അഗ്നിപുരാണമ്

മുരാമാംസീം ചാമലകം സഹദേവാം നിശാദികമ്। ഷഷ്ടിദീപാന്ന്യസേദഷ്ടൌ ന്യസേന്നീരാജനായ ച

മുര, മാംസി, നെല്ലിക്ക, സഹദേവി, നിശാദികം എന്നിവയും അറുപത് വിളക്കുകളും, നീരാഞ്ജനത്തിന് എട്ട് വിളക്കുകളും വെക്കണം.

ശങ്‌ഖംഹചക്രഞ്ച ശ്രീവത്സം കുലിശം പങ്കജാദികമ്। ഹേമാദിപാത്രേ കൃത്വാ തു നാനാവര്ണാദിപുഷ്പകമ്

ശംഖം, ചക്രം, ശ്രീവത്സം, വജ്രം, താമര തുടങ്ങിയവ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ വെക്കണം. വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള പൂക്കളും ചേർക്കണം.

ഭഗവാനുവാച ഏശാന്യാം ജയയേത് കുണ്ഡം ഗുരുര്വ്വഹ്നിഞ്ച വൈഷ്ണവമ്। ഗായത്ര്യാഷ്ടശതം ഹുത്വാ സമ്പാതവിധിനാ ഘടാന്

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഈശാന്യഭാഗത്ത് ഗുരു ഹോമകുണ്ടവും വൈഷ്ണവാഗ്നിയും സ്ഥാപിക്കണം. ഗായത്രീയാൽ നൂറൊൻപത് ഹോമം നടത്തി, വിധിപ്രകാരം കലശങ്ങൾ ചൊരിയണം.

പ്രോക്ഷയേത് കാരുശാലായാം ശില്പിഭിമുര്ത്തിര്വ്രജേത്। തുര്യ്യശബദൈഃ കൌതുകഞ്ച ബന്ധയേദ്ദക്ഷിണേ കരേ

ശില്പശാലയിൽ ചൊരിഞ്ഞശേഷം, ശില്പികൾ പ്രതിമയുമായി പോകണം. ശുഭശബ്ദങ്ങൾക്കിടയിൽ, ദക്ഷിണകൈയിൽ കാവൽനൂൽ കെട്ടണം.

വിഷ്ണവേ ശിപിവിഷ്ടേതി ഊര്ണാസൂത്രേണ സര്ഷപൈഃ। പട്ടവസ്ത്രേണ കര്ത്തവ്യം ദേശികസ്യാപി കൌതുകമ്

വിഷ്ണുവിന് ശിപിവിഷ്ട എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ഉണ്ണിയാടിയും കടുകുമണിയും ഉപയോഗിച്ച്, പട്ടുവസ്ത്രംകൊണ്ട് ഗുരുവിന് കാവൽനൂൽ ഒരുക്കണം.

മണ്ഡപേ പ്രതിമാം സ്ഥാപ്യ സവസ്ത്രാം പൂജിതാം സ്തുവന്। നമസ്തേര്ച്യേം സുരേശാനി പ്രണീതേ വിശ്വകര്മ്മണ

മണ്ഡപത്തിൽ വസ്ത്രം അണിയിച്ച, പൂജിച്ച പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ച്, 'ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, വിശ്വകർമാവ് നിർമ്മിച്ചവനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു' എന്ന് സ്തുതിക്കണം.

പ്രഭാവിതാശേഷജഗദ്ധാത്രി തുഭ്യം നമോ നമഃ। ത്വയി സമ്പൂജയാമീശേ നാരായണമനാമയമ്

'സകലലോകത്തെയും പോഷകനായവനേ, എല്ലാം ശക്തിയുള്ളവനേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഭഗവനേ, ഞാനിവിടെ നാരായണനെ ആരാധിക്കുന്നു.'

