അഗ്നിപുരാണമ്

ആകാശവായുതേജാംസി സലിലം പൃഥിവീ തഥാ। സ്ഥൂലമേഭിഃ ശരീരന്തു സര്വാധാരം പ്രജായതേ

ആകാശം, വായു, അഗ്നി, വെള്ളം, ഭൂമി—ഇവയാൽ എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്ന ഈ സ്ഥൂലശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രാണതത്ത്വം ഭകാരന്തു ജീവോപാധിഗതം ന്യസേത്। ഹൃദയസ്ഥം ബകാരന്തു ബുദ്ധിതത്ത്വം ന്യസേദ് ബുധഃ

പ്രാണതത്ത്വം, 'ഭ' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ, ജീവന്റെ അടയാളമായി സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ 'ബ' എന്ന അക്ഷരം ബുദ്ധിതത്ത്വമായി ജ്ഞാനികൾ സ്ഥാപിക്കണം.

ഫകാരമപി തത്രൈവ അഹങ്കാരമയം ന്യസേത്। മനസ്തത്ത്വം പകാരന്തു ന്യസേത്സങ്കല്പസമ്ഭവമ്

അവിടെ തന്നെ, അഹങ്കാരത്തിന്റെ രൂപമായ 'ഫ' എന്ന അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം. മനസ്സിന്റെ തത്ത്വമായ 'പ' അക്ഷരം, ആലോചനയിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നതായി സ്ഥാപിക്കണം.

ശബ്ദതന്മാത്രതത്ത്വന്തു നകാരം മസ്തകേ ന്യസേത്। സ്പര്ശാത്മകം ധകാരന്തു വക്ത്രദേശേ തു വിന്യസേത്

'ന' എന്ന അക്ഷരം, ശബ്ദത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്ത്വമായി തലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. സ്പർശത്തിന്റെ രൂപമായ 'ധ' അക്ഷരം വായ്ക്ക് സമീപം സ്ഥാപിക്കണം.

ദകാരം രൂപതത്ത്വന്തു ഹൃദ്ദേശേ വിനിവേശയേത് । ഥകാരം വസ്തിദേശേ തു രസതന്മാത്രകം ന്യസേത്

'ദ' എന്ന അക്ഷരം, രൂപത്തിന്റെ തത്ത്വമായി ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. രസത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്ത്വമായ 'ത' അക്ഷരം വയറ്റിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

തകാരം ഗന്ധതന്മാത്രം ജങ്ഘയോര്വ്വിനിവേശയേത്। ണകാരം ശ്രോത്രയോര്ന്ന്യസ്യ ഢകാരം വിന്യസേത്ത്വചി

'ത' എന്ന അക്ഷരം, ഗന്ധത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്ത്വമായി കാലിൽ സ്ഥാപിക്കണം. 'ണ' അക്ഷരം ചെവികളിൽ, 'ഢ' അക്ഷരം ചർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ഡകാരം നേത്രയുഗ്മേ തു രസനായാം ഠകാരകമ്। ടകാരം നാസികായാന്തു ഞകാരം വാചി വിന്യസേത്

'ഢ' അക്ഷരം ഇരുകണ്ണുകളിലും, 'ഠ' അക്ഷരം നാവിൽ, 'ട' അക്ഷരം മൂക്കിൽ, 'ഞ' അക്ഷരം വാക്കിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ഝകാരം കരയോര്ന്ന്യസ്യ പാണിതത്ത്വം വിചക്ഷണഃ। ജകാരം പദയോര്ന്ന്യസ്യ ഛം പായൌ ചമുപസ്ഥകേ

ജ്ഞാനമുള്ളവർ കൈകളിൽ 'ഝ' അക്ഷരം, കാൽവിരലുകളിൽ 'ജ' അക്ഷരം, ഗുദത്തിൽ 'ച' അക്ഷരം, ഉപസ്ഥത്തിൽ 'ച' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം.

വിന്യസേത് പൃഥിവീതത്ത്വം ങകാരം പാദയുഗ്മകേ। വസ്തൌ ഘകാരം ഗം തത്ത്വം തൈജസം ഹൃദി വിന്യസേത്

ഭൂമിയുടെ തത്ത്വമായ 'ങ' അക്ഷരം ഇരുകാലിലും സ്ഥാപിക്കണം. വയറ്റിൽ 'ഘ' അക്ഷരം, ഹൃദയത്തിൽ അഗ്നിയുടെ തത്ത്വമായ 'ഗ' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം.

ഖകാരം വായുതത്ത്വഞ്ച നാസികായാം നിവേശയേത്। കകാരം വിന്യസേന്നിത്യം ഖതത്ത്വം മസ്തകേ ബുധഃ

വായുവിന്റെ തത്ത്വമായ 'ഖ' അക്ഷരം മൂക്കിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ജ്ഞാനികൾ ശിരസ്സിൽ എപ്പോഴും ആകാശത്തിന്റെ തത്ത്വമായ 'ക' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം.

