അഗ്നിപുരാണമ്

സദാശിവപദവ്യാപി മണ്ഡപം ധാമ ശാങ്കരം। പതാകാശക്തിസംയുക്തം തത്ത്വദൃഷ്ട്യാവലോകയേത്

സദാശിവന്റെ സ്ഥലം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശങ്കരന്റെ ആലയം, പതാകകളും ശക്തികളും ചേർന്നിരിക്കുന്ന മണ്ടപം, തത്ത്വദൃഷ്ടിയോടെ കാണണം.

ദിവ്യാന്തരിക്ഷഭൂമിഷ്ഠവിഘ്നാനുത്സാര്യ്യ പൂര്വവത്। പ്രവിശേത് പശ്ചിമദ്വാരാ ശേഷദ്വാരാണി ദര്ശയേത്

ദൈവികം, അന്തരീക്ഷം, ഭൂമി എന്നിവിടങ്ങളിലെ തടസ്സങ്ങൾ മുമ്പുപോലെ നീക്കി, പടിഞ്ഞാറ് കവാടം വഴി പ്രവേശിച്ച് ശേഷിക്കുന്ന കവാടങ്ങൾ കാണിക്കണം.

പ്രദക്ഷിണക്രമാദ്‌ഗത്വാ നിവിഷ്ടോ വേദിദക്ഷിണേ। ഉത്തരാഭിമുഖഃ കുര്യ്യാദ് ഭൂതശുദ്ധിം യഥാ പുരാ

പ്രദക്ഷിണമായി നടന്ന്, വേദിയുടെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഇരുന്നു, വടക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, മുമ്പുപോലെ ഭൂതശുദ്ധി നടത്തണം.

അന്തര്യ്യാഗം വിശേഷാര്ഘ്യം മന്ത്രദ്രവ്യാദിശോധനം। കുര്വ്വീംത ആത്മനഃ പൂജാം പഞ്ചഗവ്യാദി പൂര്വവത്

അന്തര്യാഗം, പ്രത്യേക അർഘ്യം, മന്ത്രങ്ങളും ദ്രവ്യങ്ങളും ശുദ്ധീകരിക്കൽ, പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്വയം ആരാധനയും മുമ്പുപോലെ നടത്തണം.

സാധാരങ്കലസന്തസ്മിന് വിന്യസേത്തദനന്തരം। വിശേഷാച്ഛിചവതത്ത്വായ തത്ത്വത്രയമനുക്രമാത്

സാധാരണ ഇരിപ്പിടത്തിൽ, അതിന് ശേഷം, പ്രത്യേകമായി ശിവതത്ത്വത്തിനായി മൂന്നു തത്ത്വങ്ങളെ യഥാക്രമം സ്ഥാപിക്കണം.

ലലാടസ്കന്ധപാദാന്തം ശിവവിദ്യാത്മകം പരം। രുദ്രനാരായണബ്രഹ്മദൈവതം നിജസഞ്ചരൈഃ

ലലാടം, ഭുജം, കാലിന്റെ അറ്റം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന്, ശിവവിദ്യയുടെ പരമാത്മാവായ രുദ്രൻ, നാരായണൻ, ബ്രഹ്മാവെന്നിങ്ങനെ ദേവതകളെ അവരുടെ ചലനങ്ങളോടെ സ്ഥാപിക്കണം.

ഓം ഹം ഹാം । മൂര്ത്തീസ്തദീശ്വരംസ്തത്ര പൂര്വവദ്വിനിവേശയേത്। തദ്വ്യാപകം ശിവം സാങ്ഗം ശിവഹസ്തഞ്ച മൂര്ദ്ധനി

“ഓം ഹം ഹാം” എന്ന മന്ത്രത്തോടെ, അവിടത്തെ രൂപവും അതിന്റെ ഈശ്വരനെയും മുമ്പുപോലെ സ്ഥാപിക്കണം; എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ശിവനും അവന്റെ അവയവങ്ങളും, ശിവഹസ്തം തലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ബ്രഹ്മരന്ധ്രപ്രവിഷ്ടേന തേജസാ ബാഹ്യസാന്തരം । തമഃ പടലമാധൂയ പ്രദ്യോതിതദിഗന്തരം

