അഗ്നിപുരാണമ്

വദനം ചിവുകം ഗ്രീവാ യുഗഭാഗൈര്ഭുജാക്ഷിഭിഃ। കരാഭ്യാം മുകുലീകൃത്യ പ്രതിമായാഃ പ്രമാണതഃ

മുഖം, താടിയ്‌ക്കെട്ട്, കഴുത്ത് എന്നിവ കൈകളും കണ്ണുകളും അനുപാതത്തിൽ ഉണ്ടാക്കണം. കൈകൾ മുകുളംപോലെ ആക്കി, പ്രതിമയുടെ അളവനുസരിച്ച് നിർമിക്കണം.

മുഖം പ്രതി സമഃ കാര്യാ വിസ്താരാദഷ്ടമാംശതഃ। ചതുര്മുഖം മയാ പ്രോക്തം ത്രിമുഖഞ്ചോച്യതേ ശ്രൃണു

മുഖം തുല്യമായി, വീതിയുടെ എട്ടിലൊന്നു അളവിൽ നിർമിക്കണം. നാലുമുഖത്തെ ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഇപ്പോൾ മൂന്നുമുഖത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

കര്ണപാദാധികാസ്തസ്യ ലലാടാദീനി നിര്ദിശേത്। ഭുജൌ ചതുര്ഭിര്ഭാഗൈമ്തു കര്ത്തവ്യൌ പഞ്ചിമോര്ജിതമ്

അതിൽ ചെവിയും കാലുകളും കൂടുതൽ ദൃഢമായിരിക്കും. നെറ്റി മുതലായവ സൂചിപ്പിക്കണം. കൈകൾ നാലു ഭാഗത്തിൽ നിർമിക്കണം, അഞ്ചാമത്തേത് ഒഴിവാക്കണം.

വിസ്തരാദഷ്ടമാംശേന മുഖാനാം പ്രതിനിര്ഗമഃ। ഏകവക്ത്രം തഥാ കാര്യ്യം പൂര്വസ്യാം സൌമ്യലോചനമ്

മുഖങ്ങൾ വീതിയുടെ എട്ടിലൊന്നു അളവിൽ പുറത്ത് വരണം. അതുപോലെ, ഏകമുഖം കിഴക്കോട്ട് സൌമ്യമായ കണ്ണുകളോടെ നിർമിക്കണം.

ലലാടനാസികാവക്ത്രഗ്നീവായാഞ്ച വിവര്ത്തയേത്। ഭുജാച്ച പഞ്ചമാംശേന ഭുജഹീനം വിവര്തയേത്

നെറ്റി, മൂക്ക്, വായ്, കഴുത്ത് എന്നിവ രൂപപ്പെടുത്തണം. കൈകൾ അഞ്ചിലൊന്നു അളവിൽ നിർമിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ കൈ ഇല്ലെങ്കിൽ ഒഴിവാക്കാം.

വിസ്താരസ്യ ഷഡംശേന മുഖൈര്നിര്ഗമനം ഹിതമ്। സര്വഷാം മുഖലിങ്ഗാനാം ത്രപുഷം വാഥ കുക്കുടമ്

മുഖങ്ങൾ വീതിയുടെ ആറിലൊന്നു അളവിൽ പുറത്ത് വരുന്നത് ഉത്തമം. എല്ലാ മുഖമുള്ള ലിംഗങ്ങൾക്കും തകരോ കോഴിരൂപമോ ഉചിതം.

ഭഗവാനുവാച അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രതിമാനാന്തു പിണ്ഡികാമ്। ദൈര്ഘ്യേണ പ്രതിമാതുല്യാ തദര്ദ്ധേന തു വിസ്തൃതാ

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ പ്രതിമയുടെ പീഠത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാം. അതിന്റെ നീളം പ്രതിമയുടെ നീളത്തിന് തുല്യമായിരിക്കണം, വീതി അതിന്റെ പകുതിയാകണം.

