ങനെ പുരാണങ്ങൾ രൂപപ്പെടും.

അഥ സപ്തപഞ്ചാശദധികശതതമോഽധ്യായഃ ശാവാശൌചാദിഃ പുഷ്കര ഉവാച പ്രേതശുദ്ധിം പ്രവക്ഷ്യാമി സൂതികാശുധ്ഹിമേവ ച ।൧൫൭.൦൦൧ ദശാഹം ശാവമാശൌചം സപിണ്ദേഷു വിധീയതേ ॥൧൫൭.൦൦൧ ജനനേ ച തഥാ ശുദ്ധിര്ബ്രാഹ്മണാനാം ഭൃഗൂത്തമ ।൧൫൭.൦൦൨ ദ്വാദശാഹേന രാജന്യഃ പക്ഷാദ്വൈശ്യോഽഥ മാസതഃ ॥൧൫൭.൦൦൨ ശൂദ്രോഽനുലോമതോ ദാസേ സ്വാമിതുല്യന്ത്വശൌചകം ।൧൫൭.൦൦൩ ഷട്ഭിസ്ത്രിഭിരഥൈകേന ക്ഷത്രവിട്ശൂദ്രയോനിഷു ॥൧൫൭.൦൦൩ ബ്രാഹ്മണഃ ശുദ്ധിമാപ്നോതി ക്ഷത്രിയസ്തു തഥൈവ ച ।൧൫൭.൦൦൪ വിട്ശൂദ്രയോനേഃ ശുദ്ധിഃ സ്യാത്ക്രമാത്പരശുരാമക ॥൧൫൭.൦൦൪ ഷഡ്രാത്രേണ ത്രിരാത്രേണ ഷഡ്ഭിഃ ശൂദ്രേ തഥാ വിശഃ ।൧൫൭.൦൦൫ ആദന്തജനനാത്സദ്യ ആചൂഡാന്നൈശികീ ശ്രുതിഃ(൧) ॥൧൫൭.൦൦൫ ത്രിരാത്രമാവ്രതാദേശാദ്ദശരാത്രമതഃ പരം ।൧൫൭.൦൦൬ ഊനത്രൈവാര്ഷികേ ശൂദ്രേ പഞ്ചാഹാച്ഛുദ്ധിരിഷ്യതേ ॥൧൫൭.൦൦൬ ദ്വാദശാഹേനേ ശുദ്ധിഃ സ്യാദതീതേ വത്സരത്രയേ ।൧൫൭.൦൦൭ ഗതൈഃ സംവത്സരൈഃ ഷഡ്ഭിഃ ശുദ്ധിര്മാസേന കീര്തിതാ ॥൧൫൭.൦൦൭ സ്ത്രീണാമകൃതചൂഡാനാം വിശുദ്ധിര്നൈശികീ സ്മൃതാ ।൧൫൭.൦൦൮ തഥാ ച കൃതചുഡാനാം ത്ര്യഹാച്ഛുദ്ധ്യന്തി ബാന്ധവാഃ ॥൧൫൭.൦൦൮ വിവാഹിതാസു നാശൌചം പിതൃപക്ഷേ വിധീയതേ ।൧൫൭.൦൦൯ പിതുര്ഗൃഹേ പ്രസൂതാനാം വിശുദ്ധിര്നൈശികീ സ്മൃതാ ॥൧൫൭.൦൦൯ സൂതികാ ദശരാത്രേണ ശുദ്ധിമാപ്നോതി നാന്യഥാ ।൧൫൭.൦൧൦ വിവാഹിതാ ഹി ചേത്കന്യാ മ്രിയതേ പിതൃവേശ്മനി ॥൧൫൭.൦൧൦ തസ്യാസ്ത്രിരാത്രാച്ഛുദ്ധ്യന്തി ബാന്ധവാ നാത്ര സംശയഃ ।൧൫൭.൦൧൧ സമാനം ലബ്ധശൌചന്തു പ്രഥമേന സമാപയേത് ॥൧൫൭.൦൧൧ അസമാനം ദ്വിതീയേന ധര്മരാജവചോ യഥാ ।൧൫൭.൦൧൨ ദേശാന്തരസ്ഥഃ ശ്രുത്വാ തു കുല്യാണാം മരണോദ്ഭവൌ ॥൧൫൭.൦൧൨ യച്ഛേഷം ദശരാത്രസ്യ താവദേവശുചിര്ഭവേത് ।൧൫൭.൦൧൩ അതീതേ ദശരാത്രേ തു ത്രിരാത്രമശുചിര്ഭവേത് ॥൧൫൭.൦൧൩ തഥാ സംവത്സരേഽതീതേ സ്നാത ഏവ വിശുദ്ധ്യതി ।൧൫൭.൦൧൪ മാതാമഹേ തഥാതീതേ ആചാര്യേ ച തഥാ മൃതേ ॥൧൫൭.൦൧൪ രാത്രിഭിര്മാസതുല്യാഭിര്ഗര്ഭസ്രാവേ വിശോധനം ।൧൫൭.൦൧൫ സപിണ്ഡേ ബ്രാഹ്മണേ വര്ണാഃ സര്വ ഏവാവിശേഷതഃ ॥൧൫൭.൦൧൫ ടിപ്പണീ ൧ ആചഡാന്നൈശികീ തഥേതി ട.. ദശരാത്രേണ ശുദ്ധ്യന്തി ദ്വാദശാഹേന ഭൂമിപഃ ।൧൫൭.൦൧൬ വൈശ്യാഃ പഞ്ചദശാഹേന ശൂദ്രാ മാസേന ഭാര്ഗവ ॥൧൫൭.൦൧൬ ഉച്ഛിഷ്ടസന്നിധാവേകം തഥാ പിണ്ഡം നിവേദയേത് ।൧൫൭.൦൧൭ കീര്തയേച്ച തഥാ തസ്യ നമഗോത്രേ സമാഹിതഃ ॥൧൫൭.൦൧൭ ഭുക്തവത്സു ദ്വിജേന്ദ്രേഷു പൂജിതേഷു ധനേന ച(൧) ।൧൫൭.൦൧൮ വിസൃഷ്ടാക്ഷതതോയേഷു ഗോത്രനാമാനുകീര്തനൈഃ ॥൧൫൭.൦൧൮ ചതുരങ്ഗുലവിസ്താരം തത്ഖാതന്താവദന്തരം ।൧൫൭.൦൧൯ വിതസ്തിദീര്ഘം കര്തവ്യം വികര്ഷൂണാം തഥാ ത്രയം ॥൧൫൭.൦൧൯ വികര്ഷൂണാം സമീപേ ച ജ്വാലയേജ്ജ്വലനത്രയം ।൧൫൭.൦൨൦ സോമായ വഹ്നയേ രാമ യമായ ച സമാസതഃ ॥൧൫൭.൦൨൦ ജുഹുയാദാഹുതീഃ സമ്യക്സര്വത്രൈവ ചതുസ്ത്രയഃ ।൧൫൭.൦൨൧ പിണ്ഡനിര്വപണം കുര്യാത്പ്രാഗ്വദേവ പൃഥക്പൃഥക് ॥൧൫൭.൦൨൧ അന്നേന ദധ്നാ മധുനാ തഥാ മാംസേന പൂരയേത് ।൧൫൭.൦൨൨ മധ്യേ ചേദധിമാസഃ സ്യാത്കുര്യാദഭ്യധികന്തു തത് ॥൧൫൭.൦൨൨ അഥവാ ദ്വാദശാഹേന സര്വമേതത്സമാപയേത് ।൧൫൭.൦൨൩ സംവത്സരസ്യ മധ്യേ ച യദി സ്യാദധിമാസകഃ ॥൧൫൭.൦൨൩ തദാ ദ്വാദശകേ ശ്രാദ്ധേ കാര്യം തദധികം ഭവേത് ।൧൫൭.൦൨൪ സംവത്സരേ സമാപ്തേ തു ശ്രാദ്ധം ശ്രാദ്ധവദാചരേത് ॥൧൫൭.൦൨൪ പ്രേതായ തത ഊര്ധവം ച തസ്യൈവ പുരുഷത്രയേ ।൧൫൭.൦൨൫ പിണ്ഡാന് വിനിര്വപേത്തദ്വച്ചതുരസ്തു സമാഹിതഃ ॥൧൫൭.൦൨൫ സമ്പൂജ്യ ദത്വാ പൃഥിവീ സമാനാ ഇതി ചാപ്യഥ ।൧൫൭.൦൨൬ ടിപ്പണീ ൧ ധനേഷു ചേതി ക.. , ഖ.. , ഘ.. , ങ.. , ഛ.. , ജ.. , ഞ.. ച യോജയേത്പ്രേതപിണ്ഡം തു പിണ്ഡേഷ്വന്യേഷു ഭാര്ഗവ ॥൧൫൭.൦൨൬ പ്രേതപാത്രം ച പാത്രേഷു തഥൈവ വിനിയോജയേത് ।൧൫൭.൦൨൭ പൃഥക്പൃഥക്പ്രകര്തവ്യം കര്മൈതത്കര്മപാത്രകേ ॥൧൫൭.൦൨൭ മന്ത്രവര്ജമിദം കര്മ ശൂദ്രസ്യ തു വിധീയതേ ।൧൫൭.൦൨൮ സപിണ്ഡീകരണം സ്ത്രീണാം കാര്യമേവം തദാ ഭവേത്(൧) ॥൧൫൭.൦൨൮ ശ്രാദ്ധം കുര്യാച്ച പ്രത്യബ്ദം പ്രേതേ കുമ്ഭാന്നമബ്ദകം ।൧൫൭.൦൨൯ ഗങ്ഗായാഃ സികതാ ധാരാ യഥാ വര്ഷതി വാസവേ ॥൧൫൭.൦൨൯ ശക്യാ ഗണയിതും ലോകേ നത്വതീതാഃ പിതാമഹാഃ ।൧൫൭.൦൩൦ കാലേ സതതഗേ സ്ഥൈര്യം നാസ്തി തസ്മാത്ക്രിയാം ചരേത് ॥൧൫൭.൦൩൦ ദേവത്വേ യാതനാസ്ഥാനേ പ്രേതഃ ശ്രാദ്ധം കൃതം ലഭേത് ।൧൫൭.൦൩൧ നോപകുര്യാന്നരഃ ശോചന് പ്രേതസ്യാത്മന ഏവ വാ ॥൧൫൭.൦൩൧ ഭൃഗ്വഗ്നിപാശകാമ്ഭോഭിര്മൃതാനാമാത്മഘാതിനാം ।൧൫൭.൦൩൨ പതിതാനാം ച നാശൌചം വിദ്യുച്ഛസ്ത്രഹതാശ്ച യേ ॥൧൫൭.൦൩൨ യതിബ്രതിബ്രഹ്മചാരിനൃപകാരുകദീക്ഷിതാഃ ।൧൫൭.൦൩൩ രാജാജ്ഞാകാരിണോ(൨) യേ ച സ്നായാദ്വൈ പ്രേതഗാമ്യപി ॥൧൫൭.൦൩൩ മൈഥുനേ കടധൂമേ ച സദ്യഃ സ്നാനം വിധീയതേ ।൧൫൭.൦൩൪ ദ്വിജം ന നിര്ഹരേത്(൩) പ്രേതം ശൂദ്രേണ തു കഥഞ്ചന ॥൧൫൭.൦൩൪ ന ച ശൂദ്രം ദ്വിജേനാപി തയോര്ദോഷോ ഹി ജായതേ(൪) ।൧൫൭.൦൩൫ അനാഥവിപ്രപ്രേതസ്യ വഹനാത്സ്വരഗലോകഭാക് ॥൧൫൭.൦൩൫ ടിപ്പണീ ൧ കാര്യമേവ തഥാ ഭവേദിതി ഛ.. , ങ.. , ഞ.. ച । കാര്യമേതത്തഥാ ഭവേദിതി ഝ.. ൨ രാജാജ്ഞാകാരകാ ഇതി ട.. ൩ ന നിര്ദഹേദിതി ഖ.. ൪ തയോര്ദോഷോഽഭിജായതേ ഇതി ങ.. സങ്ഗ്രാമേ ജയമാപ്നോതി പ്രേതേഽനാഥേ ച കാഷ്ഠദഃ ।൧൫൭.൦൩൬ സങ്കല്പ്യ ബാന്ധവം പ്രേതമപസവ്യേന താം ചിതിം ॥൧൫൭.൦൩൬ പരിക്രമ്യ തതഃ സ്നാനം കുര്യുഃ സര്വേ സവാസസഃ ।൧൫൭.൦൩൭ പ്രേതായ ച തഥാ ദദ്യുസ്ത്രീംസ്ത്രീംശ്ചൈവോദകാഞ്ജലീന് ॥൧൫൭.൦൩൭ ദ്വാര്യശ്മനി പദം ദത്വാ പ്രവിശേയുസ്തഥാ ഗൃഹം ।൧൫൭.൦൩൮ അക്ഷതാന്നിക്ഷിപേദ്വഹ്നൌ നിമ്ബപത്രം വിദശ്യ ച ॥൧൫൭.൦൩൮ പൃഥക്ശയീരന് ഭൂമൌ ച ക്രീതലബ്ധാശനോ ഭവേത് ।൧൫൭.൦൩൯ ഏകഃ പിണ്ദോ ദശാഹേ തു ശ്മശ്രുകര്മകരഃ ശുചിഃ ॥൧൫൭.൦൩൯ സിദ്ധാര്ഥകൈസ്തിലൈര്വിദ്വാന്മജ്ജേദ്വാസോപരം ദധത്(൧) ।൧൫൭.൦൪൦ അജാതദന്തേ തനയേ ശിശൌ ഗര്ഭസ്രുതേ തഥാ ॥൧൫൭.൦൪൦ കാര്യോ നൈവാഗ്നിസംസ്കാരോ നൈവ ചാസ്യോദകക്രിയാ ।൧൫൭.൦൪൧ ചതുര്ഥേ ച ദിനേകാര്യസ്തഥാസ്ഥ്നാം ചൈവ സഞ്ചയഃ ॥൧൫൭.൦൪൧ അസ്ഥിസഞ്ചയനാദൂര്ധ്വമങ്ഗസ്പര്ശോ വിധീയതേ

പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: മരണശുദ്ധിയും, പ്രസവശുദ്ധിയും ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ദശദിനം ശവാശൗചം, സപിണ്ഡരായ ബന്ധുക്കൾക്ക് നിർബന്ധമാണ്. ജനനശുദ്ധി ബ്രാഹ്മണർക്കു പത്ത് ദിവസം, ക്ഷത്രിയർക്കു പന്ത്രണ്ടു ദിവസം, വൈശ്യർക്കു പകുതി, ശൂദ്രർക്കു ഒരു മാസം. അനുലോമമായി ദാസനും, സ്വാമിയെയും പോലെ അശുദ്ധിയിലാകും. വിവിധ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ, ബ്രാഹ്മണൻ ആറു ദിവസം, ക്ഷത്രിയൻ മൂന്ന് ദിവസം, വൈശ്യനും ശൂദ്രനും ഓരോ ദിവസം അശുദ്ധിയിലാകും. അദന്തനായ കുഞ്ഞ് ജനിച്ചാൽ ഉടനെ ശുദ്ധി, ചൂഡാകർമ്മം ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ രാത്രി മാത്രം അശുദ്ധി. ചൂഡാകർമ്മം ചെയ്തവരുടെ ബന്ധുക്കൾക്ക് മൂന്നു ദിവസം അശുദ്ധി. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ പെൺകുട്ടി മരിച്ചാൽ പിതൃഗൃഹത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം മാത്രം അശുദ്ധി. അശുദ്ധി ഒരുപോലെയാണെങ്കിൽ ഒന്നിച്ച് തീർക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ രണ്ടാമത്തേത് അനുസരിക്കണം. ദൂരെയുള്ള ബന്ധുവിന്റെ മരണവാർത്ത ലഭിച്ചാൽ ശേഷിക്കുന്ന ദിവസങ്ങൾ മാത്രം അശുദ്ധി. പത്ത് ദിവസം കഴിഞ്ഞാൽ മൂന്നു ദിവസം മാത്രം, ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞാൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മതിയാകും. മാതാമഹൻ, ആചാര്യൻ മരിച്ചാൽ മാസത്തോളം അശുദ്ധി. ഗർഭസ്രാവം സംഭവിച്ചാൽ രാത്രികൾ മാസത്തോളം അശുദ്ധി. സപിണ്ഡരായ ബ്രാഹ്മണർക്ക് പത്ത് ദിവസം, രാജാവിന് പന്ത്രണ്ടു ദിവസം, വൈശ്യർക്കു പതിനഞ്ചു ദിവസം, ശൂദ്രർക്കു ഒരു മാസം അശുദ്ധി. ഉച്ചിഷ്ടം സമീപമുള്ളവർക്കു ഒരു പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കണം. ഭോജനശേഷം, ധനം നൽകിയശേഷം, അക്ഷതജലം ഒഴിച്ചതിന് ശേഷം, ഗോത്രനാമം ഉച്ചരിച്ച് പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കണം. അസ്ഥിസഞ്ചയം നാലാം ദിവസം നടത്തണം. അശുദ്ധിക്കാലം കഴിഞ്ഞാൽ, എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളും നിർവഹിക്കാം. അശുദ്ധിക്കാലം കഴിഞ്ഞാൽ, സ്ത്രീകൾക്കും സപിണ്ഡീകരണം നിർബന്ധമാണ്. ഓരോ വർഷവും പ്രേതശ്രാദ്ധം നടത്തണം. ഗംഗയുടെ മണൽ പോലെ പിതാക്കന്മാരുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട് സമയബന്ധിതമായി കർമങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം. പ്രേതശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ, പ്രേതൻ ദേവതാവസ്ഥയിൽ സുഖം പ്രാപിക്കും. ആത്മഹത്യ ചെയ്തവർക്കും, പതിതന്മാർക്കും, വൈദ്യുതാഘാതം, ആയുധം മുതലായവകൊണ്ട് മരിച്ചവർക്കും അശുദ്ധിയില്ല. യതി, വ്രതി, ബ്രഹ്മചാരി, രാജാജ്ഞ പാലിച്ചവർ, പോരിൽ വീണവർ, അനാഥനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ശവം വഹിച്ചവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥാനം പ്രാപിക്കും. ശവം ചിതയിലിടുമ്പോൾ ബന്ധുവിനെ ഓർത്ത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത്, എല്ലാവരും സ്നാനം ചെയ്യണം. പ്രേതത്തിന് മൂന്നുതവണ ജലം അർപ്പിക്കണം. വീട്ടിൽ കയറിയാൽ അക്ഷതയും നിംബപത്രവും അഗ്നിയിൽ ഇടണം. ഓരോരുത്തരും ഭൂമിയിൽ വേറേ കിടക്കണം. ദശദിനത്തിൽ ശ്മശ്രുകർമ്മം ചെയ്തശേഷം, വസ്ത്രം ധരിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം. കുഞ്ഞ് അജാതദന്തനാണെങ്കിൽ അഗ്നിസംസ്കാരമോ ജലകർമ്മമോ വേണ്ട.

പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: മനു, വിഷ്ണു, യാജ്ഞവൽക്ക്യ, ഹാരിത, അത്രി, യമ, അംഗിരസ്, വസിഷ്ഠ, ദക്ഷ, സംവർത്ത, ശാതാതപ, പരാശര, ആപസ്തംബ, ഉശനസ്, വ്യാസ, കാത്യായന, ബൃഹസ്പതി, ഗൗതമ, ശംഖ, ലിഖിത—ഈ മഹർഷികൾ ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് പ്രസ്താവിച്ചിട്ടുണ്ട്.

പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: ആനന്ദവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ശ്രാദ്ധവിധിയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം.

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഹൃദയത്തിൽ വിളക്കുപോലെ വസിക്കുന്ന ആത്മാവിനെ, ഭഗവനേ, ഒരാൾ ധ്യാനിക്കണം.

