സിദ്ധാന്തപുസ്തകേ ദദ്യാത് സപ്രമാണം പവിത്രകം ।। ഓം ഹാം ഭൂഃ സ്വാഹാ। ഓം ഹാം ഭുവഃ സ്വാഹാ। ഓം ഹാം സ്വഃ സ്വാഹാ। ഓം ഹാം ഭുര്ഭുവഃ സ്വഃ സ്വാഹാ। ഹോമം വ്യാഹൃതിഭിഃ കൃത്വാ ദത്വാഽഽഹുതിചതുഷ്ടയം
ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ അളവോടെ ശുദ്ധി വയ്ക്കണം; 'ഓം ഹാം ഭൂഃ സ്വാഹാ', 'ഓം ഹാം ഭുവഃ സ്വാഹാ', 'ഓം ഹാം സ്വഃ സ്വാഹാ', 'ഓം ഹാം ഭൂർഭുവഃസ്വഃ സ്വാഹാ' എന്നിങ്ങനെ വ്യാഹൃതികൾ ഉച്ചരിച്ച് ഹോമം നടത്തി, നാലു ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം.
ഓം ഹാം അഗ്നയേ സ്വാഹാ। ഓം ഹാം സോമായ സ്വാഹാ। ഓം ഹാം അഗ്നീഷോമാഭ്യാം സ്വാഹാ। ഓം ഹാം അഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃതേ സ്വാഹാ। ഗുരും ശിവമിവാഭ്യര്ച്യ വസ്ത്രഭൂഷാദിവിസ്തരൈഃ। സമഗ്നം സഫലം തസ്യ ക്രിയാകാണ്ഡാദി വാര്ഷികം ।। യസ്യ തുഷ്ടോ ഗുരുഃ സമ്യഗിത്യാഹ പരമേശ്വരഃ। ഇത്ഥം ഗുരോഃ സമാരോപ്യ ഹൃദാലമ്ബിപവിത്രകം
'ഓം ഹാം അഗ്നയേ സ്വാഹാ', 'ഓം ഹാം സോമായ സ്വാഹാ', 'ഓം ഹാം അഗ്നീസോമാഭ്യാം സ്വാഹാ', 'ഓം ഹാം അഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃതേ സ്വാഹാ' എന്നിങ്ങനെ ഉച്ചരിച്ച്, ഗുരുവിനെ ശിവനെപ്പോലെ വസ്ത്രാഭരണാദികൾകൊണ്ട് സമൃദ്ധമായി ആരാധിക്കണം; അങ്ങനെ അവന്റെ വാർഷികക്രിയകൾ സമ്പൂർണ്ണവും ഫലപ്രദവുമാകും. ഗുരു പൂർണ്ണമായി സന്തോഷിച്ചാൽ, അതാണ് പരമേശ്വരൻ പറഞ്ഞത്; അങ്ങനെ ഗുരുവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ശുദ്ധി സ്ഥാപിക്കണം.
ദ്വിജാദീന് ഭോജയിത്വാ തു ഭക്ത്യാ വസ്ത്രാദികം ദദേത്। ദാനേനാനേന ദേവേശ പ്രീയതാം മേ സദാശിവഃ
ദ്വിജന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ഭക്തിയോടെ ഭക്ഷിപ്പിച്ച്, വസ്ത്രാദികൾ ദാനം ചെയ്യണം; ഈ ദാനത്താൽ, ദേവേശാ, സദാശിവൻ എനിക്ക് സന്തോഷം പ്രാപിക്കട്ടെ.
ഭക്ത്യാ സ്നാനാദികം പ്രാതഃ കൃത്വാ ശമ്ഭോഃ സമാഹരേത്। പവിത്രാണ്യഷ്ടപുഷ്പൈസ്തം പൂജയിത്വാ വിസര്ജ്ജയേത്
ഭക്തിയോടെ പ്രഭാതത്തിൽ സ്നാനാദികൾ നടത്തി, ശംഭുവിനായി സമാഹരിച്ച്, എട്ട് പൂക്കളും ശുദ്ധികളും അർപ്പിച്ച് ആരാധിച്ച്, അവനെ വിടുതൽ ചെയ്യണം.
