അഗ്നിപുരാണമ്

ജരാസന്ധസ്യ തേ പുത്രയൌ ജരാസന്ധസ്തദീരിതഃ। ചക്രേസ മഥുരാരോധം യാദവൈര്യുയുധേ ച കംസഗേ

അവർ ഇരുവരും ജരാസന്ധന്റെ മക്കളായിരുന്നു. ജരാസന്ധൻ അറിഞ്ഞ് മഥുരയെ വളഞ്ഞു, കംസനുവേണ്ടി യാദവന്മാരോട് യുദ്ധം ചെയ്തു.

രാമകൃഷ്ണൌ ച മഥുരാം ത്യക്ത്വാ ഗോമന്തമാഗതൌ। ജരാസന്ധം വിജിത്യാജൌ പൌണ്ഡ്രകം വാസുദേവകമ്

രാമനും കൃഷ്ണനും മഥുര വിട്ട് ഗോമന്തത്തിലേക്ക് പോയി. യുദ്ധത്തിൽ ജരാസന്ധനെ ജയിച്ച്, പൗണ്ട്രക വസുദേവനെയും കീഴടക്കി.

പുരീം ച ദ്വാരകാം കൃത്വാ ന്യവസദ് യാദവൈര്വൃതഃ। ഭൌമം തു നാകം ഹത്വാ തേനാനീതാശ്ച കന്യകാഃ

ദ്വാരക നഗരം സ്ഥാപിച്ച് യാദവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ താമസിച്ചു. ഭൗമാസുരനെ കൊല്ലുകയും അവിടെ നിന്നുള്ള കന്യകമാരെ കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.

ദേവഗന്ധര്വയക്ഷാണാം താ ഉവാഹ ജനാര്ദ്ദനഃ। ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്ത്രാണി രുക്മിണ്യാദ്യാസ്തഥാഷ്ട ച

ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും ആ കന്യകമാരെ ജനാർദ്ദനൻ വിവാഹം ചെയ്തു. രുക്മിണി മുതലായ പതിനാറായിരം ഭാര്യമാരും, എട്ടു പേരും ഉണ്ടായിരുന്നു.

സത്യഭാമാസമായുക്തോ ഗരുഡേ നരകാര്ദനഃ। മണിശൈലം സന്ത്യശ്ച ഇന്ദ്രം ജിത്വാ ഹരിര്ദിവി

സത്യഭാമയോടൊപ്പം നരകാസുരനെ സംഹരിച്ച ഹരി, ഗരുഡപ്പുറത്ത് മണിപർവതത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ ഇന്ദ്രനെ ജയിച്ച് സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് മാണിക്യം നേടി.

പാരിജാതം സമാനീയ സത്യഭാമാഗൃഹേഽകരോത്। സാന്ദീപനേശ്ച ശശ്ത്രാസ്ത്രം ജ്ഞാത്വാ, തദ്ബാലകം ദദൌ

പാരിജാതം കൊണ്ടുവന്ന് സത്യഭാമയുടെ വീട്ടിൽ വെച്ചു; സാന്ദീപനിയിൽ നിന്ന് ആയുധവിദ്യ പഠിച്ച ശേഷം, അവൻ തന്റെ മകനെ തിരികെ നൽകി.

ജിത്വാ പഞ്ചജനം ദൈത്യം യമേന ച സുപൂജിതഃ। അവധീത് കാലയവനം മുചുകുന്ദേന പൂജിതഃ

പഞ്ചജനൻ എന്ന അസുരനെ ജയിച്ച്, യമൻ അവനെ വലിയ ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു; കാലയവനനെ കൊന്ന്, മുചുകുന്ദൻ അവനെ ആദരിച്ചു.

വസുദേവം ദേവകീഞ്ച ഭക്തവിപ്രാംശ്ച സോര്ച്ചയത്। രേവത്യാം ബലഭദ്രാച്ച യജ്ഞാതേ നിശഠോന്മുകൌ

വസുദേവനും ദേവകിയും ഭക്തിപൂർവ്വം ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആദരിച്ചു; രേവതിയോടൊപ്പം ബലഭദ്രനും യജ്ഞം നടത്തി യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി.