അഥ ഷട്ഷഷ്ട്യധികശതതമോഽധ്യായഃ വര്ണധര്മാദികഥനം പുഷ്കര ഉവാച വേദസ്മാര്തം പ്രവക്ഷ്യാമി ധര്മം വൈ പഞ്ചധാ സ്മൃതം(൧) ।൧൬൬.൦൦൧ വര്ണത്വമേകമാശ്രിത്യ യോഽധികാരഃ പ്രവര്തതേ ॥൧൬൬.൦൦൧ വര്ണധര്മഃ സ വിജ്ഞേയോ യഥോപനയനന്ത്രിഷു ।൧൬൬.൦൦൨ യസ്ത്വാശ്രമം സമാശ്രിത്യ പദാര്ഥഃ സംവിധീയതേ ॥൧൬൬.൦൦൨ ഉക്ത ആശ്രമധര്മസ്തു ഭിന്നപിണ്ഡാദികോ യഥാ ।൧൬൬.൦൦൩ ഉഭയേന നിമിത്തേന യോ വിധിഃ സമ്പ്രവര്തതേ ॥൧൬൬.൦൦൩ നൈമിത്തികഃ സ വിജ്ഞേയഃ പ്രായശ്ചിത്തവിധിര്യഥാ ।൧൬൬.൦൦൪ ബ്രഹ്മചാരീ ഗൃഹീ ചാപി വാനപ്രസ്ഥോ യതിര്നൃപ ॥൧൬൬.൦൦൪ ഉക്ത ആശ്രമധര്മസ്തു ധര്മഃ സ്യാത്പഞ്ചധാ പരഃ(൧) ।൧൬൬.൦൦൫ ഷാഡ്ഗുണ്യസ്യാഭിധാനേ യോ ദൃഷ്ടാര്ഥഃ സ ഉദാഹൃതഃ ॥൧൬൬.൦൦൫ സ ത്രേധാ മന്ത്രയാഗാദ്യദൃഷ്ടാര്ഥ ഇതി മാനവാഃ ।൧൬൬.൦൦൬ ഉഭയാര്ഥോ വ്യവഹാരസ്തു ദണ്ഡധാരണമേവ ച ॥൧൬൬.൦൦൬ തുല്യാര്ഥാനാം വികല്പഃ സ്യാദ്യാഗമൂലഃ പ്രകീര്തിതഃ ।൧൬൬.൦൦൭ വേദേ തു വിഹിതോ ധര്മഃ സ്മൃതൌ താദൃശ ഏവ ച ॥൧൬൬.൦൦൭ അനുവാദം സ്മൃതിഃ സൂതേ(൨) കാര്യാര്ഥമിതി മാനവാഃ ।൧൬൬.൦൦൮ ഗുണാര്ഥഃ പരിസങ്ഖ്യാര്ഥോ വാനുവാദോ വിശേഷതഃ(൩) ॥൧൬൬.൦൦൮ വിശേഷദൃഷ്ട ഏവാസൌ ഫലാര്ഥ ഇതി മാനവാഃ ।൧൬൬.൦൦൯ സ്യാദഷ്ടചത്വാരിംശദ്ഭിഃ സംസ്കാരൈര്ബ്രഹ്മലോകഗഃ ॥൧൬൬.൦൦൯ ഗര്ഭാധാനം പുംസവനം സീമന്തോന്നയനഃ തതഃ ।൧൬൬.൦൧൦ ജാതകര്മ നാമകൃതിരന്നപ്രാശനചൂഡകം ॥൧൬൬.൦൧൦ സംസ്കാരശ്ചോപനയനം വേദവ്രതചതുഷ്ടയം ।൧൬൬.൦൧൧ സ്നാനം സ്വധര്മചാരിണ്യാ യോഗഃ സ്യാദ്യജ്ഞപഞ്ചകം ॥൧൬൬.൦൧൧ ദേവയജ്ഞഃ പിതൃയജ്ഞോ മനുഷ്യഭൂതയജ്ഞകൌ ।൧൬൬.൦൧൨ ബ്രഹ്മയജ്ഞഃ സപ്തപാകയജ്ഞസംസ്ഥാഃ പുരോഽഷ്ടകാഃ ॥൧൬൬.൦൧൨ പാര്വണശ്രാദ്ധം ശ്രാവണ്യാഗ്രഹായണീ ച ചൈത്ര്യപി ।൧൬൬.൦൧൩ ആശ്വയുജീ സപ്തഹവിര്യജ്ഞസംസ്ഥാസ്തതഃ സ്മൃതാഃ ॥൧൬൬.൦൧൩ അഗ്ന്യാധേയമഗ്നിഹോത്രം(൧) ദര്ശഃ സ്യാത്പശുബന്ധകഃ ।൧൬൬.൦൧൪ ചാതുര്മാസ്യാഗ്രഹായേഷ്ടിര്നിരൂഢഃ പശുബന്ധകഃ ॥൧൬൬.൦൧൪ സൌത്രാമണിസപ്തസോമസംസ്ഥാഗ്നിഷ്ടോമ ആദിതഃ ।൧൬൬.൦൧൫ അത്യഗ്നിഷ്ടോമ ഉക്ഥശ്ച ഷോഡശീ വാജപേയകഃ ॥൧൬൬.൦൧൫ അതിരാത്രാസ്തഥാ സ്തോമ അഷ്ടൌ ചാത്മഗുണാസ്തതഃ ।൧൬൬.൦൧൬ ദയാ ക്ഷമാനസൂയാ ച അനായാസോഽഥ മങ്ഗലം ॥൧൬൬.൦൧൬ അകാര്പണ്യാസ്പൃഹാശൌചം യസ്യൈതേ സ പരം വ്രജേത് ।൧൬൬.൦൧൭ പ്രചാരേ മൈഥുനേ ചൈവ പ്രസ്രാവേ ദന്തധാവനേ ॥൧൬൬.൦൧൭ സ്നാനഭോജനകാലേ ച ഷട്സു മൌനം സമാചരേത് ।൧൬൬.൦൧൮ പുനര്ദാനം പൃഥക്പാനമാജ്യേന പയസാ നിശി ॥൧൬൬.൦൧൮ ദന്തച്ഛേദനമുഷ്ണം ച സപ്ത സക്തുഷു വര്ജയേത് ।൧൬൬.൦൧൯ സ്നാത്വാ പുഷ്പം ന ഗൃഹ്ണീയാദ്ദേവായോഗ്യന്തദീരിതം ॥൧൬൬.൦൧൯ അന്യഗോത്രോപ്യസമ്ബദ്ധഃ(൨) പ്രേതസ്യാഗ്നിന്ദദാതി യഃ ।൧൬൬.൦൨൦ പിണ്ഡഞ്ചോദകദാനഞ്ച സ ദശാഹം സമാപയേത് ॥൧൬൬.൦൨൦ ഉദകഞ്ച തൃണം ഭസ്മ ദ്വാരം പന്ഥാസ്തഥൈവ ച ।൧൬൬.൦൨൧ ഏഭിരന്തരിതം കൃത്വാ പങ്ക്തിദോഷോ ന വിദ്യതേ ॥൧൬൬.൦൨൧ പഞ്ച പ്രാണാഹുതീര്ദദ്യാദനാമാങ്ഗുഷ്ഠയോഗതഃ

ഇപ്പോൾ നൂറ്റി അറുപത്തിയാറാം അധ്യായം: വർണ്ണധർമ്മങ്ങളെയും അനുബന്ധ കാര്യങ്ങളെയും കുറിച്ച്. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: വേദവും അനുഷ്ഠാനങ്ങളും പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ധർമ്മം അഞ്ചു വിധത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. വർണ്ണം എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ആര്ക്ക് എന്ത് അവകാശമുണ്ടോ അതനുസരിച്ച് നടക്കുന്നതാണു വർണ്ണധർമ്മം. ഉപനയനം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകളിൽ എങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ടോ അതുപോലെയാണ് ഇത്. ആശ്രമം ആശ്രയിച്ച് നിർവചിക്കപ്പെടുന്ന കാര്യങ്ങൾ ആശ്രമധർമ്മം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്ത ശരീരങ്ങളിലോ മറ്റോ ഉണ്ടാകുന്ന വിധികൾ, അതായത് രണ്ടു കാരണങ്ങൾ ചേർന്നുള്ള നിയമങ്ങൾ, നൈമിത്തികം എന്നറിയപ്പെടുന്നു — ഉദാഹരണത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തം പോലുള്ളത്. ബ്രഹ്മചാരി, ഗൃഹസ്ഥൻ, വാനപ്രസ്ഥൻ, സന്ന്യാസി — ഇവരുടെ ആശ്രമധർമ്മം അഞ്ചു വിധത്തിൽ പറയപ്പെടുന്നു. ആറു ഗുണങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കാര്യങ്ങൾ, ദൃശ്യഫലമുള്ളവ, അതാണ് ഉദാഹരിക്കപ്പെടുന്നത്. മന്ത്രയാഗാദികളായ അദൃശ്യഫലമുള്ളവ മൂന്നായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു. രണ്ടും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കാര്യങ്ങൾ, വ്യവഹാരവും ശിക്ഷയും, അവയും വ്യത്യസ്തമായി പറയപ്പെടുന്നു. സമാനമായ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യത്യാസം ആചാരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണു പറയുന്നത്. വേദത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന ധർമ്മം സ്മൃതികളിലും അതുപോലെയാണ്. സ്മൃതി അനുവാദം മാത്രമാണ്, അതായത് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾക്കായി ആവർത്തനം. ഗുണാർത്ഥം, പരിഗണന, പ്രത്യേകത — ഇവയ്ക്കായി സ്മൃതികൾ പ്രത്യേകിച്ച് പറയുന്നു. പ്രത്യേകമായ ഫലത്തിനായി കാണുന്നവ, അതാണ് ഫലാർത്ഥം. നാല്പത്തിയെട്ട് സംസ്‌കാരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയാൽ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കാമെന്നു പറയുന്നു. ഗർഭാധാനം, പുംസവനം, സീമന്തോന്നയനം, ജാതകർമ്മം, നാമകരണം, അന്നപ്രാശനം, ചൂഡാകർമ്മം, ഉപനയനം, വേദവ്രതങ്ങളുടെ നാലും, സ്നാനം, സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളൽ, യോജനം, യജ്ഞങ്ങളുടെ അഞ്ചു വിധങ്ങൾ — ദേവയജ്ഞം, പിതൃയജ്ഞം, മനുഷ്യയജ്ഞം, ഭൂതയജ്ഞം, ബ്രഹ്മയജ്ഞം — ഏഴു പാകയജ്ഞങ്ങൾ, അഷ്ടകകൾ, പാർവണശ്രാദ്ധം, ശ്രാവണീ, അഗ്രഹായണി, ചൈത്രി, ആശ്വയുജി, ഏഴു ഹവിര്യജ്ഞങ്ങൾ, അഗ്ന്യാധാനം, അഗ്നിഹോത്രം, ദർശയജ്ഞം, പശുബന്ധം, ചാതുര്മാസ്യ, അഗ്രഹായേഷ്ടി, പശുബന്ധം, സൌത്രാമണി, ഏഴു സോമയജ്ഞങ്ങൾ തുടങ്ങി അഗ്നിഷ്ടോമം മുതലായവ, അത്യഗ്നിഷ്ടോമം, ഉക്തം, ഷോഡശി, വാജപേയം, അതിരാത്രം, അഷ്ടു സ്തോമങ്ങൾ — ഇവയാണ് സംസ്‌കാരങ്ങൾ. ദയ, ക്ഷമ, അസൂയ ഇല്ലായ്മ, അലസത്വം ഇല്ലായ്മ, മംഗളം, കർപ്പണ്യം ഇല്ലായ്മ, ആഗ്രഹം ഇല്ലായ്മ, ശുദ്ധി — ഇവയുള്ളവൻ പരമഗതിയിലേക്കു പോകുന്നു. പ്രവൃത്തികൾ, ലൈംഗികത, രക്തസ്രാവം, പല്ലുതേയ്ക്കൽ, സ്നാനം, ഭക്ഷണം — ഈ ആറിടങ്ങളിലും മൗനം പാലിക്കണം. പുനർദാനം, വേറിട്ടു പാനം, രാത്രിയിൽ നെയ്യോ പാൽകൊണ്ടുള്ള പാനങ്ങൾ, പല്ലുതേയ്ക്കൽ, ചൂടുള്ള ഭക്ഷണം — ഈ ഏഴു കാര്യങ്ങളിൽ സക്തു ഒഴിവാക്കണം. സ്നാനം കഴിഞ്ഞ് ദേവതകൾക്ക് അർഹമല്ലാത്ത പൂവ് സ്വീകരിക്കരുത്. മറ്റു ഗോത്രക്കാരുടെ ബന്ധമില്ലാത്തവൻ പ്രേതശരീരത്തിന് അഗ്നി കൊടുക്കുകയോ, പിണ്ഡം നൽകുകയോ, ജലദാനം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ, പത്ത് ദിവസം ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കണം. ജലം, പുല്ല്, ചാരം, വാതിൽ, വഴി — ഇവകൊണ്ട് വേർതിരിച്ചാൽ പംക്തിദോഷം ഉണ്ടാകില്ല. പഞ്ചപ്രാണാഹുതികൾ നാമം, അങ്കുഷ്ഠം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് നൽകണം.

അഥാഷ്ടഷഷ്ട്യധികശതതമോഽധ്യായഃ മഹാപാതകാദികഥനമ് പുഷ്കര ഉവാച ദണ്ഡം കുര്യാന്നൃപോ നൄണാം പ്രായശ്ചിത്തമകുര്വതാം ।൧൬൮.൦൦൧ കാമതോഽകാമതോ വാപി പ്രായശ്ചിത്തം കൃതം ചരേത് ॥൧൬൮.൦൦൧ ടിപ്പണീ ൧ ജാതവേദോമുഖൈഃ സൌരൈരിതി ഖ.. ൨ രിപും ഹരേദിതി ങ.. , ഞ.. ച മത്തക്രുദ്ധാതുരാണാം ച ന ഭുഞ്ജീത കദാചന ।൧൬൮.൦൦൨ മഹാപാതകിനാം സ്പൃഷ്ടം യച്ച സ്പൃഷ്ടമുദക്യയാ ॥൧൬൮.൦൦൨ ഗണാന്നം ഗണികാന്നം ച(൧) വാര്ധുഷേര്ഗായനസ്യ ച ।൧൬൮.൦൦൩ അഭിശപ്തസ്യ ഷണ്ഡസ്യ യസ്യാശ്ചോപപതിര്ഗൃഹേ ॥൧൬൮.൦൦൩ രജകസ്യ നൃശംസസ്യ വന്ദിനഃ കിതവസ്യ ച ।൧൬൮.൦൦൪ മിഥ്യാതപസ്വിനശ്ചൈവ ചൌരദണ്ഡികയോസ്തഥാ(൨) ॥൧൬൮.൦൦൪ കുണ്ഡഗോലസ്ത്രീജിതാനാം വേദവിക്രയിണസ്തഥാ ।൧൬൮.൦൦൫ ശൈലൂഷതന്ത്രവായാന്നം കൃതഘ്നസ്യാന്നമേവ ച ॥൧൬൮.൦൦൫ കര്മാരസ്യ നിഷാദസ്യ ചേലനിര്ണേജകസ്യ ച ।൧൬൮.൦൦൬ മിഥ്യാപ്രവ്രജിതസ്യാന്നമ്പുംശ്ചല്യാസ്തൈലികസ്യ ച ॥൧൬൮.൦൦൬ ആരൂഢപതിതസ്യാന്നം വിദ്വിഷ്ടാന്നം ച വര്ജയേത് ।൧൬൮.൦൦൭ തഥൈവ ബ്രാഹ്മണസ്യാന്നം ബ്രാഹ്മണേനാനിമന്ത്രിതഃ ॥൧൬൮.൦൦൭ ബ്രാഹ്മണാന്നഞ്ച ശൂദ്രേണ നാദ്യാച്ചൈവ നിമന്ത്രിതഃ ।൧൬൮.൦൦൮ ഏഷാമന്യതമസ്യാന്നമമത്യാ വാ ത്ര്യഹം ക്ഷപേത് ॥൧൬൮.൦൦൮ മത്യാ ഭുക്ത്വാ ചരേത്കൃച്ഛ്രം രേതോവിണ്മൂത്രമേവ ച ।൧൬൮.൦൦൯ ചണ്ഡാലശ്വപചാന്നന്തു ഭുക്ത്വാ ചാന്ദ്രായണം ചരേത് ॥൧൬൮.൦൦൯ അനിര്ദിശം ച പ്രേതാന്നം ഗവാഘ്രാതം തഥൈവ ച ।൧൬൮.൦൧൦ ശൂദ്രോച്ഛിഷ്ടം ശുനോച്ഛിഷ്ടം പതിതാന്നം തഥൈവ ച ॥൧൬൮.൦൧൦ തപ്തകൃച്ഛ്രം പ്രകുര്വീത അശൌചേ കൃച്ഛ്രമാചരേത് ।൧൬൮.൦൧൧ അശൌചേ യസ്യ യോ ഭുങ്ക്തേ സോപ്യശുദ്ധസ്തഥാ ഭവേത് ॥൧൬൮.൦൧൧ മൃതപഞ്ചനഖാത്കൂപാദമേധ്യേന സകൃദ്യുതാത് ।൧൬൮.൦൧൨ ടിപ്പണീ ൧ ഗണാനാം ഗണികാനാഞ്ചേതി ങ.. , ഞ.. ച ൨ ചൌരദാമ്ഭികയോസ്തഥേതി ഞ.. അപഃ പീത്വാ ത്ര്യഹം തിഷ്ഠേത്സോപവാസോ ദ്വിജോത്തമഃ ॥൧൬൮.൦൧൨ സര്വത്ര ശൂദ്രേ പാദഃ സ്യാദ്ദ്വിത്രയം വൈശ്യഭൂപയോഃ(൧) ।൧൬൮.൦൧൩ വിഡ്വരാഹഖരോഷ്ട്രാണാം ഗോമായോഃ കപികാകയോഃ ॥൧൬൮.൦൧൩ പ്രാശ്യ മൂത്രപുരീഷാണി ദ്വിജശ്ചാന്ദ്രായണം ചരേത് ।൧൬൮.൦൧൪ ശുഷ്കാണി ജഗ്ധ്വാ മാംസാനി(൨) പ്രേതാന്നം കരകാണി ച ॥൧൬൮.൦൧൪ ക്രവ്യാദശൂകരോഷ്ട്രാണാം ഗോമായോഃ കപികാകയോഃ ।൧൬൮.൦൧൫ ഗോനരാശ്വഖരോഷ്ട്രാണാം ഛത്രാകം ഗ്രാമകുക്കുടം ॥൧൬൮.൦൧൫ മാംസം ജഗ്ധ്വാ കുഞ്ജരസ്യ തപ്തകൃച്ഛ്രേണ ശുദ്ധ്യതി ।൧൬൮.൦൧൬ ആമശ്രാദ്ധേ തഥാ ഭുക്ത്വാ ബ്രഹ്മചാരീ മധു ത്വദന് ॥൧൬൮.൦൧൬ ലശുനം ഗുഞ്ജനം ചാദ്യാത്പ്രാജാപത്യാദിനാ ശുചിഃ(൩) ।൧൬൮.൦൧൭ ഭുക്ത്വാ ചാന്ദ്രായണം കുര്യാന്മാംസഞ്ചാത്മകൃതന്തഥാ ॥൧൬൮.൦൧൭ പേലുഗവ്യഞ്ച പേയൂഷം തഥാ ശ്ലേഷ്മാതകം മൃദം ।൧൬൮.൦൧൮ വൃഥാകൃശരസംയാവപായസാപൂപശഷ്കുലീഃ ॥൧൬൮.൦൧൮ അനുപാകൃടമാംസാനി ദേവാന്നാനി ഹവീംഷി ച ।൧൬൮.൦൧൯ ഗവാഞ്ച മഹിഷീണാം ച വര്ജയിത്വാ തഥാപ്യജാം ॥൧൬൮.൦൧൯ സര്വക്ഷീരാണി വര്ജ്യാണി താസാഞ്ചൈവാപ്യന്നിര്ദശം ।൧൬൮.൦൨൦ ശശകഃ ശല്യകീ ഗോധാ ഖഡ്ഗഃ കൂര്മസ്തഥൈവ ച ॥൧൬൮.൦൨൦ ഭക്ഷ്യാഃ പഞ്ചനഖാഃ പ്രോക്താഃ പരിശേഷാശ്ച വര്ജിതാഃ ।൧൬൮.൦൨൧ പാഠീനരോഹിതാന്മത്സ്യാന് സിംഹതുണ്ഡാംശ്ച ഭക്ഷയേത് ॥൧൬൮.൦൨൧ യവഗോധൂമജം സര്വം പയസശ്ചൈവ വിക്രിയാഃ ।൧൬൮.൦൨൨ വാഗഷാഡ്ഗവചക്രാദീന് സസ്നേഹമുഷിതം തഥാ ॥൧൬൮.൦൨൨ ടിപ്പണീ ൧ ദ്വിതീയം വൈശ്യശൂദ്രയോരേതി ക.. , ഖ.. , ങ.. , ഞ.. ച ൨ ശുഷ്കാണി ദഗ്ധമംസാനി ഇതി ങ.. ൩ പ്രാജാപത്യാദ്ദ്വിജഃ ശുചിരിതി ഖ.. അഗ്നിഹോത്രപരീദ്ധാഗ്നിര്ബ്രാഹ്മണഃ കാമചാരതഃ ।൧൬൮.൦൨൩ ചാന്ദ്രായണം ചരേന്മാസം വീരവധ്വാസനം ഹിതം ॥൧൬൮.൦൨൩ ബ്രഹ്മഹത്യാ സുരാപാനം സ്തേയം ഗുര്വങ്ഗനാഗമഃ ।൧൬൮.൦൨൪ മഹാന്തി പാതകാന്യാഹുഃ സംയോഗശ്ചൈവ തൈഃ സഹ ॥൧൬൮.൦൨൪ അനൃതേ ച സമുത്കര്ഷോ രാജഗാമി ച പൈശുനം ।൧൬൮.൦൨൫ ഗുരോശ്ചാലീകനിര്ബന്ധഃ സമാനം ബ്രഹ്മഹത്യയാ(൧) ॥൧൬൮.൦൨൫ ബ്രഹ്മോജ്ഝ്യവേദനിന്ദാ ച കൌടസാക്ഷ്യം സുഹൃദ്ബധഃ ।൧൬൮.൦൨൬ ഗര്ഹിതാന്നാജ്യയോര്ജഗ്ധിഃ(൨) സുരാപാനസമാനി ഷട് ॥൧൬൮.൦൨൬ നിക്ഷേപസ്യാപഹരണം നരാശ്വരജതസ്യ ച ।൧൬൮.൦൨൭ ഭൂമിവജ്രമണീനാഞ്ച രുക്മസ്തേയസമം സ്മൃതം ॥൧൬൮.൦൨൭ രേതഃസേകഃ സ്വയോന്യാഷു കുമാരീഷ്വന്ത്യജാസു ച ।൧൬൮.൦൨൮ സഖ്യുഃ പുത്രസ്യ ച(൩) സ്ത്രീഷു ഗുരുതല്പസമം വിദുഃ ॥൧൬൮.൦൨൮ ഗോബധോഽയാജ്യ സംയാജ്യം പാരദാര്യാത്മവിക്രിയഃ ।൧൬൮.൦൨൯ ഗുരുമാതൃപിതൃത്യാഗഃ സ്വാധ്യയാഗ്ന്യോഃ സുതസ്യ ച ॥൧൬൮.൦൨൯ പരിവിത്തിതാനുജേന പരിവേദനമേവ ച ।൧൬൮.൦൩൦ തയോര്ദാനഞ്ച കന്യായാസ്തയോരേവ ച യാജനം ॥൧൬൮.൦൩൦ കന്യായാ ദൂഷണഞ്ചൈവ വാര്ധുഷ്യം വ്രതലോപനം ।൧൬൮.൦൩൧ തഡാഗാരാമദാരാണാമപത്യസ്യ ച വിക്രിയഃ ॥൧൬൮.൦൩൧ വ്രാത്യതാ ബാന്ധവത്യാഗോ ഭൃതാധ്യാപനമേവ ച ।൧൬൮.൦൩൨ ഭൃതാച്ചാധ്യയനാദാനമവിക്രേയസ്യ വിക്രയഃ ॥൧൬൮.൦൩൨ ടിപ്പണീ ൧ സമാനി ബ്രഹ്മഹത്യയേതി ഖ.. , ങ.. , ഞ.. ച ൨ ഗര്ഹിതാനാമന്നജഗ്ധിരിതി ങ.. ൩ സഖ്യുഃ സുതസ്യ ചേതി ങ.. സര്വാകാരേഷ്വധീകാരോ മഹായന്ത്രപ്രവര്തനം ।൧൬൮.൦൩൩ ഹിംസൌഷധീനാം സ്ത്ര്യാജീവഃ ക്രിയാലങ്ഗനമേവ ച ॥൧൬൮.൦൩൩ ഇന്ധനാര്ഥമശുഷ്കാണാം ദുമാണാഞ്ചൈവ പാതനം ।൧൬൮.൦൩൪ യോഷിതാം ഗ്രഹണഞ്ചൈവ സ്ത്രീനിന്ദകസമാഗമഃ ॥൧൬൮.൦൩൪ ആത്മാര്ഥഞ്ച ക്രിയാരമ്ഭോ നിന്ദിതാന്നദനന്തഥാ ।൧൬൮.൦൩൫ അനാഹിതാഗ്നിതാസ്തേയമൃണാനാഞ്ചാനപക്രിയാ ॥൧൬൮.൦൩൫ അസച്ഛാസ്ത്രാധിഗമനം ദൌഃശീല്യം വ്യസനക്രിയാ ।൧൬൮.൦൩൬ ധാന്യകുപ്യപശുസ്തേയം മദ്യപസ്ത്രീനിഷേവണം ॥൧൬൮.൦൩൬ സ്ത്രീശൂദ്രവിട്ക്ഷത്രബധോ നാസ്തിക്യഞ്ചോപപാതകം ।൧൬൮.൦൩൭ ബ്രാഹ്മണസ്യ രുജഃ കൃത്യം ഘ്രാതിരഘ്രേയമദ്യയോഃ ॥൧൬൮.൦൩൭ ജൈംഭം പുംസി ച മൈഥുന്യം ജാതിഭ്രംശകരം സ്മൃതം ।൧൬൮.൦൩൮ ശ്വഖരോഷ്ട്രമൃഗേന്ദ്രാണാമജാവ്യോശ്ചൈവ മാരണം(൧) ॥൧൬൮.൦൩൮ സങ്കീര്ണകരണം ജ്ഞേയം മീനാഹിനകുലസ്യ ച ।൧൬൮.൦൩൯ നിന്ദിതേഭ്യോ ധനാദാനം ബാണിജ്യം ശൂദ്രസേവനം ॥൧൬൮.൦൩൯ അപാത്രീകരണം ജ്ഞേയമസത്യസ്യ ച ഭാഷണം ।൧൬൮.൦൪൦ കൃമികീടവയോഹത്യാ മദ്യാനുഗതഭോജനം ॥൧൬൮.൦൪൦ ഫലൈധഃകുസുമസ്തേയമധൈര്യഞ്ച മലാവഹമ്

