അഗ്നിപുരാണമ്

പ്രതിഷ്ഠായാഃ പഞ്ച ഭേദാസ്തേഷാം രൂപം വദാമി തേ। യത്ര ബ്രഹ്മശിലായോഗഃ സാ പ്രതിഷ്ഠാ വിശേഷതഃ

പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് അഞ്ചു വിധങ്ങളുണ്ട്; അവയുടെ രൂപം ഞാൻ പറയാം: ബ്രഹ്മശിലയുമായി യോജനം ഉണ്ടെങ്കിൽ അതാണ് പ്രത്യേകമായ പ്രതിഷ്ഠ.

സ്ഥാപനന്തു യഥായോഗം പീഠ ഏവ നിവേശനം। പ്രതിഷ്ഠാഭിന്നപീഠസ്യ സ്ഥിതസ്ഥാപനമുച്യതേ

യോഗാനുസൃതമായി സ്ഥാപിക്കുന്നത് പീഠം വെക്കലാണ്; പ്രതിഷ്ഠയുമായി വേറിട്ടല്ലാത്ത പീഠം സ്ഥാപിക്കുന്നത് സ്ഥിരപ്രതിഷ്ഠയെന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഉത്ഥാപനഞ്ച സാ പ്രോക്താ ലിങ്ഗോദ്ധാരപുരഃസരാ। യസ്യാ തു ലിങ്ഗമാരോപ്യ സംസ്കാരഃ ക്രിയതേ ബുധൈഃ

ലിംഗം ഉയർത്തുന്നതിനു മുമ്പായി നടത്തുന്ന ഉത്താപനം എന്നാണ് പറയുന്നത്; അതിൽ, ലിംഗം ഉയർത്തി, പണ്ഡിതന്മാർ സംസ്‌കാരം നടത്തുന്നു.

ആസ്ഥാപനം തദുദ്ദിഷ്ടം ദ്വിധാ വിഷ്ണവാദികസ്യ ച । ആസു സര്വ്വാസു ചൈതന്യം നിയുഞ്ജീത പരം ശിവമ്

വിഷ്ണുവിനെയും മറ്റു ദേവന്മാരെയും കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ആ സ്ഥാപനം രണ്ടുതരത്തിലാണ്. ഇവയൊക്കെയിലും പരമശിവമായ അതുല്യമായ ചൈതന്യം ആഹ്വാനിക്കണം.

യദാധാരാദിഭേദേന പ്രാസാദേഷ്വപി പഞ്ചധാ। പരീക്ഷാമഥ മേദിന്യാഃ കുര്യ്യാത്പ്രാസാദകാമ്യയാ

അടിസ്ഥാനം മുതലായ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം ക്ഷേത്രങ്ങളിലും അഞ്ചു തരങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു. ക്ഷേത്രം പണിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഭൂമി പരിശോധിക്കണം.

ശുക്ലാജ്യഗന്ധാ രക്താ ച രക്തഗന്ധാ സുഗന്ധിനീ । പീതാ കൃഷ്ണാ സുരാദനധാ വിപ്രാദീനാം മഹീ ക്രമാത്

വെളുത്തതും നെയ്യിന്റെ സുഗന്ധമുള്ളതും, ചുവപ്പും ചുവപ്പിന്റെ ഗന്ധമുള്ളതും, മണമുള്ളതും, മഞ്ഞയും കറുപ്പും മദ്യത്തിന്റെ ഗന്ധമില്ലാത്തതുമായ മണ്ണാണ് ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും അനുയോജ്യം.

പൂര്വ്വേശോത്തരസര്വത്ര പൂര്വാ ചൈഷാം വിശിഷ്യതേ । ആഖാതേ ഹാസ്തികേ യസ്യാഃ പൂര്ണേ മൃദധികാ ഭവേത്

കിഴക്ക്, വടക്ക്, എല്ലായിടത്തും കിഴക്കൻ മണ്ണാണ് പ്രത്യേകിച്ച് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്. കുഴിയിൽ മണ്ണ് നിറഞ്ഞു കൂടുതൽ മണ്ണ് ലഭിച്ചാൽ അതാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്.

