അഗ്നിപുരാണമ്

യാഗാഗ്നിശിവയോഃ കൃത്വാ നാഡീസന്ധാനമാത്മനാ। ശക്ത്യാ മൂലാണുനാ ഹോമം കുര്യ്യാദങ്ഗൈര്ദ്ദശാംശതഃ

യാഗാഗ്നിയും ശിവനും തമ്മിൽ, തനിക്കുള്ള നാഡികൾ വഴി ബന്ധം സ്ഥാപിച്ച്, മൂലവും ആയുധവും ചേർത്ത്, അങ്കങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പത്തിൽ ഒരു പങ്ക് വീതം ഹോമം നടത്തണം.

ഘൃതസ്യ കാര്ഷികോ ഹോമഃ ക്ഷീരസ്യ മധുനസ്തഥാ। ശുക്തിമാത്രാഹുതിര്ദ്ദധ്നഃ പ്രസൃതിഃ പായസസ്യ തു

നെയ്യ് ഒരു കാര്ഷികം അളവിൽ ഹോമം നടത്തണം; പാൽക്കും തേനും അതേ അളവാണ്. തൈരിന് ശുക്തി അളവിലും പായസത്തിന് പ്രസൃതി അളവിലും സമർപ്പണം ചെയ്യണം.

യഥാവത്‌ സര്വ്വഭക്ഷാണാം ലാജാനാം മുഷ്ടിസമ്മിതമ്। ഖണ്ഡത്രയന്തു മൂലാനാം ഫ്ലാനാം സ്വപ്രമാണതഃ

എല്ലാ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾക്കും പഞ്ഞലജം ഒരു കയ്യിലാവുന്ന അളവിലാണ് ഹോമം. കിഴങ്ങുകൾക്ക് മൂന്നു കഷ്ണവും, പഴങ്ങൾക്കു അവയ്ക്ക് യോജിച്ച അളവുമാണ്.

ഗ്രാസാര്ദ്ധംമാത്രമന്നാനാം സൂക്ഷ്മാണി പഞ്ച ഹോമയേത്। ഇക്ഷോരാപര്വ്വികം മാനം ലതാനാമങ്ഗുലദ്വയമ്

അന്നത്തിന് അരയിടിയത്രയും അളവിൽ സമർപ്പണം ചെയ്യണം; സൂക്ഷ്മമായ വസ്തുക്കൾക്ക് അഞ്ചു പ്രാവശ്യം ഹോമം നടത്തണം. ഇച്ചുവിന് അപർവികം അളവും, വളരുന്ന ചെടികൾക്ക് രണ്ട് വിരൽ വീതം അളവും വേണം.

പുഷ്പം പത്രം സ്വമാനേന സമിധാം തു ദസാങ്ഗുലമ്। ചന്ദ്രചന്ദനകാശ്മീരകസ്തൂരീയക്ഷകര്ദ്ദമാന്

പൂവിനും ഇലയ്ക്കും അവയുടെ സ്വഭാവിക അളവാണ് വേണ്ടത്; സമിധുകൾക്ക് പത്ത് വിരൽ നീളമാണ്. ചന്ദ്രക്കല്ല്, ചന്ദനം, കാശ്മീരക്കട്ട, കസ്തൂരി, യക്ഷക്കർദം എന്നിവയ്ക്കും അങ്ങനെ തന്നെ.

കലായസമ്മിതാനേതാന് ഗുഗ്ഗുലും വദരാസ്ഥിവത്। കന്ദാനാമഷ്ടമം ഭാഗം ജുഹുയാദ്വിധിവത് പരമ്

ഗുഗ്ഗുലു കലായയുടെ അളവിൽ സമർപ്പിക്കണം; വടരക്കല്ല് പോലെ. കിഴങ്ങുകൾക്ക് എട്ടിൽ ഒരു ഭാഗം അളവിൽ, നിർദ്ദേശപ്രകാരം, സമർപ്പണം ചെയ്യണം.

ഹോമം നിര്വര്ത്തയേദേവം ബ്രഹ്മവീജപദൈസ്തതഃ। ഘൃതേന സ്രുചി പൂര്ണായാം നിധായാധോമുഖം സ്രുവമ്

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മബീജപദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തണം; പൂർണ്ണമായ ഒരു സ്രുചിയിൽ നെയ്യ് നിറച്ച്, സ്രുവം താഴോട്ട് തിരിച്ച് വയ്ക്കണം.