ഇപ്പോൾ നൂറ്റി അറുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം: മഹാപാതകങ്ങളെയും അവയുടെ വിവരണത്തെയും കുറിച്ച്. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: രാജാവ്, പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യാത്തവരോട് ശിക്ഷ നൽകണം. സ്വച്ഛന്ദമായോ, അശുദ്ധമായോ ചെയ്ത പാപങ്ങൾക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം നിർബന്ധമാണ്. മദ്യപിച്ചവരുടേയും, ക്രുദ്ധരുടേയും, രോഗബാധിതരുടേയും ഭക്ഷണം ഒരിക്കലും കഴിക്കരുത്. മഹാപാതകികൾ സ്പർശിച്ചതും, അന്ധവിദ്വാൻ സ്ത്രീ സ്പർശിച്ചതും, ഗണികയുടെ ഭക്ഷണവും, വൃദ്ധന്റെ ഭക്ഷണവും, ഗായകൻ, ശപിക്കപ്പെട്ടവൻ, ഷണ്ഡൻ, അന്യപുരുഷൻ വീട്ടിൽ ഉള്ള സ്ത്രീയുടെ ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം കഴുകുന്നവൻ, ക്രൂരൻ, വന്ദി, ചതിയൻ, വ്യാജ സന്യാസി, കള്ളൻ, ശിക്ഷിതൻ, കുണ്ടൻ, സ്ത്രീജിതൻ, വേദം വിൽക്കുന്നവൻ, നാടോടി, തന്ത്രക്കാരൻ, കൃതഘ്നൻ, കർമ്മാരൻ, നിഷാദൻ, വസ്ത്രം കഴുകുന്നവൻ, വ്യാജ സന്യാസി, പുംശ്ചലി, എണ്ണക്കാരൻ, പാതിതനായവൻ, വെറുക്കപ്പെട്ടവൻ — ഇവരുടെ ഭക്ഷണം ഒഴിവാക്കണം. അങ്ങനെ തന്നെ, ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭക്ഷണം മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ക്ഷണിക്കാതെ കഴിക്കരുത്. ബ്രാഹ്മണന്റെ ഭക്ഷണം ശൂദ്രൻ ക്ഷണിച്ചാലും കഴിക്കരുത്. ഇവരിൽ ഒരാളുടെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, മനസ്സോടെ കഴിച്ചാൽ മൂന്ന് ദിവസം ഉപവസിക്കണം. മനസ്സില്ലാതെ കഴിച്ചാൽ കൃച്ഛ്ര വ്രതം ചെയ്യണം. ചണ്ഡാളനും ശ്വപാകനും ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ ചന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്യണം. അറിയാതെ പ്രേതഭക്ഷണം, പശു മുട്ടിയ ഭക്ഷണം, ശൂദ്രന്റെ ഉച്ചിഷ്ടം, നായയുടെ ഉച്ചിഷ്ടം, പാതിതന്റെ ഭക്ഷണം — ഇവ കഴിച്ചാൽ തപ്തകൃച്ഛ്രം ചെയ്യണം. അശുദ്ധനായി ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ കൃച്ഛ്രം ചെയ്യണം. അശുദ്ധന്റെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചവനും അശുദ്ധനാകും. മൃതപഞ്ചനഖം, കിണർ, മലിനം, ചീത്തയുള്ളത്, ഇവയിൽ നിന്ന് വെള്ളം കുടിച്ചാൽ മൂന്നു ദിവസം ഉപവസിക്കണം. എല്ലാ കാര്യത്തിലും ശൂദ്രന് പാദം, വൈശ്യനും രാജാവിനും രണ്ട് പാദം. പന്നി, കുരങ്ങ്, കാക്ക, നായ, മുതലായവയുടെ മൂത്രം, മലം കഴിച്ചാൽ ദ്വിജൻ ചന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്യണം. ഉണക്കിയ മാംസം, പ്രേതഭക്ഷണം, കരക്ക, കുരങ്ങ്, കാക്ക, പശു, കുതിര, ഒട്ടകം, ചതുരം, ഗ്രാമത്തിലെ കോഴി, ആനയുടെ മാംസം — ഇവ കഴിച്ചാൽ തപ്തകൃച്ഛ്രം ചെയ്യണം. അമൃതം, ശുദ്ധമല്ലാത്ത മാംസം, ദേവഭക്ഷണം, ഹവിസ്സ്, പശുവിന്റെയും മഹിഷിയുടെയും ക്ഷീരം ഒഴികെ മറ്റെല്ലാം ക്ഷീരം ഒഴിവാക്കണം. ശശകം, ശല്യകി, ഗോധ, ഖഡ്ഗം, കുര്മം — ഇവയാണ് ഭക്ഷ്യമായ പഞ്ചനഖങ്ങൾ. മറ്റുള്ളവ ഒഴിവാക്കണം. പാഠീന, രോഹിതം, സിംഹതുണ്ടം തുടങ്ങിയ മത്സ്യങ്ങൾ കഴിക്കാം. യവം, ഗോതമ്പ്, പാൽ കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, എണ്ണയോടുകൂടിയ ഭക്ഷണം — ഇതുപോലുള്ളവ കഴിക്കാം. അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ച ബ്രാഹ്മണൻ സ്വേച്ഛയാൽ ജീവിച്ചാൽ, ഒരു മാസം ചന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്യണം. വീരവധു വാസം ചെയ്യുന്നത് മഹാപാപമാണ്. ബ്രഹ്മഹത്യ, മദ്യം, കള്ളൻ, ഗുരുപത്നിയുമായി ബന്ധം — ഇവയാണ് മഹാപാതകങ്ങൾ. ഇവയുമായി ചേർന്നുള്ളവയും അതുപോലെ. അനൃതി, അധികം പ്രസംഗം, രാജസംബന്ധം, ചതിയൻ, ഗുരുവിന്റെ അന്യായം — ഇവയും ബ്രഹ്മഹത്യക്ക് തുല്യമാണ്. വേദം ഉപേക്ഷിക്കൽ, വേദനിന്ദ, കള്ളസാക്ഷ്യം, സുഹൃത്ത് വധം, അപഹൃത ഭക്ഷണം, മദ്യം, കള്ളം, സ്വർണം, ഭൂമി, വജ്രം, മണി, രത്നം, സ്വർണം — ഇവയുടെ കള്ളം ബ്രഹ്മഹത്യക്ക് തുല്യമാണ്. സ്വയോനിയിൽ രതിസുഖം, കന്യകളിൽ, അന്ത്യജ സ്ത്രീകളിൽ, സഖാവിന്റെ മകനിൽ — ഇവ ഗുരുതൽപസമം. പശു വധം, യാഗം ഉപേക്ഷിക്കൽ, പരസ്ത്രീ ബന്ധം, ഗുരു, മാതാവ്, പിതാവ്, സ്വാധ്യായം, അഗ്നി, പുത്രൻ — ഇവയെ ഉപേക്ഷിക്കൽ, അന്യന്റെ ഭാര്യയുമായി ബന്ധം, കന്യകയെ ദൂഷിക്കൽ, വൃദ്ധത, വ്രതലോപം, കുളം, തോട്ടം, ഭാര്യ, മകൻ എന്നിവയുടെ വിൽപ്പന, ബന്ധു ഉപേക്ഷിക്കൽ, ശിക്ഷിതനായവരെ പഠിപ്പിക്കൽ, ശിക്ഷിതനിൽ നിന്ന് പഠനം, വിലക്ക് വച്ചതിന്റെ വിൽപ്പന — ഇവയും മഹാപാപം. എല്ലാ വിധത്തിലും അനധികൃതം, വലിയ യന്ത്രങ്ങൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കൽ, ഹിംസ, വിഷം, സ്ത്രീ, ജീവം, ആചാരലംഘനം, ഇന്ധനത്തിനായി ഉണങ്ങിയില്ലാത്ത മരങ്ങൾ വെട്ടൽ, സ്ത്രീകളെ പിടിക്കൽ, സ്ത്രീകളെ നിന്ദിക്കുക, സ്വാർത്ഥം കൊണ്ട് പ്രവർത്തനം, നിന്ദ്യഭക്ഷണം, അഹിതാഗ്നിത, കടം തിരിച്ചടക്കാത്തത്, അസത്യശാസ്ത്രം പഠിക്കൽ, ദുഷ്പ്രവൃത്തി, ധാന്യം, കുപ്പി, പശു, മദ്യം, സ്ത്രീ — ഇവയുടെ അപഹരണം, സ്ത്രീ, ശൂദ്രൻ, വൈശ്യൻ, ക്ഷത്രിയൻ — ഇവരുടെ വധം, നാസ്തികത — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ. ബ്രാഹ്മണന്റെ രോഗം, മദ്യം, മദ്യം പാനം, പുരുഷനിൽ ലൈംഗികത — ഇവ ജാതിഭ്രംശം വരുത്തുന്നു. നായ, കുതിര, ഒട്ടകം, സിംഹം, ആട്, പശു എന്നിവയുടെ വധം — ഇവ സംകീർണകാരണമാണ്. മത്സ്യ, പാമ്പ്, നിന്ദ്യവരിൽ നിന്ന് ദാനം, വ്യാപാരം, ശൂദ്ര സേവനം, അയോഗ്യനായവരെ അയോഗ്യനാക്കൽ, അസത്യഭാഷണം, കീടങ്ങളുടെ വധം, മദ്യം കുടിച്ചവരുടെ ഭക്ഷണം, പഴം, ഇന്ധനം, പൂവ് — ഇവയുടെ അപഹരണം, ധൈര്യം ഇല്ലായ്മ — ഇവ പാപം വരുത്തുന്നു.

