അഗ്നിപുരാണമ്

ആകാശം മനസാഹ്ത്യ മനോഹങ്കരണേ കുരു । അഹങ്കാരഞ്ച മഹതി തഞ്ചാപ്യവ്യാകൃതേ നയേത്

ആകാശത്തെ മനസ്സിൽ ലയിപ്പിച്ച്, മനസ്സിനെ അഹങ്കാരത്തിൽ ലയിപ്പിക്കണം; അഹങ്കാരത്തെ മഹത്തത്തിൽ, അതിനെയും അവ്യാകൃതത്തിൽ ലയിപ്പിക്കണം.

അവ്യാകൃതം ജ്ഞാനരൂപേ വാസുദേവഃ സ ഈരിതഃ। സ താമവ്യാകൃതി മായാമവഷ്ടബ്യ സിസൃക്ഷയാ

അവ്യാകൃതം ജ്ഞാനരൂപത്തിൽ വാസുദേവൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ, അവൻ ആ അവ്യാകൃതമായ മായയെ പിടിച്ചു.

സങ്കര്ഷണം സ ശവ്ദാത്മാ സ്പര്ശാഖ്യമസൃജത് പ്രഭുഃ। ക്ഷോഭ്യ മായാം സ പ്രദ്യുമ്നം തേജോരുപം സ ചാസൃജത്

അവൻ, ശബ്ദസ്വരൂപനായ സങ്കർഷണനെ സൃഷ്ടിച്ചു; പിന്നെ മായയെ ഉണർത്തി, പ്രകാശസ്വരൂപനായ പ്രദ്യുമ്നനെയും സൃഷ്ടിച്ചു.

അനിരുദ്ധം രസമാത്രം ബ്രഹ്മാണം ഗന്ധരൂപകമ്। അനിരുദ്ധഃ സ ച ബ്രഹ്മാ അപ ആദൌ സസര്ജ ചഹ

അവൻ, രസസ്വരൂപിയായ അനിരുദ്ധനെയും, ഗന്ധസ്വരൂപമായ ബ്രഹ്മാവിനെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അനിരുദ്ധൻ ബ്രഹ്മാവായി ആദ്യം ജലം സൃഷ്ടിച്ചു.

തസ്മിന് ഹിരണ്മയഞ്ചാണ്ഡം സോഽസൃജത് പഞ്ചഭൂതവദ്। തസ്മിന് സങ്ക്രാമിതേ ജീവ ശക്തിരാത്മോപസംഹൃതാ

അത് കൊണ്ട്, അവൻ പൊന്നിനിറമുള്ള അണ്ടം അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ പോലെ സൃഷ്ടിച്ചു; അതിൽ ജീവൻ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ശക്തി ആത്മാവിൽ ലയിച്ചു.

പ്രാണോ ജീവേന സംയുക്തോ വൃത്തിമാനിതി ശബ്ദ്യതേ। ജീവോ വ്യാഹൃതിസഞ്ജ്ഞസ്തു പ്രാണേഷ്വാധ്യാത്മികഃ സ്മൃതഃ

പ്രാണൻ ജീവനുമായി ചേർന്നാൽ അതിനെ 'വൃത്തി' എന്നു വിളിക്കുന്നു; ജീവൻ, വ്യാഹൃതി എന്ന പേരിൽ, പ്രാണന്മാരിൽ ആന്തരികമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രാണൈര്യുക്താ തതോ ബുദ്ധിഃ സഞ്ജാതാ ചാഷ്ടമൂര്ത്തികാ । അഹങ്കാരസ്തതോ ജജ്ഞേ മനസ്തസ്മാദജായത

പ്രാണന്മാരാൽ സംയുക്തമായപ്പോൾ, ബുദ്ധി ഉദിച്ചു, അതിന് എട്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്; അതിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരം ജനിച്ചു, അതിൽ നിന്ന് മനസ്സും ഉദിച്ചു.

അര്ഥാഃ പ്രജജ്ഞിരേ പഞ്ച സങ്കല്പാദിയുതാസ്തതഃ। ശബ്ദഃ സ്പര്ശശ്ച രൂപഞ്ച രസോ ഗന്ധ ഇതി സ്മൃതാഃ

അവിടെ, മനസ്സിന്റെ ആലോചനയോടും മറ്റു ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയ അഞ്ച് വസ്തുക്കൾ ഉദിച്ചു. ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രസം, ഗന്ധം എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയെ ഓർക്കുന്നത്.

ജ്ഞാനശക്തിയുതാന്യേതൈരാരബ്ധാനീന്ദ്രിയാണി തു। ത്വക്‌ശ്രോത്രഘ്രാണചക്ഷൂംഷി ജിഹ്വാബുദ്ധീന്ദ്രിയാണി തു

ഈ വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് അറിവിന്റെ ശക്തിയോടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ചർമ്മം, ചെവി, മൂക്ക്, കണ്ണുകൾ, നാവ്, ബുദ്ധി എന്നിവയാണ് ആ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ.

