അഗ്നിപുരാണമ്

ചതുഷ്കോണേ ചാര്ദ്ധകോണേ വര്തുലേ പദ്മസന്നിഭേഃ। പൂര്വാദൌ തോരണാര്ഥന്തു പിപ്പലോഡുമ്ബരൌ വടമ്

ചതുരശ്രത്തിൽ, അർദ്ധചതുരശ്രത്തിൽ, വൃത്തത്തിൽ, താമരയുടെ ആകൃതിയിൽ; കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് ആദ്യം വാതിലിനായി അരിപ്പ, ഉഡുമ്പ്, വടവൃക്ഷങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം.

പ്ലക്ഷം സുശോഭനം പൂര്വം സുഭദ്രന്ദക്ഷതോരണമ്। സുകര്മ ച സുഹോത്രഞ്ച ആപ്യേ സൌമ്യേ സമുച്ഛയമ്

പ്ലക്ഷം മനോഹരമായി ആദ്യം സ്ഥാപിക്കണം. സുഭദ്രയും അണ്ടകവൃക്ഷവും വാതിലിനായി. സുകർമയും സുഹോത്രയും ജലസാന്നിധ്യവും സൌമ്യദിശയും ഉയർച്ചയ്ക്കും വേണ്ടിയാണ്.

പഞ്ചഹസ്തം തു സംസ്ഥാപ്യ സ്യോനാപൃഥ്വീതി പൂജയേത്। തോരണസ്തമ്ഭമൂലേ തു കലശാന്മങ്ഗലാങ്കുശന്

അഞ്ചു ഹസ്തം അളവിൽ സ്ഥാപിച്ച് സ്യോനയും പൃഥ്വിയും പൂജിക്കണം. വാതിൽത്തൂണിന്റെ അടിയിൽ കലശങ്ങളും മംഗളമുളകളും വെക്കണം.

പ്രദദ്യാദുപരിഷ്ടാച്ച കുര്യ്യാച്ചക്രം സുദര്ശനമ്। പഞ്ചഹസ്തപ്രമാണന്തു ധ്വജം കുര്യ്യാദ്വിചക്ഷണഃ

അവയുടെ മുകളിൽ അർപ്പണം നടത്തി, സുദർശനചക്രവും നിർമ്മിക്കണം. ധ്വജം അഞ്ചു ഹസ്തം അളവിൽ നിർമിക്കണം.

വൈപുല്യം ചാസ്യ കുര്വീത ഷോഡശാങ്ഗുലസമ്മിതമ്। സപ്തഹസ്തോച്ഛിതം വാസ്യ കുര്യ്യാത് കുണ്ഡം സുരോത്തമ

അത് പന്ത്രണ്ട് അങ്ങുല വീതിയിലും, enclosure ഏഴു ഹസ്തം ഉയരത്തിലും നിർമ്മിക്കണം.

അരുണോഗ്നിനിഭശ്ചൈവ കൃഷ്ണഃ ശുക്ലോഥ പീതകഃ। രക്തവര്ണസ്തഥാ ശ്വേതഃ ശ്വേതവര്ണാദികക്രമാത്

അരുണൻ പോലെയുള്ള നിറം, കറുപ്പ്, വെള്ള, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, വീണ്ടും വെള്ള നിറം — ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ വേണം.

കുമുദഃ കുമുദാക്ഷശ്ച പുണ്ഡരീകോഥ വാമനഃ। ശങ്കുകര്ണഃ സര്വ്വനേത്രഃ സുമുഖഃ സുപ്രതിഷ്ഠിതഃ

കുമുദൻ, കുമുദാക്ഷൻ, പുണ്ഡരീകം, വാമനൻ, ശംഖുകർണ്ണൻ, സർവനേത്രൻ, സുമുഖൻ, സുപ്രതിഷ്ഠിതൻ — ഇവരാണ്.

പൂജ്യാ കോടിഗുണൈര്യുക്താഃ പൂര്വ്വാദ്യാ ധ്വജദേവതാഃ। ജലാഢകസുപൂരാസ്തു പക്കവിമ്ബോപമാ ഘടാഃ

കിഴക്കു തുടങ്ങുന്ന പതാകാദിദേവതാക്കളെ കോടിയോളം ഗുണം കൂടിയ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം. വെള്ളം നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞ, പാകം വന്ന പഴംപോലെയുള്ള ഘടങ്ങൾ ഒരുക്കണം.