അഥ സപ്തത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ പ്രായശ്ചിത്താനി പുഷ്കര ഉവാച മഹാപാപാനുയുക്താനാം(൧) പ്രായശ്ചിത്താനി(൨) വച്മിതേ ।൧൭൦.൦൦൧ സംവത്സരേണ പതതി പതിതേന സഹാചരന് ॥൧൭൦.൦൦൧ യാജനാദ്ധ്യാപനാദ്യൌനാന്ന തു യാനാശനാസനാത് ।൧൭൦.൦൦൨ യോ യേന പതിതേനൈഷാം സംസര്ഗം യാതി മാനവഃ ॥൧൭൦.൦൦൨ സ തസ്യൈവ വ്രതം കുര്യാത്തത്സംസര്ഗസ്യ ശുദ്ധയേ ।൧൭൦.൦൦൩ പതിതസ്യോദകം കാര്യം സപിണ്ഡൈര്ബാന്ധവൈഃ സഹ ॥൧൭൦.൦൦൩ നിന്ദിതേഽഹനി സായാഹ്ണേ ജ്ഞാത്യൃത്വിഗ്ഗുരുസന്നിധൌ ।൧൭൦.൦൦൪ ദാസോ ഘടമപാം പൂര്ണം പര്യസ്യേത്പ്രേതവത്പദാ(൩) ॥൧൭൦.൦൦൪ അഹോരാത്രമുപാസീതന്നശൌചം ബാന്ധവൈഃ സഹ ।൧൭൦.൦൦൫ നിവര്തയേരംസ്തസ്മാത്തു ജ്യേഷ്ഠാംശമ്ഭാഷണാദികേ ॥൧൭൦.൦൦൫ ജ്യേഷ്ഠാംശമ്പ്രാപ്നുയാച്ചാസ്യ യവീയാന് ഗുണതോഽധികഃ ।൧൭൦.൦൦൬ ടിപ്പണീ ൧ മഹാപാപോപപന്നാനാമിതി ങ.. ൨ പ്രായശ്ചിത്തം വദാമി ത ഇതി ഝ.. ൩ പ്രേതവത്സദേതി ഖ.. , ഗ.. , ഘ.. , ങ.. ച പ്രായശ്ചിത്തേ തു ചരിതേ പൂര്ണം കുമ്ഭമപാം നവം ॥൧൭൦.൦൦൬ തേനൈവ സാര്ധം പ്രാശ്യേയുഃ സ്നാത്വാ പുണ്യജലാശയേ ।൧൭൦.൦൦൭ ഏവമേവ വിധിം കുര്യുര്യോഷിത്സു പപിതാസ്വപി ॥൧൭൦.൦൦൭ വസ്ത്രാന്നപാനന്ദേയന്തു വസേയുശ്ച ഗൃഹാന്തികേ ।൧൭൦.൦൦൮ തേഷാം ദ്വിജാനാം സാവിത്രീ നാനൂദ്യേത(൧) യഥാവിധി ॥൧൭൦.൦൦൮ താംശ്ചാരയിത്വാ ത്രീന് കൃഛ്രാന് യഥാവിധ്യുപനായയേത് ।൧൭൦.൦൦൯ വികര്മസ്ഥാഃ പരിത്യക്താസ്തേഷാം മപ്യേതദാദിശേത് ॥൧൭൦.൦൦൯ ജപിത്വാ ത്രീണി സാവിത്ര്യാഃ സഹസ്ത്രാണി സമാഹിതഃ ।൧൭൦.൦൧൦ മാസങ്ഗോഷ്ഠേ പയഃ പീത്വാ മുച്യതേഽസത്പ്രതിഗ്രഹാത് ॥൧൭൦.൦൧൦ ബ്രാത്യാനാം യാജനം കൃത്വാ പരേഷാമന്ത്യകര്മ ച ।൧൭൦.൦൧൧ അഭിചാരമഹീനാനാന്ത്രിഭിഃ കൃച്ഛൈര്വ്യപോഹതി(൨) ॥൧൭൦.൦൧൧ ശരണാഗതം പരിത്യജ്യ വേദം വിപ്ലാവ്യ ച ദ്വിജഃ ।൧൭൦.൦൧൨ സംവത്സം യതാഹാരസ്തത്പാപമപസേധതി ॥൧൭൦.൦൧൨ ശ്വശൃഗാലഖരൈര്ദഷ്ടോ ഗ്രാമ്യൈഃ ക്രവ്യാദ്ഭിരേവ ച ।൧൭൦.൦൧൩ നരോഷ്ട്രാശ്വൈര്വരാഹൈശ്ച(൩) പ്രാണായാമേന ശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൧൩ സ്നാതകവ്രതലോപേ ച കര്മത്യാഗേ ഹ്യഭോജനം ।൧൭൦.൦൧൪ ഹുങ്കാരം(൪) ബ്രാഹ്മണസ്യോക്ത്വാ ത്വങ്കരഞ്ച ഗരീയസഃ ॥൧൭൦.൦൧൪ സ്നാത്വാനശ്നന്നഹഃശേഷമഭിവാദ്യ പ്രസാദയേത് ।൧൭൦.൦൧൫ അവഗൂര്യ ചരേക്ഷച്ഛ്രമതികൃച്ഛ്രന്നിപാതനേ ॥൧൭൦.൦൧൫ കൃച്ഛ്രാതികൃച്ഛ്രം കുര്വീത വിപ്രസ്യോത്പാദ്യ ശോണിതം ।൧൭൦.൦൧൬ ടിപ്പണീ ൧ ന യുജ്യേതേതി ഖ.. ൨ കൃച്ഛ്രൈര്വിശുദ്ധ്യതി ഇതി ഗ.. , ഘ.. , ങ.. ച ൩ നരോഷ്ടവിഡ്വരാഹൈശ്ചേതി ങ.. ൪ ക്രൂങ്കാരമിതി ഖ.. , ഘ.. , ഛ.. ച । ഓങ്കാരമിതി ഗ.. , ങ.. ച । ഹങ്കാരഞ്ചേതി ഖ.. ചാണ്ഡാലാദിരവിജ്ഞാതോ യസ്യ തിഷ്ഠേത വേശ്മനി ॥൧൭൦.൦൧൬ സമ്യഗ്ജ്ഞാതസ്തു കാലേന തസ്യ കുര്വീത ശോധനം ।൧൭൦.൦൧൭ ചാന്ദ്രായണം പരാകം വാ ദ്വിജാനാന്തു വിശോധനം ॥൧൭൦.൦൧൭ പ്രാജാപത്യന്തു ശൂദ്രാണാം ശേഷന്തദനുസാരതഃ ।൧൭൦.൦൧൮ ഗുംഡങ്കുസുമ്ഭം ലവണം തഥാ ധാന്യാനി യാനി ച ॥൧൭൦.൦൧൮ കൃത്വാ ഗൃഹേ തതോ ദ്വാരി തേഷാന്ദദ്യാദ്ധുതാശനം ।൧൭൦.൦൧൯ മൃണമയാനാന്തു ഭാണ്ഡാനാം ത്യാഗ ഏവ വിധീയതേ ॥൧൭൦.൦൧൯ ദ്രവ്യാണാം പരിശേഷാണാം ദ്രവ്യശുദ്ധിര്വിധീയതേ ।൧൭൦.൦൨൦ കൂപൈകപാനസക്താ യേ സ്പര്ശാത്സങ്കല്പദൂഷിതാഃ(൧) ॥൧൭൦.൦൨൦ ശുദ്ധ്യേയുരുപവാസേന പഞ്ചഗവ്യേന വാപ്യഥ ।൧൭൦.൦൨൧ യസ്തു സംസ്പൃശ്യ ചണ്ഡാലമശ്നീയാച്ച സ്വകാമതഃ ॥൧൭൦.൦൨൧ ദ്വിജശ്ചാന്ദ്രായണം കുര്യാത്തപ്തകൃച്ഛ്രമഥാപി വാ ।൧൭൦.൦൨൨ ഭാണ്ഡസങ്കലസങ്കീര്ണശ്ചാണ്ഡാലാദിജുഗുപ്സിതൈഃ ॥൧൭൦.൦൨൨ ഭുക്ത്വാപീത്വാ തഥാ തേഷാം ഷഡ്രാത്രേണ വിശുദ്ധ്യതി ।൧൭൦.൦൨൩ അന്ത്യാനാം ഭുക്തശേഷന്തു ഭക്ഷയിത്വാ ദ്വിജാതയഃ ॥൧൭൦.൦൨൩ വ്രതം ചാന്ദ്രായണം കുര്യുസ്ത്രിരാത്രം ശൂദ്ര ഏവ തു ।൧൭൦.൦൨൪ ചണ്ഡാലകൂപഭാണ്ഡേഷു അജ്ഞാനാത്പിവതേ ജലം ॥൧൭൦.൦൨൪ ദ്വിജഃ ശാന്തപനം കുര്യാച്ഛൂദ്രശ്ചോപവസേദ്ദിനം ।൧൭൦.൦൨൫ ചണ്ഡാലേന തു സംസ്പൃഷ്ടോ(൨) യസ്ത്വപഃ പിവതേ ദ്വിജഃ ॥൧൭൦.൦൨൫ ത്രിരാത്രന്തേന കര്തവ്യം ശൂദ്രശ്ചോപവസേദ്ദിനം ।൧൭൦.൦൨൬ ഉച്ഛിഷ്ടേന യദി(൩) സ്പൃഷ്ടഃ ശുനാ ശൂദ്രേണ വാ ദ്വിജഃ ॥൧൭൦.൦൨൬ ടിപ്പണീ ൧ സ്പര്ശസങ്കല്പഭൂഷിതാ ഇതി ഝ.. ൨ സംസൃഷ്ട ഇതി ക.. ൩ യദേതി ഖ.. , ഗ.. , ഘ.. , ങ.. , ഛ.. ച ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം പഞ്ചഗവ്യേന ശുദ്ധ്യതി ।൧൭൦.൦൨൭ വൈശ്യേന ക്ഷത്രിയേണൈവ സ്നാനം നക്തം സമാചരേത് ॥൧൭൦.൦൨൭ അധ്വാനം പ്രസ്ഥിതോ വിപ്രഃ കാന്താരേ യദ്യനൂദകേ ।൧൭൦.൦൨൮ പക്വാന്നേന ഗൃഹീതേന മൂത്രോച്ചാരങ്കരോതി വൈ ॥൧൭൦.൦൨൮ അനിധായൈവ തദ്ദ്രവ്യം അങ്ഗേ കൃത്വാ തു സംസ്ഥിതം ।൧൭൦.൦൨൯ ശൌചം കൃത്വാന്നമഭ്യുക്ഷ്യ അര്കസ്യാഗ്നേയശ്ച ദര്ശയേത് ॥൧൭൦.൦൨൯ മ്ലേച്ഛൈര്ഗതാനാം ചൌരൈര്വാ കാന്താരേ വാ പ്രവാസിനാം ।൧൭൦.൦൩൦ ഭക്ഷ്യാഭക്ഷ്യവിശുദ്ധ്യര്ഥം(൧) തേഷാം വക്ഷ്യാമി നിഷ്കൃതിം ॥൧൭൦.൦൩൦ പുനഃ പ്രാപ്യ സ്വദേശഞ്ച വര്ണാനാമനുപൂര്വശഃ ।൧൭൦.൦൩൧ കൃച്ഛ്രസ്യാന്തേ ബ്രാഹ്മണസ്തു പുനഃ സംസ്കാരമര്ഹതി ॥൧൭൦.൦൩൧ പാദോനാന്തേ ക്ഷത്രിയശ്ച അര്ധാന്തേ വൈശ്യ ഏവ ച ।൧൭൦.൦൩൨ പാദം കൃത്വാ തഥാ ശൂദ്രോ ദാനം ദത്വാ വിശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൩൨ ഉദക്യാ തു സവര്ണാ യാ സ്പൃഷ്ടാ ചേത്സ്യാദുദക്യയാ ।൧൭൦.൦൩൩ തസ്മിന്നേവാഹനി സ്നാതാ ശുദ്ധിമാപ്നോത്യസംശയം ॥൧൭൦.൦൩൩ രജസ്വലാ തു നാശ്നീയാത്സംസ്പൃഷ്ടാ ഹീനവര്ണയാ ।൧൭൦.൦൩൪ യാവന്ന ശുദ്ധിമാപ്നോതി ശുദ്ധസ്നാനേന ശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൩൪ മൂത്രം കൃത്വാ വ്രജന്വര്ത്മ സ്മൃതിഭ്രംശാജ്ജലം പിവേത് ।൧൭൦.൦൩൫ അഹോരാത്രോഷിതോ ഭൂത്വാ പഞ്ചഗവ്യേന ശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൩൫ മൂത്രോച്ചാരം ദ്വിജഃ കൃത്വാ അകൃത്വാ ശൌചമാത്മനഃ ।൧൭൦.൦൩൬ മോഹാദ്ഭുക്ത്വാ(൨) ത്രിരാത്രന്തു യവാന് പീത്വാ വിശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൩൬ യേ പ്രത്യവസിതാ വിപ്രാഃ പ്രവ്രജ്യാദിബലാത്തഥാ ।൧൭൦.൦൩൭ ടിപ്പണീ ൧ ഭക്ഷ്യഭോജ്യവിശുദ്ധ്യര്ഥമിതി ഝ.. ൨ ലോഭാദ്ഭുക്ത്വേതി ഖ.. , ഗ.. , ഘ.. , ങ.. , ഛ.. ച അനാശകനിവൃതാശ്ച തേഷാം ശുദ്ധിഃ പ്രചക്ഷ്യതേ ॥൧൭൦.൦൩൭ ചാരയേത്ത്രീണി കൃച്ഛ്രാണി ചാന്ദ്രായണമഥാപി വാ ।൧൭൦.൦൩൮ ജാതകര്മാദിസംസ്കാരൈഃ സംസ്കുര്യാത്തം തഥാ പുനഃ ॥൧൭൦.൦൩൮ ഉപാനഹമമേധ്യം ച യസ്യ സംസ്പൃശതേ മുഖം ।൧൭൦.൦൩൯ മൃത്തികാഗോമയൌ തത്ര പഞ്ചഗവ്യഞ്ച ശോധനം ॥൧൭൦.൦൩൯ വാപനം വിക്രയഞ്ചൈവ നീലവസ്ത്രാദിധാരണം ।൧൭൦.൦൪൦ തപനീയം ഹി വിപ്രസ്യ ത്രിഭിഃ കൃഛ്രൈര്വിശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൪൦ അന്ത്യജാതിശ്വപാകേന(൧) സംസ്പൃഷ്ടാ സ്ത്രീ രജസ്വലാ ।൧൭൦.൦൪൧ ചതുര്ഥേഽഹനി ശുദ്ധാ സാ ത്രിരാത്രം തത്ര ആചരേത്(൨) ॥൧൭൦.൦൪൧ ചാണ്ഡാലശ്വപചൌ സ്പൃഷ്ട്വാ തഥാ പൂയഞ്ച സൂതികാം ।൧൭൦.൦൪൨ ശവം തത്സ്പര്ശിനം സ്പൃഷ്ട്വാ(൩) സദ്യഃ സ്നാനേന ശുദ്ധ്യതി ॥൧൭൦.൦൪൨ നാരം സ്പൃഷ്ട്വാസ്ഥി സസ്നേഹം സ്നാത്വാ വിപ്രോ വിശുദ്ധ്യതി ।൧൭൦.൦൪൩ രഥ്യാര്കദ്ദമതോയേന അധീനാഭേര്മൃദോദകൈഃ ॥൧൭൦.൦൪൩ വാന്തോ വിവിക്തഃ സ്നാത്വാ തു ഘൃതം പ്രാശ്യ വിശുദ്ധ്യതി ।൧൭൦.൦൪൪ സ്നാനാത്ക്ഷുരകര്മകര്താ കൃച്ഛ്രകൃദ്ഗ്രഹണേഽന്നഭുക് ॥൧൭൦.൦൪൪ അപാങ്ക്തേയാശീ ഗവ്യാശീ ശുനാ ദഷ്ടസ്തഥാ ശുചിഃ ।൧൭൦.൦൪൫ കൃമിദഷ്ടശ്ചാത്മഘാതീ കൃച്ഛ്രാജ്ജപ്യാച്ച ഹോമതഃ ॥൧൭൦.൦൪൫ ഹോമാദ്യൈശ്ചാനുതാപേന പൂയന്തേ പാപിനോഽഖിലാഃ(൪)

ഇപ്പോൾ നൂറ്റി എഴുപതാം അധ്യായം: പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: മഹാപാപം ചെയ്തവർക്കുള്ള പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ ഞാൻ പറയുന്നു. ഒരു വർഷം പാപിയുമായി ചേർന്ന് ജീവിച്ചാൽ, അവനും പാപിയാവുന്നു. യാഗം, പഠനം, വിവാഹം എന്നിവയിലൂടെ അല്ല, ഭക്ഷണത്തിലൂടെയോ കൂടാരത്തിലൂടെയോ ചേർന്നാൽ മാത്രമാണ് അദേഹം അശുദ്ധനാകുന്നത്. പാപിയുമായി ചേർന്നവൻ, അതിനുള്ള ശുദ്ധിക്കായി അവന്റെ വ്രതം തന്നെ ചെയ്യണം. പാപിയുടെ ജലദാനം ബന്ധുക്കളും സഹോദരരും ചേർന്ന് നടത്തണം. അശുദ്ധ ദിവസങ്ങളിൽ, വൈകുന്നേരം, ബന്ധുക്കളും, യജ്ഞികരും, ഗുരുവും സന്നിധിയിൽ, ദാസൻ ഒരു പാത്രം വെള്ളം നിറച്ച് ചിതയിൽ ഒഴിക്കണം. ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം അശുദ്ധത പാലിക്കണം. അവരെ മുതിർന്നവരുമായി സംസാരിപ്പിക്കരുത്. ഗുണത്തിൽ കൂടുതൽ യവനൻ മുതിർന്നവന്റെ സ്ഥാനം നേടും. പ്രായശ്ചിത്തം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ, പുതിയ ഒരു കുമ്പം വെള്ളം എടുത്ത്, അതിൽ നിന്ന് കഴിച്ച്, പുണ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. സ്ത്രീകൾ പാപം ചെയ്താൽ ഇവരുപോലെ തന്നെ ചെയ്യണം. വസ്ത്രം, അന്നം, വെള്ളം — ഇവ വീട്ടിനകത്ത് മാത്രം ഉപയോഗിക്കണം. അവർക്ക് സാവിത്രി ജപിക്കരുത്. മൂന്ന് കൃച്ഛ്ര വ്രതങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഉപനയനം നടത്തണം. വികർമസ്ഥർ, അർഹതയില്ലാത്തവർ, ഇവർക്കും ഇതേ വിധം നിർദ്ദേശിക്കണം. സാവിത്രി മന്ത്രം മൂന്നു ആയിരം പ്രാവശ്യം ജപിച്ച്, ഒരു മാസം പശുവിന്റെ പാലിൽ മാത്രം ജീവിച്ചാൽ, അസത്പ്രതിഗ്രഹം ചെയ്ത പാപം മാറും. ബ്രാത്യന്മാരെ യാഗം നടത്തിച്ചാൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ അന്ത്യകർമ്മം ചെയ്താൽ, മഹാപാപമില്ലാത്തവർക്ക് മൂന്ന് കൃച്ഛ്ര വ്രതങ്ങൾ ചെയ്താൽ മതി. ശരണം തേടിയവരെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, വേദം നശിപ്പിച്ചാൽ, ഒരു വർഷം നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരത്തിൽ കഴിയണം. നായ, ശൃഗാലം, കുതിര, ഒട്ടകം, പന്നി എന്നിവ കടിച്ചാൽ, പ്രാണായാമം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും. സ്നാതകവ്രതം ലംഘിച്ചാൽ, കര്‍മം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ഭക്ഷണം കഴിക്കരുത്. ബ്രാഹ്മണനോട് ഹുങ്കാരം പറഞ്ഞാൽ, അവനെ അപമാനിച്ചാൽ, സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ, അവനെ അഭിവാദ്യവും ക്ഷമയും ചോദിക്കണം. ശരീരം മൂടി കഠിന വ്രതം ചെയ്യണം. കൃച്ഛ്രാതികൃച്ഛ്രം ചെയ്യണം. ബ്രാഹ്മണന്റെ രക്തം വരുത്തിയാൽ അതിനും കൃച്ഛ്രാതികൃച്ഛ്രം ചെയ്യണം. ചണ്ഡാളൻ അടക്കം ആരെങ്കിലും അറിയാതെ വീട്ടിൽ താമസിച്ചാൽ, പിന്നീട് മനസ്സിലായാൽ, സമയമനുസരിച്ച് ശുദ്ധിക്രമം നടത്തണം. ദ്വിജന്മാർക്ക് ചന്ദ്രായണ വ്രതം, ശൂദ്രന്മാർക്ക് പ്രാജാപത്യ വ്രതം. കണ്ടങ്കുസുംബം, ഉപ്പ്, ധാന്യങ്ങൾ — ഇവ വീട്ടിൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവ വീട്ടിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കണം. മണ്ണ് പാത്രങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കണം. മറ്റുള്ളവയുടെ ശുദ്ധി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. കിണർ, കുളം, പാത്രം — ഇവയിൽ സ്പർശം കൊണ്ടു അശുദ്ധിയുണ്ടായാൽ, ഉപവാസം അല്ലെങ്കിൽ പഞ്ചഗവ്യം കഴിച്ചാൽ ശുദ്ധിയാകും. ചണ്ഡാളനെ സ്പർശിച്ച് സ്വച്ഛന്ദം ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, ദ്വിജൻ ചന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്യണം അല്ലെങ്കിൽ തപ്തകൃച്ഛ്രം. പാത്രം, കലശം എന്നിവ ചണ്ഡാളാദികളുടെ അശുദ്ധിയാൽ മലിനമായാൽ, ആറ് രാത്രിയ്ക്കുള്ളിൽ ശുദ്ധിയാകും. അന്ത്യജരുടെ ഭക്ഷണശേഷം ദ്വിജന്മാർ കഴിച്ചാൽ, ചന്ദ്രായണ വ്രതം ചെയ്യണം; ശൂദ്രൻ മൂന്ന് രാത്രി ഉപവസിക്കണം. ചണ്ഡാളന്റെ കിണർ, പാത്രം എന്നിവയിൽ അറിവില്ലാതെ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ, ദ്വിജൻ ശാന്തപന വ്രതം ചെയ്യണം; ശൂദ്രൻ ഒരു ദിവസം ഉപവസിക്കണം. ചണ്ഡാളൻ സ്പർശിച്ച വെള്ളം ദ്വിജൻ കുടിച്ചാൽ, മൂന്ന് ദിവസം ഉപവസിക്കണം; ശൂദ്രൻ ഒരു ദിവസം ഉപവസിക്കണം. നായയോ ശൂദ്രനോ ഉച്ചിഷ്ടം സ്പർശിച്ചാൽ, ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, പഞ്ചഗവ്യം കഴിച്ചാൽ ശുദ്ധിയാകും. വൈശ്യനും ക്ഷത്രിയനും സ്പർശിച്ചാൽ, സ്നാനം ചെയ്ത് രാത്രിയിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കണം. യാത്രയിൽ ദ്വിജൻ കാട്ടിൽ വെള്ളം ഇല്ലാതെ പാകം ചെയ്ത അന്നം കഴിച്ച് മൂത്രം, മലമൊഴി ചെയ്താൽ, അന്നം ശരീരത്തിൽ തൊട്ടാൽ, അന്നം കഴിച്ച് അർക്കൻ, അഗ്നിയിൽ കാണിച്ചാൽ ശുദ്ധിയാകും. മ്ലേച്ഛർ, കള്ളന്മാർ, കാട്ടിൽ താമസിക്കുന്നവർ എന്നിവരാൽ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ അശുദ്ധമായാൽ, നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ശേഷം, ദ്വിജൻ കൃച്ഛ്ര വ്രതം പൂർത്തിയാക്കിയാൽ വീണ്ടും സംസ്‌കാരം ചെയ്യണം. ക്ഷത്രിയൻ പാദം കുറച്ച്, വൈശ്യൻ അർദ്ധം കുറച്ച്, ശൂദ്രൻ പാദം മാത്രം കുറച്ച്, ദാനം നൽകി ശുദ്ധിയാകും. ഉദകയോ സമാനവർണ്ണ സ്ത്രീയോ സ്പർശിച്ചാൽ, അതേ ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ സംശയമില്ലാതെ ശുദ്ധിയാകും. രജസ്വല സ്ത്രീയെ ഹീനവർണ്ണസ്ത്രീ സ്പർശിച്ചാൽ, ശുദ്ധസ്നാനത്തോടെ ശുദ്ധിയാകും. മൂത്രം ചെയ്തു യാത്രയിൽ പോയാൽ, ഒരു രാത്രി ഉപവസിച്ച്, പഞ്ചഗവ്യം കഴിച്ചാൽ ശുദ്ധിയാകും. മൂത്രം, മലമൊഴി ചെയ്ത ശേഷം ശുദ്ധി പാലിക്കാതെ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ, മൂന്നു ദിവസം ഉപവസിച്ച് യവം കഴിച്ചാൽ ശുദ്ധിയാകും. പ്രവജ്യാവലാൽ പാതകത്തിൽപ്പെട്ട ദ്വിജന്മാർക്ക്, ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിച്ചവർക്ക്, മൂന്ന് കൃച്ഛ്ര വ്രതങ്ങൾ ചെയ്യണം അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദ്രായണ വ്രതം. ജാതകർമ്മം മുതലായ സംസ്‌കാരങ്ങൾ വീണ്ടും നടത്തണം. ചവിട്ടുപാദം അശുദ്ധമായത് മുഖം സ്പർശിച്ചാൽ, മണ്ണ്, ഗോമയം, പഞ്ചഗവ്യം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധിയാക്കണം. വ്യാപാരം, വിൽപ്പന, നീലവസ്ത്രം ധരിക്കൽ — ഇവ ദ്വിജന്മാർക്ക് മൂന്ന് കൃച്ഛ്ര വ്രതം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും. അന്ത്യജാതി, ശ്വപാകൻ എന്നിവരാൽ സ്പർശിക്കപ്പെട്ട രാജസ്വല സ്ത്രീ നാലാം ദിവസം ശുദ്ധിയാകും; മൂന്ന് ദിവസം വ്രതം ചെയ്യണം. ചണ്ഡാളൻ, ശ്വപാകൻ, പുഴു, സൂതിക, ശവം, ശവം സ്പർശിച്ചവൻ — ഇവയെ സ്പർശിച്ചാൽ ഉടൻ സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും. അസ്ഥി എണ്ണയോടെ സ്പർശിച്ചാൽ, സ്നാനം ചെയ്താൽ ശുദ്ധിയാകും. വഴിയിൽ, അർക്കജലം, അഗ്നിജലം, പശു മൂത്രം, മണ്ണ് — ഇവ ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധിയാകും. വാന്തി ചെയ്താൽ, ഒറ്റയ്ക്ക് സ്നാനം ചെയ്ത്, നെയ്യ് കഴിച്ചാൽ ശുദ്ധിയാകും. സ്നാനത്തിന് ശേഷം ക്ഷുരം ചെയ്താൽ, കൃച്ഛ്രം ചെയ്താൽ, ഗ്രഹണത്തിൽ അന്നം കഴിച്ചാൽ, പാങ്ക്തേയഭക്ഷണം, പശു ക്ഷീരം, നായ കടിച്ചാൽ, കൃമികടിയാൽ, ആത്മഹത്യ ചെയ്താൽ, കൃച്ഛ്രം, ജപം, ഹോമം എന്നിവയാൽ ശുദ്ധിയാകും. ഹോമം തുടങ്ങിയവയും, മനസ്സിൽ പാപം പരിഭവിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപികളും ശുദ്ധിയാകും.