ഹൃത്‌പുണ്ഡരീകേ വിന്യസ്യ യകാരം സൂര്യ്യദൈവതമ്। ദ്വാസപ്തതിസഹസ്ത്രാണി ഹൃദയാദഭിനിഃ സൃതാഃ

ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ സൂര്യദേവതയായ 'യ' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് എഴുപത്തിരണ്ടായിരം നാഡികൾ പുറപ്പെടുന്നു.

കലാഷോഡശസംയുക്ത മകാരം തത്ര വിന്യസേത്। തന്മധ്യേ ചിന്തയേന്മന്ത്രീ ബിന്ദും വഹ്നേസ്തു മണ്ഡലമ്

'മ' അക്ഷരം, പതിനാറു കലകളോടുകൂടി അവിടെ സ്ഥാപിക്കണം. അതിന്റെ നടുവിൽ, ഉപാസകൻ ബിന്ദുവും അഗ്നിയുടെ വൃത്തവും ധ്യാനിക്കണം.

ഹകാരം വിന്യസേത്തത്ര പ്രണവേന സുരോത്തമഃ। ഓം ആം പരമേഷ്ഠ്യാത്മനേ ആം നമഃ പുരുഷാത്മനേ

അവിടെ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ പ്രണവത്തോടൊപ്പം 'ഹ' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം. 'ഓം ആം, പരമാത്മാവിന്; ആം, പുരുഷാത്മാവിന് നമസ്കാരം.'

ഓം വാം മനോനിവൃത്ത്യാത്മനേ നാഞ്ച വിശ്വാത്മനേ നമഃ। ഓം വാ നമഃ സര്വാത്മനേ ഇത്യുക്താഃ പഞ്ച ശക്തയഃ

'ഓം വാം, മനസ്സിന്റെ ലയത്തിന്റെ തത്ത്വത്തിന്; നമസ്കാരം വിശ്വാത്മാവിന്. ഓം വാ, സർവ്വാത്മാവിന് നമസ്കാരം.' ഇങ്ങനെ അഞ്ചു ശക്തികൾ പറയുന്നു.

സ്ഥാനേ തു പ്രഥമാ യോജ്യാ ദ്വിതീയാ ആസനേ മതാ। തൃതീയാ ശയനേ തദ്വച്ചതുര്ഥീ പാനകര്മ്മണി

നിൽക്കുമ്പോൾ ഒന്നാമത്തേത്, ഇരിക്കുമ്പോൾ രണ്ടാമത്തേത്, കിടക്കുമ്പോൾ മൂന്നാമത്തേത്, കുടിക്കുന്ന പ്രവൃത്തിയിൽ നാലാമത്തേത് ഉപയോഗിക്കണം.

ഗ്രത്യര്ച്ചായാം പഞ്ചമീ സ്യാത്പഞ്ചോപനിഷദഃ സ്മൃതാഃ। ഹുങ്കാരം വിന്യസേന്മധ്യേ ധ്യാത്വാ മന്ത്രമയം ഹരിമ്

ഗ്രത്യർച്ചയുടെ അഞ്ചാം ദിവസം, അഞ്ചു ഉപനിഷത്തുകൾ ഓർക്കണം. ഹരിയെ മന്ത്രരൂപിയായി മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, 'ഹും' എന്ന അക്ഷരം നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

യാം മൂര്തി സ്ഥാപയേത്തസ്മാത് മൂലമന്ത്രം ന്യസേത്തതഃ। ഓം നമോം ഭഗവതേ വാസുദേവായ മൂലകമ്

ഏതു പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കേണ്ടിയാലും, അവിടെയായി മൂലമന്ത്രം സ്ഥാപിക്കണം. 'ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ' എന്നതാണ് മൂലമന്ത്രം.

ശിരോഘ്രാണലലാടേഷു മുഖകണ്ഠഹൃദി ക്രമാത്। ഭുജയോര്ജങ്ഘയോരങ്ഘ്ര്യോഃ കേശവം ശിരസി ന്യസേത്

തലയിൽ, മൂക്കിൽ, നെറ്റിയിൽ, പിന്നെ വായിൽ, കഴുത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ, കേശവനെ തലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

നാരായണം ന്യസേദ്വക്ത്രേ ഗ്രീവായാം മാധവം ന്യസേത്। ഗോവിന്ദം ഭുജയോര്ന്യസ്യ വിഷ്ണു ച ഹൃദേയേ ന്യസേത്

നാരായണനെ വായിൽ, മാധവനെ കഴുത്തിൽ, ഗോവിന്ദനെ ഇരുചെവികളിലും, വിഷ്ണുവിനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

മധുസൂദനകം പൃഷ്ഠേ വാമനം ജഠരേ ന്യസേത്। കട്യാന്ത്രിവിക്രമം ന്യസ്യ ജങ്ഘായാം ശ്രീധരം ന്യസേത്

മധുസൂദനനെ പിൻഭാഗത്ത്, വാമനനെ വയറ്റിൽ, ത്രിവിക്രമനെ കട്ടിയിൽ, ശ്രീധരനെ കാലുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ഹൃഷീകേശം ദക്ഷിണായാം പദ്മനാഭം തു ഗുല്ഫകേ। ദാമോദരം പാദയോശ്ച ഹൃദയാദിഷഡങ്ഗകമ്

ഹൃഷീകേശനെ വലതുഭാഗത്ത്, പത്മനാഭനെ കാൽമുട്ടിൽ, ദാമോദരനെ കാലുകളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയം തുടങ്ങി ആറു അങ്കങ്ങളാണിത്.

