അഭൂത് പൂര്മ്മഥുരാ കാചിദ് രാമോക്തോ ഭരതോഽവധീത്। കോടിത്രയഞ്ച ശൈലൂഷപുത്രാണാം നിശിതൈഃ ശരൈഃ
ഒരിക്കൽ മഥുര എന്നൊരു നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു. രാമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഭരതൻ അതിനെ നശിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ, നടന്മാരുടെ മക്കളായ മൂന്ന് കോടി പേരെ കൂര്മ്മയുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ശൈലൂഷം ദുപ്ടഗന്ധര്വം സിന്ധുതീരനിവാസിനമ്। തക്ഷഞ്ച പുഷ്കരം പുത്രം സ്ഥാപയിത്വാഥ ദേശയോഃ
ആ നടൻ, ദുഷ്ടനായ ഗന്ധർവ്വൻ, സിന്ധു നദിക്കരയിൽ താമസിച്ചവൻ, അവന്റെ മക്കളായ തക്ഷനും പുഷ്കരനും ആ ദേശങ്ങളിൽ വിട്ടുപോയി.
ഭരതോഗാത്സശത്രുഘ്നോ രാഘവം പൂജയന് സ്ഥിതഃ। രാമോ ദുഷ്ടാന്നിഹത്യാജൌ ശിഷ്ടാന് സമ്പാല്യ മാനവഃ
ഭരതനും ശത്രുഘ്നനും ചേർന്ന് യാത്രയായി; രാഘവൻ അവിടെ തന്നെ തുടരുമ്പോൾ അവനെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ ദുഷ്ടരെ സംഹരിച്ചു, ശേഷിച്ചവരെ ധർമ്മപരമായി സംരക്ഷിച്ചു.
പുത്രൌ കുശല്വൌ ജാതൌ വാല്മീകേരാശ്രമേ വരൌ। ലോകാപവാദാത്ത്യക്തായാം ജ്ഞാതൌ സുചരിതശ്രവാത്
വാൽമീകിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ കുശനും ലവനും എന്ന രണ്ടു ഉത്തമ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ലോകം അപവാദം പറഞ്ഞതിനാൽ സീതയെ ഉപേക്ഷിച്ചെങ്കിലും, അവരുടെ നല്ല പെരുമാറ്റം എല്ലാവർക്കും അറിയപ്പെട്ടു.
രാജ്യേഭിഷിച്യ ബ്രഹ്മാഹമസ്മീതി ധ്യാനതത്പരഃ। ദശവര്ഷസഹസ്ത്രാണി ദശവര്ഷസതാനി ച
പുത്രന്മാരെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തിയശേഷം, രാമൻ 'ഞാനാണ് ബ്രഹ്മം' എന്ന ധ്യാനത്തിൽ മുഴുകി, പത്ത് ആയിരം വർഷവും പത്ത് നൂറ് വർഷവും അങ്ങനെ കഴിഞ്ഞു.
അഗ്നിരുവാച ഹരിവംശമ്പ്രവക്ഷയാമി വിഷ്ണുനാഭ്യമ്ബുജാദജഃ । ബ്രഹ്മണോത്രിസ്തതഃ സോമഃ സോമാജ്ജാതഃ പുരൂരവാഃ
അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഹരിയുടെ വംശം പറയാം. വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭികമലത്തിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് അത്രി, അത്രിയിൽ നിന്ന് സോമൻ, സോമനിൽ നിന്ന് പുരൂരവസ് ജനിച്ചു.
തസ്മാദായുരഭൂത്തസ്മാന്നഹുഷോഽതോ യയാതികഃ। യദുഞ്ച തുര്വസുന്തസ്മാദ്ദേവയാനീ വ്യജായത
അവനിൽ നിന്ന് ആയു, പിന്നെ നഹുഷൻ, പിന്നെ യയാതി; അവനിൽ നിന്ന് യദു, തുര്വസു, അവരിൽ നിന്ന് ദേവയാനി ജനിച്ചു.