അഥ ദ്വിസപ്തത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ സര്വപാപപ്രായശ്ചിത്താനി പുഷ്കര ഉവാച പരദാരപരദ്രവ്യജീവഹിംസാദികേ യദാ ।൧൭൨.൦൦൧ പ്രവര്തതേ നൃണാം ചിത്തം പ്രായശ്ചിത്തം സ്തുതിസ്തദാ ॥൧൭൨.൦൦൧ വിഷ്ണവേ വിഷ്ണവേ നിത്യം വിഷ്ണവേ വിഷ്ണവേ(൧) നമഃ ।൧൭൨.൦൦൨ നമാമി വിഷ്ണും ചിത്തസ്ഥമഹങ്കാരഗതിം ഹരിം ॥൧൭൨.൦൦൨ ചിത്തസ്ഥമീശമവ്യക്തമനന്തമപരാജിതം ।൧൭൨.൦൦൩ വിഷ്ണുമീഡ്യമശേഷേണ അനാദിനിധനം വിഭും ॥൧൭൨.൦൦൩ വിഷ്ണുശ്ചിത്തഗതോ യന്മേ വിഷ്ണുര്ബുദ്ധിഗതശ്ച യത് ।൧൭൨.൦൦൪ യച്ചാഹങ്കാരഗോ വിഷ്ണുര്യദ്വിഷ്ണുര്മയി സംസ്ഥിതഃ ॥൧൭൨.൦൦൪ കരോതി കര്മഭൂതോഽസൌ സ്ഥവരസ്യ ചരസ്യ ച ।൧൭൨.൦൦൫ തത്പാപന്നാശമായാതു തസ്മിന്നേവ ഹി ചിന്തിതേ ॥൧൭൨.൦൦൫ ധ്യാതോ ഹരതി യത്പാപം സ്വപ്നേ ദൃഷ്ടസ്തു ഭാവനാത് ।൧൭൨.൦൦൬ തമുപേന്ദ്രമഹം വിഷ്ണും പ്രണതാര്തിഹരം ഹരിം ॥൧൭൨.൦൦൬ ജഗത്യസ്മിന്നിരാധാരേ മജ്ജമാനേ തമസ്യധഃ ।൧൭൨.൦൦൭ ഹസ്താവലമ്ബനം വിഷ്ണും പ്രണമാമി പരാത്പരം ॥൧൭൨.൦൦൭ സര്വേശ്വരേശ്വര വിഭോ പരമാത്മന്നധോക്ഷജ ।൧൭൨.൦൦൮ ഹൃഷീകേശ ഹൃഷീകേശ ഹൃഷീകേശ നമോഽസ്തു തേ ॥൧൭൨.൦൦൮ നൃസിംഹാനന്ത ഗോവിന്ദ ഭൂതഭവന കേശവ ।൧൭൨.൦൦൯ ടിപ്പണീ ൧ വിഷ്ണവേ വിഷ്ണവേ ഇതി ജ.. , ഞ.. ച ദുരുക്തം ദുഷ്കൃതം ധ്യാതം ശമയാഘന്നമോഽസ്തു തേ ॥൧൭൨.൦൦൯ യന്മയാ ചിന്തിതം ദുഷ്ടം സ്വചിത്തവശവര്തിനാ ।൧൭൨.൦൧൦ അകാര്യമഹദത്യുഗ്രന്തച്ഛമന്നയ കേശവ ॥൧൭൨.൦൧൦ ബ്രഹ്മണ്യദേവ ഗോവിന്ദ പരമാര്ഥപരായണ ।൧൭൨.൦൧൧ ജഗന്നാഥ ജഗദ്ധാതഃ പാപം പ്രശമയാച്യുത ॥൧൭൨.൦൧൧ യഥാപരാഹ്ണേ സായാഹ്ണേ മധ്യാഹ്ണേ ച തഥാ നിശി ।൧൭൨.൦൧൨ കായേന മനസാ വാചാ കൃതം പാപമജാനതാ ॥൧൭൨.൦൧൨ ജാനതാ ച ഹൃഷീകേശ പുണ്ഡരീകാക്ഷ മാധവ ।൧൭൨.൦൧൩ നാമത്രയോച്ചാരണതഃ സ്വപ്നേ യാതു മമ ക്ഷയം ॥൧൭൨.൦൧൩ ശാരീരം മേ ഹൃഷീകേശ പുണ്ഡരീകാക്ഷ മാധവ ।൧൭൨.൦൧൪ പാപം പ്രശമയാദ്യ ത്വം(൧) ബാക്കൃതം മമ മാധവ ॥൧൭൨.൦൧൪ യദ്ഭുഞ്ജന്യത്സ്വപംസ്തിഷ്ഠന് ഗച്ഛന് ജാഗ്രദ്യദാസ്ഥിതഃ ।൧൭൨.൦൧൫ കൃതവാന് പാപമദ്യാഹം കായേന മനസാ ഗിരാ ॥൧൭൨.൦൧൫ യത്സ്വല്പമപി യത്സ്ഥൂലം കുയോനിനരകാബഹം ।൧൭൨.൦൧൬ തദ്യാതു പ്രശമം സര്വം വാസുദേവാനുകീര്തനാത് ॥൧൭൨.൦൧൬ പരം ബ്രഹ്മ പരം ധാമ പവിത്രം പരമഞ്ച യത് ।൧൭൨.൦൧൭ തസ്മിന്(൨) പ്രകീര്തിതേ വിഷ്ണൌ യത്പാപം തത്പ്രണശ്യതു ॥൧൭൨.൦൧൭ യത്പ്രാപ്യ ന നിവര്തന്തേ ഗന്ധസ്പര്ശദിവര്ജിതം ।൧൭൨.൦൧൮ സൂരയസ്തത്പദം വിഷ്ണോസ്തത്സര്വം ശമയത്വഘം(൩) ॥൧൭൨.൦൧൮ പാപപ്രണാശനം സ്തോത്രം യഃ പഠേച്ഛൃണുയാദപി(൪) ।൧൭൨.൦൧൯ ടിപ്പണീ ൧ പ്രശമാത്യര്ഥമിതി ഖ.. , ഘ.. , ജ.. ച ൨ അസ്മിന്നിതി ഘ.. ൩ സര്വം ഗമയത്വഘമിതി ഝ.. ൪ യഃ പഠേച്ഛ്രദ്ധയാ നര ഇതി ജ.. , ഝ.. ച । യഃ പഠേച്ഛൃണുയാന്നര ഇതി ഞ.. ശാരീരൈര്മാനസൈര്വാഗ്ജൈഃ കൃതൈഃ പപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥൧൭൨.൦൧൯ സര്വപാപഗ്രഹാദിഭ്യോ യാതി വിഷ്ണോഃ പരം പദം ।൧൭൨.൦൨൦ തസ്മാത്പാപേ കൃതേ ജപ്യം സ്തോത്രം സര്വാഘമര്ദനം ॥൧൭൨.൦൨൦ പ്രായശ്ചിത്തമഘൌഘാനാം സ്തോത്രം വ്രതകൃതേ വരം ।൧൭൨.൦൨൧ പ്രായശ്ചിത്തൈഃ സ്തോത്രജപൈര്വ്രതൈര്നശ്യതി പാതകം ॥൧൭൨.൦൨൧ തതഃ കാര്യാണി(൧) സംസിദ്ധ്യൈ താനി വൈ ഭുക്തിമുക്തയേ

ഇപ്പോൾ നൂറ്റി എഴുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം: എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും പ്രായശ്ചിത്തം. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: പരസ്ത്രീ, പരദ്രവ്യം, ജീവഹിംസ എന്നിവയിൽ മനസ്സ് ആകുമ്പോൾ, അപ്പോൾ പ്രായശ്ചിത്തമായി ഈ സ്തുതി ജപിക്കണം. വിഷ്ണുവേ, വിഷ്ണുവേ, എപ്പോഴും വിഷ്ണുവേ, വിഷ്ണുവേ, നമസ്കാരം. എന്റെ മനസ്സിൽ വസിക്കുന്ന, അഹങ്കാരത്തിന്റെ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഹരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. മനസ്സിൽ വസിക്കുന്ന, അദൃശ്യനായ, അനന്തനായ, ജയിക്കാനാകാത്ത, ആദിയില്ലാത്ത, അന്തമില്ലാത്ത, സർവ്വവിഭുവായ, ആരാധ്യനായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. എന്റെ മനസ്സിൽ വസിക്കുന്ന, ബുദ്ധിയിൽ വസിക്കുന്ന, അഹങ്കാരത്തിൽ വസിക്കുന്ന, എന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്ന വിഷ്ണു, സ്താവര-ജംഗമങ്ങളായ സകലവും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ആ മഹാത്മാവ്, അവനെ ചിന്തിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കും. സ്വപ്നത്തിൽ പോലും അവനെ ധ്യാനിച്ചാൽ പാപം അകറ്റുന്നു. ആ ഉപേന്ദ്രനായ ഹരിയെ ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു, പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു. ഈ ലോകം അടിസ്ഥാനമില്ലാതെ ഇരുണ്ടതിൽ മുങ്ങുമ്പോൾ, കൈ പിടിച്ച് ഉയർത്തുന്ന പരമോന്നതനായ വിഷ്ണുവിനെ ഞാൻ പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു. സർവ്വേശ്വരനായ, പരമാത്മാവായ, അദ്ഭുതനായ, ഹൃഷീകേശാ, ഹൃഷീകേശാ, ഹൃഷീകേശാ, നമസ്കാരം. നരസിംഹ, അനന്ത, ഗോവിന്ദ, ഭൂതഭവന, കേശവ, ദുഷ്കൃതവും ദുർവചനവും ധ്യാനിച്ചാൽ അകറ്റുന്നവനേ, നമസ്കാരം. എന്റെ മനസ്സിൽ ദുഷ്ടം ചിന്തിച്ചതും, മനസ്സിന്റെ വശത്തിൽ നിന്ന് ചെയ്തതും, അയോഗ്യവും വലിയതും ഭയാനകവുമായതും, കേശവ, നീ അകറ്റണം. ബ്രഹ്മണ്യദേവാ, ഗോവിന്ദാ, പരമാർത്ഥപരായനാ, ജഗന്നാഥാ, ജഗദ്ധാതാവേ, അച്യുതാ, എന്റെ പാപം നീ അകറ്റണം. പകൽ, വൈകുന്നേരം, ഉച്ച, രാത്രി — ഈ സമയങ്ങളിൽ, ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ, അറിഞ്ഞോ അറിഞ്ഞില്ലയോ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ, ഹൃഷീകേശാ, പുണ്ഡരികാക്ഷ, മാധവ, നിന്റെ നാമം മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ചാൽ, സ്വപ്നത്തിൽ പോലും എന്റെ പാപം അകറ്റണം. ശരീരത്തിൽ ചെയ്ത പാപം, ഹൃഷീകേശാ, പുണ്ഡരികാക്ഷ, മാധവ, വാക്കിൽ ചെയ്ത പാപം, മാധവ, നീ അകറ്റണം. ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ഉറങ്ങുമ്പോൾ, നടക്കുമ്പോൾ, ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോൾ, ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ ചെയ്ത പാപം, ചെറിയതോ വലിയതോ, കുഴപ്പമുള്ളതോ, അതെല്ലാം വാസുദേവന്റെ കീർത്തനത്തോടെ അകറ്റണം. പരബ്രഹ്മം, പരം ധാമം, പരമശുദ്ധമായത്, പരമമായത് — വിഷ്ണുവിനെ സ്മരിച്ചാൽ, ആ പാപം അകറ്റപ്പെടട്ടെ. അവനെ പ്രാപിച്ചാൽ തിരികെ വരാത്ത, ഗന്ധം, സ്പർശം എന്നിവയില്ലാത്ത, സിദ്ധർ പ്രാപിക്കുന്ന വിഷ്ണുപദം, ആ പാപം എല്ലാം അകറ്റട്ടെ. ഈ പാപനാശക സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും ജപിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ ചെയ്ത പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും. എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റി, വിഷ്ണുവിന്റെ പരം പദം പ്രാപിക്കും. അതിനാൽ, പാപം ചെയ്താൽ ഈ സ്തോത്രം ജപിക്കണം; എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും ഇത് പ്രായശ്ചിത്തമാണ്. പ്രായശ്ചിത്തം, സ്തോത്രജപം, വ്രതം — ഇവയാൽ പാപം അകറ്റപ്പെടും. അതിനുശേഷം, ഭോഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യണം.