ബ്രഹ്മരന്ധ്രത്തിലൂടെ കടക്കുന്ന പ്രകാശം കൊണ്ട്, അകത്തും പുറത്തും ഇരുണ്ട മറയൊക്കെ നീക്കി, എല്ലാ ദിശകളും പ്രകാശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

ആത്മാനം മൂര്ത്തിപൈഃ സാര്ദ്വം സ്രഗ്വസ്ത്രകുസുമാദിഭിഃ । ഭൂഷയിത്വാ ശിവോസ്മീതി ധ്യാത്വാ ബോധാസിമുദ്ധിരേത്

സ്വയം രൂപങ്ങളോടൊപ്പം, മാല, വസ്ത്രം, പൂക്കൾ മുതലായവ ധരിച്ച്, 'ഞാൻ ശിവൻ' എന്ന് ധ്യാനിച്ച്, ജ്ഞാനത്തിന്റെ വാൾ ഉയർത്തി എഴുന്നേൽക്കണം.

ചതുഷ്പദാന്തസംസ്കാരൈഃ സംസ്കുര്യ്യാന്മശമണ്ഡപം। വിക്ഷിപ്യ വികിരാദീനി കുശകൂര്ചോപസംഹരേത്

നാലു കോണുകളിലും ശുദ്ധികർമ്മങ്ങൾ നടത്തി, മണ്ടപം ശുദ്ധീകരിച്ച്, കുശത്തിരി മുതലായവ ചിതറി വീണ്ടും കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരണം.

ആസനീകൃത്യ വര്ദ്ധന്യാം വാസ്ത്വാദീന് പൂര്വവദ്യജേത്। ശിവകുമ്ഭാസ്ത്രവര്ദ്ധന്യൌ പൂജയേച്ച സ്ഥിരാസനേ

വളർച്ചയുള്ള സ്ഥലത്ത് ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി, വാസ്തു മുതലായവയെ മുമ്പുപോലെ ആരാധിക്കണം; ശിവകുമ്പവും വളർച്ചക്കുമ്പവും സ്ഥിരമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ പൂജിക്കണം.

സ്വദിക്ഷു കലശാരൂഢാംല്ലോകപാലാനനുക്രമാത്। സഹസ്ത്രനയനം ശക്രം വജ്രപാണിം വിഭാവയേത്

ദിക്കുകളിൽ ഓരോ കുംഭത്തിന്മേൽ ലോകപാലന്മാരെ പ്രത്യക്ഷീകരിക്കണം. ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള ഇന്ദ്രൻ, വജ്രം കൈയിൽ പിടിച്ച് അവിടെയുണ്ട് എന്ന് മനസ്സിൽ ചിന്തിക്കണം.

ഐരാവതഗജാരൂഢം സ്വര്ണവണ കിരീടിനം। സഹസ്രനയനം ശക്രം വജ്രപാണിം വിഭാവയേത്

ഐരാവതം എന്ന ആനയിൽ ഇരിക്കുന്നതും പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള കിരീടം ധരിച്ചതുമായ, ആയിരം കണ്ണുകളുള്ള ഇന്ദ്രൻ, വജ്രം കൈയിൽ പിടിച്ച് ഉള്ള 모습을 മനസ്സിൽ ആലോചിക്കണം.

സപ്താര്ച്ചിഷം ച വിഭ്രാണമക്ഷമാലാം കമണ്ഡലും। ജ്വാലാമാലാകുലം രക്തം ശക്തിഹസ്തമജാസനം

ഏഴു ജ്വാലകൾ ഉള്ളതും, അക്ഷമാലയും കമണ്ഡലും കൈയിൽ പിടിച്ചതുമായ, ജ്വാലാമാലയിൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള, ശൂലം കൈയിൽ പിടിച്ചും, ആടിന്റെ മേൽ ഇരിക്കുന്ന അഗ്നിയെ മനസ്സിൽ കാണണം.

മഹിഷസ്ഥം ദണ്ഡഹസ്തം യമം കാലാനലം സ്മരേത്। രക്തനേത്രം ഖരാരൂഢം ഖഡ്ഗഹസ്തഞ്ച നൈര്ഋൃതം

മഹിഷത്തിന്റെ മേൽ ഇരിക്കുന്നതും ദണ്ഡം കൈയിൽ പിടിച്ചതുമായ, കാലാഗ്നിപോലെയുള്ള യമനെ ഓർക്കണം. ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള, കഴുതയുടെ മേൽ ഇരിക്കുന്നതും വാൾ കൈയിൽ പിടിച്ചതുമായ നൈൃത്തിയെയും ഓർക്കണം.