അഷ്ടവിംശാധികശതം കാലമണ്ഡനവര്ജിതാഃ। സഹിരണ്യാ വസ്ത്രകണ്ഠാഃ സോദകാസ്തോരണാദ് ബഹിഃ

നൂറ്റിയിരുപത്തിയെട്ട് ഘടങ്ങൾ അലങ്കാരമില്ലാതെ, കഴുത്തിൽ പൊന്നും വസ്ത്രവും കെട്ടി, വെള്ളം നിറച്ച്, തൊരണത്തിന് പുറത്തു വെക്കണം.

ഘടാഃ സ്ഥാപ്യാശ്ച പൂര്വാദൌ വേദികായാശ്ച കോണഗാന്। ചതുരഃ സ്ഥാപയേത് കുമ്ഭാനാജിഘ്നേ തി ചമന്ത്രതഃ

ഘടങ്ങൾ കിഴക്കു തുടങ്ങിക്കൊണ്ട് വേദിക്കയുടെ നാലു കോണുകളിലും വയ്ക്കണം. നാലു ഘടങ്ങൾ മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ, കൈകൊണ്ടു തൊടാതെ സ്ഥാപിക്കണം.

കുമ്ഭേഷ്വാവാഹ്യ ശക്രാദീന് പൂര്വാദൌ പൂജയേത് ക്രമാത്। ഇന്ദ്രാഗച്ഛ ദേവരാജ വജ്രഹസ്ത ഗജസ്ഥിതാ

ഘടങ്ങളിൽ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരെയും ആഹ്വാനിച്ച്, കിഴക്കു തുടങ്ങിക്കൊണ്ട് ക്രമത്തിൽ ആരാധിക്കണം: 'ഇന്ദ്രേ, ദേവരാജാവേ, വജ്രം കൈവശമുള്ളവനേ, ആനയിൽ ഇരിക്കുന്നവനേ, വരിക.'

പൂര്വദ്വാരഞ്ച മേ രക്ഷ ദേവൈഃ സഹ നമോസ്തു തേ। ത്രാതാരമിന്ദ്രമന്ത്രേണ അര്ചയിത്വാ യജേദ് ബുധഃ

'ദേവന്മാരോടൊപ്പം എന്റെ കിഴക്കേ വാതിൽ കാത്തു രക്ഷിക്കണമേ; നമസ്കാരം.' ഇന്ദ്രനെ സംരക്ഷകനെന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിച്ച്, ബുദ്ധിമാന്മാർ ഹോമം നടത്തണം.

ആഗച്ഛാഗ്രേ ശക്തിയുത ഛാഗസ്ഥ ബലസംയുത। രക്ഷാഗ്നേയീം ദിശം ദേവൈഃ പൂജാം ഗൃഹ്ണ നമോസ്തു തേ

'ശക്തിയോടെ, കത്തിയുമായി, ആടിൽ ഇരുന്ന്, ശക്തിയുള്ളവനേ, ദേവന്മാരോടൊപ്പം അഗ്നേയദിശയിൽ വരിക; ഈ പൂജ സ്വീകരിക്കണമേ; നമസ്കാരം.'

അഗ്നിര്മൂര്ദ്ധേതിമന്ത്രേണ യജേദ്വാ അഗ്നയേ നമഃ। മഹിഷസ്ഥ യമാഗച്ഛ പണ്ഡഹസ്ത മഹാബല

'അഗ്നി തലവനാണ്' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിയെ, അല്ലെങ്കിൽ 'അഗ്നിയ്ക്ക് നമസ്കാരം' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിക്കണം. 'യമനേ, മഹാബലശാലിയായവനേ, മഹിഷത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനേ, ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനേ, വരിക.'