പാദൌ പായുസ്തഥാ പാണീ വാഗുപസ്ഥശ്ച പഞ്ചമഃ। കര്മ്മേന്ദ്രിയാണി ചൈതാനി പഞ്ചഭൂതാന്യതഃ ശ്രൃണു

കാൽ, ഗുദം, കൈ, വാക്ക്, ഉപസ്ഥം എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചാമത്തേത്—ഇവയാണ് കര്‍മ്മേന്ദ്രിയങ്ങൾ. ഇനി അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

ആകാശവായുതേജാംസി സലിലം പൃഥിവീ തഥാ। സ്ഥൂലമേഭിഃ ശരീരന്തു സര്വാധാരം പ്രജായതേ

ആകാശം, വായു, അഗ്നി, വെള്ളം, ഭൂമി—ഇവയാൽ എല്ലാം നിലനിൽക്കുന്ന ഈ സ്ഥൂലശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു.

പ്രാണതത്ത്വം ഭകാരന്തു ജീവോപാധിഗതം ന്യസേത്। ഹൃദയസ്ഥം ബകാരന്തു ബുദ്ധിതത്ത്വം ന്യസേദ് ബുധഃ

പ്രാണതത്ത്വം, 'ഭ' എന്ന അക്ഷരത്തിൽ, ജീവന്റെ അടയാളമായി സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ 'ബ' എന്ന അക്ഷരം ബുദ്ധിതത്ത്വമായി ജ്ഞാനികൾ സ്ഥാപിക്കണം.

ഫകാരമപി തത്രൈവ അഹങ്കാരമയം ന്യസേത്। മനസ്തത്ത്വം പകാരന്തു ന്യസേത്സങ്കല്പസമ്ഭവമ്

അവിടെ തന്നെ, അഹങ്കാരത്തിന്റെ രൂപമായ 'ഫ' എന്ന അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം. മനസ്സിന്റെ തത്ത്വമായ 'പ' അക്ഷരം, ആലോചനയിൽ നിന്ന് ഉദിക്കുന്നതായി സ്ഥാപിക്കണം.

ശബ്ദതന്മാത്രതത്ത്വന്തു നകാരം മസ്തകേ ന്യസേത്। സ്പര്ശാത്മകം ധകാരന്തു വക്ത്രദേശേ തു വിന്യസേത്

'ന' എന്ന അക്ഷരം, ശബ്ദത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്ത്വമായി തലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. സ്പർശത്തിന്റെ രൂപമായ 'ധ' അക്ഷരം വായ്ക്ക് സമീപം സ്ഥാപിക്കണം.

ദകാരം രൂപതത്ത്വന്തു ഹൃദ്ദേശേ വിനിവേശയേത് । ഥകാരം വസ്തിദേശേ തു രസതന്മാത്രകം ന്യസേത്

'ദ' എന്ന അക്ഷരം, രൂപത്തിന്റെ തത്ത്വമായി ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. രസത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്ത്വമായ 'ത' അക്ഷരം വയറ്റിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

തകാരം ഗന്ധതന്മാത്രം ജങ്ഘയോര്വ്വിനിവേശയേത്। ണകാരം ശ്രോത്രയോര്ന്ന്യസ്യ ഢകാരം വിന്യസേത്ത്വചി

'ത' എന്ന അക്ഷരം, ഗന്ധത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മതത്ത്വമായി കാലിൽ സ്ഥാപിക്കണം. 'ണ' അക്ഷരം ചെവികളിൽ, 'ഢ' അക്ഷരം ചർമ്മത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ഡകാരം നേത്രയുഗ്മേ തു രസനായാം ഠകാരകമ്। ടകാരം നാസികായാന്തു ഞകാരം വാചി വിന്യസേത്

'ഢ' അക്ഷരം ഇരുകണ്ണുകളിലും, 'ഠ' അക്ഷരം നാവിൽ, 'ട' അക്ഷരം മൂക്കിൽ, 'ഞ' അക്ഷരം വാക്കിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

ഝകാരം കരയോര്ന്ന്യസ്യ പാണിതത്ത്വം വിചക്ഷണഃ। ജകാരം പദയോര്ന്ന്യസ്യ ഛം പായൌ ചമുപസ്ഥകേ

ജ്ഞാനമുള്ളവർ കൈകളിൽ 'ഝ' അക്ഷരം, കാൽവിരലുകളിൽ 'ജ' അക്ഷരം, ഗുദത്തിൽ 'ച' അക്ഷരം, ഉപസ്ഥത്തിൽ 'ച' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം.

വിന്യസേത് പൃഥിവീതത്ത്വം ങകാരം പാദയുഗ്മകേ। വസ്തൌ ഘകാരം ഗം തത്ത്വം തൈജസം ഹൃദി വിന്യസേത്

ഭൂമിയുടെ തത്ത്വമായ 'ങ' അക്ഷരം ഇരുകാലിലും സ്ഥാപിക്കണം. വയറ്റിൽ 'ഘ' അക്ഷരം, ഹൃദയത്തിൽ അഗ്നിയുടെ തത്ത്വമായ 'ഗ' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം.