നിത്യം നൈമിത്തികം കൃത്വാ വിസ്തരേണ യഥാ പുരാ। പവിത്രാണി സമാരോപ്യ പ്രണമ്യാഗ്നൌ ശിവം യജേത്
നിത്യവും നൈമിത്തികവും മുൻപുപോലെ വിശദമായി നിർവഹിച്ച്, ശുദ്ധികൾ സ്ഥാപിച്ച്, അഗ്നിയിൽ ശിവനെ വന്ദിച്ച് ആരാധിക്കണം.
പ്രായശ്ചിത്തം തതോഽസ്ത്രേണ ഹുത്വാ പൂര്ണാഹുതിം യജേത്। ഭുക്തികാമഃ ശിവായാഥ കുര്യ്യാത് കര്മ്മസമര്പണം
ശേഷം, പ്രായശ്ചിത്തം ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തി, പൂർണാഹുതി അർപ്പിക്കണം; ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ശിവനിൽ സമർപ്പിക്കണം.
ത്വത്പ്രസാദേന കര്മ്മേദം മമാസ്തു ഫലസാധകം। മുക്തികാമസ്തു കര്മ്മേദം മാഽസ്തു മേ നാഥ ബന്ധകം
നിന്റെ കൃപകൊണ്ടു, ഈ പ്രവർത്തി എനിക്ക് ഫലം നൽകുന്നതായിരിക്കട്ടെ; മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനായി, ഈ കര്മ്മം എനിക്ക് ബന്ധനമായിത്തീരരുതേ, പ്രഭോ.
വഹ്നിസ്ഥം നാഡീയോഗേന ശിവം സംയോജയേച്ഛിവേ। ഹൃദി ന്യസ്യാഗ്നിസങ്ഘാതം പാവകം ച വിസര്ജയേത്
നാളികളിലൂടെ ഉണർത്തിയ അഗ്നിയെ ശിവനിൽ ഏകീകരിക്കണം; ഹൃദയത്തിൽ അഗ്നിയുടെ കൂട്ടം സ്ഥാപിച്ച്, ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന അഗ്നിയെ വിട്ടയക്കണം.
സമാചമ്യ പ്രവിശ്യാന്തഃ കുമ്ഭാനുഗതസംവരാന്। ശിവേ സംയോജ്യ സാക്ഷേപം ക്ഷമസ്വേതി വിസര്ജയേത്
ജലം ചൊരിഞ്ഞ്, അകത്തേക്ക് കടന്ന്, കുംഭകത്തിലെ ശ്വാസം പിടിച്ചു, അതിനെ ശിവനിൽ ഏകീകരിച്ച്, മനസ്സോടെ സമർപ്പിച്ച്, 'ക്ഷമിക്കണം' എന്നു പറഞ്ഞ് വിട്ടയക്കണം.
വിസൃജ്യ ലോകപാലാദീനാദായേശാത് പവിത്രകം। സതി ചണ്ഡേശ്വരേ പൂജാം കൃത്വാ ദത്വാ പവിത്രകം
ദിശാപാലന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും വിട്ടയച്ച്, വിശുദ്ധമായ തന്തു എടുക്കണം; ചണ്ഡേശ്വരൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവനെ പൂജിച്ച്, വിശുദ്ധ തന്തു സമർപ്പിക്കണം.
തന്നിര്മാല്യാദികം തസ്മൈ സപവിത്രം സമര്പയേത്। അഥവാ സ്ഥണ്ഡിലേ ചണ്ഡം വിധിനാ പൂര്വവദ്യജേത്
അവനു നർമാല്യവും വിശുദ്ധ തന്തുവും ചേർത്ത് സമർപ്പിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ, പീഠത്തിൽ ചണ്ടനെ മുൻവിധിപോലെ പൂജിക്കണം.
യത് കിഞ്ചിദ്വാര്ഷികം കര്മ്മ കൃതം ന്യൂനാധികം മയാ। തദസ്തു പരിപൂര്ണം മേ ചണ്ഡ നാഥ തവാജ്ഞയാ
എനിക്ക് വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ ചെയ്ത കര്മ്മം കുറവോ അധികമോ ആയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, പ്രഭോ ചണ്ടനാഥാ, നിന്റെ കല്പന പ്രകാരം അതെല്ലാം പൂർണ്ണമായിത്തീരട്ടെ.