കൃഷ്ണാത് ശാമ്ബോ ജാമ്ബവത്യാമന്യാസ്വന്യേഽഭവന് സുതാഃ । പ്രദ്യുമ്നോഽഭൂച്ച രുക്മിണ്യാം ഷഷ്ഠേഽഹ്നി സ ഹൃതോ ബലാത്

കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് ജാംബവതിയിൽ ശാംബൻ ജനിച്ചു, മറ്റു ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് മറ്റു മക്കളും ജനിച്ചു; രുക്മിണിയിൽ നിന്ന് പ്രദ്യുമ്നൻ ജനിച്ചു, ആറാം ദിവസം അവനെ ബലാൽ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോയി.

ശമ്ബരേണാമ്ബുധൌ ക്ഷിപ്തോമത്സ്യോജഗ്രാഹ ധീവരഃ। തം മത്സ്യം ശമ്ബരായാദാന്മായാവത്യൈച ശമ്ബരഃ

ശംബരൻ അവനെ കടലിൽ എറിയുമ്പോൾ, ഒരു മീനവൻ ഒരു മീനായി പിടിച്ചു; ആ മീനയെ ശംബരന്റെ അടുക്കളയിൽ കൊണ്ടുപോയി, മായാവതിയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

മായാവതീ മത്സ്യമധ്യേ ദൃഷ്ട്വാ സ്വം പതിമാദരാത്। പപോഷ സാ തം ചോവാച രതിസ്തേഽഹം പതിര്മമ

മീനിന്റെ ഉള്ളിൽ തന്റെ ഭർത്താവിനെ കണ്ട മായാവതി സ്നേഹത്തോടെ അവനെ പോഷിച്ചു, അവളവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ രതി, നീ എന്റെ ഭർത്താവ്.'

കാമസ്ത്വം ശമ്ഭുനാനങ്ഗഃ കൃതോഹം ശമ്ബരേണ ച। ഹൃതാ ന തസ്യ പത്നീ ത്വം മായാജ്ഞഃ ശമ്ബരം ജഹി

'നീ കാമൻ, ശിവൻ നിന്നെ ശരീരമില്ലാത്തവനാക്കി; ഞാൻ ശംബരൻ കൊണ്ടുപോയവളാണ്, ഞാൻ അവന്റെ ഭാര്യയല്ല. നീ മായാവിദ്യ അറിയുന്നവൻ, ശംബരനെ കൊല്ലണം.'

തച്ഛ്രുത്വാ ശമ്ബരം ഹത്വാ പ്രദ്യുമ്നഃ സഹ ഭാര്യയാ। മാ യാവത്യാ യയൌ കൃഷ്ണം കൃഷ്ണോ ഹൃഷ്ടോഽഥ രുക്മിണീ

ഇത് കേട്ട പ്രദ്യുമ്നൻ ശംബരനെ കൊല്ലുകയും, ഭാര്യയായ മായാവതിയോടൊപ്പം കൃഷ്ണന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്തു; കൃഷ്ണനും രുക്മിണിയും സന്തോഷിച്ചു.

പ്രദ്യുമ്നാദനിരുദ്വോഭൂദുഷാപതിരുദാരധീഃ। ബാണോ ബലിസുതസ്തസ്യ സുതോഷാ ശോണിതം പുരമ്

പ്രദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന് അനിരുദ്ധൻ ജനിച്ചു, ഉഷയുടെ ഭർത്താവായി, ഉത്തമബുദ്ധിയോടെ; ബാണൻ, ബലിയുടെ മകൻ, ഉഷ എന്ന മകളെ ശോണിതപുരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കി.

തപസാ ശിവപുത്രോഽഭൂദ് മായൂരധ്വജപാതിതഃ। യുദ്ധം പ്രാപ്സ്യസി ബാണ ത്വം ബാണം തുഷ്ടഃ ശിവോഭ്യധാത്

തപസ്സിലൂടെ അവൻ ശിവന്റെ മകനായി, മയിലിന്റെ പതാകയുമായി; ശിവൻ സന്തോഷിച്ച് ബാണനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് യുദ്ധം ലഭിക്കും.'