ഏതത് സാധാരണം പ്രോക്തമാദിമൂര്ത്തേസ്തു സത്തമ। അഥവാ യസ്യ ദേവസ്യ പ്രാരബ്ധം സ്ഥാപനം ഭവേത്

ഇതാണ് ആദിമൂർത്തിക്ക് പൊതുവായ വിധി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്. അല്ലെങ്കിൽ ഏതു ദേവതയുടെ പ്രതിഷ്ഠയാണോ ചെയ്യുന്നത്, അതിനനുസരിച്ചും ചെയ്യാം.

തസ്യൈവ മൂലമന്ത്രേണ സജീവകരണം ഭവേത്। യസ്യാ മൂര്ത്തേസ്തു യന്നാമ തസ്യാദ്യം ചാക്ഷരം ച യത്

ആ ദേവതയുടെ തന്നെ മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ജീവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം. ആ രൂപത്തിന് ഏത് പേരാണോ, അതിന്റെ ആദ്യ അക്ഷരവും ഉൾപ്പെടുത്തണം.

തത് സ്വരൈര്ദ്വാദശൈര്ഭേദ്യം ഹ്യങ്ഗാനി പരികല്പയേത്। ഹൃദയാദീനി ദേവേശ മൂലഞ്ച ദശമാക്ഷരമ്

അത് പന്ത്രണ്ടു സ്വരങ്ങളാൽ വിഭജിച്ച്, അങ്കങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കണം. ദേവേശാ, ഹൃദയം തുടങ്ങി പത്തു അക്ഷരങ്ങളുള്ള മൂലമന്ത്രവും ഉൾപ്പെടുത്തണം.

യഥാ ദേവേ തഥാ ദേഹേ തത്ത്വാനി വിനിയോജയേത്। ചക്രാവ്ജമണ്ഡലേ വിഷ്ണും യജേദ്ഗന്ധാദിനാ തഥാ

ദേവതയിൽ ചെയ്യുന്നതുപോലെ തന്നെ ശരീരത്തിലും തത്ത്വങ്ങൾ വിന്യസിക്കണം. പദ്മമണ്ഡലത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ സുഗന്ധാദികൾകൊണ്ട് അർപ്പിക്കണം.

പൂര്വ്വവച്ചാസനം ധ്യായേത്സഗാത്രം സപരിച്ഛദമ്। ശുഭഞ്ചക്രം ദ്വാദശാരം ഹ്യപരിഷ്ടാദ്വിചിന്തയേത്

മുന്പൊലെ തന്നെ, ആസനം അതിന്റെ അങ്കങ്ങളോടും അനുചരങ്ങളോടും കൂടി ധ്യാനിക്കണം. പന്ത്രണ്ടു അരം ഉള്ള ശുഭമായ ചക്രം ചുറ്റും വിചിന്തിക്കണം.

ത്രിനാഭിചക്രം ദ്വിനേമി ഖരൈസ്തച്ച സമന്വിതമ്। പൃഷ്ഠദേശേ തതഃ പ്രാജ്ഞഃ പ്രകൃത്യാദീന്നിവേശയേത്

മൂന്നു നാഭിയുള്ള, രണ്ട് അരമുള്ള, അരംകെട്ടിയ ചക്രം പിന്നിൽ ധ്യാനിക്കണം. പിന്നെ, പ്രാകൃതികൾ തുടങ്ങിയവ പിന്‍ഭാഗത്ത് സ്ഥാപിക്കണം.

പൂജയേദാരകാഗ്രേഷു സൂര്യ്യം ദ്വാദശധാ പുനഃ। കലാഷോഡശസംയുക്തം സോമന്തത്ര വിചിന്തയേത്

കിരണങ്ങളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ പന്ത്രണ്ടുവട്ടം സൂര്യനെ പൂജിക്കണം. അവിടെ, പതിനാറു കലകളോടെ ചന്ദ്രനെയും ധ്യാനിക്കണം.

സബലം ത്രിതയം നാഭൌ ചിന്തയേദ്ദേശികോത്തമഃ। പദ്മാഞ്ച ദ്വാദശദലം പദ്മമധ്യേ വിചിന്തയേത്

നാവിൽ മൂന്നു ശക്തികൾ ധ്യാനിച്ച്, പന്ത്രണ്ടു ദളങ്ങളുള്ള പദ്മം അതിന്റെ നടുവിൽ ധ്യാനിക്കണം.