അഗ്നിപുരാണമ്

കുശോപരി തൂലികാഞ്ച ശയ്യായാം ദിഗ്‌വിദിക്ഷു ച। വിദ്യാധിപാന് യജേദ്വിഷ്ണും മധുഘാതം ത്രിവിക്രമമ്

കുശത്തിരിയും തൂശും കിടക്കയിൽ, എല്ലാ ദിക്കുകളിലും, വിദ്യയുടെ അധിപതിയായ വിഷ്ണുവിനെ, മധുഘാതനെയും ത്രിവിക്രമനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.

വാമനം ദിക്ഷു വായ്വാദൌ ശ്രീധരഞ്ച ഹൃഷീകപമ്। വിദ്യാധിപാന് യജേദ്വിഷ്ണും മധുഗാതം ത്രിവിക്രമമ്

വായു തുടങ്ങിയ ദിക്കുകളിൽ വാമനനെയും, ശ്രീധരനെയും, ഹൃഷീകേശനെയും, വിദ്യയുടെ അധിപതിയായ വിഷ്ണുവിനെയും, മധുഘാതനെയും, ത്രിവിക്രമനെയും പൂജിക്കണം.

അഭ്യര്ച്യ പഞ്ചാദൈശാന്യാം ചതുഷ്കുമ്ബേ സവേദികേ। സ്നാനമണ്ഡപകേ സര്വദ്രവ്യാണ്യാനീയ നിക്ഷിപേത്

ഈശാന്യദിക്കിൽ അഞ്ചു പാത്രങ്ങളോടും വേദികയിലും പൂജ നടത്തി, എല്ലാ സാമഗ്രികളും സ്നാനമണ്ഡപത്തിൽ കൊണ്ടുപോയി അവിടെ വയ്ക്കണം.

സ്നാനകുമ്ഭേഷു കുമ്ഭാം സ്താം ശ്ചതുര്ദിക്ഷ്വധിവാസയേത്। കല്ശാഃ സ്ഥാപനീയാസ്തു അഭിഷേകാര്ഥമാദരാത്

സ്നാനപാത്രങ്ങളിൽ നാലു ദിക്കുകളിലും കലശങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച്, അഭിഷേകത്തിനായി അവയെ യോജിച്ചിട്ടു സൂക്ഷിക്കണം.

വടോദുമ്ബരകാശ്വത്ഥാംശ്വമ്പകാശോകശ്രീ ദ്രുമാന് । പലാശാര്ജുനപ്ലക്ഷാംസ്തു കദമ്ബവകുലാമ്രകാന്

വടം, ഉദുംബരം, അശ്വത്തം, ചമ്പകം, അശോകം, ശ്രീവൃക്ഷം, പലാശം, അർജുനം, പ്ലക്ഷം, കടമ്പ, ബകുലം, മാവു എന്നിവയുടെ ശാഖകൾ ശേഖരിക്കണം.

പല്ലവാംസ്തു സമാനീയ പൂര്വകുമ്ഭേ വിനിക്ഷിപേത്। പദ്മകം രോചനാം ദൂര്വ്വാ ദര്ഭപിഞ്ജലമേവ ച

പുതിയ ഇലകൾ ശേഖരിച്ചു കിഴക്കേ കലശത്തിൽ വയ്ക്കണം; കൂടാതെ പത്മകം, രോചന, ദുർവാ, ദർഭയുടെ കെട്ട് എന്നിവയും ചേർക്കണം.

ജാതീപുഷ്പം കുന്ദപുഷ്പഞ്ചന്ദനം രക്തചന്ദനമ്। സിദ്ധാര്ഥം തഗരഞ്ചൈവ തണ്ഡുലം ദക്ഷിണേ ന്യസേത്

ജാതിപൂവ്, കുണ്ടപൂവ്, ചന്ദനം, ചുവന്ന ചന്ദനം, സിദ്ധാർത്ഥം, തഗരം, അരി എന്നിവ വലതുഭാഗത്ത് വയ്ക്കണം.