അഥാഷ്ടസപ്തത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ തൃതീയാവ്രതാനി അഗ്നിരുവാച തൃതീയാവ്രതാന്യാഖ്യാസ്യേ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാനി തേ ।൧൭൮.൦൦൧ ലലിതായാം തൃതീയായാം മൂലഗൌരീവ്രതം ശൃണു ॥൧൭൮.൦൦൧ തൃതീയായാം ചൈത്രശുക്ലേ ഊഢാ ഗൌരീ ഹരേണ ഹി ।൧൭൮.൦൦൨ തിലസ്നാതോഽര്ചയേച്ഛമ്ഭും ഗൌര്യാ ഹൈമഫലാദിഭിഃ ॥൧൭൮.൦൦൨ നമോഽസ്തു പാടലായൈവ പാദൌ ദേവ്യാഃ ശിവസ്യ ച ।൧൭൮.൦൦൩ ശിവായേതി ച സങ്കീര്ത്യ ജയായൈ ഗുല്ഫയോര്യജേത് ॥൧൭൮.൦൦൩ ത്രിപുരഘ്നായ രുദ്രായ ഭാന്യൈ ജങ്ഘയോര്ദ്വയോഃ ।൧൭൮.൦൦൪ ശിവം രുദ്രായേശ്വരായ(൧) വിജയായൈവ ജാനുനീ ॥൧൭൮.൦൦൪ ഈശായേതി കടിം ദേവ്യാഃ(൨) ശങ്കരായേതി ശങ്കരമ് ।൧൭൮.൦൦൫ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ടിപ്പണീ ൧ ശിവം രുദ്രായ വിശ്വായേതി ഖ.. , ഛ.. ച । ശിവം ഭദ്രായേശ്വരായേതി ജ.. , ഝ.. , ഞ.. , ട.. ച ൨ ഈശായ കട്യാം ദേവ്യാശ്ച ഇതി ങ.. । ഈശായേതി താതോ ദേവ്യാ ഇതി ഘ.. - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - കുക്ഷിദ്വയഞ്ച കോടവ്യൈ ശൂലിനം ശൂലപാണയേ ॥൧൭൮.൦൦൫ മങ്ഗലായൈ നമസ്തുഭ്യമുദരഞ്ചാഭിപൂജയേത് ।൧൭൮.൦൦൬ സര്വാത്മനേ നമോ രുദ്രമൈശാന്യൈ ച കുചദ്വയം ॥൧൭൮.൦൦൬ ശിവം ദേവാത്മനേ തദ്വഥ്രാദിന്യൈ(൧) കണ്ഠമര്ചയേത് ।൧൭൮.൦൦൭ മഹാദേവായ ച ശിവമനന്തായൈ കരദ്വയം ॥൧൭൮.൦൦൭ ത്രിലോചനായേതി ഹരം ബാഹും കാലാനലപ്രിയേ(൨) ।൧൭൮.൦൦൮ സൌഭാഗ്യായൈ മഹേശായ ഭൂഷണാനി പ്രപൂജയേത് ॥൧൭൮.൦൦൮ അശോകമധുവാസിന്യൈ ഈശ്വരായേതി ചൌഷ്ഠകൌ ।൧൭൮.൦൦൯ ചതുര്മുഖപ്രിയാ ചാസ്യം ഹരായ സ്ഥാണവേ നമഃ ॥൧൭൮.൦൦൯ നമോഽര്ധനാരീശഹരമമിതാങ്ഗ്യൈ ച നാസികാം ।൧൭൮.൦൧൦ നമ ഉഗ്രായ ലോകേശം ലലിതേതി പുനര്ഭ്രുവൌ ॥൧൭൮.൦൧൦ സര്വായ പുരഹന്താരം(൩) വാസന്ത്യൈ ചൈവ താലുകം(൪) ।൧൭൮.൦൧൧ നമഃ ശ്രീകണ്ഠനാഥായൈ ശിതികണ്ഠായ കേശകം ॥൧൭൮.൦൧൧ ഭീമോഗ്രായ സുപൂപിണ്യൈ ശിരഃ സര്വാത്മനേ നമഃ ।൧൭൮.൦൧൨ മല്ലികാശോകകമലകുന്ദന്തഗരമാലതീ(൫) ॥൧൭൮.൦൧൨ കദമ്ബകരവീരഞ്ച(൬) വാണമമ്ലാനകുങ്കുമം ।൧൭൮.൦൧൩ സിന്ധുവാരഞ്ച മാസേഷു സര്വേഷു ക്രമശഃ സ്മൃതം ॥൧൭൮.൦൧൩ ഉമാമഹേശ്വരൌ പൂജ്യ സൌഭാഗ്യാഷ്ടകമഗ്രതഃ(൭) ।൧൭൮.൦൧൪ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ടിപ്പണീ ൧ ശിവം വേദാത്മനേ തദ്വദ്രൂപിണ്യൈ ഇതി ഘ.. , ജ.. , ഞ.. ച ൨ ഹരഞ്ചാന്തകാലാനലപ്രിയേ ഇതി ഖ.. , ഘ.. , ജ.. , ഞ.. ച ൩ പുരഹര്താരമിതി ഘ.. ൪ വാസന്യൈ ച തഥാലകമിതി ഛ.. , ട.. ച ൫ മല്ലികാശോകകമലച്ഛദം തഗരമാലതീ ഇതി ഖ.. , ഘ.. , ജ.. ച ൬ കുന്ദഞ്ച കരവീരഞ്ചേതി ഖ.. , ഘ.. , ജ.. ച ൭ മല്ലികാശോകേത്യാദിഃ, സൌഭാഗ്യാഷ്ടകമഗ്രതഃ ഇത്യന്തഃ ഛ.. പുസ്തകേ നാസ്തി - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - സ്ഥാപയേദ്(൧) ഘൃതനിഷ്പാവകുസുമ്ഭക്ഷീരജീവകം ॥൧൭൮.൦൧൪ തരുരാജേക്ഷുലവണം(൨) കുസ്തുമ്ബുരുമഥാഷ്ടമം ।൧൭൮.൦൧൫ ചൈത്രേ ശൃഗോദകം പ്രാശ്യ ദേവദേവ്യഗ്രതഃ സ്വപേത് ॥൧൭൮.൦൧൫ പ്രാതഃ സ്നാത്വാ സമഭ്യര്ച്യ വിപ്രദാമ്പത്യമര്ചയേത്(൩) ।൧൭൮.൦൧൬ തദഷ്ടകം ദ്വിജേ ദദ്യാല്ലലിതാ പ്രീയതാം മമ(൪) ॥൧൭൮.൦൧൬ ശൃങ്ഗോദകം(൫) ഗോമയം ച മന്ദാരം ബില്വപത്രകം ।൧൭൮.൦൧൭ കുശോദകം ദധി ക്ഷീരം കാര്ത്തികേ പൃഷദാജ്യകമ് ॥൧൭൮.൦൧൭ ഗോമൂത്രാജ്യം കൃഷ്ണതിലം പഞ്ചഗവ്യം ക്രമാശനം ।൧൭൮.൦൧൮ ലലിതാ വിജയാ ഭദ്രാ ഭവാനീ കുമുദാ ശിവാ ॥൧൭൮.൦൧൮ വാസുദേവീ തഥാ ഗൌരീ മങ്ഗലാ കമലാ സതീ ।൧൭൮.൦൧൯ ചൈത്രാദൌ ദാനകാലേ ച പ്രീയതാമിതി വാചയേത് ॥൧൭൮.൦൧൯ ഫലമേകം പവിത്രാജ്യം(൬) വ്രതാന്തേ ശയാനം ദദേത് ।൧൭൮.൦൨൦ ഉമാമഹേശ്വരം ഹൈമം വൃഷഭഞ്ച ഗവാ സഹ ॥൧൭൮.൦൨൦ ഗുരുഞ്ച മിഥുനാന്യര്ച്യ(൭) വസ്ത്രാദ്യൈര്ഭുക്തിമുക്തിഭാക്(൮) ।൧൭൮.൦൨൧ സൌഭാഗ്യാരോഗ്യരൂപായുഃ സൌഭാഗ്യശയനവ്രതാന് ॥൧൭൮.൦൨൧ നഭസ്യേ വാഥ വൈശാഖേ കുര്യാന്മാര്ഗശിരസ്യഥ(൯) ।൧൭൮.൦൨൨ - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ടിപ്പണീ ൧ അര്പയേദിതി ഖ.. , ഛ.. ച ൨ തൃണരാജേക്ഷുലവണമിതി ഖ.. , ഛ.. , ട.. ച ൩ ദ്വിജദാമ്പത്യമര്ചയേദിതി ഖ.. , ഘ.. , ഛ.. , ട.. ച ൪ ലലിതാ പ്രീയതാമിതി ട.. ൫ പൃഷ്ഠോദകമിതി ഞ.. । കൂപോദകമിതി ജ.. , ഝ.. ച ൬ പരിത്യാജ്യമിതി ക.. , ജ.. , ഠ.. ച । പരിത്യജ്യേതി ഖ.. , ഛ.. ച । പരിഗ്രാഹ്യമിതി ങ.. ൭ ഗുരും മിഥുനമഭര്ച്യേതി ങ.. ൮ വസ്ത്രാദ്യൈഃ സര്വമാപ്നുയാദിതി ഖ.. , ഘ.. , ങ.. , ഛ.. , ഝ.. , ഞ.. , ട.. ച ൯ കുര്യാദ്വാ മാര്ഗശീര്ഷകേ ഇതി ങ.. , ഞ.. ച - - - -- - - -- - - -- - - -- - - - ശുക്ലപക്ഷേ തൃതീയായാം ലലിതായൈ നമോ യജേത് ॥൧൭൮.൦൨൨ പ്രതിപക്ഷം തതഃ പ്രാര്ച്യ വ്രതാന്തേ(൧) മിത്യുനാനി ച ।൧൭൮.൦൨൩ ചതുര്വിംശതിമഭ്യര്ച്യ വസ്ത്രാദ്യൈര്ഭുക്തിമുക്തിഭാക് ॥൧൭൮.൦൨൩ ഉക്തോ മാര്ഗോ ദ്വിതീയോഽയം സൌഭാഗ്യവ്രതമാവദേ ।൧൭൮.൦൨൪ ഫാല്ഗുണാദിതൃതീയായാം ലവണം യസ്തു വര്ജയേത് ॥൧൭൮.൦൨൪ സമാപ്തേ ശയനന്ദദ്യാദ്ഗൃഹശ്ചോപസ്കരാന്വിതം ।൧൭൮.൦൨൫ സമ്പൂജ്യ വിപ്രമിഥുനം ഭവാനീ പ്രീയതാമിതി(൨) ॥൧൭൮.൦൨൫ സൌഭാഗ്യാര്ഥം തൃതീയോക്താ ഗൌരീലോകാദിദായിനീ ।൧൭൮.൦൨൬ മാഘേ ഭാദ്രേ ച വൈശാഖേ തൃതീയാവ്രതകൃത്തഥാ ॥൧൭൮.൦൨൬ ദമനകതൃതീയാകൃത്ചൈത്രേ ദമനകൈര്യജേത് ।൧൭൮.൦൨൭ ആത്മതൃതീയാ മാര്ഗസ്യ പ്രാര്ച്യേച്ഛാഭോജനാദിനാ ॥൧൭൮.൦൨൭ ഗൌരീ കാലീ ഉമാ ഭദ്രാ ദുര്ഗാ കാന്തിഃ സരസ്വതീ ।൧൭൮.൦൨൮ വൈഷ്ണവീ ലക്ഷ്മീഃ പ്രകൃതിഃ ശിവാ നാരായണീ ക്രമാത്(൩) ॥൧൭൮.൦൨൮ മാര്ഗതൃതീയാമാരഭ്യ സൌഭാഗ്യം സ്വര്ഗമാപ്നുയാത്

ഇനി മൂന്നാം തിഥിയിലെ വ്രതങ്ങളെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയും. ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഈ വ്രതങ്ങൾക്കു ശ്രദ്ധിക്കൂ. ലളിതാദേവിയുടെ മൂന്നാം തിഥിയിൽ, മൂലഗൗരീ വ്രതം ചെയ്യേണ്ടതാണെന്ന് കേൾക്കൂ. ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം തിയതിയിൽ, വിവാഹിതയായ സ്ത്രീ ശിവനും ഗൗരിയുമായി, തിലം ചേർത്തു സ്നാനം ചെയ്ത്, സ്വർണ്ണഫലങ്ങൾ മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം. പാടലാദേവിക്കും, ദേവിയുടെ കാലുകൾക്കും, ശിവന്റെ കാലുകൾക്കും നമസ്കരിക്കണം. 'ശിവായ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച് ജയാദേവിക്ക് കാൽമുട്ടുകൾക്കു പൂജിക്കണം. 'തൃപുരഘ്നായ, രുദ്രായ, ഭാന്യൈ' എന്നിങ്ങനെ ഇരുകാലുകൾക്കും പൂജിക്കണം. 'ശിവം, രുദ്രായ, ഈശ്വരായ, വിജയായ' എന്നിങ്ങനെ മുട്ടുകൾക്കു പൂജിക്കണം. 'ഈശായ' എന്ന് ദേവിയുടെ കമർ ഭാഗത്തും, 'ശങ്കരായ' എന്ന് ശങ്കരനു കമർ ഭാഗത്തും പൂജിക്കണം. ഇരുകിടം ഭാഗത്തും 'കോടവ്യൈ, ശൂലിനം, ശൂലപാണിയെ' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. ഉദരത്തിൽ 'മംഗളായൈ നമഃ' എന്ന് പൂജിക്കണം. കുചഭാഗത്ത് 'സർവാത്മനേ, രുദ്രമൈശാന്യൈ' എന്ന് പൂജിക്കണം. കഴുത്തിൽ 'ശിവം, ദേവാത്മനേ, തദ്വത്രാദിന്യൈ' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. കൈകളിൽ 'മഹാദേവായ, ശിവം, അനന്തായൈ' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. ഭുജങ്ങളിൽ 'ത്രിലോചനായേതി, ഹരം, കാലാനലപ്രിയേ' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. ആഭരണങ്ങളിൽ 'സൗഭാഗ്യായൈ, മഹേശായ, ഭൂഷണങ്ങൾ' പൂജിക്കണം. അധരങ്ങളിൽ 'അശോകമധുവാസിന്യൈ, ഈശ്വരായേതി' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. മുഖത്ത് 'ചതുര്മുഖപ്രിയാ, ഹരായ, സ്ഥാണവേ നമഃ' എന്നിങ്ങിനെ പൂജിക്കണം. മൂക്കിൽ 'അർദ്ധനാരീശഹരം, അമിതാംഗ്യൈ' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. കണികകളിൽ 'ഉഗ്രായ, ലോകേശം, ലളിതേതി' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. താലുവിൽ 'സർവായ, പുരഹന്താരം, വാസന്ത്യൈ' എന്നിങ്ങനെ പൂജിക്കണം. തലമുടിയിൽ 'ശ്രീകണ്ഠനാഥായൈ, ശിതികണ്ഠായ' എന്നിങ്ങിനെ പൂജിക്കണം. തലയിൽ 'ഭീമോഗ്രായ, സുപ്പൂപിണ്യൈ, സർവാത്മനേ നമഃ' എന്നിങ്ങിനെ പൂജിക്കണം. എല്ലാ മാസങ്ങളിലും മല്ലിക, അശോക, കമലം, കുണ്ടം, തഗരം, മാലതി, കടമ്പം, കരവീരം, വാണം, അമ്ലാനകുങ്കുമം, സിന്ദൂരം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം. ഉമാമഹേശ്വരന്മാരെ മുൻപിൽ വെച്ച് സൗഭാഗ്യഷ്ടകം ചൊല്ലണം. നെയ്യും, കുസുമ്ബം, പാൽ, ജീവകം, തൃണമൂല്യങ്ങൾ, ഇക്ഷു, ഉപ്പ്, കസ്തൂരി, മത്തം എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. ചൈത്രത്തിൽ ശൃംഗോതകം കുടിച്ച് ദേവദേവിയുടെ സന്നിധിയിൽ വിശ്രമിക്കണം. രാവിലെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദമ്പതികളായ ബ്രാഹ്മണരെ പൂജിക്കണം. ആഷ്ടകം ബ്രാഹ്മണർക്കു സമർപ്പിച്ച് 'ലളിതാ ദേവി പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. ശൃംഗോതകം, ഗോമയം, മന്ദാരം, ബില്വപത്രം, കുശോദകം, തൈര്, പാൽ, കാർത്തികയിൽ പൃശദാജ്യം, ഗോമൂത്രം, നെയ്യ്, കൃഷ്ണതിലം, പഞ്ചഗവ്യം എന്നിവ ക്രമമായി അർപ്പിക്കണം. ലളിതാ, വിജയാ, ഭദ്രാ, ഭവാനി, കുമുദാ, ശിവാ, വാസുദേവി, ഗൗരീ, മംഗളാ, കമലാ, സതീ എന്നിങ്ങനെ ദേവികളെ സ്മരിക്കണം. ദാനകാലത്ത് 'പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് ഉച്ചരിക്കണം. വ്രതം അവസാനിക്കുമ്പോൾ ഒരു പഴം, വിശുദ്ധമായ നെയ്യ് അർപ്പിക്കണം. ഉമാമഹേശ്വരന്മാരുടെ സ്വർണ്ണപ്രതിമയും, കാളയും, പശുക്കളും, ഗുരുവിനും ദമ്പതികൾക്കുമൊപ്പം വസ്ത്രാദികൾ അർപ്പിച്ച് ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. സൗഭാഗ്യവും ആരോഗ്യം, സൗന്ദര്യം, ആയുസ്സ് എന്നിവയും ലഭിക്കും. ഈ സൗഭാഗ്യശയനവ്രതം നഭസിയിൽ അല്ലെങ്കിൽ വൈശാഖത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ മാർഗശീരത്തിൽ ചെയ്യാം. ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ മൂന്നാം തിയതിയിൽ ലളിതാദേവിയെ പൂജിക്കണം. ഓരോ പകഷിലും പൂജിച്ച്, വ്രതാവസാനത്തിൽ ദമ്പതികൾക്കു വസ്ത്രാദികൾ അർപ്പിക്കണം. ഇതാണ് രണ്ടാം മാർഗം; സൗഭാഗ്യവ്രതത്തിന്റെ വിശദീകരണം. ഫാൽഗുണം മുതലുള്ള മൂന്നാം തിയതിയിൽ ഉപ്പ് ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, വ്രതം കഴിഞ്ഞ് ശയനം, വീടിന്റെ ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികളെ പൂജിച്ച് 'ഭവാനി പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. സൗഭാഗ്യത്തിനായി മൂന്നാം തിയതിയിൽ പറയുന്ന ഗൗരീ വ്രതം ലോകങ്ങളിൽ സൗഖ്യം നൽകുന്നു. മാഘം, ഭാദ്രം, വൈശാഖം എന്നിവയിൽ മൂന്നാം തിയതിയിൽ വ്രതം ചെയ്താൽ, ദമനക വൃക്ഷം ഉപയോഗിച്ച് ചൈത്രത്തിൽ ദമനക വ്രതം ചെയ്യണം. ആത്മതൃത്യാമാർഗം അനുസരിച്ച്, ഇച്ഛാനുസൃതമായി ഭോജനാദികൾ ചെയ്തും പൂജിക്കാം. ഗൗരീ, കാളി, ഉമാ, ഭദ്രാ, ദുർഗാ, കാന്തി, സരസ്വതി, വൈഷ്ണവി, ലക്ഷ്മി, പ്രകൃതി, ശിവ, നാരായണി എന്നിങ്ങനെ ദേവികളെ അനുസരിച്ച് സ്മരിക്കണം. മാർഗതൃത്യാരംഭിച്ച് സൗഭാഗ്യവും സ്വർഗ്ഗവും ലഭിക്കും.

ഇനി അഞ്ചാം തിഥിയിലെ വ്രതങ്ങളെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയും. ഈ വ്രതം ആരോഗ്യവും സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. നഭസിയിൽ, ആശ്വിനിയിൽ, കാർത്തികയിൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, വാസുകി, തക്ഷക, കാളിയ, മണിഭദ്രൻ, ഐരാവതൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, കർക്കോട്ടകൻ, ധനഞ്ജയൻ എന്നിവരെ പൂജിക്കണം. ഇവർ ഭയമില്ലായ്മ, ദീർഘായുസ്സ്, വിജ്ഞാനം, പ്രശസ്തി, ഐശ്വര്യം എന്നിവ നൽകുന്നു.

; ചതുര്ദശീവ്രതാനി അഗ്നിരുവാച വ്രതം വക്ഷ്യേ ചതുര്ദശ്യാം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകം(൧) ।൧൯൨.൦൦൧ കാര്ത്തികേ തു ചതുര്ദശ്യാം നിരാഹാരോ യജേച്ഛിവമ് ॥൧൯൨.൦൦൧ വര്ഷഭോഗധനായുഷ്മാന്(൨) കുര്വന് ശിവചതുര്ദശീമ് ।൧൯൨.൦൦൨ മാര്ഗശീര്ഷേ സിതേഽഷ്ടാഭ്യാം തൃതീയായാം മുനിവ്രതഃ ॥൧൯൨.൦൦൨ ടിപ്പണീ ൧ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം ശൃണു ഇതി ഖ.. , ഘ.. , ജ.. , ഝ.. , ഞ.. , ട.. ച । ഭുക്തിമുക്തിസുഖപ്രദമിതി ങ.. ൨ ഭോഗബലായുഷ്മാനിതി ങ.. ദ്വാദശ്യാം വാ ചതുര്ദശ്യാം ഫലാഹാരോ യജേത്സുരം(൧) ।൧൯൨.൦൦൩ ത്യക്ത്വാ ഫലാനി ദദ്യാത്തു കുര്വന് ഫലചതുര്ദശീം ॥൧൯൨.൦൦൩ ചതുര്ദശ്യാം മഥാഷ്ടമ്യാം പക്ഷയോഃ ശുക്ലകൃഷ്ണയോഃ ।൧൯൨.൦൦൪ അനശ്നന് പൂജയേച്ഛമ്ഭും സ്വര്ഗ്യുഭയചതുര്ദശീം ॥൧൯൨.൦൦൪ കൃഷ്ണാഷ്ടമ്യാന്തു നക്തേന തഥാ കൃഷ്ണചതുര്ദശീം ।൧൯൨.൦൦൫ ഇഹ ഭോഗാനവാപ്നോതി പരത്ര ച ശുഭാങ്ഗതിം ॥൧൯൨.൦൦൫ കാര്തികേ ച ചതുര്ദശ്യാം കൃഷ്ണായാം സ്നാനകൃത്സുഖീ ।൧൯൨.൦൦൬ ആരാധിതേ മഹേന്ദ്രേ തു ധ്വജാകാരാസു യഷ്ടിഷു(൨) ॥൧൯൨.൦൦൬ തതഃ ശുക്ലചതുര്ദശ്യാമനന്തം പൂജയേദ്ധരിം ।൧൯൨.൦൦൭ കൃത്വാദര്ഭമയം ചൈവ വാരിധാനീ സമന്വിതം ॥൧൯൨.൦൦൭ ശാലിപ്രസ്ഥസ്യ പിഷ്ടസ്യ പൂപനാമ്നഃ കൃതസ്യ ച ।൧൯൨.൦൦൮ അര്ധം വിപ്രായ ദാതവ്യമര്ധമാത്മനി യോജയേത്(൩) ॥൧൯൨.൦൦൮ കര്തവ്യം സരിതാം ചാന്തേ കഥാം കൃത്വാ(൪) ഹരേരിതി ।൧൯൨.൦൦൯ അനന്തസംസാരമഹാസമുദ്രേ മഗ്നാന് സമഭ്യുദ്ധര വാസുദേവ ॥൧൯൨.൦൦൯ അനന്തരൂപേ വിനിയോജയസ്വ അനന്തരൂപായ നമോ നമസ്തേ ।൧൯൨.൦൧൦ അനേന പൂജയിത്വാഥ സൂത്രം ബദ്ധാ തു മന്ത്രിതം ॥൧൯൨.൦൧൦ സ്വകേ കരേ വാ കണ്ഠേ വാ ത്വനന്തവ്രതകൃത്സുഖീ

ഇനി ചതുര്ദശി വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയും. ഈ വ്രതം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. കാർത്തിക മാസത്തിലെ ചതുര്ദശിയിലാണ്, ഉപവാസം പാലിച്ച് ശിവനെ പൂജിക്കണം. വർഷം മുഴുവൻ ഐശ്വര്യവും ദീർഘായുസ്സും ലഭിക്കും. മാർഗശീർഷത്തിൽ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ എട്ടാം തീയതിയിലും, മൂന്നാം തീയതിയിലും, മുനിവ്രതം ചെയ്യാം. ദ്വാദശിയിലും ചതുര്ദശ്യിലും പഴം മാത്രം കഴിച്ച് ദേവതയെ പൂജിക്കണം. പഴം ഉപേക്ഷിച്ച്, പഴം അർപ്പിച്ച് ഫലചതുര്ദശി വ്രതം ചെയ്യാം. ചതുര്ദശ്യിലും അഷ്ടമിയിലും, ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും, ഉപവാസം പാലിച്ച് ശംഭുവിനെ പൂജിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗലാഭം ലഭിക്കും. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ രാത്രി ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, കൃഷ്ണചതുര്ദശ്യിലും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യാം. ഇഹലോകത്തിൽ ഐശ്വര്യവും പരലോകത്തിൽ ഉത്തമഗതിയും ലഭിക്കും. കാർത്തികത്തിലെ കൃഷ്ണചതുര്ദശ്യിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കണം. മഹേന്ദ്രനെ ധ്വജാകാരമായ യഷ്ടികളിൽ പൂജിച്ചാൽ, ശുക്ലചതുര്ദശ്യിൽ അനന്തനെ ഹരിയെ പൂജിക്കണം. ദർഭയാൽ നിർമ്മിച്ച വാരിധാനിയും, അരി പൊടിച്ച പുപ്പവും ഒരുക്കണം. അതിന്റെ പകുതി ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം, ശേഷം സ്വയം കഴിക്കണം. നദീതീരത്ത് കത്ത പറയണം: 'വാസുദേവാ, അനന്തസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവരെ രക്ഷിക്കണം; അനന്തരൂപനായവനേ, നമസ്കാരം.' ഇതുപോലെ പൂജിച്ച്, മന്ത്രിച്ച സൂത്രം കൈയിലോ കഴുത്തിലോ കെട്ടണം. അനന്തവ്രതം ചെയ്തവൻ സന്തോഷം നേടും.