ഇതി വിജ്ഞാപ്യ ദേവേശം നത്വാ സ്തുത്വാ വിസര്ജയേത് । ത്യക്തനിര്മ്മാല്യകഃ ശുദ്ധഃ സ്നാപയിത്വാ ശിവം യജേത്
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരുടെ നാഥനോട് അറിയിച്ച്, വന്ദിച്ച്, സ്തുതി ചൊല്ലി, അനുമതി വാങ്ങണം; ശേഷിച്ച നർമാല്യം ഉപേക്ഷിച്ച്, ശുദ്ധി പ്രാപിച്ച്, ശിവനെ കുളിപ്പിച്ച് പൂജിക്കണം.
ഈശ്വര ഉവാച വക്ഷ്യേ ദമനകാരോഹവിധിം പൂര്വവദാചരേത്। ഹരകോപാത് പുരാ ജാതോ ഭൈരവോ ദമിതാഃ സുരാഃ
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ദമനക ശാഖ സ്ഥാപിക്കുന്ന വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; മുമ്പുപോലെ അതു നടത്തണം. ഹരന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് ഭൈരവൻ ജനിച്ചു, ദേവന്മാരെ കീഴടക്കി.
തേനാഥ ശപ്തോ വിടപോ ഭവേതി ത്രിപുരാരിണാ। പ്രസന്നേനേരിതം ചേദം പൂജയിഷ്യന്ത്രി യേ നരാഃ
അപ്പോൾ ത്രിപുരാരിയുടെ ശാപം കൊണ്ട് ആ ശാഖ വൃക്ഷമായിത്തീർന്നു; അവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു, അതിനെ പൂജിക്കുന്നവർ അനുഗ്രഹിതരാവുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പരിപൂര്ണഫലം തേഷാം നാന്യഥാ തേ ഭവിഷ്യതി। സപ്തമ്യാം വാ ത്രയോ ദശ്യാം ദമനം സംഹിതാത്മഭിഃ
അവർക്കു പൂർണ്ണഫലം ലഭിക്കും, മറ്റൊന്നുമല്ല; ഏഴാംതിയിലോ പതിമൂന്നാംതിയിലോ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ ദമനക ശാഖ എടുക്കണം.
സമ്പൂജ്യ ബോധയേദ് വൃക്ഷം ഭവവാക്യേന മന്ത്രവിത്। ഹരപ്രസാദസമ്ഭൂത ത്വമത്ര സന്നിധീഭവ
ശുദ്ധമായി പൂജിച്ച ശേഷം, മന്ത്രജ്ഞൻ വൃക്ഷത്തോട് പറയണം: 'ഹരന്റെ കൃപയിൽ ജനിച്ചവളേ, ഇവിടെ സന്നിധാനം ചെയ്യണം'.
ശിവകാര്യം സമുദ്ദിശ്യ നേതവ്യോഽസി ശിവാജ്ഞയാ। ഗൃഹേഽപ്യാമന്ത്രണം കുര്യ്യാത് സായാഹ്നേ ചാധിവാസനം
ശിവന്റെ ഉദ്ദേശം മനസ്സിലാക്കി, ശിവന്റെ കല്പനപ്രകാരം നിന്നെ കൊണ്ടുവരണം; വീട്ടിലും ക്ഷണിക്കണം, വൈകുന്നേരം പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം.
യഥാവിധി സമഭ്യര്ച്യ സൂര്യ്യശങ്കരപാവകാന്। ദേവസ്യ പശ്ചിമേ മൂലം ദദ്യാത്തസ്യ മൃദാ യുതം
വിധിപ്രകാരം സൂര്യനെയും ശങ്കരനെയും അഗ്നിയെയും പൂജിച്ച്, ദേവന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത്, മണ്ണുമായി ചേർത്തു വേരിടണം.
വാമേന ശിരസാ വാഽഥ നാലം ധാത്രീം തഥോത്തരേ। ദക്ഷിണേ ഭഗ്നപത്രഞ്ച പ്രാച്യാം പുഷ്പഞ്ച ധാരണം
ഇടതുവശത്ത് തണ്ടോ ഫലമോ, വടക്കോട്ട് കുരു, തെക്കോട്ട് ഒടിഞ്ഞ ഇല, കിഴക്കോട്ട് പൂവ് വെക്കണം.
പുടികാസ്ഥം ഫലം മൂലമഥൈശാന്യാം യജേച്ഛിവം। പഞ്ചാങ്ഗമഞ്ജലൌ കൃത്വാ ആമന്ത്ര്യ ശിരസി ന്യസേത്
പാത്രത്തിൽ ഫലവും വേരും വച്ച്, ഈശാന്യത്തിൽ ശിവനെ പൂജിക്കണം; അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളും കൈയിൽ എടുത്ത്, ആഹ്വാനം ചെയ്ത് തലയിൽ വെക്കണം.