സുവര്ണം രജതഞ്ചൈവ കൂലദ്വയമൃദന്തഥാ। നദ്യാഃ സമുദ്രഗാമിന്യാ വിശേഷാത് ജാഹ്രവീമൃദമ്

പൊന്നും വെള്ളിയും, രണ്ട് തരത്തിലുള്ള നദീതട മണ്ണും, പ്രത്യേകിച്ച് സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ജാഹ്നവീ നദിയിലെ മണ്ണും വയ്ക്കണം.

ഗോമയഞ്ച യവാന് ശാലീംസ്തിലാംശ്ചൈവാപരേ ന്യസേത്। വിഷ്ണുപര്ണീ ശ്യാമലതാം ഭൃങ്ഗരാജം ശതാധരീമ്

പശുവിന്റെ ചാണകം, യവം, അരി, എള്ള്, വിഷ്ണുപർണി, ശ്യാമലത, ഭൃംഗരാജം, ശതാധരി എന്നിവയും വയ്ക്കണം.

സഹദേവാം മഹാദേവീം ബലാം വ്യാഘ്നീം സലക്ഷ്മണാമ്। ഐസാന്യാമപരേ സുമ്ഭേ മഹ്ഗല്യാന്വിനിവേശയേത്

സഹദേവി, മഹാദേവി, ബല, ലക്ഷണങ്ങളുള്ള വ്യാഘ്നി എന്നിവയും, ഈശാന്യദിക്കിൽ മറ്റു ശുഭദ്രവ്യങ്ങളും വയ്ക്കണം.

വല്മീകമൃത്തികാം സപ്തസ്ഥാനോത്ഥാമപരേ ന്യസേത്। ജാഹ്നതീവാലുകാതോയം വിന്യസേദപരേ ഘടേ

വെള്ളാരിമണ്ണും ഏഴു സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മണ്ണും വേറെ വയ്ക്കണം; മറ്റൊരു കലശത്തിൽ ജാഹ്നവീ നദിയിലെ മണലും വെള്ളവും വയ്ക്കണം.

വരാഹവൃഷനാഗേന്ദ്രവിഷാണോദ്ധൃതമൃത്തികാമ്। മൃത്തികാം പദ്മമൂലസ്യ കുശസ്യ ത്വപരേ ന്യസേത്

വരാഹത്തിന്റെ ദന്തത്തിൽ നിന്നുള്ള മണ്ണും കാളയുടെ വൃശ്യത്തിൽ നിന്നുള്ളതും ആനയുടെ കൊമ്പിൽ നിന്നുള്ളതും, കൂടാതെ താമരയുടെ വേരിലും കുശയിലും നിന്നുള്ള മണ്ണും വേറെ വയ്ക്കണം.

തീര്ഥപര്വതമൃദ്ഭിസ്ച യുക്തമപ്യപരേ ന്യസേത്। നാഗകേശരപുഷ്പഞ്ച കാശ്മീരമപരേ ന്യസേത്

തീർത്ഥങ്ങളിലും പർവതങ്ങളിലും നിന്നുള്ള മണ്ണും വേറെ വയ്ക്കണം; മറ്റൊരു കലശത്തിൽ നാഗകേശരപൂവും കാശ്മീരവും വയ്ക്കണം.

ചന്ദ നാഗുരുകര്പൂരൈഃ പുഷ്പം ചൈവാപരേ ന്യസേത്। വൈദൂര്യം വിദ്രുമം മുക്താം സ്ഫടികം വജ്രമേവ ച

മറ്റുള്ളവർ ചന്ദനം, നാഗരമൂലം, കർപ്പൂരം, പൂക്കൾ, കൂടാതെ വൈഡൂര്യം, പവഴ, മുത്ത്, സ്ഫടികം, വജ്രം എന്നിവയും അർപ്പിക്കണം.