ഉത്തമാന്താം മഹീം വിദ്യാത്തോയാദ്യൈര്വാ സമുക്ഷിതാം। അസ്ഥ്യങ്ഗാരാദിഭിര്ദുഷ്ടാമത്യന്തം ശോധയേദ് ഗുരുഃ

മനുഷ്യൻ ഉത്തമത്തിൽ നിന്ന് താഴ്ന്നതുവരെ ഭൂമിയെ തിരിച്ചറിയണം, അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം മുതലായവ കൊണ്ട് കഴുകിയതായിരിക്കണം. അസ്ഥി, ചാരcoal മുതലായവ കൊണ്ടു മലിനമായാൽ ഗുരു അതിനെ പൂർണ്ണമായി ശുദ്ധീകരിക്കണം.

നഗരഗ്രാമദുര്ഗാര്ഥം ഗൃഹപ്രാസാദകാരണം । ഖനനൈര്ഗോകുലാവാസൈഃ കര്ഷണൈര്വാ മുഹുര്മുഹുഃ

നഗരം, ഗ്രാമം, കോട്ട എന്നിവയ്ക്കോ വീടുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും പണിയാനോ, ആവർത്തിച്ച് കുഴിച്ചോ കാളകൾ കൊണ്ട് ഉഴുതോ ഭൂമി തയ്യാറാക്കണം.

മണ്ഡപേ ദ്വാരപൂജാദി മന്ത്രതൃപ്ത്യവസാനകം । കര്മ്മ നിര്വര്ത്യാഘോരാസ്ത്രം സഹസ്രം വിധിനാ യജേത്

മണ്ഡപത്തിൽ, കവാടപൂജയും മറ്റു ക്രമങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം, മന്ത്രങ്ങളാൽ സംതൃപ്തി വരുത്തി, അഘോരാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആയിരം ഹോമങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കണം.

സമീകൃത്യോപലിപ്തായാം ഭൂമൌ സംശോധയേദ്ദിശഃ। സ്വര്ണദധ്യക്ഷതൈ രേഖാഃ പ്രകുര്വീത പ്രദക്ഷിണം

ഭൂമി സമം ആക്കി ലേപനം ചെയ്ത ശേഷം, ദിശകൾ ശുദ്ധീകരിക്കണം. പൊന്നും തയിരും അക്ഷതയും കൊണ്ട് ദിശകളിൽ വലയം വരയ്ക്കണം.

മധ്യാദീശാനകോഷ്ഠസ്ഥേ പൂര്ണകുമ്ഭേ ശിവം യജേത്। വാചസ്തുമഭ്യര്ച്യ തത്തോയൈഃ സിഞ്ചേത് കുദ്ദാലകാദികം

മധ്യഭാഗത്തോ ഈശാനകോണത്തോ ഒരു നിറഞ്ഞ കലശം വെച്ച് ശിവനെ ആരാധിക്കണം. ആചാര്യനെ ആദരിച്ചു ആ വെള്ളം കൊണ്ട് കുഴിയെടുക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ തളിക്കണം.

വാഹ്യേ രക്ഷോഗണാനിഷ്ട്വാ വിധിനാ ദിഗ്ബലിം ക്ഷിപേത്। ഭൂമിം സംസിച്യ സംസ്നാപ്യ കുദ്ദാലാദ്യം പ്രപൂജയേത്

പുറത്ത് ദുഷ്ടാത്മാക്കളെ ശാന്തിപ്പെടുത്തി, ദിശകൾക്ക് ഹോമം അർപ്പിക്കണം. ഭൂമിയെ തളിച്ച് സ്നാനം കഴിപ്പിച്ച് കുഴിയെടുക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ പൂജിക്കണം.

അന്യം വസ്ത്രയുഗച്ഛന്നം കുമ്ഭം സ്കന്ധേ ദ്വിജന്മനഃ। നിധായ ഗീതവാദ്യാദിബ്രഹ്മഘോഷസമാകുലം

മറ്റൊരു കലശം, രണ്ട് വസ്ത്രം കൊണ്ട് മൂടി, ഒരു ദ്വിജന്റെ ഭുജത്തിൽ വെക്കണം. പാട്ടും വാദ്യങ്ങളും ബ്രാഹ്മണരുടെ ഘോഷവും കൂടെ ഉണ്ടായിരിക്കണം.