സ്രുഗഗ്രേ പുഷ്പമാരോപ്യ പഞ്ചാദ്വാമേന പാണിനാ। പുനഃ സവ്യേന തൌ ധൃത്വാ ശങ്ഖസന്നിഭമുദ്രയാ

സ്രുചിയുടെ അറ്റത്ത് പൂവ് വച്ച്, ഇടത് കൈകൊണ്ട് പിടിക്കണം; പിന്നെ ഇരുവരെയും വലത് കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച് ശംഖംപോലുള്ള മുദ്രയുണ്ടാക്കണം.

സമുദ്ഗതോഽര്ദ്ധകായശ്ച സമപാദഃ സമുത്ഥിതഃ। നാഭൌ തന്മൃലമാധായ സ്രുഗഗ്രവ്യഗ്രലോചനഃ

ഉരിയേറി, അരശരീരം ഉയർത്തി, കാലുകൾ ചേർത്ത്, പൂവ് നാഭിയിൽ വച്ച്, സ്രുചിയുടെ അറ്റം കണ്ണുകളിലേക്കായി തിരിക്കണം.

ബ്രഹ്മാദികാരണാത്യാഗാദ്വിനിഃ സൃത്യ സുഷുമ്‌ണയാ । വാമസ്തനാന്തമാനീയ തയോര്മൂലമതന്ദ്രിതഃ

ബ്രഹ്മാദികളായ കാരണങ്ങൾ വിട്ടുവിട്ട്, സുഷുമ്നാനാളിലൂടെ പുറത്തെടുക്കണം; അതിനെ ഇടത് മുല് ഭാഗത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവയുടെ മൂലത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ വയ്ക്കണം.

മൂലമന്ത്രമവിസ്പഷ്ടം വൌഷഡന്തം സമുച്ചരേത്। തദഗ്നൌ ജുഹുയാദാജ്യം യവസമ്മിതധാരയാ

മൂലമന്ത്രം വ്യക്തമായി അല്ലാതെ, 'വൗഷട്' എന്നത് അവസാനിപ്പിച്ച് ഉച്ചരിക്കണം; പിന്നെ യവം അളവിൽ നെയ്യ് അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കണം.

ആചാമം ചന്ദനം ദത്വാ താമ്ബൂലപ്രഭൃതീനപി। ഭക്ത്യാ തദ്‌ഭൂതിമാവന്ദ്യ വിദധ്യാത്പ്രണതിം പരം

ആചമനം ചെയ്ത്, ചന്ദനം സമർപ്പിച്ച്, താമ്പൂലാദികളും ഭക്തിയോടെ അർപ്പിച്ച്, അതിന്റെ മഹത്വം ആദരിച്ച്, പരമമായ നമസ്കാരം നടത്തണം.

തതോ വഹ്ണിം സമബ്യര്ച്യ ഫഡന്താസ്ത്രേണ സംവരാന്। സംഹാരമുദ്രയാഹൃത്യ ക്ഷമസ്വേത്യഭിധായ ച

ശേഷം അഗ്നിയെ യഥാവിധി പൂജിച്ച്, 'ഫട്' ആയുധമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സംവരങ്ങൾ സമാഹരിച്ച്, സംഹാരമുദ്രയോടെ 'ക്ഷമിക്കണം' എന്ന് പറയണം.

ഭാസുരാന് പരിധീസ്താംശ്ച പൂരകേണ ഹൃദാഽണുനാ । ശ്രദ്ധ്യാ പരയാത്മീയേ സ്ഥാപയേത് ഹൃദമ്ബുജേ

പ്രകാശമുള്ള പരിധികൾ, ശ്വാസവും ഹൃദയത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും ഉപയോഗിച്ച്, പരമമായ വിശ്വാസത്തോടെ, സ്വന്തം ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

സര്വപാകാഗ്രമാദായ കൃത്വാ മണ്ഡലകദ്വയമ് । അന്തര്വഹിര്ബലിം ദദ്യാദാഗ്നേയ്യാം കുണ്ഡസന്നിധൌ

എല്ലാ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളിൽ പ്രധാനമായത് എടുത്ത്, രണ്ട് മണ്ഡലങ്ങൾ ഒരുക്കണം; അകത്തും പുറത്തും അഗ്നിക്കുണ്ടിന് സമീപം ബലി അർപ്പിക്കണം.