ശിവേന ക്രീഡതീം ഗൌരീം ദൃഷ്ട്വോഷാ സസ്പൃഹാ പതൌ। താമാഹ ഗൌരീ ഭര്ത്താ തേ നിശി സുപ്തേതി ദര്ശനാത്

ശിവനോടൊപ്പം ഗൗരിയെ കളിക്കുന്നതും കണ്ട ഉഷ ഭർത്താവിനായി ആഗ്രഹിച്ചു; ഗൗരി അവളോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭർത്താവ് രാത്രിയിൽ സ്വപ്നത്തിൽ വരും.'

വൈശാഖമാസദ്വാദശ്യാം പുംസോ ഭര്ത്താ ഭവിഷ്യതി। ഗൌര്യ്യുക്ത ഹര്ഷിതാ ചോഷാ ഗൃഹേ സുപ്താ ദദര്ശ തമ്

വൈശാഖമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, ഒരു പുരുഷൻ നിന്റെ ഭർത്താവാകും; ഗൗരിയുടെ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട ഉഷ വീട്ടിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവനെ കണ്ടു.

ആത്മനാ സങ്ഗതം ജ്ഞാത്വാ തത്സഖ്യാ ചിത്രലേഖയാ। ലിഖിതാദ്വൈ ചിത്രപടാദനിസ്ദ്ധം സമാനയത്

തനിക്കവനുമായി ഐക്യം സംഭവിച്ചതെന്നു മനസ്സിലാക്കി, സുഹൃത്ത് ചിത്രലേഖാ ചിത്രപടത്തിൽ അവന്റെ രൂപം വരച്ച് അനിരുദ്ധനെ തടസ്സമില്ലാതെ കൊണ്ടുവന്നു.

കൃഷ്ണണൌത്രം ദ്വാരകാതോ ദുഹിതാ ബാണമന്ത്രിണഃ। കുമ്ഭാണ്ഡസ്യാനിരുദ്ധോഗാദ്രരാമ ഹ്യുഷയാ സഹ

കൃഷ്ണന്റെ മകനായ അനിരുദ്ധൻ ദ്വാരകയിൽ നിന്ന് ബാണന്റെ മന്ത്രിയുടെ മകളായ ഉഷയോടൊപ്പം പോയി.

ബാണധ്വജസ്യ സമ്പാതൈ രക്ഷിഭിഃ സ നിവേദിതഃ। അനിരുദ്ധസ്യ ബാണേന യുദ്ധമാസീത്സുദാരുണമ്

ബാണന്റെ രക്ഷകർ അവരെ കണ്ടു, അതു ബാണനോട് അറിയിച്ചു; അനിരുദ്ധനും ബാണനും തമ്മിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം നടന്നു.

ശ്രുത്വാ തു നാരദാത് കൃഷ്ണഃ പ്രദ്യുമ്നബലഭദ്രവാന്। ഗരുഡസ്ഥോഥ ജിത്വാഗ്നീഞ്ജ്വരം മാഹേശ്വരന്തഥാ

നാരദനിൽ നിന്ന് കേട്ട കൃഷ്ണൻ, പ്രദ്യുമ്നനും ബലഭദ്രനും കൂടെ, ഗരുഡനിൽ കയറി, അഗ്നിയും മഹേശ്വരന്റെ ജ്വരവും ജയിച്ചു.

ഹരിശങ്കരയോര്യുദ്ധം ബഭൂവാഥ ശരാശരി। നന്ദിവിനായകസ്കന്ദമുഖാസ്താക്ഷര്യാദിഭിര്ജിതാഃ

ഹരിയും ശങ്കരനും തമ്മിൽ അമ്പുകൾ പെയ്യുന്ന യുദ്ധം നടന്നു; നന്ദി, വിനായകൻ, സ്കന്ദൻ എന്നിവരും കൃഷ്ണന്റെ കൂട്ടുകാരാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടു.