ആമന്ത്രിതോഽകസി ദേവേശ പ്രാതഃ കാലേ മഥാ പ്രഭോ। കര്ത്തവ്യസ്തപസോ ലാഭഃ പൂര്ണ സര്വം തവാജ്ഞയാ
ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, പ്രഭോ, പ്രഭാതത്തിൽ നിന്നെ ആഹ്വാനം ചെയ്തശേഷം, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം തപസ്സിന്റെ ഫലം പൂർണ്ണമായി നേടണം.
മൂലേന ശേഷം പാത്രസ്ഥം പിധായാഥ പവിത്രകം। പ്രാതഃ സ്നാത്വാ ജഗന്നാഥം ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിര്യജേത്
വേരുകൊണ്ട് പാത്രത്തിൽ ശേഷിച്ചത് മൂടി, വിശുദ്ധ തന്തു വെക്കണം; രാവിലെ കുളിച്ച്, ജഗന്നാഥനെ സുഗന്ധവും പുഷ്പവും കൊണ്ട് പൂജിക്കണം.
നിത്യം നൈമിത്തികം കൃത്വാ ദമനൈഃ പൂജയേത്തതഃ। ശേഷമഞ്ജലിമാദായ ആത്മവിദ്യാശിവാത്മഭിഃ
ദൈനംദിനവും പ്രത്യേകവും കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം, ദമനക ശാഖകളാൽ പൂജിക്കണം; ശേഷിച്ചത് കൈയിൽ എടുത്ത്, ആത്മവിദ്യയും ശിവാനുഭവവും ഉള്ളവരായി.
മൂലാദ്യൈരീശ്വരാന്തൈശ്ച ചതുര്ഥാഞ്ജലിനാ തതഃ। ഓം ഹൌം മഖേശ്വരായ മഖം പൂരയ പൂരയ ശൂലപാണയേ നമഃ
അതിനുശേഷം നാലാമത്തെ അഞ്ജലിയിൽ, മൂലമന്ത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈശ്വരമന്ത്രങ്ങൾ വരെ ഉച്ചരിച്ച്: 'ഓം ഹൗം, യാഗേശ്വരനേ, ഈ യാഗം നിറയ്ക്കുക, നിറയ്ക്കുക, ശൂലധാരിയായവനേ, നമസ്കാരം' എന്നു പറയും.
ഭഗവന്നതിരിക്തം വാ ഹീനം വാ യന്മയാ കൃതം। സര്വ തദസ്തു സമ്പൂര്ണം യച്ച ദാമനകം മമ
പ്രഭോ, ഞാൻ ചെയ്തതിൽ അതിക്രമം ഉണ്ടായാലോ കുറവ് ഉണ്ടായാലോ, അതെല്ലാം പൂർണ്ണമാകട്ടെ. ഞാൻ സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതെന്തെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതും സഫലമാകട്ടെ.