രഹിതാ ശില്പിദോഷൈസ്ത്വമൃദ്ധിയുക്താ സദാ ഭവ। ഏവം വിജ്ഞാപ്യ പ്രതിമാം നയേത്താം സ്നാനമണ്ഡപമ്

'ശില്പദോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, സമ്പത്തോടെ നീ എപ്പോഴും ഇരിക്കണം.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, പ്രതിമയെ സ്നാനമണ്ഡപത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.

ശില്പിനന്തോഷയേദ്‌ദ്രവ്യൈര്ഗുരവേ ഗാം പ്രദാപയേത്। ചിത്രം ദേവേതി മന്ത്രേണ നേത്രേ ചോന്മീലയേത്തതഃ

ശില്പികൾക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി, ഗുരുവിന് ഒരു പശു നൽകണം. 'ദേവാ, മനോഹരനേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കണ്ണ് തുറക്കണം.

അഗ്നിര്ജ്യോതീതി ദൃഷ്ടിഞ്ച ദദ്യാദ്വൈ ഭദ്രപീഠകേ। തതഃ ശക്ലാനി പുഷ്പാണി ഘൃതം സിദ്ധാര്ഥകം തഥാ

'അഗ്നി പ്രകാശമാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഭദ്രപീഠത്തിൽ ദൃഷ്ടി നൽകണം. ശേഷം വെള്ള പൂക്കൾ, നെയ്യ്, സിദ്ധാർത്ഥകം എന്നിവ അർപ്പിക്കണം.

ദൂര്വ്വാം കുശാഗ്രം ദേവസ്യ ദദ്യാച്ഛിരസി ദേശികഃ। മധുവാതേതി മന്ത്രേണ നേത്രേ ചാഭ്യഞ്ജയേദ് ഗുരുഃ

ദർഭയും കുശാഗ്രവും ഗുരു ദേവന്റെ തലയിലിടണം. 'മധുവാത' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഗുരു കണ്ണുകളിൽ അഭിഷേകം നടത്തണം.

ഹിരണ്യഗര്ഭമന്ത്രേണ ഇമം മേതി ച കീര്ത്തയേത് ഘൃതേനാഭ്യഞ്ജയേത് പശ്ചാത് പഠന് ഘൃതവതീം പുനഃ

ഹിരണ്യഗർഭം എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് 'ഇമം മേ' എന്നും പറയണം, പിന്നെ നെയ്യാൽ അഭിഷേകം ചെയ്യണം. അതിനുശേഷം വീണ്ടും മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നെയ്യാൽ അഭിഷേകം ആവർത്തിക്കണം.

മസൂരപിഷ്ടേനോദ്വര്ത്യ അതോ ദേവേതി കീര്ത്തയന്। ക്ഷാലയേദുഷ്ണതീര്ഥജൈഃ സ്നാനം പാവമാനീതി രത്നജൈഃ

പയർപൊടിയാൽ ശരീരം തേച്ച് 'അതോ ദേവേ' എന്നു ജപിക്കണം. പിന്നെ ഉഷ്ണജലത്തിൽ കഴുകണം. സ്നാനത്തിന് രത്നജലത്തിൽ 'പാവമാനി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

ദ്രുപദാദിവേത്യനുലിമ്പേദാപോ ഹിഷ്ഠേതി സേചയേത്। നദീജൈസ്തീര്ഥജൈഃ സ്നാനം പാവമാനീതി രത്നജൈ

'ദ്രുപദാദി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യണം. 'ആപോ ഹിഷ്ഠ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വെള്ളം തളിക്കണം. നദീജലം അല്ലെങ്കിൽ തീർത്ഥജലം ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനത്തിന് 'പാവമാനി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

സമുദ്രം ഗച്ഛ ചന്ദനൈസ്തീര്ഥമൃത്കലശേന ച। ശന്നോ ദേവീഃ സ്നാപയേച്ച ഗായത്ര്യാപ്യുഷ്ണവാരിണാ

സന്ദനവും തീർത്ഥമണ്ണും നിറച്ച കലശവുമെടുത്ത് സമുദ്രത്തേക്ക് പോകണം. 'ശന്നോ ദേവീ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഗായത്രീമന്ത്രത്തോടൊപ്പം ഉഷ്ണജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.