പൂജാം കുമ്ഭേ സമാഹൃത്യ പ്രാപ്തേ ലഗ്നേഽഗ്നികോഷ്ഠകേ। കുദ്ദാലേനാഭിഷിക്തേന മധ്വക്തേന തു ഖാനയേത്

കലശപൂജ പൂർത്തിയാക്കി, അഗ്നികുണ്ഡം നിർമ്മിക്കാനുള്ള ശുഭമുഹൂർത്തം വന്നപ്പോൾ, തേൻ തളിച്ച കുഴിയെടുക്കുന്ന ഉപകരണത്തോടെ കുഴിയെടുക്കണം.

നൈര്ഋത്യാം ക്ഷേപയേന്മൃത്സ്നാം ഖാതേ കുമ്ഭജലം ക്ഷിപേത്। പുരസ്യ പൂര്വ്വസീമാന്തം നയേദ് യാവദഭീപ്സിതം

മണ്ണ് നൈരൃത്യഭാഗത്ത് ഇടണം, കലശത്തിലെ വെള്ളം കുഴിയിലേക്ക് ഒഴിക്കണം. ശേഷം, അതിനെ കിഴക്കൻ അതിരിലേക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്രയോളം നയിക്കണം.

അഥ തത്ര ക്ഷണം സ്ഥിത്വാ ഭ്രാമയേത് പരിതഃ പുരം। സിഞ്ചന് സീമാന്തചിഹ്ണാനി യാവദീശാനഗോചരം

അവിടെ ഒരു നിമിഷം നിന്നു, ചുറ്റും നടന്ന്, അതിരുകൾക്ക് വെള്ളം തളിക്കണം, ഈശാനഭാഗം വരെ.

അര്ഘ്യദാനമിദം പ്രോക്തം തത്ര കുമ്ഭപരിഭ്രമാത്। ഇത്ഥം പരിഗ്രഹം ഭൂമേഃ കുര്വ്വീത തദനന്തരം

കലശം ചുറ്റി നടന്ന് അർഘ്യം അർപ്പിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ഭൂമി കൈവശം എടുക്കണം.

കര്കരാന്തം ജലാന്തം വാ ശല്യദോഷജിഘാംസയാ। ഖാനയേദ് ഭൂഃ കുമാരീം ചേദ് വിധിനാ ശല്യമുദ്ധരേത്

ഭൂമി കല്ലും വെള്ളവും ഉള്ളതായിരിക്കുകയോ ദോഷം നീക്കാൻ വേണ്ടിയോ ആഴത്തിൽ കുഴിയെടുക്കണം. അകത്തൊന്നും കയറിയാൽ, ഒരു കന്യക അതിനെ നിയമപ്രകാരം പുറത്തെടുക്കണം.

അകചടതപയശഹാന് മാനവശ്ചേത് പ്രശ്നാക്ഷരാണി തു । അഗ്നേര്ധ്വജാദിപതിതാഃ സ്വസ്ഥാനേ ശല്യമാഖ്യാന്തി

മനുഷ്യന് മുടി, പല്ല്, പാലു ഇല്ലെങ്കിൽ, അഗ്നിയുടെ പതാക മുതലായവയിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന ശുഭാക്ഷരങ്ങൾ അവിടെയുള്ള അശുദ്ധിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

കര്ത്തും ശ്ചാങ്ഗവികാരേണ ജാനീയാത്തത്പ്രമാണതഃ। പശ്വാദീനാം പ്രവേശേന കീര്ത്തനൈര്വിരുതൈര്ദ്ദിശഃ

ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ വക്രതയുണ്ടെങ്കിൽ അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ അളവ് മനസ്സിലാക്കണം. മൃഗങ്ങൾ അകത്തു കടക്കുമ്പോഴും അവയുടെ ചലനവും ശബ്ദവും കാണുമ്പോഴും ദിശകൾ തിരിച്ചറിയാം.

മാതൃകാമഷ്ടവര്ഗാഢ്യാം ഫലകേ ഭുവി വാ ലിഖേത്। ശല്യജ്ഞാനം വര്ഗവശാത് പൂര്വാദീശാന്തതഃ ക്രമാത്

അഷ്ടമാതൃകകളെ ഒരു ഫലകത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ നിലത്തോ എഴുതണം. ഈ കൂട്ടത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ, കിഴക്കു മുതൽ എല്ലാ ദിശകളും അനുസരിച്ച്, ശല്യത്തിന്റെ സ്ഥാനം അറിയാം.