ഏതാന്യേകത്ര നിക്ഷിപ്യ സ്ഥാപയേദ്ദേവസത്തമ। നദീനദതഡാഗാനാം സലിലൈരപരം ന്യസേത്

ഈവയറ്റെല്ലാം ഒരുമിച്ച് ഒരു സ്ഥലത്ത് വെച്ചശേഷം, നദികളുടെയും തടാകങ്ങളുടെയും കുളങ്ങളുടെയും വെള്ളം വേറൊരു സ്ഥലത്ത് വെക്കണം.

ഏകാശീതിപദേ ധാന്യാന്മണ്ഡപേ കലശാന് ന്യസേത്। ഗന്ധോദകാദ്യൈഃ സമ്പൂര്ണാന് ശ്രീസൂക്തേനാഭിമന്ത്രയേത്

തൊണ്ണൂറ്റിയൊന്ന് ഭാഗങ്ങളുള്ള മണ്ടപത്തിൽ ധാന്യങ്ങൾ നിറച്ച കലശങ്ങൾ, സുഗന്ധജലം മുതലായവ നിറച്ചവ, ശ്രീസൂക്തം ജപിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

യവം സിദ്ധാര്ഥകം ഗന്ധം കുശാഗ്രം ചാക്ഷതം തഥാ। ലിതാന് ഫലം തതാ പുഷ്പമഘ്യാര്ഥം പൂര്വതോ ന്യസേത്

യവം, സിദ്ധാർത്ഥകം, സുഗന്ധം, കുശാഗ്രം, അക്ഷതം, പഴം, പൂക്കൾ എന്നിവ പൂജയ്ക്ക് വേണ്ടി കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് വെക്കണം.

പദ്മം ശ്യാമലതാം ദൂര്വാം വിഷ്ണുപര്ണീ കുശാംസ്തഥാ। പാദ്യാര്ഥം ദക്ഷിണേ ഭാഗേ മധുപര്ക്കം തു ദക്ഷിണേ

താമര, കറുത്തവള്ളി, ദർഭ, വിഷ്ണുപർണ്ണി, കുശഗൃഹം എന്നിവ പാദ്യത്തിന് ദക്ഷിണഭാഗത്ത് വെക്കണം. മധുപർകംയും ദക്ഷിണഭാഗത്താണ് വെക്കേണ്ടത്.

കക്കോലകം ലവങ്ഗഞ്ച തഥാ ജാതീഫലം ശുഭമ്। ഉത്തരേ ഹ്യാചമനായ അഗ്നൌ ദൂര്വാക്ഷതാന്വിതമ്

കക്കോളകം, ഗ്രാമ്പൂ, ജാതിപത്തിരി എന്നിവ ഉത്തരം ഭാഗത്ത് ആചമനത്തിന് വെക്കണം. അഗ്നിക്കായി ദർഭയും അക്ഷതവും ചേർക്കണം.

പാത്രം നീരാജനാര്ഥം ച തഥോദ്വര്ത്തനമാനിലേ। ഗന്ധുപുഷ്പാന്വിതം പാത്രമൈശാന്യാം പാത്രകേ ന്യസേത്

നൈർത്യഭാഗത്ത് നീരാഞ്ജനത്തിനും ഉദ്ധർത്തനത്തിനും പാത്രം വെക്കണം. അതിൽ സുഗന്ധവും പൂക്കളും നിറയ്ക്കണം.

മുരാമാംസീം ചാമലകം സഹദേവാം നിശാദികമ്। ഷഷ്ടിദീപാന്ന്യസേദഷ്ടൌ ന്യസേന്നീരാജനായ ച

മുര, മാംസി, നെല്ലിക്ക, സഹദേവി, നിശാദികം എന്നിവയും അറുപത് വിളക്കുകളും, നീരാഞ്ജനത്തിന് എട്ട് വിളക്കുകളും വെക്കണം.

ശങ്‌ഖംഹചക്രഞ്ച ശ്രീവത്സം കുലിശം പങ്കജാദികമ്। ഹേമാദിപാത്രേ കൃത്വാ തു നാനാവര്ണാദിപുഷ്പകമ്

ശംഖം, ചക്രം, ശ്രീവത്സം, വജ്രം, താമര തുടങ്ങിയവ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ വെക്കണം. വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള പൂക്കളും ചേർക്കണം.