പഞ്ചമൃദ്ഭിര്ഹിരണ്യേതി സ്നാപയേത്പരമേശ്വരമ്। സികതാദ്ഭിരിമം മേതി വല്മീകോദഘടേന ച

'ഹിരണ്യ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അഞ്ചു വിധ മണ്ണുകൊണ്ട് പരമേശ്വരനെ സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം. മണലിൽ 'ഇമം മേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, വള്മീകത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത കലശവും ഉപയോഗിക്കണം.

തദ്ധിഷ്ണോരിതി ഓഷധ്യദ്ഭിര്ഥാ ഓഷധീതി മന്ത്രതഃ। യഝായജ്ഞേതി കാഷായൈഃ പഞ്ചഭിര്ഗവ്യകൈസ്തതഃ

'തദ്ദിഷ്ണോ'ർ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഔഷധജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. 'ഥാ ഔഷധി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, പിന്നെ അഞ്ചു വിധ ഗോമയങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് 'യജായജ്ഞ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

പയഃ പൃഥിവ്യാം മന്ത്രേണ യാഃ ഫലിനാ ഫലാമ്ബുഭിഃ। വിശ്വതശ്ചക്ഷുഃ സൌമ്യേന പൂര്വേണ കലസേന ച

'പയഃ പൃഥിവ്യാം' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഫലം കായുന്ന വൃക്ഷങ്ങളുടെ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. 'വിശ്വതശ്ചക്ഷുഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കിഴക്കേ കലശം ഉപയോഗിക്കണം.

സോമം രാജാനമിത്യേവം വിഷ്ണോ രരാടം ദക്ഷതഃ। ഹംസഃ ശുചിഃ പശ്ചിമേന കുര്യ്യാദുദ്വര്ത്തനം ഹരേഃ

'സോമം രാജാനം' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ വലതുവശത്ത് സ്നാനം ചെയ്യിക്കണം. 'ഹംസഃ ശുചിഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പടിഞ്ഞാറ് ഹരിയെ അഭിഷേകം ചെയ്യണം.

മൂര്ദ്ധാനന്ദിവമന്ത്രേണ ധാത്രീം മാംസീ ച കേ ദദേത് । മാനസ്തോകേതി മന്ത്രേണ ഗന്ധദ്വാരേതി ഗന്ധകൈഃ

'മൂർദ്ധാനന്ദിവം' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ധാത്രി, മാംസി എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. 'മാനസ്തോക' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ 'ഗന്ധദ്വാരേ' എന്ന മന്ത്രത്തോടൊപ്പം അർപ്പിക്കണം.

ഇദമാപേതി ച ഘടൈരേകാശീതിപദസ്ഥിതൈഃ। ഏഹ്യേഹി ഭഗവന് വിഷ്ണോ ലോകാനുഗ്രഹകാരക

'ഇദമാപേതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് എൺപത്തൊന്ന് പദ്യങ്ങളുള്ള കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം. 'എഹ്യേഹി ഭഗവൻ വിഷ്ണോ', ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവനേ, എന്നു ഉച്ചരിക്കണം.

യജ്ഞഭാഗം ഗൃഹാണേമം വാസുദേവ നമോസ്തു തേ। അനേനാവാഹ്യ ദേവേശം കുര്യാത് കൌതുകമോചനമ്

'യജ്ഞഭാഗം ഗ്രഹാണേമം വാസുദേവ നമോസ്തുതേ' എന്നു ഉച്ചരിച്ച് യജ്ഞവിഭാഗം അർപ്പിക്കണം. ഇതോടെ ദേവേശനെ ആഹ്വാനിച്ച്, കൗതുകം അകറ്റുന്ന ചടങ്ങ് നടത്തണം.

