അഗ്നിപുരാണമ്

ഹൃഷീകേശം ദക്ഷിണായാം പദ്മനാഭം തു ഗുല്ഫകേ। ദാമോദരം പാദയോശ്ച ഹൃദയാദിഷഡങ്ഗകമ്

ഹൃഷീകേശനെ വലതുഭാഗത്ത്, പത്മനാഭനെ കാൽമുട്ടിൽ, ദാമോദരനെ കാലുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയം തുടങ്ങി ആറു അങ്കങ്ങളാണിത്.

ഏതത് സാധാരണം പ്രോക്തമാദിമൂര്ത്തേസ്തു സത്തമ। അഥവാ യസ്യ ദേവസ്യ പ്രാരബ്ധം സ്ഥാപനം ഭവേത്

ഇതാണ് ആദിമൂർത്തിക്ക് പൊതുവായ വിധി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. അല്ലെങ്കിൽ ഏതു ദേവതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയാണോ ചെയ്യുന്നത്, അതിനനുസരിച്ചും ചെയ്യാം.

തസ്യൈവ മൂലമന്ത്രേണ സജീവകരണം ഭവേത്। യസ്യാ മൂര്ത്തേസ്തു യന്നാമ തസ്യാദ്യം ചാക്ഷരം ച യത്

ആ ദേവതയുടെ തന്നെ മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ജീവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം. ആ രൂപത്തിന് ഏത് പേരാണോ, അതിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരവും ഉൾപ്പെടുത്തണം.

തത് സ്വരൈര്ദ്വാദശൈര്ഭേദ്യം ഹ്യങ്ഗാനി പരികല്പയേത്। ഹൃദയാദീനി ദേവേശ മൂലഞ്ച ദശമാക്ഷരമ്

അത് പന്ത്രണ്ടു സ്വരങ്ങളാൽ വിഭജിച്ച്, അങ്കങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കണം. ദേവേശാ, ഹൃദയം തുടങ്ങി പത്തു അക്ഷരങ്ങളുള്ള മൂലമന്ത്രവും ഉൾപ്പെടുത്തണം.

യഥാ ദേവേ തഥാ ദേഹേ തത്ത്വാനി വിനിയോജയേത്। ചക്രാവ്ജമണ്ഡലേ വിഷ്ണും യജേദ്ഗന്ധാദിനാ തഥാ

ദേവതയിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ തന്നെ ശരീരത്തിലും തത്ത്വങ്ങൾ വിന്യസിക്കണം. പദ്മമണ്ഡലത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ സുഗന്ധാദികൾകൊണ്ട് അർപ്പിക്കണം.

പൂര്വ്വവച്ചാസനം ധ്യായേത്സഗാത്രം സപരിച്ഛദമ്। ശുഭഞ്ചക്രം ദ്വാദശാരം ഹ്യപരിഷ്ടാദ്വിചിന്തയേത്

മുന്പൊലെ തന്നെ, ആസനം അതിന്റെ അങ്കങ്ങളോടും അനുചരങ്ങളോടും കൂടി ധ്യാനിക്കണം. പന്ത്രണ്ടു അരം ഉള്ള ശുഭമായ ചക്രം ചുറ്റും വിചിന്തിക്കണം.

ത്രിനാഭിചക്രം ദ്വിനേമി ഖരൈസ്തച്ച സമന്വിതമ്। പൃഷ്ഠദേശേ തതഃ പ്രാജ്ഞഃ പ്രകൃത്യാദീന്നിവേശയേത്

മൂന്നു നാഭിയുള്ള, രണ്ട് അരമുള്ള, അരംകെട്ടിയ ചക്രം പിന്നിൽ ധ്യാനിക്കണം. പിന്നെ, പ്രാകൃതികൾ തുടങ്ങിയവ പിന്‍ഭാഗത്ത് സ്ഥാപിക്കണം.