അവര്ഗേ ചൈവ ലോഹന്തു കവര്ഗേഽങ്ഗാരമഗ്നിതഃ। ചവര്ഗേ ഭസ്മ ദക്ഷേ സ്യാട് ടവര്ഗേഽസ്ഥി ച നൈര്ഋതേ

കൂട്ടം ഇല്ലെങ്കിൽ ഇരുമ്പ് ഉപയോഗിക്കണം. ക-കൂട്ടത്തിൽ തീയിൽ നിന്നുള്ള കൽക്കരി, ച-കൂട്ടത്തിൽ ചാരം, ട-കൂട്ടത്തിൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് അസ്ഥി ഉപയോഗിക്കണം.

തവര്ഗേ ചേഷ്ടകാ ചാപ്യേ കപാലഞ്ച പവര്ഗകേ। യവര്ഗേ ശവകീടാദി ശവര്ഗേ ലോഹമാദിശേത്

ത-കൂട്ടത്തിൽ ഇഷ്ടിക, പ-കൂട്ടത്തിൽ തലയൊടിഞ്ഞ അസ്ഥി, യ-കൂട്ടത്തിൽ പുഴു പോലുള്ളത്, ശ-കൂട്ടത്തിൽ ഇരുമ്പ് മുതലായവ ഉപയോഗിക്കണം.

ഹവര്ഗേ രജതം തദ്വദവര്ഗാച്ചാനര്ഥകരാനപി। പ്രോക്ഷയാത്മഭിഃ കരാപൂരൈരഷ്ടാങ്ഗുലമൃദന്തരൈഃ

ഹ-കൂട്ടത്തിൽ വെള്ളി ഉപയോഗിക്കണം. മറ്റു കൂട്ടങ്ങളിൽ ദോഷം വരുത്തുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കണം. വെള്ളം തളിച്ച്, എട്ട് വിരൽ വലിപ്പം മണ്ണിട്ട് നിറയ്ക്കണം.

പാദോനം ഖാതമാപൂര്യ്യ സജലൈര്മുദ്ഗരാഹതൈഃ । ലിപ്താം സമപ്ലവാം തത്ര കാരയിത്വാ ഭുവം ഗുരുഃ

ഒരു അടി കുറവ് ആഴത്തിൽ കുഴി കുഴിച്ച്, വെള്ളമുള്ള മണ്ണ് നിറച്ച്, മുത്തി കൊണ്ട് അടിക്കണം. അവിടെ നിലം തേച്ച് സമമാക്കി ഗുരു മുന്നോട്ട് പോകണം.

സാമാന്യാര്ഘ്യകരോ യായാന്മണ്ഡപം വക്ഷ്യമാണകം। തോരണദ്വാഃ പതീനിഷ്ട്വാ പ്രത്യഗ്ദ്വാരേണ സംവിശേത്

സാമാന്യ അർഘ്യം എടുത്ത്, വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്ന മണ്ഡപത്തിലേക്ക് പോകണം. തോറണം വാതിലിൽ പൂജ ചെയ്ത്, പടിഞ്ഞാറ് വാതിലിലൂടെ അകത്തു കടക്കണം.

കുര്യ്യാത്തത്രാത്മശുദ്ധ്യാദി കുണ്ഡമണ്ഡപസംസ്കൃതിം। കലസം വര്ദ്ധനീസക്തം ലോകപാലശിവാര്ച്ചനം

അവിടെ ആത്മശുദ്ധി തുടങ്ങിയ ക്രിയകളും, കുണ്ടം, മണ്ഡപം ശുദ്ധീകരിക്കൽ, കലശം വളർച്ചക്കുള്ള പാത്രത്തിൽ ചേർക്കൽ, ദിശാപാലകരെയും ശിവനെയും പൂജിക്കലും നടത്തണം.

അഗ്നേര്ജനനപൂജാദി സര്വ്വം പൂര്വവദാചരേത്। യജമാനാന്വിതോ യായാച്ഛിലാനാം സ്നാനമണ്ഡപം

അഗ്നിയുടെ ജനനം, പൂജ എന്നിവ മുൻപൊക്കെ ചെയ്തതുപോലെ നടത്തണം. യജമാനനോടൊപ്പം ശിലകൾക്ക് സ്നാനം നടത്താനുള്ള മണ്ഡപത്തിലേക്ക് പോകണം.