മുഞ്ചാമി ത്വേതി സൂക്തേന ദേശികസ്യാപി മോചയേത്। ഹിരണ്മയേന പാദ്യം ദദ്യാദതോ ദേവേതി ചാര്ഘ്യകമ്

'മുഞ്ചാമി ത്വേതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഗുരുവിനെയും മോചിപ്പിക്കണം. 'ഹിരണ്മയേന' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സ്വർണ്ണജലത്തിൽ പാദ്യം അർപ്പിക്കണം. അതിനുശേഷം 'അതോ ദേവേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.

മധുവാതാ മധുപര്ക്കം മയി ഗൃഹ്മാമി ചാചമേത്। അക്ഷന്നമീമദന്തേതി കിരേദ്‌ദൂര്വാക്ഷതം ബുധഃ

'മധുവാതാ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മധുപർകം അർപ്പിക്കണം. 'മയി ഗൃഹ്മാമി' എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ആചമനം ചെയ്യണം. 'അക്ഷന്നമീമദന്തേതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ദുർവയും അക്ഷതവും ബുദ്ധിമാൻ അർപ്പിക്കണം.

കാണ്ഡാന്നിര്മ്മഞ്ഛനം കുര്യ്യാദ്വന്ധം ഗന്ധവതീതി ച। ഉന്നയാമീതി മാല്യഞ്ച ഇദം വിഷ്ണു പവിത്രകമ്

കാണ്ഡം ഉപയോഗിച്ച് ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി 'ഗന്ധവതീതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം. 'ഉന്നയാമീതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മാല അർപ്പിക്കണം. ഈ pavitram വിഷ്ണുവിന് അർപ്പിക്കണം.

ബൃഹസ്പതേ വസ്ത്രയുഗ്മം വേദാഹമിത്യുത്തരീയകമ്। മഹാവ്രതേന സകലീപുഷ്പം ചൌഷധയഃ ക്ഷിപേത്

'ബൃഹസ്പതേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് വസ്ത്രജോഡി അർപ്പിക്കണം. 'വേദാഹമിതി' ഉച്ചരിച്ച് ഉത്തരീയവും, 'മഹാവ്രതേന' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് എല്ലാ പുഷ്പങ്ങളും ഔഷധികളും അർപ്പിക്കണം.

ധൂപം ദദ്യാദ്‌ധൂരസീതി വിഭ്രാട്‌സൂക്തേന ചാഞ്ചനമ്। യുഞ്ജന്തീതി ച തിലകം ദീര്ഘായുഷ്ട്വേ തി മാല്യകമ്

'ധൂരസീതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ധൂപം അർപ്പിക്കണം. 'വിഭ്രാട്' സൂക്തം ഉച്ചരിച്ച് അഞ്ജനം ഇടണം. 'യുഞ്ജന്തീതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് തിലകം ഇടണം. 'ദീർഘായുഷ്ട്വേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മാല അർപ്പിക്കണം.

ഇന്ദ്രച്ഛത്രേതി ഛത്രന്തു ആദര്ശന്തു വിരാജതഃ। ചാമരന്തു വികര്ണേന ഭൂഷാം രഥന്തരേണ ച

'ഇന്ദ്രച്ഛത്രേതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കുട അർപ്പിക്കണം. 'വിരാജതഃ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കണ്ണാടി അർപ്പിക്കണം. 'വികർണേന' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ചാമരം അർപ്പിക്കണം. 'രഥാന്തരേണ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ആഭരണങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം.

വ്യജനം വായുദൈവത്യൈര്മുഞ്ചാമി ത്വേതി പുഷ്പകമ്। വേദാദ്യൈഃ സംസ്തുതിം കുര്യ്യാദ്ധരേഃ പുരുഷസൂക്തതഃ

വായുദേവതകളോടൊപ്പം വ്യജനവും 'മുഞ്ചാമി ത്വേതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പുഷ്പവും അർപ്പിക്കണം. വേദമന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പുരുഷസൂക്തത്തിൽ നിന്ന് ഹരിയെ സ്തുതിക്കണം.