പൂജയേദാരകാഗ്രേഷു സൂര്യ്യം ദ്വാദശധാ പുനഃ। കലാഷോഡശസംയുക്തം സോമന്തത്ര വിചിന്തയേത്

കിരണങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ പന്ത്രണ്ടുവട്ടം സൂര്യനെ പൂജിക്കണം. അവിടെ, പതിനാറു കലകളോടെ ചന്ദ്രനെയും ധ്യാനിക്കണം.

സബലം ത്രിതയം നാഭൌ ചിന്തയേദ്ദേശികോത്തമഃ। പദ്മാഞ്ച ദ്വാദശദലം പദ്മമധ്യേ വിചിന്തയേത്

നാവിൽ മൂന്നു ശക്തികൾ ധ്യാനിച്ച്, പന്ത്രണ്ടു ദളങ്ങളുള്ള പദ്മം അതിന്റെ നടുവിൽ ധ്യാനിക്കണം.

തന്മധ്യേ പൌരുഷീം ശക്തി ധ്യാത്വാഭ്യര്ച്യ ച ദേശികഃ । പ്രതിമായാം ഹരി ന്യസ്യ തത്ര തം പൂജയേത് സുരാന്

ആ പദ്മത്തിന്റെ നടുവിൽ പുരുഷശക്തിയെ ധ്യാനിച്ച്, പൂജിച്ച്, പ്രതിമയിൽ ഹരിയെ സ്ഥാപിച്ച്, അവിടെ ദേവന്മാരെ പൂജിക്കണം.

ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിഃ സമ്യക് സാങ്ഗം സാവരണം ക്രമാത്। ദ്വാദശാക്ഷരവീജൈസ്തു കേശവാദീന് സമര്ച്ചയേത്

സുഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ടും, അങ്കങ്ങളോടും ആവരണങ്ങളോടും കൂടി ക്രമത്തിൽ, പന്ത്രണ്ടക്ഷര ബീജമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കേശവനും മറ്റുള്ളവരും പൂജിക്കണം.

ദ്വാദശാരേ മണ്ഡലേ തു ലോകപാലാദികം ക്രമാത്। പ്രതിമാമര്ച്ചയേത് പശ്ചാദ്‌ഗന്ധപുഷ്പാദിഭിര്ദ്വിജഃ

പന്ത്രണ്ടു അരം ഉള്ള മണ്ഡലത്തിൽ ലോകപാലന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം. പിന്നെ പ്രതിമയെ സുഗന്ധം, പുഷ്പം മുതലായവകൊണ്ട് പൂജിക്കണം.

പൌരുഷേണ തു സൂക്തേന ശ്രിയാ സൂക്തേന പിണ്ഡികാമ്। ജനനാദിക്രമാത് പഞ്ചാജ്ജനയേദ്വൈഷ്ണവാനലമ്

പുരുഷസൂക്തവും ശ്രീസൂക്തവും ഉപയോഗിച്ച് പീഠത്തെ പൂജിക്കണം. ജനനമുതൽ ക്രമത്തിൽ, അഞ്ചു വിധത്തിൽ വൈഷ്ണവാഗ്നി ഉണർത്തണം.

ഹുത്വാഗ്നിം വൈഷ്ണവൈര്മ്മന്ത്രൈഃ കുര്യ്യാച്ഛാന്ത്യുദകം ബുധഃ। തത് സിക്ത്വാ പ്രതിമാമൂദ്‌ര്ധ്നി വഹ്നിപ്രണയനം ചരേത്

വിഷ്ണുമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിയിൽ ഹോമം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, ജ്ഞാനി ശാന്തിജല ചടങ്ങ് നടത്തണം. ആ വെള്ളം പ്രതിമയുടെ മുകളിൽ തളിച്ച്, അഗ്നി കൊണ്ടുവരാനുള്ള ചടങ്ങ് തുടരുമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

ദക്ഷിണേഗ്നിം ഹുതമിതി കുണ്ഡേഗ്നിം പ്രണയേദ് ബുധഃ। അഗ്നിമഗ്നീതി പൂര്വേ തു കുണ്ഡേഗ്നിം പ്രണയേദ്ബുധഃ

ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്തു എന്ന് പറഞ്ഞ്, ജ്ഞാനി ആ അഗ്നി കുണ്ഡത്തിൽ കൊണ്ടുവരണം. മുമ്പ്, 'അഗ്നിയെ വിളിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞ് അഗ്നി കുണ്ഡത്തിൽ കൊണ്ടുവരണം.