അഥ ചതുര്നവത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ അശോകപൂര്ണിമാദിവ്രതം അഗ്നിരുവാച അശോകപൂര്ണിമാം വക്ഷ്യേ ഭൂധരം ച ഭുവം യജേത് । ഫാല്ഗുന്യാം സിതപക്ഷായാം വര്ഷം സ്യാദ്ഭുക്തിമുക്തിഭാക് ॥൧ കാര്ത്തിക്യാന്തു വൃഷോത്സര്ഗം കൃത്വാ നക്തം സമാചരേത് । ശൈവം പദമവാപ്നോതി വൃഷവ്രതമിദം പരം ॥൨ പിത്ര്യാ യാമാവസീ തസ്യാം പിതൄണാം ദത്തമക്ഷയം । ഉപോഷ്യാബ്ദം പിതൄനിഷ്ട്വാ നിഷ്പാപഃ സ്വര്ഗമാപ്നുയാത് ॥൩ പഞ്ചദശ്യാം ച മാഘസ്യ പൂജ്യാജം സര്വമാപ്നുയാത് । വക്ഷ്യേ സാവിത്ര്യമാവാസ്യാമ്ഭുക്തിമുക്തികരീം ശുഭാം ॥൪ പഞ്ചദശ്യാം വ്രതീ ജ്യൈഷ്ഠേ വടമൂലേ മഹാസതീം । ത്രിരാത്രോപോഷിതാ നാരീ സപ്തധാന്യൈഃ പ്രപൂജയേത് ॥൫ പ്രരൂഢൈഃ കണ്ഠസൂത്രൈശ്ച രജന്യാം കുങ്കുമാദിഭിഃ । വടാവലമ്ബനം കൃത്വാ നൃത്യഗീതൈഃ പ്രഭാതകേ ॥൬ നമഃ സാവിത്ര്യൈ സത്യവതേ നൈവേദ്യം ചാര്പയേദ്ദ്വിജേ । വേശ്മ ഗത്വാ ദ്വിജാന് ഭോജ്യ സ്വയം ഭുക്ത്വാ വിസര്ജയേത് ॥൭ സാവിത്രീ പ്രീയതാം ദേവീ സൌഭാഗ്യാദികമാപ്നുയാത്

ഇനി അശോകപൗർണമി വ്രതം ഞാൻ പറയും. അന്നേദിവസം ഭൂമിയെ, പർവ്വതത്തെ, ഭൂമിയിലെ ദേവതകളെ പൂജിക്കണം. ഫാൽഗുണം മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പൗർണമിയിൽ ഈ വ്രതം ചെയ്താൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. കാർത്തികയിൽ കാളയെ വിട്ട് ഉപവാസം പാലിക്കണം. ശൈവപദം ലഭിക്കും; ഇതാണ് ഉത്തമമായ വൃഷവ്രതം. പിതൃപക്ഷത്തിലെ യാമാവസിയിൽ, പിതാക്കന്മാർക്ക് നൽകിയ ദാനം അക്ഷയഫലമാണ്. ഒരു വർഷം ഉപവാസം പാലിച്ച് പിതാക്കന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയാൽ പാപരഹിതനായി സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും. മാഘമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ അജം പൂജിച്ചാൽ എല്ലാ ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും. സാവിത്രി വ്രതം, ആമാവാസ്യയിൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതിയിൽ വടവൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിൽ മഹാസതിയെ പൂജിക്കണം. മൂന്നു ദിവസം ഉപവാസം ചെയ്ത സ്ത്രീ, ഏഴു വിധം ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ടു പൂജിക്കണം. വളർന്ന കണികാസൂത്രം ധരിച്ച്, രാത്രിയിൽ കുങ്കുമം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച്, വടവൃക്ഷത്തിൽ കെട്ടി, നൃത്തവും ഗാനവും നടത്തി, പ്രഭാതത്തിൽ 'സാവിത്ര്യൈ, സത്യവതേ, നമഃ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, നൈവേദ്യം ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കണം. വീട്ടിൽ പോയി ബ്രാഹ്മണരെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, സ്വയം ഭക്ഷിച്ച്, അവരെ വിടണം. 'സാവിത്രി ദേവി പ്രസന്നയാകട്ടെ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ സൗഭാഗ്യവും മറ്റും ലഭിക്കും.

അഥ പഞ്ചനവത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ വാരവ്രതാനി അഗ്നിരുവാച വാരവ്രതാനി വക്ഷ്യാമി ഭുക്തിമുക്തിപ്രദാനി ഹി ।൧൯൫.൦൦൧ കരം പുനര്വസുഃ സൂര്യേ സ്നാനേ സര്വൌഷധീ ശുഭാ ॥൧൯൫.൦൦൧ ശ്രാധ്ഹൌ ചാദിത്യവാരേ തു സപ്തജന്മസ്വരോഗഭാക് ।൧൯൫.൦൦൨ സങ്ക്രാന്തൌ സൂര്യവാരോ യഃ സോഽര്കസ്യ ഹൃദയഃ ശുഭഃ ॥൧൯൫.൦൦൨ കൃത്വാ ഹസ്തേ സൂര്യവാരം നക്തേനാബ്ദം സ സര്വഭാക് ।൧൯൫.൦൦൩ ചിത്രാഭസോമവാരാണി സപ്ത കൃത്വാ സുഖീ ഭവേത് ॥൧൯൫.൦൦൩ സ്വാത്യാം ഗൃഹീത്വാ ചാങ്ഗാരം സപ്തനക്ത്യാര്തിവര്ജിതഃ ।൧൯൫.൦൦൪ വിശാഖായാം ബുധം ഗൃഹ്യ സപ്തനക്തീ ഗ്രഹാര്തിനുത് ॥൧൯൫.൦൦൪ അനുരാധേ ദേവഗുരും സപ്തനക്തീ ഗ്രഹാര്തിനുത്(൧) ।൧൯൫.൦൦൫ ശുക്രം ജ്യേഷ്ഠാസു സങ്ഗൃഹ്യ സപ്തനക്തീ ഗ്രഹാര്തിനുത് ॥൧൯൫.൦൦൫ മൂലേ ശനൈശ്ചരം ഗൃഹ്യ സപ്തനക്തീ ഗ്രഹാര്തിനുത്

ഇപ്പോൾ ഞാൻ വാരവ്രതങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയാം. ഇവ ആസ്വാദ്യവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവയാണ്. സూర്യന്റെ ദിനത്തിൽ, പുനർവസു നക്ഷത്രത്തിൽ, എല്ലാ ഔഷധികളും ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യണം. ആദിത്യവാരത്തിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തിയാൽ ഏഴു ജന്മത്തിലും രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും. സങ്ക്രാന്തിയിൽ സూర്യവാരം വരുമ്പോൾ, അതു സൂര്യന്റെ ഹൃദയത്തെപ്പോലെയാണ്; അതിനാൽ അതു നിർവഹിച്ചാൽ എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ലഭിക്കും. ചിത്ര, അഭ, സോമവാരങ്ങളിൽ ഏഴു പ്രാവശ്യം ഈ വ്രതം ചെയ്താൽ സന്തോഷം ലഭിക്കും. സ്വാതി നക്ഷത്രത്തിൽ അങ്കാരമെടുത്ത് ഏഴു രാത്രികൾ വ്രതം പാലിച്ചാൽ രോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാകും. വിശാഖയിൽ ബുധനെ എടുത്ത് ഏഴു രാത്രികൾ വ്രതം ചെയ്താൽ ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ മാറും. അനുരാധയിൽ ദേവഗുരുവിനെ എടുത്ത് ഏഴു രാത്രികൾ വ്രതം ചെയ്താലും ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ മാറും. ജ്യേഷ്ഠയിൽ ശുക്രനെ എടുത്ത് ഏഴു രാത്രികൾ വ്രതം ചെയ്താലും ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ മാറും. മൂലയിൽ ശനിയെ എടുത്ത് ഏഴു രാത്രികൾ വ്രതം ചെയ്താലും ഗ്രഹദോഷങ്ങൾ മാറും.

അഥ ഷണ്ണവത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ നക്ഷത്രവ്രതാനി അഗ്നിരുവാച നക്ഷത്രവ്രതകം വക്ഷ്യേ ഭേ ഹരിഃ പൂജിതോഽര്ഥദഃ ।൦൧ നക്ഷത്രപുരുഷം ചാദൌ ചൈത്രമാസേ ഹരിം യജേത് ॥൦൧ മൂലേ പാദൌ യജേജ്ജങ്ഘേ രോഹിണീസ്വര്ചയേദ്ധരിം ।൦൨ ജാനുനീ ചാശ്വിനീയോഗേ ആഷാഢാസൂരുസഞ്ജ്ഞകേ ॥൦൨ മേഢ്രം പൂര്വോത്തരാസ്വേവ കടിം വൈ കൃത്തികാസു ച ।൦൩ പാര്ശ്വേ ഭാദ്രപദാഭ്യാന്തു കുക്ഷിം വൈ രേവതീഷു ച ॥൦൩ സ്തനൌ ചൈവാനുരാധാസു ധനിഷ്ഠാസു ച പൃഷ്ഠകം ।൦൪ ഭുജൌ പൂജ്യൌ വിശാഖാസു പുനര്വസ്വങ്ഗുലീര്യജേത് ॥൦൪ അശ്ലേഷാസു നഖാന് പൂജ്യ കണ്ഠം ജ്യേഷ്ഠാസു പൂജയേത് ।൦൫ ശ്രോത്രേ വിഷ്ണോശ്ച ശ്രവണേ മുഖം പുഷ്യേ ഹരേര്യജേത് ॥൦൫ യജേത്സ്വാതിഷു ദന്താഗ്രമാസ്യം വാരുണതോഽര്ചയേത് ।൦൬ മഘാസു നസാം നയനേ മൃഗശീര്ഷേ ലലാടകം ॥൦൬ ചിത്രാസു ചാര്ദ്രാസു കചാനബ്ദാന്തേ സ്വര്ണകം ഹരിം ।൦൭ ഗുഡപൂര്ണേ ഘടേഽഭ്യര്ച്യ ശയ്യാഗോര്ഥാദി ദക്ഷിണാ ॥൦൭ നക്ഷത്രപുരുഷോ വിഷ്ണുഃ പൂജനീയഃ ശിവാത്മകഃ ।൦൮ ശാമ്ഭവായനീയവ്രതകൃന്മാസഭേ പൂജയേദ്ധരിം ॥൦൮ കാര്ത്തികേ കൃത്തികായാം ച മൃഗശീര്ഷേ മൃഗാസ്യകേ ।൦൯ നാമഭിഃ കേശവാദ്യൈസ്തു അച്യുതായ നമോഽപി വാ ॥൦൯ കാര്ത്തികേ കൃത്തികാഭേഽഹ്നി മാസനക്ഷത്രഗം ഹരിം ।൧൦ ശാമ്ഭവായനീയവ്രതകം കരിഷ്യേ ഭുക്തിമുക്തിദം ॥൧൦ കേശവാദി മഹാമൂര്തിമച്യുതം സര്വദായകം ।൧൧ ആവാഹയാമ്യഹന്ദേവമായുരാരോഗ്യവൃദ്ധിദം ॥൧൧ കാര്ത്തികാദൌ സകാസാരമന്നംമാസചതുഷ്ടയം ।൧൨ ഫാല്ഗുനാദൌ ച കുശരമാഷാഢാദൌ ച പായസം ॥൧൨ ദേവായ ബ്രാഹ്മണേഭ്യശ്ച നക്തന്നൈവേദ്യമാശയേത് ।൧൩ പഞ്ചഗവ്യജലേസ്നാതസ്തസ്യൈവ പ്രാശനാച്ഛുചിഃ ॥൧൩ അര്വാഗ്വിസര്ജനാദ്ദ്രവ്യം നൈവേദ്യം സര്വമുച്യതേ ।൧൪ വിസര്ജിതേ ജഗന്നാഥേ നിര്മാല്യന്ഭവതി ക്ഷണാത് ॥൧൪ നമോ നമസ്തേഽച്യുത മേ ക്ഷയോസ്തു പാപസ്യ വൃദ്ധിം സമുപൈതു പുണ്യം ।൧൫ ഐശ്വര്യവിത്താദി സദാക്ഷയം മേക്ഷയഞ്ച മാ സന്തതിരഭ്യപൈതു ॥൧൫ യഥാച്യുതസ്ത്വമ്പരതഃ പരസ്താത്സ ബ്രഹ്മഭൂതഃ പരതഃ പരാത്മന് ।൧൬ തഥാച്യുതം ത്വം കുരു വാഞ്ഛിതം മേ മയാ കൃതമ്പാപഹരാപ്രമേയ ॥൧൬ അച്യുതാനന്ദ ഗോവിന്ദ പ്രസീദ യദഭീപ്സിതം ।൧൭ അക്ഷയം മാമമേയാത്മന് കുരുഷ്വ പുരുഷോത്തമ ॥൧൭ സപ്ത വര്ഷാണി സമ്പൂജ്യ ഭുക്തിമുക്തിമവാപുനുയാത് ।൧൮ അനന്തവ്രതമാഖ്യാസ്യേ നക്ഷത്രവ്രതകേര്ഥദം॥൧൮ മാര്ഗശീര്ഷേ മൃഗശിരേ ഗോമൂത്രാശോ യജേദ്ധരിം ।൧൯ അനന്തം സര്വകാമാനാമനന്തോ ഭഗവാന് ഫലം ॥൧൯ ദദാത്യനന്തഞ്ച പുനസ്തദേവാന്യത്ര ജന്മനി ।൨൦ അനന്തപുണ്യോപചയങ്കരോത്യേതന്മഹാവ്രതം ॥൨൦ യഥാഭിലഷിതപ്രാപ്തിം കരോത്യക്ഷയമേവ ച ।൨൧ പാദാദി പൂജ്യ നക്തേ തു ഭുഞ്ജീയാത്തൈലവര്ജിതം ॥൨൧ ഘൃതേനാനന്തമുദ്ദിശ്യ ഹോമോ മാസചതുഷ്ടയം ।൨൨ ചൈത്രാദൌ ശാലിനാ ഹോമഃ പയസാ ശ്രാവണാദിഷു ॥൨൨ മാന്ധാതാഭൂദ്യുവനാശ്വാദനന്തവ്രതകാത്സുതഃ

ഇപ്പോൾ ഞാൻ നക്ഷത്രവ്രതങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയും. ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചാൽ സമ്പത്ത് ലഭിക്കും. ആദ്യം ചൈത്രമാസത്തിൽ നക്ഷത്രപുരുഷനെ, അഥവാ ഹരിയെ, യജിക്കണം. മൂലയിൽ പാദങ്ങൾ, രോഹിണിയിൽ കാലുകൾ, അശ്വിനിയിൽ മുട്ടുകൾ, ആശാഢയിൽ ഉറുക്കൾ, പൂർവ്വോത്തരഫല്ഗുനികളിൽ മേട്രം, കൃതികയിൽ കടി, ഭാദ്രപദങ്ങളിൽ പാർശ്വം, രേവതിയിൽ കുടൽ, അനുരാധയിൽ സ്തനങ്ങൾ, ധനിഷ്ഠയിൽ പുറം, വിശാഖയിൽ ഭുജങ്ങൾ, പുനർവസുവിൽ വിരലുകൾ, അശ്ലേഷയിൽ നഖങ്ങൾ, ജ്യേഷ്ഠയിൽ കഴുത്ത്, ശ്രവണത്തിൽ കാതുകൾ, പുഷ്യയിൽ മുഖം, സ്വാതിയിൽ പല്ലുകൾ, മൃഗശീർഷത്തിൽ നെറ്റി, മഘയിൽ മൂക്ക്, കണ്ണുകൾ, ചിത്ര, ആർദ്രയിൽ മുടി, വർഷാവസാനത്തിൽ സ്വർണ്ണം, ഗുഡ് നിറച്ച കലശത്തിൽ പൂജിച്ച്, ശയ്യ, വസ്ത്രം മുതലായ ദക്ഷിണ നൽകണം. നക്ഷത്രപുരുഷനായ വിഷ്ണുവിനെ ശിവാത്മാവായി പൂജിക്കണം. ശാംഭവായനീയവ്രതം ചെയ്യുന്നവൻ മാസത്തിൽ ഹരിയെ പൂജിക്കണം. കാർത്തികയിൽ കൃതികയിൽ, മൃഗശീർഷത്തിൽ, ഹരിയെ കേശവാദി നാമങ്ങൾ കൊണ്ട് ആഹ്വാനിക്കണം. കാർത്തികയിൽ കൃതികയിൽ ഹരിയെ പൂജിച്ച്, 'ശാംഭവായനീയവ്രതം ഞാൻ ചെയ്യുന്നു, ഭോഗവും മോക്ഷവും തരണമേ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. കേശവാദി മഹാമൂർത്തിയായ അച്യുതനെ, എല്ലാ അനുഗ്രഹവും നൽകുന്നവനെ, 'ദേവാ, ദീർഘായുസും ആരോഗ്യവും സമൃദ്ധിയും തരണമേ' എന്ന് ആഹ്വാനിക്കണം. കാർത്തികാദിയിൽ കാശാരം അന്നം, ഫാൽഗുനാദിയിൽ കുശാരം, ആശാഢാദിയിൽ പായസം, ദേവനും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും നക്തഭോജനമായി സമർപ്പിക്കണം. അഞ്ചു ഗവ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അതു കഴിച്ചാൽ ശുദ്ധി ലഭിക്കും. വിശർജനം കഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാ നൈവേദ്യവും വിശർജിതം ആകുന്നു. 'നമോ നമസ്തേ അച്യുത, എന്റെ പാപങ്ങൾ ഇല്ലാതാകട്ടെ, പുണ്യങ്ങൾ വർദ്ധിക്കട്ടെ, ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും എപ്പോഴും ക്ഷയിക്കാതിരിക്കട്ടെ, സന്താനത്തിൽ ക്ഷയം വരരുതേ' എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. അച്യുതൻ പരമാത്മാവാണ്; അങ്ങനെ എന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറണമേ, ഞാൻ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ നീക്കണമേ. അച്യുതാനന്ദ ഗോവിന്ദ, ദയവായി കൃപചെയ്യണം; ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം അക്ഷയമായി തരണമേ. ഏഴു വർഷം ഈ വ്രതം നിർവഹിച്ചാൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. ഇനി അനന്തവ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറയും; ഇത് സമ്പത്ത് നൽകുന്ന നക്ഷത്രവ്രതമാണ്. മാർഗശീർഷത്തിൽ മൃഗശീർഷത്തിൽ, പശുവിന്റെ മൂത്രം കഴിച്ച് ഹരിയെ പൂജിക്കണം. അനന്തൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവനാണ്; അനന്തൻ തന്നെയാണ് ഫലം നൽകുന്നത്. അനന്തവ്രതം ചെയ്താൽ അനന്തപുണ്യം ലഭിക്കും; ഇഷ്ടഫലം അക്ഷയമായി ലഭിക്കും. പാദം മുതലായ അവയവങ്ങൾ പൂജിച്ച്, രാത്രി അന്നം കഴിക്കണം, എണ്ണ ഒഴിവാക്കണം. clarified വെണ്ണ കൊണ്ട് നാലു മാസം ഹോമം നടത്തണം. ചൈത്രത്തിൽ ശാലിയോടെ ഹോമം, ശ്രാവണത്തിൽ പായസം കൊണ്ട് ഹോമം നടത്തണം. മാൻധാതാവ് അനന്തവ്രതം ചെയ്തതുകൊണ്ട് യുവനാശ്വൻ എന്ന പുത്രനുണ്ടായി.