ഉച്ഛിതായാമതോര്ദ്ധേന സുവിസ്താരാര്ദ്ധഭാഗതഃ। തൃതീയേന തു വാ തുല്യം തത്ത്രിഭാഗേണ മേഖലാ

ഉയരം അതിന്റെ നീളത്തിന്റെ പകുതിയായിരിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ വളരെ വീതിയുള്ളതാണെങ്കിൽ മൂന്നിലൊന്ന്. മെഖല മൂന്നിലൊന്ന് അളവിൽ വേണം.

ഖാതം ച തത്‌പ്രമാണം തു കിഞ്ചിദുത്തരതോ നതമ്। വിസ്താരസ്യ ചതുര്ഥേന പ്രണാലസ്യ വിനിര്ഗമഃ

തുളവ് അതിനനുസരിച്ച് അളക്കണം, അല്പം വടക്കോട്ട് ചായലായിരിക്കണം. ചാനലിന്റെ പുറത്ത് വരൽ വീതിയുടെ നാലിലൊന്ന് അളവിൽ വേണം.

സമമൂലസ്യ വിസ്താരമഗ്നേ കുര്യ്യാത്തദര്ദ്ധതഃ। വിസ്താരസ്യ തൃതീയേന തോയമാര്ഗന്തു കാരയേത്

അഗ്നേ, അടിയിലെ വീതി തുല്യമായി വേണം, അതിന്റെ നീളം അതിന്റെ പകുതിയാകണം. നീളത്തിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് അളവിൽ വെള്ളച്ചാലും നിർമ്മിക്കണം.

ഉച്ഛായം പൂര്വവത് കുര്യ്യാദ്ഭാഗഷോഡശസങ്‌ഖ്യയാ। അധഃ ഷട്കം ദ്വിഭാഗന്തു കണ്ഠം കുര്യാത്ത്രിഭാഗകമ്

പുതിയ_projection അതുപോലെ തന്നെ, പതിനാറ് അളവിൽ വേണം. താഴത്തെ ഭാഗം ആറു അളവിൽ, കഴുത്ത് രണ്ട് ഭാഗം, തൊണ്ട മൂന്ന് ഭാഗം അളവിൽ ഉണ്ടാക്കണം.

ശേഷാസ്ത്വേകൈകശഃ കാര്യാഃ പ്രതിഷ്ഠാനിര്ഗമാസ്തഥാ। പട്ടികാ പിണ്ഡികാ ചേയം സാമാന്യപ്രതിമാസു ച

മറ്റുള്ള ഭാഗങ്ങൾ ഓരോന്നായി വേണം, അടിസ്ഥാനം, പുറംവഴി എന്നിവയും വേണം. ഈ പട്ടി, പീഠം എന്നിവയും എല്ലാ പ്രതിമകളിലും പൊതുവായവയാണ്.

പ്രാസാദദ്വാരമാനേന പ്രതിമാദ്വാരമുച്യതേ । ഗജവ്യാലകസംയുക്താ പ്രഭാ സ്യാത് പ്രതിമാസു ച

പ്രതിമയുടെ വാതിൽ ക്ഷേത്രവാതിലിന്റെ അളവുപോലെയാണ്. പ്രതിമയുടെ പ്രകാശം ആനകളും വ്യാലങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.

പിണ്ഡികാപി യഥാശോഭം കര്ത്തവ്യാ സതതം ഹരേഃ। സര്വേഷാമേവ ദേവാനാം വിഷ്ണൂക്തം മാനമുച്യതേ। ദേവീനാമപി സര്വാസം ലക്ഷ്മ്യുക്തം മാനമുച്യതേ

ഹരിക്ക് യോജിച്ചപോലെ പീഠവും എല്ലായ്പോഴും നിർമ്മിക്കണം. എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും വിഷ്ണു പറഞ്ഞ അളവാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. എല്ലാ ദേവിമാർക്കും ലക്ഷ്മി പറഞ്ഞ അളവാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത്.