ഓം ഹാം രുദ്രേഭ്യഃ സ്വാഹാ പൂര്വേ മാതൃബ്യോ ദക്ഷിണേ തഥാ। വാരുണേ ഹാം ഗണേഭ്യശ്ച സ്വാഹാ തേഭ്യസ്ത്വയം ബലിഃ

'ഓം ഹാം' എന്ന് പൂർവ്വഭാഗത്ത് രുദ്രന്മാർക്ക് സ്വാഹാ, ദക്ഷിണയിൽ മാതൃകൾക്ക് അങ്ങനെ തന്നെ; വാരുണ്യത്തിൽ ഹാം, ഗണന്മാർക്കും സ്വാഹാ; ഈ ബലി അവർക്കാണ്.

ഉത്തരേ ഹാഞ്ച യക്ഷേഭ്യ ഈശാനേ ഹാം ഗ്രഹേഭ്യ ഉ । അഗ്നൌ ഹാമസുരേഭ്യസ്ച രക്ഷോബ്യോ നൈര്ഋതേ ബലിഃ

ഉത്തരഭാഗത്ത് യക്ഷന്മാർക്ക് ഹാം; ഈശാന്യത്തിൽ ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഹാം; അഗ്നിയിൽ അസുരന്മാർക്ക് ഹാം; നൈരൃത്യത്തിൽ രക്ഷസുകൾക്ക് ബലി.

വായവ്യേ ഹാഞ്ച നാഗേഭ്യോ നക്ഷത്രേഭ്യശ്ച മധ്യതഃ। ഹാം രാശിഭ്യഃ സ്വാഹാ വഹ്നൌ വിശ്വേഭ്യോ നൈര്ഋതേ തഥാ

വായുവ്യഭാഗത്ത് നാഗന്മാർക്ക് ഹാം; നടുവിൽ നക്ഷത്രങ്ങൾക്ക് ഹാം; രാശികൾക്ക് ഹാം, സ്വാഹാ; അഗ്നിയിൽ വിശ്വന്മാർക്കും നൈരൃത്യത്തിലും ബലി.

വാരുണ്യാം ക്ഷേത്രപാലായ അന്തര്ബലിരുദാഹൃതഃ। ദ്വിതീയേ മണ്ഡലേ വാഹ്യേ ഇന്ദ്രായാഗ്നിയമായ ച

വാരുണ്യത്തിൽ ക്ഷേത്രപാലകനു അകത്തുള്ള ബലി അർപ്പിക്കണം; രണ്ടാമത്തെ മണ്ഡലത്തിൽ പുറത്തു ഇന്ദ്രനും അഗ്നിയമനും സമർപ്പണം നടത്തണം.

നൈര്ഋതായ ജലേശായ വായവേ ധനരക്ഷിണേ। ഈശാനായ ച പൂര്വാദൌ ഹീശാനേ ബ്രഹ്മണേ നമഃ

നൈരൃതന്‍, ജലദേവന്‍, വായു, ധനസംരക്ഷകന്‍, കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് ഈശാനന്‍, ഈശാനന്‍, ബ്രഹ്മാവ് ഇവര്ക്ക് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

നൈര്ഋതേ വിഷ്ണവേ സ്വാഹാ വായസാദേര്വഹിര്ബലിഃ। ബലിദ്വയഗതാന്മന്ത്രാന് സംഹാരമുദ്രയാഽഽത്മനി

നൈരൃതന്‍, വിഷ്ണു ഇവർക്കു സ്വാഹാ; കാക്കകളും മറ്റും പുറത്തു വേണ്ടി ബലി അർപ്പിക്കുന്നു; രണ്ടു ബലികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മന്ത്രങ്ങൾ സംഹാരമുദ്രയോടെ ആത്മാവിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു.