ദ്രുഹ്യഞ്ചാനുഞ്ച പൂരുഞ്ച ശര്മ്മിഷ്ഠാ വാര്ഷപര്വണീ। യദോഃ കുലേ യാദവാശ്ച വസുദേവസ്തദുത്തമഃ
ദ്രുഹ്യു, അനു, പുരു എന്നിങ്ങനെ മക്കൾ ജനിച്ചു; വൃഷപർവന്റെ മകളായ ശർമിഷ്ഠയും. യദുവിന്റെ വംശത്തിൽ യാദവന്മാരും, അവരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനനായത് വസുദേവനും.
ഭൂവോ ഭാരാവതാരാര്ഥം ദേവക്യാം വസുദേവതഃ। ഹിരണ്യകശിപോഃ പുത്രാഃ ഷഡ്ഗര്ഭാ യോഗനിദ്രയാ
ഭൂമിയുടെ ഭാരമൊഴിക്കാൻ വസുദേവനും ദേവകിയും ചേർന്ന് ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ ആറു പുത്രന്മാർ യോഗമായയുടെ സഹായത്തോടെ ജനിച്ചു.
വിഷ്ണുപ്രയുക്തയാ നീതാ ദേവകീജഠരം പുരാ । അഭൂച്ച സപ്തമോ ഗര്ഭോ ദേവക്യാ ജഠരാദ് ബലഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ ശക്തിയാൽ അവർ ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ കൊണ്ടുവന്നു. ദേവകിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ഏഴാമത്തെ ഗർഭം ബാലരാമനായി.
സങ്ക്രാമിതോഽഭൂദ്രോഹിണ്യാം രൌഹിണേയസ്തതോ ഇരിഃ । കൃഷ്ണാഷ്ടമ്യാഞ്ച നഭസി അര്ദ്ധരാത്രേ ചതുര്ഭുജഃ
അവൻ രോഹിണിയുടെ ഗർഭത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ടു, അതുകൊണ്ട് രോഹിണേയൻ എന്നായി. കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയാഴ്ച അർദ്ധരാത്രിയിൽ നാലു കൈകളോടെ ജനിച്ചു.
ദേവക്യാ വസുദേവേന സ്തുതോ ബാലോ ദ്വിബാഹുകഃ । വസുദേവഃ കംസഭയാദ്യസോദാശയനേഽനയത്
രണ്ടു കൈകളുള്ള ആ കുഞ്ഞിനെ ദേവകിയും വസുദേവനും സ്തുതിച്ചു; കംസനെ ഭയന്ന് വസുദേവൻ അവനെ യശോദയുടെ കിടക്കയിൽ കൊണ്ടുപോയി.
യശോദാവാലികാം ഗൃഹ്യ ദേവകീശയനേഽനയത് । കംസോ ബാലധ്വനിം ശ്രുത്വാ താഞ്ചിക്ഷഏപ ശിലാതലേ
യശോദയുടെ മകളെ എടുത്ത് ദേവകിയുടെ കിടക്കയിൽ വെച്ചു; ബാലന്റെ കരയുന്ന ശബ്ദം കേട്ട കംസൻ അവളെ കല്ലിൽ എറിഞ്ഞു.
വാരീതോപി സ ദേവക്യാ മൃത്യുര്ഗര്ഭോഷ്ടമോ മമ। ശ്രുത്വാഽശരീണീം വാചം മത്തോ ഗര്ഭാസ്തു മാരിതാഃ
എങ്കിലും ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ ഗർഭമായ അവൾ, എന്റെ രൂപത്തിൽ കംസന്റെ മരണമായി. എന്റെ ശരീരമില്ലാത്ത ശബ്ദം കേട്ട് കംസൻ ഗർഭങ്ങളെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
സമര്പിതാസ്തു ദേവക്യാ വിവാഹസമയേരിതാഃ। സാ ക്ഷിപ്താ ബാലികാ കംസമാകശസ്ഥാബ്രവീദിദമ്
വിവാഹസമയത്ത് ദേവകിക്ക് നൽകിയവരെ അവൻ നശിപ്പിച്ചു; എന്നാൽ ആ കുഞ്ഞ് കംസൻ എറിഞ്ഞപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കിം മയാ ക്ഷിപ്തായാ കംസ ജാതോ യസ്ത്വാം വധിഷ്യതി। സര്വസ്വഭൂതോ ദേവാനാം ഭൂഭാരഹരണായ സഃ
'എനിക്ക് നിന്നെ എറിഞ്ഞിട്ട് എന്ത്? നിന്നെ കൊല്ലാൻ ജനിച്ചവൻ ഇതിനകം വന്നിരിക്കുന്നു; ദേവന്മാരുടെ സാരമായ അവൻ ഭൂഭാരം കുറയ്ക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു.'