വരുണം മകരേ ശ്വേതം നാഗപാശധരം സ്മരേത്। വായും ച ഹരിണേ നീലം കുവേരം മേഘസംസ്ഥിതം

വെള്ള നിറമുള്ള, മകരത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതും പാമ്പുപാശം കൈയിൽ പിടിച്ചതുമായ വരുണനെ ഓർക്കണം. നീലനിറമുള്ള, മാൻമേൽ ഇരിക്കുന്ന വായുവിനെയും, മേഘത്തിന്മേൽ ഇരിക്കുന്ന കുബേരനെയും ഓർക്കണം.

ത്രിശൂലിനം വൃഷേ ചേശം കൂര്മ്മേനന്തന്തു ചക്രിണം। ബ്രഹ്മാണം ഹംസഗം ധ്യായേച്ചതുര്വക്ത്രം ചതുര്ഭുജം

ശൂലം കൈയിൽ പിടിച്ചും കാളയുടെ മേൽ ഇരിക്കുന്നതുമായ ശിവനെ, ചക്രം കൈയിൽ പിടിച്ചും ആമയും അനന്തനും മേൽ ഇരിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെയും, നാലു മുഖവും നാലു കൈകളും ഉള്ള, ഹംസത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെയും ധ്യാനിക്കണം.

സ്തമ്ബമൂലേഷു കുമ്ഭേഷു വേദ്യാം ധര്മാദികാന് യജേത്। ദിക്ഷു കുമ്ഭേഷ്വനന്താദീന് പൂജയന്ത്യപി കേചന

കൊളങ്ങളിൽ അടിയിലും കുംഭങ്ങളിലും വേദിയിലും ധർമ്മാദികളെ ആരാധിക്കണം. ദിക്കുകളിൽ ചിലർ കുംഭങ്ങളിൽ അനന്താദികളെയും ആരാധിക്കുന്നു.

ശിവാജ്ഞാം ശ്രാവയേത് കുമ്ഭം ഭ്രാമയേദാത്മപൃഷ്ഠഗം । പൂര്വവത് സ്ഥാപയേദാദൌ കുമ്ഭം തദനു വര്ദ്ധനീം

ശിവന്റെ ആജ്ഞ പ്രഖ്യാപിച്ച്, കുംഭം സ്വന്തം പിൻഭാഗം ചുറ്റി കറക്കി, മുമ്പുപോലെ ആദ്യം കുംഭവും പിന്നെ വർദ്ധനിനി പാത്രവും സ്ഥാപിക്കണം.

ശിവം സ്ഥിരാസനം കുമ്ഭേ ശസ്ത്രാര്ഥംഞ്ച ധ്രുവാസനം। പൂജയിത്വാ യഥാപൂര്വം സ്പൃശേദുദ്ഭവമുദ്രയാ

കുംഭത്തിൽ ശിവനെ സ്ഥിരമായ ആസനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ആയുധത്തിനും സ്ഥിരമായ സ്ഥാനം ഒരുക്കണം. മുമ്പുപോലെ ആരാധിച്ച്, ഉദ്ഭവമുദ്ര ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ സ്പർശിക്കണം.

നിജയാഗം ജഗന്നാഥ രക്ഷ ഭക്താനുകമ്പയാ। ഏഭിഃ സംശ്രാവ്യ രക്ഷാര്ഥം കുമ്ഭേ ഖഡ്ഗം നിവേശയേത്

ലോകനാഥനായ ഭഗവാനേ, ഭക്തന്മാരോടുള്ള കരുണകൊണ്ട് എന്റെ യാഗം കാത്തരുളേണം. ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് സംരക്ഷണത്തിനായി കുംഭത്തിൽ വാൾ വെക്കണം.

ദീക്ഷാസ്ഥാപനയോഃ കുമ്ഭേ സ്ഥണ്ഡിലേ മണ്ഡലേഽഥവാ। മണ്ഡലേഭ്യര്ച്യ ദേവേശം വ്രജേദ്വൈ കുണ്ഡസന്നിധൌ

ദീക്ഷയുടെയും സ്ഥാപനത്തിന്റെയും സമയത്ത്, കുംഭത്തിൽ, നിലത്തോ മണ്ഡലത്തിലോ, മണ്ഡലത്തിൽ ദേവേശ്വരനെ ആരാധിച്ച്, തുടർന്ന് കുണ്ഡത്തിനരികിലേക്ക് പോകണം.