ഖകാരം വായുതത്ത്വഞ്ച നാസികായാം നിവേശയേത്। കകാരം വിന്യസേന്നിത്യം ഖതത്ത്വം മസ്തകേ ബുധഃ

വായുവിന്റെ തത്ത്വമായ 'ഖ' അക്ഷരം മൂക്കിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ജ്ഞാനികൾ ശിരസ്സിൽ എപ്പോഴും ആകാശത്തിന്റെ തത്ത്വമായ 'ക' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം.

ഹൃത്‌പുണ്ഡരീകേ വിന്യസ്യ യകാരം സൂര്യ്യദൈവതമ്। ദ്വാസപ്തതിസഹസ്ത്രാണി ഹൃദയാദഭിനിഃ സൃതാഃ

ഹൃദയത്തിലെ കമലത്തിൽ സൂര്യദേവതയായ 'യ' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് എഴുപത്തിരണ്ടായിരം നാഡികൾ പുറപ്പെടുന്നു.

കലാഷോഡശസംയുക്ത മകാരം തത്ര വിന്യസേത്। തന്മധ്യേ ചിന്തയേന്മന്ത്രീ ബിന്ദും വഹ്നേസ്തു മണ്ഡലമ്

'മ' അക്ഷരം, പതിനാറു കലകളോടുകൂടി അവിടെ സ്ഥാപിക്കണം. അതിന്റെ നടുവിൽ, ഉപാസകൻ ബിന്ദുവും അഗ്നിയുടെ വൃത്തവും ധ്യാനിക്കണം.

ഹകാരം വിന്യസേത്തത്ര പ്രണവേന സുരോത്തമഃ। ഓം ആം പരമേഷ്ഠ്യാത്മനേ ആം നമഃ പുരുഷാത്മനേ

അവിടെ, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ പ്രണവത്തോടൊപ്പം 'ഹ' അക്ഷരം സ്ഥാപിക്കണം. 'ഓം ആം, പരമാത്മാവിന്; ആം, പുരുഷാത്മാവിന് നമസ്കാരം.'

ഓം വാം മനോനിവൃത്ത്യാത്മനേ നാഞ്ച വിശ്വാത്മനേ നമഃ। ഓം വാ നമഃ സര്വാത്മനേ ഇത്യുക്താഃ പഞ്ച ശക്തയഃ

'ഓം വാം, മനസ്സിന്റെ ലയത്തിന്റെ തത്ത്വത്തിന്; നമസ്കാരം വിശ്വാത്മാവിന്. ഓം വാ, സർവ്വാത്മാവിന് നമസ്കാരം.' ഇങ്ങനെ അഞ്ചു ശക്തികൾ പറയുന്നു.

സ്ഥാനേ തു പ്രഥമാ യോജ്യാ ദ്വിതീയാ ആസനേ മതാ। തൃതീയാ ശയനേ തദ്വച്ചതുര്ഥീ പാനകര്മ്മണി

നിൽക്കുമ്പോൾ ഒന്നാമത്തേത്, ഇരിക്കുമ്പോൾ രണ്ടാമത്തേത്, കിടക്കുമ്പോൾ മൂന്നാമത്തേത്, കുടിക്കുന്ന പ്രവൃത്തിയിൽ നാലാമത്തേത് ഉപയോഗിക്കണം.

ഗ്രത്യര്ച്ചായാം പഞ്ചമീ സ്യാത്പഞ്ചോപനിഷദഃ സ്മൃതാഃ। ഹുങ്കാരം വിന്യസേന്മധ്യേ ധ്യാത്വാ മന്ത്രമയം ഹരിമ്

ഗ്രത്യർച്ചയുടെ അഞ്ചാം ദിവസം, അഞ്ചു ഉപനിഷത്തുകൾ ഓർക്കണം. ഹരിയെ മന്ത്രരൂപിയായി മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച്, 'ഹും' എന്ന അക്ഷരം നടുവിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

യാം മൂര്തി സ്ഥാപയേത്തസ്മാത് മൂലമന്ത്രം ന്യസേത്തതഃ। ഓം നമോം ഭഗവതേ വാസുദേവായ മൂലകമ്

ഏതു പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കേണ്ടിയാലും, അവിടെയായി മൂലമന്ത്രം സ്ഥാപിക്കണം. 'ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ' എന്നതാണ് മൂലമന്ത്രം.

ശിരോഘ്രാണലലാടേഷു മുഖകണ്ഠഹൃദി ക്രമാത്। ഭുജയോര്ജങ്ഘയോരങ്ഘ്ര്യോഃ കേശവം ശിരസി ന്യസേത്

തലയിൽ, മൂക്കിൽ, നെറ്റിയിൽ, പിന്നെ വായിൽ, കഴുത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ, കേശവനെ തലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

നാരായണം ന്യസേദ്വക്ത്രേ ഗ്രീവായാം മാധവം ന്യസേത്। ഗോവിന്ദം ഭുജയോര്ന്യസ്യ വിഷ്ണു ച ഹൃദേയേ ന്യസേത്

നാരായണനെ വായിൽ, മാധവനെ കഴുത്തിൽ, ഗോവിന്ദനെ ഇരുചെവികളിലും, വിഷ്ണുവിനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.