ഈശ്വര ഉവാച വക്ഷ്യേ സംസ്കാരദീക്ഷായാം വിധാനം ശൃണു ഷണ്മുഖ ।൮൨.൦൦൧ ആവാഹയേന്മഹേശസ്യ വഹ്നിസ്ഥസ്യ ശിരോ ഹൃദി ॥൮൨.൦൦൧ സംശ്ലിഷ്ടൌ തൌ സമഭ്യര്ച്യ സന്തര്പ്യ ഹൃദയാത്മനാ ।൮൨.൦൦൨ തയോഃ സന്നിധയേ ദദ്യാത്തേനൈവാഹുതിപഞ്ചകം ॥൮൨.൦൦൨ കുസുമേനാസ്ത്രലിപ്തേന(൩) താഡയേത്തം ഹൃദാ ശിശും ।൮൨.൦൦൩ പ്രസ്ഫുരത്താരകാകാരം ചൈതന്യം തത്ര ഭാവയേത് ॥൮൨.൦൦൩ പ്രവിശ്യ തത്ര ഹുങ്കാരമുക്തം രേചകയോഗതഃ ।൮൨.൦൦൪ സംഹാരിണ്യാ തദാകൃഷ്യ പൂരകേണ ഹൃദി ന്യസേത് ॥൮൨.൦൦൪ തതോ വാഗീശ്വരീയൌനൌ മുദ്രയോദ്ഭവസഞ്ജ്ഞയാ ।൮൨.൦൦൫ ഹൃത്സമ്പുടിതമന്ത്രേണ(൧) രേചകേന വിനിക്ഷിപേത് ॥൮൨.൦൦൫ ഓം ഹാം ഹാം ഹാം ആത്മനേ നമഃ(൨) ജാജ്വല്യമാനേ നിര്ധൂമേ ജുഹുയാദിഷ്ടസിദ്ധയേ ।൮൨.൦൦൬ അപ്രവൃദ്ധേ സധൂമേ തു ഹോമോ വഹ്നൌ ന സിദ്ധ്യതി ॥൮൨.൦൦൬ സ്നിഗ്ധഃ പ്രദക്ഷിണാവര്തഃ സുഗന്ധിഃ ശസ്യതേഽനലഃ ।൮൨.൦൦൭ വിപരീതസ്ഫുലിങ്ഗീ ച ഭൂമിസ്പര്ശഃ പ്രശസ്യതേ ॥൮൨.൦൦൭ ഇത്യേവമാദിഭിശ്ചിഹ്നൈര്ഹുത്വാ ശിഷ്യസ്യ കല്മഷം ।൮൨.൦൦൮ പാപഭക്ഷണഹോമേന(൩) ദഹേദ്വാ തം ഭവാത്മനാ ॥൮൨.൦൦൮ ദ്വിജത്വാപാദനാര്ഥായ തഥാ രുദ്രാംശഭാവനേ ।൮൨.൦൦൯ ആഹാരബീജസംശുദ്ധൌ(൪) ഗര്ഭാധാനായ സംസ്ഥിതൌ ॥൮൨.൦൦൯ സീമന്തേ ജന്മതോ നാമകരണായ ച ഹോമയേത് ।൮൨.൦൧൦ ശതാനി പഞ്ച മൂലേന വൌഷഡാദിദശാംശതഃ ॥൮൨.൦൧൦ ശിഥിലീഭൂതബന്ധസ്യ ശക്താവുത്കര്ഷണം ച യത് ।൮൨.൦൧൧ ആത്മനോ രുദ്രപുത്ത്രത്വേ ഗര്ഭാധാനം തദുച്യതേ ॥൮൨.൦൧൧ സ്വാന്തത്ര്യാത്മഗുണവ്യക്തിരിഹ പുംസവനം മതം ।൮൨.൦൧൨ മായാത്മനോര്വിവേകേന ജ്ഞാനം സീമന്തവര്ധനം ॥൮൨.൦൧൨ ശിവാദിതത്ത്വശുദ്ധേസ്തു സ്വീകാരോ ജനനം മതം ।൮൨.൦൧൩ ബോധനം യച്ഛിവത്വേന ശിവത്വാര്ഹസ്യ നോ മതം(൧) ॥൮൨.൦൧൩ സംഹാരമുദ്രയാത്മാനം സ്ഫുരദ്വഹ്നികണോപമം ।൮൨.൦൧൪ വിദധീത സമാദായ നിജേ ഹൃദയപങ്കജേ ॥൮൨.൦൧൪ തതഃ കുമ്ഭയോഗേന മൂലമന്ത്രമുദീരയേത് ।൮൨.൦൧൫ കുര്യാത്സമവശീഭാവം തദാ ച ശിവയോര്ഹൃദി ॥൮൨.൦൧൫ ബ്രഹ്മാദികാരണാത്യാഗക്രമാദ്രേചകയോഗതഃ ।൮൨.൦൧൬ നീത്വാ ശിവാന്തമാത്മാനമാദായോദ്ഭവമുദ്രയാ ॥൮൨.൦൧൬ ഹൃത്സമ്പുടിതമന്ത്രേണ രേചകേന വിധാനവിത് ।൮൨.൦൧൭ ശിഷ്യസ്യ ഹൃദയാമ്ഭോജകര്ണികായാം വിനിക്ഷിപേത് ॥൮൨.൦൧൭ പൂജാം ശിവസ്യ വഹ്നേശ്ച ഗുരുഃ കുര്യാത്തദോചിതാം ।൮൨.൦൧൮ പ്രണതിഞ്ചാത്മനേ ശിഷ്യം സമയാന് ശ്രാവയേത്തഥാ ॥൮൨.൦൧൮ ദേവം ന നിന്ദേച്ഛാസ്ത്രാണി നിര്മാല്യാദി ന ലങ്ഘയേത് ।