ഇത്യുക്ത്വാ സാ ച സുമ്ഭാദീന് ഹത്വേന്ദ്രേണ ച സംസ്തുതാ। ആര്യാ ദുര്ഗാ വേദഗര്ഭാ അമ്ബികാ ഭദ്രകാല്യപി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സുംബാദികളെ സംഹരിച്ച് ഇന്ദ്രനാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട അവൾ ആര്യ, ദുർഗ്ഗ, വേദങ്ങളുടെ ഗർഭം, അംബിക, ഭദ്രകാളി എന്നിവളാണ്.
ഭദ്രാ ക്ഷോമ്യാ ക്ഷേമകരീ നൈകബാഹുര്നമാമി താമ്। ത്രിസന്ധ്യം യഃ പഠേന്നാമ സര്വാന് കാമാനവാപ്നുയാത്
ഭദ്ര, ക്ഷോമ്യ, ക്ഷേമകരി, അനേകം കൈകളുള്ളവൾ—ഞാൻ അവളെ നമസ്കരിക്കുന്നു. ആരെങ്കിലും ദിവസത്തിൽ മൂന്നു പ്രഭാതങ്ങളിലും അവളുടെ നാമം ജപിച്ചാൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കും.
കംസോപി പൂതനാദീംശ്ച പ്രൈഷയദ് ബാലനാശനേ। യശോദാപതിനന്ദായ വസുദേവേന ചാര്പിതൌ
കംസനും കുട്ടിയെ കൊല്ലാൻ പൂതനയെയും മറ്റും അയച്ചു. വസുദേവൻ യശോദയെയും നന്ദനെയും കുട്ടിയെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ ഏൽപ്പിച്ചു.
രക്ഷണായ ച സംസാദേര്ഭീതേനൈവ ഹി ഗോകുലേ। രാമകൃഷ്ണൌ ചേരതുസ്തൌ ഗോഭിര്ഗോപാലകൈഃ സഹ
അവരെ രക്ഷിക്കാൻ ഭയത്താൽ രാമനും കൃഷ്ണനും ഗോക്കുലത്തിൽ പശുക്കളോടും കുരുന്ന് ഗോപന്മാരോടും കൂടെ സഞ്ചരിച്ചു.
സര്വസ്യ ജഗതഃ പാലൌ ഗോപാലൌ തൌ ബഭൂവതുഃ। കൃഷ്ണശ്ചോലൂഖലേ ബദ്ധോ ദാമ്നാ വ്യഗ്രയശോദയാ
സകല ലോകത്തിന്റെയും രക്ഷകരായ ആ ഇരുവരും പശുപാലകരായി. യശോദ അമ്മ തിരക്കിലായപ്പോൾ കൃഷ്ണനെ ഉലൂഖലിൽ കയറ്റി കെട്ടി.
യമലാര്ജുനമധ്യേഽഗാദ് ഭഗ്നൌ ച യമലാര്ജുനൌ। പരിവൃത്തശ്ച ശകടഃ പാദക്ഷേപാത് സ്തനാര്ഥിനാ
കൃഷ്ണൻ യമലാർജുനവൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ കടന്നപ്പോൾ ആ വൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്നു വീണു. അമ്മയുടെ പാലിനായി കിടക്കുമ്പോൾ അവൻ കാലുകൊണ്ട് തള്ളിയപ്പോൾ ശകടം മറിഞ്ഞു.