ജൃമ്ഭിതേ ശങ്കരേ നഷ്ടേ ജൃമ്ഭണാസ്ത്രേണ വിഷ്ണുനാ। ഛിന്നം സഹസ്ത്രം ബാഹൂനാം രുദ്രേണാഭയമര്ഥിതമ്

ശങ്കരൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ജൃംഭണാസ്ത്രം കൊണ്ടു കീഴടക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആയിരം കൈകൾ വെട്ടി വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു; രക്ഷ തേടി രുദ്രൻ സമാധാനം നേടി.

വിഷ്ണുനാ ജീവിതോ ബാണോ ദ്വിബാഹുഃ പ്രാബ്രവീച്ഛിവമ്। ത്വയാ യദഭയം ദത്തം ബാണസ്യാസ്യ മയാ ച തത്

വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ ബാണന് ജീവൻ ലഭിച്ചു. ഇരുകൈകളുള്ളവൻ ശിവനോടു പറഞ്ഞു: 'നീയും ഞാനും ഈ ബാണന് ഭയരഹിതത്വം നൽകിയതാണല്ലോ, അതു ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു.'

ആവയോര്നാസ്തി ഭേദോ വൈ ഭേദീ നരകമാപ്നുയാത്। ശിവാദ്യൈഃ പൂജിതോ വിഷ്ണുഃ സോനിരുദ്ധ ഉഷാദിയുക്

ഞങ്ങള്ക്കിടയിൽ യാതൊരു ഭേദവും ഇല്ല; ഭേദം കാണിക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ പോകും. ശിവനും മറ്റുള്ളവരും ആരാധിക്കുന്ന വിഷ്ണു അനിരുദ്ധനും ഉഷയുമായി കൂടെയുണ്ട്.

ദ്വാരകാന്തു ഗതോ രേമേ ഉഗ്രസേനാദിയാദവൈഃ। അനിരുദ്ധാത്മജോ വജ്രോ മാര്കണ്ഡേയാത്തു സര്വവിത്

അവൻ ദ്വാരകയിലേക്കു പോയി ഉഗ്രസേനനും യാദവന്മാരുമായി സന്തോഷിച്ചു. അനിരുദ്ധന്റെ മകൻ വജ്രൻ മാർകണ്ടേയൻ്റെ വംശത്തിൽ നിന്നുള്ളവനായി എല്ലാം അറിയുന്നവനായിരുന്നു.

ബലഭദ്രഃ പ്രലമ്ബഘ്നോ യമുനാകര്ഷണോഽഭവത്। ദ്വിവിദസ്യ കപേര്ഭേത്താ കൌരവോന്മാദനാശനഃ

ബലഭദ്രൻ പ്രലമ്പനെ സംഹരിച്ചു, യമുനയെ വലിച്ചു കൊണ്ടു പോയി; ദ്വിവിദ എന്ന കുരങ്ങിനെ തകർത്തു, കൗരവരുടെ ഉന്മാദം അവസാനിപ്പിച്ചു.

ഹരീ രേമേനേകമൂര്ത്തീ രുക്മിണ്യാദിഭിരീശ്വരഃ। പുത്രാനുത്പാദയാമാസ ത്വസംഖ്യാതാന് സ യാദവാന്

ഹരിയെന്ന ഈശ്വരൻ ഒരേ രൂപത്തിൽ രുക്മിണിയുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും കൂടെ സന്തോഷിച്ചു; അവൻ യാദവരിൽ അനവധി പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

അഗ്നിരുവാച ഭാരതം സമ്പ്രവക്ഷയാമി കൃഷ്ണമാഹാത്മ്യലക്ഷണമ്। ഭൂഭാരമഹരദ്വിഷ്ണുനിമിത്തീകൃത്യ പാണ്ഡവാന്

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭാരതകഥയും കൃഷ്ണന്റെ മഹത്വവും വിവരിച്ച് പറയാം. വിഷ്ണു പാണ്ഡവരെ ഉപാധിയായി എടുത്തു ഭൂഭാരം നീക്കി.