ഭഗവാനുവാച ഏശാന്യാം ജയയേത് കുണ്ഡം ഗുരുര്വ്വഹ്നിഞ്ച വൈഷ്ണവമ്। ഗായത്ര്യാഷ്ടശതം ഹുത്വാ സമ്പാതവിധിനാ ഘടാന്

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഈശാന്യഭാഗത്ത് ഗുരു ഹോമകുണ്ടവും വൈഷ്ണവാഗ്നിയും സ്ഥാപിക്കണം. ഗായത്രീയാൽ നൂറൊൻപത് ഹോമം നടത്തി, വിധിപ്രകാരം കലശങ്ങൾ ചൊരിയണം.

പ്രോക്ഷയേത് കാരുശാലായാം ശില്പിഭിമുര്ത്തിര്വ്രജേത്। തുര്യ്യശബദൈഃ കൌതുകഞ്ച ബന്ധയേദ്ദക്ഷിണേ കരേ

ശില്പശാലയിൽ ചൊരിഞ്ഞശേഷം, ശില്പികൾ പ്രതിമയുമായി പോകണം. ശുഭശബ്ദങ്ങൾക്കിടയിൽ, ദക്ഷിണകൈയിൽ കാവൽനൂൽ കെട്ടണം.

വിഷ്ണവേ ശിപിവിഷ്ടേതി ഊര്ണാസൂത്രേണ സര്ഷപൈഃ। പട്ടവസ്ത്രേണ കര്ത്തവ്യം ദേശികസ്യാപി കൌതുകമ്

വിഷ്ണുവിന് ശിപിവിഷ്ട എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ഉണ്ണിയാടിയും കടുകുമണിയും ഉപയോഗിച്ച്, പട്ടുവസ്ത്രംകൊണ്ട് ഗുരുവിന് കാവൽനൂൽ ഒരുക്കണം.

മണ്ഡപേ പ്രതിമാം സ്ഥാപ്യ സവസ്ത്രാം പൂജിതാം സ്തുവന്। നമസ്തേര്ച്യേം സുരേശാനി പ്രണീതേ വിശ്വകര്മ്മണ

മണ്ഡപത്തിൽ വസ്ത്രം അണിയിച്ച, പൂജിച്ച പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ച്, 'ദേവതകളുടെ പ്രഭുവേ, വിശ്വകർമാവ് നിർമ്മിച്ചവനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു' എന്ന് സ്തുതിക്കണം.

പ്രഭാവിതാശേഷജഗദ്ധാത്രി തുഭ്യം നമോ നമഃ। ത്വയി സമ്പൂജയാമീശേ നാരായണമനാമയമ്

'സകലലോകത്തെയും പോഷകനായവനേ, എല്ലാം ശക്തിയുള്ളവനേ, ഞാൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഭഗവനേ, ഞാനിവിടെ നാരായണനെ ആരാധിക്കുന്നു.'

രഹിതാ ശില്പിദോഷൈസ്ത്വമൃദ്ധിയുക്താ സദാ ഭവ। ഏവം വിജ്ഞാപ്യ പ്രതിമാം നയേത്താം സ്നാനമണ്ഡപമ്

'ശില്പദോഷങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, സമ്പത്തോടെ നീ എപ്പോഴും ഇരിക്കണം.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, പ്രതിമയെ സ്നാനമണ്ഡപത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം.

ശില്പിനന്തോഷയേദ്‌ദ്രവ്യൈര്ഗുരവേ ഗാം പ്രദാപയേത്। ചിത്രം ദേവേതി മന്ത്രേണ നേത്രേ ചോന്മീലയേത്തതഃ

ശില്പികൾക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി, ഗുരുവിന് ഒരു പശു നൽകണം. 'ദേവാ, മനോഹരനേ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കണ്ണ് തുറക്കണം.