ഈശ്വര ഉവാച കപിലാപൂജനം വക്ഷ്യേ ഏഭിര്മ്മന്ത്രൈര്യജേച്ച ഗാമ്। ഓം കപിലേ നന്ദേ നമഃ ഓം കപിലേ ഭദ്രികേ നമഃ

ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: കപിലാ പൂജയുടെ വിധി ഞാൻ പറയുന്നു; ഈ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പശുവിനെ ആരാധിക്കണം: ഓം കപിലേ, നന്ദേ, നമസ്കാരം; ഓം കപിലേ, ഭദ്രികേ, നമസ്കാരം.

ഓം കപിലേ സുശീലേ നമഃ കപിലേ സുരഭിപ്രഭേ। ഓം കപിലേ സുമനസേ നമഃ ഓം ഭുക്തിമുക്തിപ്രദേ നമഃ

ഓം കപിലേ, സുഷീലേ, നമസ്കാരം; കപിലേ, സുരഭിയുടെ പ്രകാശംപോലുള്ളവളേ; ഓം കപിലേ, സുമനസേ, നമസ്കാരം; ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവളേ, നമസ്കാരം.

സൌരഭേയി ജഗന്‌മാതര്ദേവാനാമമൃതപ്രദേ। ഗൃഹാണ വരദേ ഗ്രാസമീപസിതാര്ഥഞ്ച ദേഹി മേ

സൗരഭേയി, ലോകമാതാവേ, ദേവന്മാർക്ക് അമൃതം നൽകുന്നവളേ, വരദായിനിയായ് ഈ അർപ്പണം സ്വീകരിക്കണമേ; ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു ദയവായി നൽകണമേ.

വന്ദിതാഽസി വസിഷ്ഠേന വിശ്വാമിത്രേണ ധീമതാ। കപിലേ ഹര മേ പാപം യന്തയാ ദുഷ്കൃതം കൃതമ്

വസിഷ്ഠനും ധീരനായ വിശ്വാമിത്രനും നിന്നെ ആരാധിച്ചിട്ടുണ്ട്; കപിലേ, എന്റെ പാപം നീക്കം ചെയ്യണമേ, ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യം തടയണമേ.

ഗാവോ മമാഗ്രതോ നിത്യം ഗാവഃ പൃഷ്ഠത ഏവ ച। ഗാവോ മേ ഹൃദയേ ചാപി ഗവാം മധ്യേ വസാമ്യഹമ്

പശുക്കൾ എപ്പോഴും എന്റെ മുന്നിലും പിന്നിലും ഉണ്ട്; പശുക്കൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിലും ഉണ്ട്; ഞാൻ പശുക്കളുടെ ഇടയിൽ താമസിക്കുന്നു.

ദത്തം ഗുഹ്ണന്തു മേ ഗ്രാസം ജപ്ത്വാ സ്യാം നിര്മ്മലഃ ശിവഃ। പ്രാര്ച്യ വിദ്യാപുസ്തകാനി ഗുരുപാദൌ നമേന്നരഃ

ഞാൻ നൽകിയ അർപ്പണം അവർ മറയ്ക്കട്ടെ; ജപിച്ചശേഷം ഞാൻ നിർമ്മലനും ശിവനും ആകട്ടെ; ആരാധന കഴിഞ്ഞ് വിദ്യാപുസ്തകങ്ങൾക്കും ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങൾക്കും നമസ്കരിക്കണം.

യജേത് സ്നാത്വാ തു മധ്യാഹ്നേ അഷ്ടപുഷ്പികയാ ശിവമ്। പീഠമൂര്ത്തിശിവാങ്ഗാനാം പൂജാ സ്യാദഷ്ടപുഷിപികാ

മധ്യാഹ്നത്തിൽ കുളിച്ച് എട്ട് പുഷ്പങ്ങളാൽ ശിവനെ ആരാധിക്കണം; പീഠം, രൂപം, ശിവന്റെ അവയവങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം എട്ട് പുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം.

മധ്യാഹ്നേ ഭോജനാഗാരേ സുലിപ്തേ പാകമാനയേത്। തതോ മൃത്യുഞ്ജയേനൈവ വൌഷഡന്തേന സപ്തധാ

മധ്യാഹ്നത്തിൽ നല്ലപോലെ പൂശിയ ഭോജനശാലയിൽ പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവരണം; അതിനുശേഷം മൃത്യുഞ്ജയ മന്ത്രം വൗഷട് എന്നതോടെ ഏഴു പ്രാവശ്യം ജപിക്കണം.