അഗ്നിരുവാച ദീപദാനവ്രതം വക്ഷ്യേ ഭുക്തിമുക്തിപ്രദായകം ।൨൦൦.൦൦൧ ദേവദ്വിജാതികഗൃഹേ ദീപദോഽബ്ദം സ സര്വഭാക് ॥൨൦൦.൦൦൧ ചതുര്മാസം വിഷ്ണുലോകീ കാര്ത്തികേ സ്വര്ഗലോക്യപി ।൨൦൦.൦൦൨ ദീപദാനാത്പരം നാസ്തി ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി ॥൨൦൦.൦൦൨ ദീപേനായുഷ്യചക്ഷുഷ്മാന്ദീപാല്ലക്ഷ്മീസുതാദികം ।൨൦൦.൦൦൩ സൌഭാഗ്യം ദീപദഃ പ്രാപ്യ സ്വര്ഗലോകേ മഹീയതേ ॥൨൦൦.൦൦൩ വിദര്ഭരാജദുഹിതാ ലലിതാ ദീപദാത്മഭാക് ।൨൦൦.൦൦൪ ചാരുധര്മക്ഷ്മാപപത്നീ ശതഭാര്യാധികാഭവത് ॥൨൦൦.൦൦൪ ദദൌ ദീപസഹസ്രം സാ വിഷ്ണോരായതനേ സതീ ।൨൦൦.൦൦൫ പൃഷ്ടാ സാ ദീപമാഹാത്മ്യം സപത്നീഭ്യ ഉവാച ഹ ॥൨൦൦.൦൦൫ ലലിതോവാച സൌവീരരാജസ്യ പുരാ മൈത്രേയോഽഭൂത്പുരോഹിതഃ ।൨൦൦.൦൦൬ തേന ചായതനം വിഷ്ണോഃ കാരിതം ദേവികാതടേ ॥൨൦൦.൦൦൬ കാര്ത്തികേ ദീപകസ്തേന ദത്തഃ സമ്പ്രേരിതോ മയാ ।൨൦൦.൦൦൭ വക്ത്രപ്രാന്തേന നശ്യന്ത്യാ മാര്ജാരസ്യ തദാ ഭയാത് ॥൨൦൦.൦൦൭ നിര്വാണവാന് പ്രദീപ്തോഽഭൂദ്വര്ത്യാ മൂഷികയാ തദാ ।൨൦൦.൦൦൮ മൃതാ രാജാത്മജാ ജാതാ രാജപത്നീ ശതാധികാ ॥൨൦൦.൦൦൮ അസങ്കല്പിതമപ്യസ്യ പ്രേരണം യത്കൃതം മയാ ।൨൦൦.൦൦൯ വിഷ്ണ്വായതനദീപസ്യ തസ്യേദം ഭുജ്യതേ ഫലം ॥൨൦൦.൦൦൯ ജാതിസ്മരാ ഹ്യതോ ദീപാന് പ്രയച്ഛാമി ത്വഹര്നിശം ।൨൦൦.൦൧൦ ഏകദശ്യാം ദീപദോ വൈ വിമാനേ ദിവി മോദതേ ॥൨൦൦.൦൧൦ ജായതേ ദീപഹര്താ തു മൂകോ വാ ജഡ ഏവ ച ।൨൦൦.൦൧൧ അന്ധേ തമസി ദുഷ്പാരേ നരകേ പതതേ കില ॥൨൦൦.൦൧൧ വിക്രോശമാനാംശ്ച നരാന് യമകിങ്കരാഹതാന് ।൨൦൦.൦൧൨ വിലാപൈരലമത്രാപി കിം വോ വിലപിതേ ഫലം ॥൨൦൦.൦൧൨ യദാ പ്രമാദിഭിഃ പൂര്വമത്യന്തസമുപേക്ഷിതഃ ।൨൦൦.൦൧൩ ജന്തുര്ജന്മസഹസ്രേഭ്യോ ഹ്യേകസ്മിന്മാനുഷോ യദി ॥൨൦൦.൦൧൩ തത്രാപ്യതിവിമൂഢാത്മാ കിം ഭോഗാനഭിധാവതി ।൨൦൦.൦൧൪ സ്വഹിതം(൧) വിഷയാസ്വാദൈഃ ക്രന്ദനം തദിഹാഗതം ॥൨൦൦.

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ദീപദാനവ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറയും. ഇത് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവ്രതമാണ്. ദേവന്മാരുടെയും ബ്രാഹ്മണരുടെയും വീടുകളിൽ ഒരു വർഷം ദീപം കൊടുത്താൽ എല്ലാ അനുഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും. നാലു മാസം ദീപം കൊടുത്താൽ വിഷ്ണുലോകം, കാർത്തികയിൽ കൊടുത്താൽ സ്വർഗ്ഗലോകം ലഭിക്കും. ദീപദാനത്തിന് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല; അതുപോലെയും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകയുമില്ല. ദീപം കൊടുത്താൽ ദീർഘായുസും, നല്ല കണ്ണും, ഐശ്വര്യവും, സന്താനവും ലഭിക്കും. ദീപം കൊടുത്തവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ മഹത്വം നേടും. വിദർഭരാജാവിന്റെ മകൾ ലളിത ദീപദാനത്തിന്റെ ഫലമായി മനോഹരമായ ധർമ്മപത്നിയായ്, നൂറിലധികം ഭാര്യമാരുള്ളവളായി ജനിച്ചു. അവൾ വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ ആയിരം ദീപങ്ങൾ കൊടുത്തു. സഹഭാര്യമാർ ചോദിച്ചപ്പോൾ ദീപദാനത്തിന്റെ മഹത്വം അവൾ പറഞ്ഞു. ലളിത പറഞ്ഞു: 'സൗവീരരാജാവിന്റെ പുരോഹിതനായ മൈത്രേയൻ വിഷ്ണുമന്ദിരം പണിതു. കാർത്തികയിൽ ഞാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച് അവൻ ദീപം കൊടുത്തു. അപ്പോൾ ഒരു പൂച്ചയുടെ ഭയത്തിൽ ദീപം അണഞ്ഞു. പക്ഷേ ഒരു എലി വർത്തിയിൽ തീ കൊളുത്തി ദീപം വീണ്ടും തെളിച്ചു. രാജകുമാരി മരിച്ചപ്പോൾ അവൾ നൂറിലധികം ഭാര്യമാരുള്ള രാജപത്നിയായി ജനിച്ചു. ഞാൻ മനസ്സിൽ ആലോചിക്കാതിരുന്നാലും ദീപം കൊടുക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചതിന്റെ ഫലമാണ് ഇതെല്ലാം. വിഷ്ണുമന്ദിരത്തിൽ ദീപം കൊടുത്തതിന്റെ ഫലമാണ് ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജന്മസ്മരണയുള്ളവളായി, ദിവസവും ദീപം കൊടുക്കുന്നു. ഏകാദശിയിൽ ദീപം കൊടുത്താൽ സ്വർഗ്ഗത്തിലെ വിമാനത്തിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കും. ദീപം കവർന്നവൻ മൂകനോ, ജഡനോ ആയി ജനിക്കും; അതുപോലെ അന്ധകാരത്തിൽ, ദുഷ്പാരമായ നരകത്തിൽ വീഴും. യമദൂതന്മാർ അടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നവരുടെ നിലവിളികൾക്ക് ഫലമില്ല; ഇവിടെ വിലാപം ചെയ്യുന്നതിന് ഫലമില്ല. മുമ്പ് അശ്രദ്ധയാൽ ദീപം കൊടുക്കാൻ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, ആയിരം ജന്മങ്ങൾക്ക് ശേഷം മനുഷ്യനായാൽ പോലും, അതിൽ അശ്രദ്ധയുണ്ടെങ്കിൽ എന്ത് ഭോഗം കിട്ടും? സ്വഹിതം ഉപേക്ഷിച്ച് വിഷയാസ്വാദനം ചെയ്തവന്റെ നിലവിളി ഇവിടെ കേൾക്കാം.

നരകസ്വരൂപമ് അഗ്നിരുവാച പുഷ്പാദ്യൈഃ പൂജനാദ്വിഷ്ണോര്ന യാതി നരകാന്ദവേ ।൨൦൩.൦൦൧ ആയുഷോഽന്തേ നരഃ പ്രാണൈരനിച്ഛന്നപി മുച്യതേ ॥൨൦൩.൦൦൧ ജലമഗ്നിര്വിഷം ശസ്ത്രം ക്ഷുദ്വ്യാധിഃ പതനം ഗിരേഃ ।൨൦൩.൦൦൨ നിമിത്തം കിഞ്ചിദാസാദ്യ ദേഹീ പ്രാണൈര്വിമുച്യതേ ॥൨൦൩.൦൦൨ അന്യച്ഛരീരമാദത്തേ യാതനീയം സ്വകര്മഭിഃ ।൨൦൩.൦൦൩ ഭുങ്ക്തേഽഥ പാപകൃത്ദുഃഖം സുഖം ധര്മായ സങ്ഗതഃ ॥൨൦൩.൦൦൩ നീയതേ യമദൂതൈസ്തു യമം പ്രാണിഭയങ്കരൈഃ ।൨൦൩.൦൦൪ കുപഥേ ദക്ഷിണദ്വാരി ധര്മികഃ പശ്ചിമാദിഭിഃ ॥൨൦൩.൦൦൪ യമാജ്ഞപ്തൈഃ കിങ്കരൈസ്തു പാത്യതേ നരകേഷു ച(൨) ।൨൦൩.൦൦൫ ടിപ്പണീ ൧ ആസനം മൂര്തിഷോഢാങ്ഗമിതി ഖ.. ൨ പാത്യതേ നരകേഷ്വപി ഇതി ഖ.. । പാത്യതേ നരകേ സദാ ഇതി ങ.. ।പീഡ്യതേ നരകേഽധുനേതി ഘ.. , ഛ.. ച സ്വര്ഗേ തു നീയതേ ധര്മാദ്വസിഷ്ഠാദ്യുക്തിസംശ്രയാത് ॥൨൦൩.൦൦൫ ഗോഘാതീ തു മഹാവീച്യാം വര്ഷലക്ഷന്തു പീഡ്യതേ ।൨൦൩.൦൦൬ ആമകുമ്ഭേ മഹാദീപ്തേ ബ്രഹ്മഹാ ഭൂമിഹാരകഃ ॥൨൦൩.൦൦൬ മഹാപ്രലയകം യാവദ്രൌരവേ പീഡ്യതേ ശനൈഃ ।൨൦൩.൦൦൭ സ്ത്രീബാലവൃദ്ധഹന്താ തു യാവദിന്ദ്രാശ്ചതുര്ദശ ॥൨൦൩.൦൦൭ മഹാരൌരവകേ രൌദ്രേ ഗൃഹക്ഷേത്രാദിദീപകഃ ।൨൦൩.൦൦൮ ദഹ്യതേ കല്പമേകം സ ചൌരസ്താമിസ്രകേ പതേത് ॥൨൦൩.൦൦൮ നൈകകല്പന്തു ശൂലാദ്യൈര്ഭിദ്യതേ യമകിങ്കരൈഃ ।൨൦൩.൦൦൯ മഹാതാമിസ്രകേ സര്പജലൌകാദ്യൈശ്ച പീഡ്യതേ ॥൨൦൩.൦൦൯ യാവദ്ഭൂമിര്മാതൃഹാദ്യാ അസിപത്രവനേഽസിഭിഃ(൧) ।൨൦൩.൦൧൦ നൈകകല്പന്തു നരകേ കരമ്ഭവാലുകാസു ച ॥൨൦൩.൦൧൦ യേന ദഗ്ധോ ജനസ്തത്ര ദഹ്യതേ വാലുകാദിഭിഃ ।൨൦൩.൦൧൧ കാകോലേ കൃമിവിഷ്ഠാശീ ഏകാകീ മിഷ്ടഭോജനഃ ॥൨൦൩.൦൧൧ കുട്ടലേ മൂത്രരക്താശീ പഞ്ചയജ്ഞക്രിയോജ്ഝിതഃ ।൨൦൩.൦൧൨ സുദുര്ഗന്ധേ രക്തഭോജീ ഭവേച്ചാഭക്ഷ്യഭക്ഷ്യകഃ ॥൨൦൩.൦൧൨ തൈലപാകേ തു തിലവത്പീഡ്യതേ പരപീഡകഃ ।൨൦൩.൦൧൩ തൈലപാകേ തു പച്യേത ശരണാഗതഘാതകഃ ॥൨൦൩.൦൧൩ നിരുച്ഛാസേ ദാനനാശീ രസവിക്രയകോഽധ്വരേ ।൨൦൩.൦൧൪ നാമ്നാ വജ്രകവാടേന മഹാപാതേ തദാനൃതീ ॥൨൦൩.൦൧൪ മഹാജ്വാലേ പാപബുദ്ധിഃ ക്രകചേഽഗമ്യഗാമിനഃ ।൨൦൩.൦൧൫ സങ്കരീ ഗുഡപാകേ ച(൨) പ്രതുദേത്പരമര്മനുത് ॥൨൦൩.൦൧൫ ടിപ്പണീ ൧ അസിപത്രവനേഽഗ്നിഭിരിതി ങ.. ൨ ഗുരുപാകേ ചേതി ഖ.. , ജ.. ച ക്ഷാരഹ്രദേ(൧) പ്രാണിഹന്താ ക്ഷുരധാരേ ച ഭൂമിഹൃത് ।൨൦൩.൦൧൬ അമ്ബരീഷേ ഗോസ്വര്ണഹൃദ്ദ്രുമച്ഛിദ്വജ്രശസ്ത്രകേ ॥൨൦൩.൦൧൬ മധുഹര്താ പരീതാപേ കാലസൂത്രേ പരാര്ഥഹൃത് ।൨൦൩.൦൧൭ കശ്മലേഽത്യന്തമാംസാശീ ഉഗ്രഗന്ധേ ഹ്യപിണ്ഡദഃ ॥൨൦൩.൦൧൭ ദുര്ധരേ തു കാചഭക്ഷീ വന്ദിഗ്രാഹരതാശ്ച യേ ।൨൦൩.൦൧൮ മഞ്ജുഷേ നരകേ ലോഹേഽപ്രതിഷ്ഠേ ശ്രുതിനിന്ദകഃ ॥൨൦൩.൦൧൮ പൂതിവക്ത്രേ കൂടസാക്ഷീ പരിലുണ്ഠേ ധനാപഹാ ।൨൦൩.൦൧൯ ബാലസ്ത്രീവൃദ്ധഘാതീ ച കരാലേ ബ്രാഹ്മണാര്തികൃത് ॥൨൦൩.൦൧൯ വിലേപേ മദ്യപോ വിപ്രോ മഹാതാമ്രേ തു മേദിനഃ(൨)

വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കാൻ പുഷ്പം മുതലായവ ഉപയോഗിച്ചാൽ നരകത്തിൽ പോകേണ്ടതില്ല. ആയുസ്സിന്റെ അവസാനം, ആഗ്രഹമില്ലെങ്കിലും ജീവൻ വിടാൻ മനുഷ്യൻ നിർബന്ധിതനാകും. വെള്ളം, അഗ്‌നി, വിഷം, ആയുധം, വിശപ്പ്, രോഗം, മലയിൽ നിന്ന് വീഴൽ എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ ജീവൻ വിടേണ്ടി വരും. പിന്നെ മറ്റൊരു ശരീരം സ്വീകരിച്ച്, സ്വന്തം കർമ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കും; പാപം ചെയ്താൽ ദുഃഖം, ധർമ്മം ചെയ്താൽ സുഖം. യമദൂതന്മാർ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് യമന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുപോകും. തെറ്റായ വഴിയിൽ, തെക്കുവശത്തുള്ള വാതിലിലൂടെ, പുണ്യവാൻ പടിഞ്ഞാറ് മുതലായ ദിശകളിൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെടും. യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം യമദൂതന്മാർ പാപികളെ നരകത്തിൽ തള്ളും. എന്നാൽ പുണ്യവാൻ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും. പശു കൊല്ലുന്നവൻ മഹാവീചി എന്ന നരകത്തിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ പീഡന അനുഭവിക്കും. ബ്രഹ്മഹത്യ, ഭൂമി അപഹരണം എന്നിവ ആമകുംബം എന്ന വലിയ തീയിൽ പീഡന അനുഭവിക്കും. മഹാപ്രളയകാലം വരെയും രൗരവനരകത്തിൽ പീഡന അനുഭവിക്കും. സ്ത്രീ, കുഞ്ഞ്, വയോധികൻ എന്നിവരെ കൊല്ലുന്നവൻ, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ വരെയും മഹാരൗരവനരകത്തിൽ പീഡന അനുഭവിക്കും. വീടും വയലും കവർന്നവൻ രൗദ്രനരകത്തിൽ ദീർഘകാലം ദഹിക്കപ്പെടും; കള്ളൻ താമിസ്രനരകത്തിൽ വീഴും. അനേകം കാലങ്ങൾ ശൂലാദി ഉപകരണങ്ങൾകൊണ്ട് യമദൂതന്മാർ ചീറിക്കൊണ്ടിരിക്കും. മഹാതാമിസ്രനരകത്തിൽ പാമ്പ്, ജലൗക്ക, മുതലായവകൊണ്ട് പീഡന അനുഭവിക്കും. ഭൂമി, മാതാവ് മുതലായവരെ കൊല്ലുന്നവൻ അസിപത്രവനത്തിൽ വാളുകൾകൊണ്ട് പീഡന അനുഭവിക്കും. അനേകം കാലങ്ങൾ കരമ്പ്, മണൽ മുതലായവയിൽ ദഹിക്കപ്പെടും. ആരെ ദഹിപ്പിച്ചുവോ, അവൻ അവിടെ മണലിൽ ദഹിക്കപ്പെടും. കാക്കോളനരകത്തിൽ കീടം, മല മുതലായവ കഴിക്കേണ്ടി വരും; ഇഷ്ടഭോജനം ഇല്ലാതെ ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിയണം. കുടലനരകത്തിൽ മൂത്രം, രക്തം മുതലായവ കഴിക്കേണ്ടി വരും; അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ അങ്ങനെ അനുഭവിക്കും. ദുർഗന്ധമുള്ള സ്ഥലത്ത് രക്തം കഴിക്കേണ്ടി വരും; അഹിതഭക്ഷണം ചെയ്യേണ്ടി വരും. തൈലം പാകം ചെയ്യുന്നനരകത്തിൽ, മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിച്ചവൻ തൈലത്തിൽ പാകപ്പെടും. അഭയം തേടിയവനെ കൊല്ലുന്നവൻ തൈലം പാകത്തിൽ പാകപ്പെടും. ദാനം നശിപ്പിച്ചവനും, രസങ്ങൾ വിൽക്കുന്നവനും, യാഗം വഞ്ചിക്കുന്നവനും ശ്വാസം ഇല്ലാതെ പീഡന അനുഭവിക്കും. വജ്രകവാടനരകത്തിൽ വലിയ അകറ്റത്തിൽ കള്ളം പറയുന്നവൻ പെടും. മഹാജ്വാലനരകത്തിൽ പാപബുദ്ധിയുള്ളവൻ, ക്രകചം, അഗമ്യയോനിയിൽ പോകുന്നവൻ, ഗുരുപാകത്തിൽ അത്യന്തം പീഡന അനുഭവിക്കും. ക്ഷാരഹ്രദത്തിൽ ജീവികളെ കൊല്ലുന്നവനും, ക്ഷുരധാരയിൽ ഭൂമി അപഹരിക്കുന്നവനും, അംബരീഷനരകത്തിൽ പശു, സ്വർണം, മരങ്ങൾ കവർന്നവനും, വജ്രശസ്ത്രനരകത്തിൽ മധു കവർന്നവനും, പരരൂപം കവർന്നവനും കഠിനമായ പീഡന അനുഭവിക്കും. കശ്മലനരകത്തിൽ മാംസം മാത്രം കഴിക്കുന്നവനും, ദുർഗന്ധമുള്ള സ്ഥലത്ത് അപ്പിണ്ടം കഴിക്കുന്നവനും, ദുർധരനരകത്തിൽ കാച്ച് കഴിക്കുന്നവനും, മോഷണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും, മഞ്ജുഷനരകത്തിൽ ഇരുമ്പിൽ പാടില്ലാത്തവരും, വേദനിന്ദകനും, പൂട്ടിവക്ത്രനരകത്തിൽ കള്ളസാക്ഷിയും, ധനം കവർന്നവനും, ബാല, സ്ത്രീ, വയോധികൻ എന്നിവരെ കൊല്ലുന്നവനും, കരാളനരകത്തിൽ ബ്രാഹ്മണരെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനും, വിലാപനരകത്തിൽ മദ്യപാനി ബ്രാഹ്മണനും, മഹാതാമ്രനരകത്തിൽ ഭൂമിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവനും പീഡന അനുഭവിക്കും.