രക്ഷ ത്വം ദക്ഷിണദ്വാരം വൈവസ്വത നമോസ്തു തേ। വൈവസ്വതം സങ്ഗമനഭിത്യനേന യജേദ്യമമ്

'ദക്ഷിണ വാതിൽ കാത്തു രക്ഷിക്കണം, വൈവസ്വതാ; നമസ്കാരം.' ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് സംഗ്രഹകനായ യമനെ ആരാധിക്കണം.

നൈര്ഋ താഗച്ഛ ഖങ്ഗാഢ്യ ബലവാഹനസംയുത । ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യം രക്ഷ ത്വം നൈര്ഋതീം ദിശമ്

'നൈരൃതേ, വാളുമായി, ശക്തമായ വാഹനത്തോടൊപ്പം വരിക; ഇതാ അർഘ്യം, ഇതാ പാദ്യം; ദക്ഷിണപടിഞ്ഞാറ് ദിശയെ കാത്തു രക്ഷിക്കണം.'

ഏഷ തേ നൈര്ഋതേ മന്ത്രേണ യജേദര്ഘ്യാദിഭിര്നരഃ। മകരാരൂഢ വരുണ പാശഹസ്ത മഹാബല

നൈരൃതേയ്ക്ക് വേണ്ട മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, അർഘ്യാദി സമർപ്പണങ്ങളോടെ ഒരു പുരുഷൻ ആരാധിക്കണം: 'മകരത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനേ, പാശം കൈവശമുള്ളവനേ, മഹാബലശാലിയായ വരുണാ, വരിക.'

ആഗച്ഛ പശ്ചിമം ദ്വാരം രക്ഷ രക്ഷ നമോസ്തു തേ। ഉരും ഹി രാജാ വരുണം യജേദര്ഘ്യാദിഭിര്ഗുരുഃ

'പടിഞ്ഞാറൻ വാതിൽ കാത്തു രക്ഷിക്കണം, രക്ഷിക്കണം; നമസ്കാരം.' ഗുരു അർഘ്യാദി സമർപ്പണങ്ങളോടെ രാജാവായ വരുണനെ ആരാധിക്കണം.

ആഗ്ച്ഛ വായോ സബല ധ്വജഹസ്ത സവാഹന। വായവ്യം രക്ഷ ദേവൈസ്ത്വം സമരുദ്ഭിര്നമോസ്തു തേ

'വായുവേ, ശക്തിയോടെ, പതാക കൈവശമുള്ളവനേ, വാഹനത്തോടൊപ്പം വരിക; ദേവന്മാരോടും മരുത്ഗണങ്ങളോടും കൂടി വായവ്യദിശയെ കാത്തു രക്ഷിക്കണം; നമസ്കാരം.'

വാത ഇത്യാദിഭിശ്ചാര്ചേദോന്നമോ വായവേപി വാ। അഗച്ഛ സോമ സബല ഗദാഹസ്ത സവാഹന

'വാത' തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ 'വായുവിന് നമസ്കാരം' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിക്കണം. 'സോമാ, ശക്തിയോടെ, ഗദ കൈവശമുള്ളവനേ, വാഹനത്തോടൊപ്പം വരിക.'

രക്ഷ ത്വമുത്തരദ്വാരം സകുവേര നമോസ്തു തേ। സോമം രാജാനമിതി വാ യജേത്സോമായ വൈ നമഃ

'കുബേരനോടൊപ്പം വടക്കേ വാതിൽ കാത്തു രക്ഷിക്കണം; നമസ്കാരം.' അല്ലെങ്കിൽ 'സോമം രാജാവിനെ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, 'സോമായ നമസ്കാരം' എന്ന് ആരാധിക്കാം.

ആഗച്ഛേശാന സബല ശൂലഹസ്ത വൃഷസ്ഥിത। യജ്ഞമണ്ഡപസ്യൈശാനീം ദിശം രക്ഷ നമോസ്തു തേ

'ഈശാനാ, ശക്തിയോടെ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനേ, കാളയിൽ ഇരിക്കുന്നവനേ, യജ്ഞശാലയുടെ ഈശാന്യദിശയെ കാത്തു രക്ഷിക്കണം; നമസ്കാരം.'