പൂതനാ സ്തനപാനേന സാ ഹതാ ഹന്തുമുദ്യതാ। വൃന്ദാവനഗതഃ കൃഷ്ണഃ കാലിയം യമുനാഹ്രദാത്
കൊല്ലാൻ വന്ന പൂതനയെ കൃഷ്ണൻ അവളുടെ പാലു കുടിച്ചുകൊണ്ട് തന്നെ സംഹരിച്ചു. വൃന്ദാവനത്തിൽ എത്തിയ കൃഷ്ണൻ യമുനാനദിയിലെ കാലിയനെ കീഴടക്കി.
ജിത്വാ നിഃ സാര്യ ചാബ്ധിസ്ഥഞ്ചകാര ബലസംസ്തുതഃ। ക്ഷേമം താലവനം ചക്രേ ഹത്വാ ധേനുകഗര്ദ്ദഭമ്
കാലിയനെ ജയംകൊണ്ടു വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. ശക്തിക്ക് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട്, ദേനുകാസുരനെ സംഹരിച്ച് താലവനം സുരക്ഷിതമാക്കി.
അരിഷ്ടവൃഷഭം ഹത്വാ കേശിനം ഹയരൂപിണമ്। ശക്രോത്സവം പരിത്യജ്യ കാരിതോ ഗോത്രയജ്ഞകഃ
അരിഷ്ടാസുരനെ കാളരൂപിയെയും, കേശിയെ കുതിരാരൂപിയെയും കൊല്ലുകയും, ഇന്ദ്രോത്സവം ഉപേക്ഷിച്ച് ഗോത്രയജ്ഞം നടത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.
പര്വതം ഘാരയിത്വാ ച ശക്രാദ് വൃപ്ടിര്നിവാരിതാ। നമസ്കൃതോ മഹേന്ദ്രേണ ഗോവിന്ദോഽഥാര്ജുനോര്പിതഃ
കൃഷ്ണൻ പർവ്വതം ഉയർത്തി ഇന്ദ്രൻ വരണ്ട മഴ തടഞ്ഞു. മഹേന്ദ്രൻ കൃഷ്ണനെ വന്ദിച്ചു, പിന്നെ അർജുനനു സമർപ്പിച്ചു.
ഇന്ദ്രോത്സവസ്തു തുഷ്ടേന ഭൂയഃ കൃഷ്ണേന കാരിതഃ। രഥസ്ഥോ മഥുരാഞ്ചാഗാത് കംസോക്താക്രൂരസംസ്തുതഃ
ശേഷം സന്തോഷത്തോടെ കൃഷ്ണൻ വീണ്ടും ഇന്ദ്രോത്സവം നടത്തിച്ചു. രഥത്തിൽ കയറി കംസന്റെ കല്പനപ്രകാരം അക്രൂരന്റെ പ്രശംസയോടെ മഥുരയിലേക്ക് പോയി.
ഗോപീഭിരനുരക്താബിഃ ക്രീഡിതാഭിര്നിരീക്ഷിതഃ। രജകം ചാപ്രയച്ഛന്തം ഇത്വാ വസ്ത്രാണി ചാഗ്രഹീത്
അനുരാഗപൂർവ്വം ഗോപികൾ കൃഷ്ണനോടൊപ്പം കളിച്ചു, അവനെ നോക്കി. വസ്ത്രം നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ച രാജകനെ ജയിച്ച് വസ്ത്രങ്ങൾ എടുത്തു.
സഹ രാമേണ മാലാഭൃന്മാലാകാരേ വരന്ദദൌ। ദത്താനുലേപനാം കുബ്ജാമൃജും ചക്രേഽഹനദ് ഗജമ്
രാമനോടൊപ്പം കൃഷ്ണൻ മാല ധരിച്ചു, മാലാകാരനു വരം നൽകി. സുഗന്ധം പുരട്ടിയ കുബ്ജയെ നേരാക്കി, കുരങ്ങിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
മത്തം കുവലയാപീഡം ദ്വാരി രങ്ഗം പ്രവിശ്യ ച। കംസാദീനാം പശ്യതാം ച മഞ്ചസ്ഥാനാം നിയുദ്ധകമ്
കവലയാപീഡം എന്ന കാളയെ ഗോപുരത്തിൽ നേരിട്ട് അകറ്റി, കംസനും മറ്റുള്ളവരും കാണുമ്പോൾ അരങ്ങിൽ കുരുക്കളി നടത്തി.