ഉത്തരേ പ്രണയേദഗ്നിമഗ്നിമഗ്നീ ഹവാമഹേ। അഗ്നിപ്രണയനേ മന്ത്രസ്ത്വമഗ്നേ ഹ്യഗ്രിരുച്യതേ

ഉത്തരഭാഗത്ത്, 'അഗ്നിയെ വിളിക്കുന്നു' എന്ന് ഉച്ചരിച്ച് അഗ്നി കൊണ്ടുവരണം. അഗ്നി കൊണ്ടുവരുമ്പോൾ, മന്ത്രത്തിൽ 'നീ അഗ്നിയാണ്' എന്ന് പറയുന്നു.

പലാശസമിധാനാന്തു അഷ്ടോത്തരസഹസ്രകമ്। കുണ്ഡേ കുണ്ഡേ ഹോമയേച്ച വ്രീഹീന് വേദാദികൈസ്തഥാ

ഓരോ ഹോമകുണ്ഡത്തിലും ആയിരത്തി എട്ട് പലാശക്കൊമ്പുകൾ ഇട്ട് ഹോമം നടത്തണം. അതുപോലെ തന്നെ, വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അരി മുതലായ ധാന്യങ്ങളും അർപ്പിക്കണം.

സാജ്യാംസ്തിലാന് വ്യാഹൃതിഭിര്മൂലമന്ത്രേണ വൈ ഘൃതമ്। കുര്യ്യാത്തതഃ ശാന്തിഹോമം മധുരത്രിതയേന ച

വ്യാഹൃതികളും മൂലമന്ത്രവും ഉപയോഗിച്ച്, എള്ള് കലർന്ന നെയ്യ് അർപ്പിക്കണം. അതിന് ശേഷം, മൂന്ന് മധുരപദാർത്ഥങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ശാന്തിഹോമം നടത്തണം.

ദ്വാദശാര്ണൈഃ സ്പൃശേത് പാദൌ നാഭിം ഹൃന്മസ്തകം തതഃ। ഘൃതം ദധി പയോ ഹുത്വാ സ്പൃശേന്മൂര്ദ്ധന്യഥോ തതഃ

പന്ത്രണ്ടു മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, കാൽ, നാഭി, ഹൃദയം, തല എന്നിവ സ്പർശിക്കണം. നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ എന്നിവ അർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം, വീണ്ടും തല സ്പർശിക്കണം.

സ്പൃഷ്ട്വാ ശിരോനാഭിപാദാംശ്ചതസ്രഃ സ്ഥാപയേന്നദീഃ । ഗങ്ഗാ ച യമുനാ ഗോദാ ക്രമാന്നാമ്നാ സരസ്വതീ

തല, നാഭി, കാൽ എന്നിവ സ്പർശിച്ച ശേഷം, ഗംഗ, യമുന, ഗോദാവരി, സരസ്വതി എന്നിങ്ങനെ നാലു നദികളെ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ദഹേത്തു വിഷ്ണുഗായത്ര്യാ ഗായത്രയാ ശ്രപയേച്ചരുമ്। ഹോമയേച്ച ബലിം ദദ്യാദുത്തരേ ഭോജയേദ് ദ്വിജാന്

വിഷ്ണു ഗായത്രീ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തി, ഗായത്രീ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പാചകചോറ് അർപ്പിക്കണം. ഹോമവും ബലിയും നടത്തി, ഉത്തരഭാഗത്ത് ദ്വിജന്മാരെ അഹാരം നൽകണം.