൮൨.൦൧൯ ശിവാഗ്നിഗുരുപൂജാ ച കര്തവ്യാ ജീവിതാവധി ॥൮൨.൦൧൯ ബാലബാലിശവൃദ്ധസ്ത്രീഭോഗഭുഗ്വ്യാധിതാത്മനാം ।൮൨.൦൨൦ യഥാശക്തി ദദീതാര്ഥം(൨) സമര്ഥസ്യ സമഗ്രകാന് ॥൮൨.൦൨൦ ഭൂതാങ്ഗാനി ജടാഭസ്മദണ്ഡകൌപീനസംയമാന് ।൮൨.൦൨൧ ഈശാനാദ്യൈര്ഹൃദാദ്യൈര്വാ പരിജപ്യ യഥാക്രമാത് ॥൮൨.൦൨൧ സ്വാഹാന്തസംഹിതമന്ത്രൈഃ പാത്രേഷ്വാരോപ്യ പൂര്വവത് ।൮൨.൦൨൨ സമ്പാദിതദ്രുതം ഹുത്വാ സ്ഥണ്ഡിലേശായ ദര്ശയേത് ॥൮൨.൦൨൨ രക്ഷണായ ഘടാധസ്താദാരോപ്യ ക്ഷണമാത്രകം ।൮൨.൦൨൩ ശിവാദാജ്ഞാം സമാദായ ദദീത യതിനേ ഗുരുഃ ॥൮൨.൦൨൩ ഏവം സമയദീക്ഷായാം വിശിഷ്ടായാം വിശേഷതഃ ।൮൨.൦൨൪ വഹ്നിഹോമാഗമജ്ഞാനയോഗ്യഃ സഞ്ജായതേ ശിശ്രുഃ ॥൮൨.൦൨൪ ഇത്യാദിമഹാപുരാണേ ആഗ്നേയേ സമയദീക്ഷാകഥനം നാമ ദ്വ്യശീതിതമോഽധ്യായഃ ॥ ഈശ്വര ഉവാച വക്ഷ്യേ സംസ്കാരദീക്ഷായാ വിധാനം ശൃണു ഷണ്മുക। ആവാഹയേന്മഹേശസ്യ വഹ്നിസ്ഥസ്യ ശിരോ ഹൃദി
സംശ്ലിഷ്ടൌ തൌ സമഭ്യര്ച്യ സന്തര്പ്പ ഹൃദയാന്മനാ। തതോഃ സന്നിധയേ ദദ്യാത്തേനൈവാഹുതിപഞ്ചകം
അവരെ രണ്ടുപേരെയും ഒന്നിപ്പിച്ച്, ഹൃദയപൂർവ്വം ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ച് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. പിന്നെ, അവരുടെ സാന്നിധ്യത്തിനായി അതേ രീതിയിൽ അഞ്ചു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.
കുസുമേനാസ്ത്രലിപ്തേന താഡയേത്തം ഹൃദാ ശിശും। പ്രസ്ഫുരത്താരകാകാരം ചൈതന്യം തത്ര ബാവയേത്
അസ്ത്രമന്ത്രം പുരട്ടിയ പൂവുകൊണ്ട് ആ ശിശുവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ തൊടണം. അവിടെ, നക്ഷത്രം പോലെ തിളങ്ങുന്ന ചൈതന്യത്തെ ധ്യാനിക്കണം.
പ്രവിശ്യ തത്ര ഹുങ്കാരമുക്തം രേചകയോഗതഃ। സംഹാരിണ്യാ തദാകൃഷ്യ പൂരകേണ ഹൃദി ന്യസേത്
അവിടെ പ്രവേശിച്ച്, 'ഹും' എന്ന അക്ഷരം ഉച്ചരിച്ച്, ശ്വാസം പുറത്തുവിടുന്ന രീതിയിൽ അതിനെ ആകർഷിച്ച്, അകത്തെടുക്കുന്ന ശ്വാസംകൊണ്ട് ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: സംസ്കാരദീക്ഷയുടെ വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, ഷൺമുഖാ, നീ കേൾക്കു. മഹേശ്വരനെ, അഗ്നിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവന്റെ തല ഹൃദയത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കണം.