കുണ്ഡനാഭിം പുരസ്കൃത്യ നിവിഷ്ടാ മൂര്ത്തിദാരിണഃ। ഗുരോരാദേശതഃ കുര്യുര്ന്നിജകുണ്ഡേഷു സംസ്കൃതിം

കുണ്ഡത്തിന്റെ നാഭി മുന്നിൽ വെച്ച്, പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിച്ച്, ഗുരുവിന്റെ കല്പനപ്രകാരം ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കുണ്ഡങ്ങളിൽ കര്‍മ്മങ്ങൾ നടത്തണം.

ജപേയുര്ജാപിനഃ സങ്‌ഖ്യം മന്ത്രമന്യേ തു സംഹിതാം । പഠേയുര്ബ്രാഹ്മണാഃ ശാന്തിം സ്വശാഖാവേദപാരഗാഃ

ജപിക്കുന്നവർ മന്ത്രം എണ്ണത്തിൽ ജപിക്കണം. മറ്റു ചിലർ സംഹിത പാരായണം ചെയ്യണം. തങ്ങളുടെ ശാഖയിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ള ബ്രാഹ്മണർ ശാന്തി മന്ത്രങ്ങൾ പാരായണം ചെയ്യണം.

ശ്രീസൂക്തം പാവമാനീശ്ച മൈത്രകഞ്ച വൃഷാകപിം। ഋഗ്‌വേദീ പൂര്വദിഗ്‌ഭാഗേ സര്വമേതത് സമുച്ചരേത്

ഋഗ്വേദി, കിഴക്കേ ദിക്കിൽ, ശ്രീസൂക്തം, പാവമാനീ, മൈത്രക, വൃഷാകപി എന്നീ മന്ത്രങ്ങൾ എല്ലാം ഒരുമിച്ച് പാരായണം ചെയ്യണം.

ദേവവ്രതന്തു ഭാരുണ്ഡം ജ്യഷ്ഠസാമ രഥന്തരം। പുരുഷം ഗീതിമേതാനി സാമവേദീ തു ദക്ഷഇണേ

സാമവേദി, തെക്കേ ദിക്കിൽ, ദേവവ്രതം, ഭാരുണ്ഡം, ജ്യേഷ്ഠസാമൻ, രഥന്തരം, പുരുഷം, ഗീതിമന്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ പാരായണം ചെയ്യണം.

രുദ്രം പുരുഷസൂക്തഞ്ച ശ്ലോകാദ്യായം വിശേഷതഃ। ബ്രഹ്മണഞ്ച യജുര്വേദീ പശ്ചിമായാം സമുച്ചരേത്

യജുര്‍വേദി, പ്രത്യേകിച്ച് പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിൽ, രുദ്രം, പുരുഷസൂക്തം, ആദ്യ ശ്ലോകങ്ങൾ, ബ്രാഹ്മണവും പാരായണം ചെയ്യണം.

നീലരുദ്രം തഥാഥര്വീ സൂക്ഷ്മാസൂക്ഷ്മന്തഥൈവ ച। ഉത്തരേഽഥര്വശീര്ഷഞ്ച തത്‌പരസ്തു സമുദ്ധരേത്

വടക്കേ ദിക്കിൽ, അതർവ്വവേദി നീലരുദ്രം, സൂക്ഷ്മവും അതിസൂക്ഷ്മവുമായ മന്ത്രങ്ങളും അതർവ്വശീർഷവും പാരായണം ചെയ്യണം. അതാണ് ക്രമം.

ആചാര്യ്യശ്ചാഗ്നിമുത്പാദ്യ പ്രതികുണ്ഡംഥ പ്രദാപയേത് । വഹ്നേഃ പൂര്വാദികാന് ഭാഗാന് പൂര്വകുണ്ഡദിതഃ ക്രമാത്

ആചാര്യൻ അഗ്നി തെളിയിച്ച്, ഓരോരുത്തർക്കും ഓരോ കുണ്ഡം നൽകണം. അഗ്നിയുടെ കിഴക്കേ ഭാഗം മുതൽ ആദ്യ കുണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ഭാഗങ്ങൾ വിതരണം ചെയ്യണം.