സാമാധിപാനാം തുഷ്ട്യര്ഥം ഹേമ ഗാം ഗുരവേ ദദേത്। ദികപതിഭ്യോ ബലിം ദത്ത്വാ രാത്രൌ കുര്യ്യാച്ച ജാഗരമ്

ദിശകളുടെ രക്ഷകരുടെ തൃപ്തിക്കായി, ഗുരുവിന് പൊന്നും പശുവും നൽകണം. ദിശപാലകർക്ക് ബലി അർപ്പിച്ച ശേഷം, രാത്രി ജാഗരണം നടത്തണം.

ബ്രഹ്മഗീതാദിശബ്ദേന സര്വഭാഗധിവാസനാത്

'ബ്രഹ്മഗീത' എന്ന ശബ്ദവും മറ്റ് ഗാനങ്ങളും മുഴങ്ങുമ്പോൾ, എല്ലാ ഭാഗങ്ങളും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭഗവാനുവാച പിണ്ഡികാസ്ഥാപനാര്ഥന്തു ഗര്ഭാഗാരം തു സപ്തധാ। വിഭജേദ് ബ്രഹ്മഭാഗേ തു പ്രതിമാം സ്ഥാപയേദ് ബുധഃ

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: പിണ്ഡിക സ്ഥാപിക്കാൻ ഗർഭഗൃഹം ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കണം. ബ്രഹ്മഭാഗത്തിൽ ജ്ഞാനി പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കണം.

ദേവമാനുഷപൈശാചഭാഗേഷു ന കദായന। ബ്രഹ്മഭാഗം പരിത്യജ്യ കിഞ്ചദാശ്രിത്യ ചാണ്ഡജ

ദേവ, മനുഷ്യ, പിശാച് ഭാഗങ്ങളിൽ ഒരിക്കലും പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കരുത്. ബ്രഹ്മഭാഗം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒറ്റത്തരം പോലും മറ്റെവിടെയും സ്ഥാപിക്കരുത്.

ദേവമാനുഷഭാഗാഭ്യാം സ്ഥാപ്യാ യത്നാത്തുപിണ്ഡികാ । നപുംസകശിലായാന്തു രത്നന്യാസം സമാചരേത്

ദേവഭാഗത്തും മനുഷ്യഭാഗത്തും ശ്രദ്ധയോടെ പിണ്ഡിക സ്ഥാപിക്കണം. നപുംസകശിലയാണെങ്കിൽ, രത്നങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കേണ്ടതാണ്.

നാരസിംഹേന ഹുത്വാഥ നത്നയാസം ച തേന വൈ। വ്രീഹീന് സത്നാംസ്ത്രിധാതൂഁശ്ച ലോഹാദീംശ്ചന്ദനാദികാന്

നരസിംഹമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തി, രത്നങ്ങൾ, അരി, നൂൽ, മൂന്നു ലോഹങ്ങൾ, ഇരുമ്പ് മുതലായവയും ചന്ദനം തുടങ്ങിയവയും സ്ഥാപിക്കണം.

പൂര്വാദിനവഗര്ത്തേഷു ന്യസേന് മധ്യേ യഥാരുചി। അഥ ചേന്ദ്രാദിമന്ത്രൈശ്ച ഗര്ത്തോ ഗുഗ്‌ഗുലുനാവൃതഃ

കിഴക്കു തുടങ്ങുന്ന ഒൻപതു കുഴികളിലും അവിടം ഇട്ടു, നടുവിൽ ഇഷ്ടാനുസരണം സ്ഥാപിക്കണം. ശേഷം, ഇന്ദ്രാദിമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കുഴി ഗുഗ്ഗുലു കൊണ്ട് മൂടണം.

രത്നന്യാസവിധിം കൃത്വാ പ്രതിമാമാലഭേദ്ഗുരുഃ। സശലാകൈര്ദ്ദര്ഭപുഞ്ജൈഃ സഹദേവൈഃ സമന്വിതൈഃ

രത്നസ്ഥാപനവിധി പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ഗുരു ദർഭക്കൊമ്പുകളും ദേവതകളും അനുചരന്മാരുമൊത്ത് പ്രതിമ സ്പർശിക്കണം.