ഈശാനമസ്യേതി യജേദീശാനായ നമോഽപി വാ। ബ്രഹ്മന്നാഗച്ഛ ഹംസസ്യ സ്രുക്സ്രുവവ്യഗ്രഹസ്തക

'ഈശാനമസ്യ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ 'ഈശാനായ നമസ്കാരം' എന്ന് ഈശാനനെ ആരാധിക്കണം. 'ബ്രഹ്മനേ, ഹംസത്തിൽ ഇരിക്കുന്നവനേ, സ്രുക് സ്രുവു കൈവശമുള്ളവനേ, വരിക.'

സലോകോദ്‌ര്ധ്വാം ദിശം രക്ഷ യജ്ഞസ്യാജ നമോസ്തു തേ। ഹിരണ്യഗര്ഭേതി യജേന്നമസ്തേ ബ്രഹ്മണേപി വാ

'നിന്റെ ലോകത്തോടൊപ്പം മേലുള്ള ദിശയെ കാത്തു രക്ഷിക്കണം, യജ്ഞത്തിന്റെ അജനായവനേ, നമസ്കാരം.' 'ഹിരണ്യഗർഭ' എന്ന മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, അല്ലെങ്കിൽ 'ബ്രഹ്മനേ നമസ്കാരം' എന്ന് ആരാധിക്കണം.

അനന്താഗച്ഛ ചക്രാഢ്യ കൂര്മ്മസ്ഥാഹിഗണേശ്വര। അധോദിശം രക്ഷ രക്ഷ അനന്തേശ നമോസ്തു തേ

'അനന്താ, ചക്രം കൈവശമുള്ളവനേ, അഹിഗണങ്ങളുടെ ഇശ്വരനേ, ആമയിൽ ഇരിക്കുന്നവനേ, കീഴ്ഭാഗം കാത്തു രക്ഷിക്കണം, രക്ഷിക്കണം; അനന്തേശാ, നമസ്കാരം.'

നമോസ്തു സര്പേതി യജേദനന്തായ നമോപി വാ

ആ പാമ്പിനോട് 'പാമ്പേ, നമസ്കാരം' എന്നു പറഞ്ഞ് വന്ദനം ചെയ്യുകയോ, അനന്തനെക്കായി യാഗം നടത്തുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ അതിന് വേണ്ടി നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുകയോ വേണം.

ഭഗവാനുവാച ഭൂമേഃ പരിഗ്രഹം കുര്യ്യാത് ക്ഷിപേദ് വ്രീഹീംശ്ച സര്ഷപാന്। നാരസിംഹേന രക്ഷോഘ്നാന് പ്രോക്ഷയേത് പഞ്ചഗവ്യതഃ

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഭൂമി അളക്കി അതിന്റെ അതിരുകൾ നിർണ്ണയിച്ച്, അരി, കടുക് വിതറി, നരസിംഹ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉത്പന്നങ്ങൾ കൊണ്ടു അവയെ തളിച്ച് ദോഷങ്ങൾ നീക്കണം.

ഭൂമിം ഘടേ തു സമ്പൂജ്യ സരത്നേ സാങ്ഗകം ഹരിമ്। അസ്ത്രമന്ത്രേണ കരകം തത്ര ചാഷ്ടശതം യജേത്

ഒരു മടക്കത്തിൽ ഭൂമിയെ കിണ്ണത്തിൽ പൂജിച്ച്, രത്നങ്ങളും മറ്റു ആവശ്യമായ വസ്തുക്കളും മഞ്ഞ നിറവും ചേർത്ത്, ആയുധമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവിടെ നൂറിനെട്ട് ഹോമങ്ങൾ നടത്തണം.

അച്ഛിന്നധാരയാ സിഞ്ചന് വ്രീഹീന് സംസ്കൃത്യ ധാരയേത്। പ്രദക്ഷിണം പരിഭ്രാമ്യ കലശം വികിരോപരി

തുടർച്ചയുള്ള ഒരു ജലധാരയിൽ തയ്യാറാക്കിയ അരി തളിച്ച് വയ്ക്കണം; പിന്നെ കലശം വലതുഭാഗത്തേക്ക് ചുറ്റി, ആ അരി ചുറ്റും വിതറി ഇടണം.