ദിക്പാലയാഗകഥനം ഭഗവാനുവാച പ്രതിഷ്ഠാപഞ്ചകം വക്ഷ്യേ പ്രതിമാത്മാ തു പൂരുഷഃ ।൫൬.൦൦൧ പ്രകൃതിഃ പിണ്ഡികാ ലക്ഷ്മീഃ പ്രതിഷ്ഠാ യോഗകസ്തയോഃ ॥൫൬.൦൦൧ ഇച്ഛാഫലാര്ഥിഭിസ്തസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠാ ക്രിയതേ നരൈഃ ।൫൬.൦൦൨ ഗര്ഭസൂത്രം തു നിഃസാര്യ(൨) പ്രാസാദസ്യാഗ്രതോ ഗുരുഃ ॥൫൬.൦൦൨ അഷ്ടഷോഡശവിംശാന്തം മണ്ഡപഞ്ചാധമാദികമ് ।൫൬.൦൦൩ സ്നാനം കലശാര്ഥഞ്ച യാഗദ്രവ്യാര്ഥമര്ധതഃ ॥൫൬.൦൦൩ ത്രിഭാഗേണാര്ധഭാഗേന വേദിം കുര്യാത്തു ശോഭനാമ് ।൫൬.൦൦൪ കലശൈര്ഘടികാഭിശ്ച വിതാനാദ്യൈശ്ച ഭൂഷയേത് ॥൫൬.൦൦൪ പഞ്ചഗവ്യേന സമ്പ്രോക്ഷ്യ സര്വദ്രവ്യാണി ധാരയേത് ।൫൬.൦൦൫ അലങ്കൃതോ ഗുരുര്വിഷ്ണും ധ്യാത്വാത്മാനം പ്രപൂജയേത് ॥൫൬.൦൦൫ അങ്ഗുലീയപ്രഭൃതിഭിര്മൂര്തിപാന് വലയാദിഭിഃ ।൫൬.൦൦൬ കുണ്ഡേ കുണ്ഡേ സ്ഥാപയേച്ച മൂര്തിപാംസ്തത്ര പാരഗാന് ॥൫൬.൦൦൬ ചതുഷ്കോണേ ചാര്ധകോണേ വര്തുലേ പദ്മസന്നിഭേ ।൫൬.൦൦൭ പൂര്വാദൌ തോരണാര്ഥന്തു പിപ്പലോഡുമ്ബരൌ വടം ॥൫൬.൦൦൭ പ്ലക്ഷം സുശോഭനം പൂര്വം സുഭദ്രന്ദക്ഷതോരണം ।൫൬.൦൦൮ സുകര്മ ച സുഹോത്രഞ്ച ആപ്യേ സൌമ്യേ സമുച്ഛ്രയമ് ॥൫൬.൦൦൮ പഞ്ചഹസ്തം തു സംസ്ഥാപ്യ സ്യോനാപൃഥ്വീതി പൂജയേത് ।൫൬.൦൦൯ തോരണസ്തമ്ഭമൂലേ തു കലശാന്മങ്ഗലാങ്കുരാന് ॥൫൬.൦൦൯ പ്രദദ്യാദുപരിഷ്ടാച്ച കുര്യാച്ചക്രം സുദര്ശനം ।൫൬.൦൧൦ പഞ്ചഹസ്തപ്രമാണന്തു ധ്വജം കുര്യാദ്ദ്വിചക്ഷണഃ ॥൫൬.൦൧൦ വൈപുല്യം ചാസ്യ കുര്വീത ഷോഡശാങ്ഗുലസന്മിതം ।൫൬.൦൧൧ സപ്തഹസ്തോച്ഛ്രിതം വാസ്യ കുര്യാത്കുണ്ഡം സുരോത്തമ(൧) ॥൫൬.൦൧൧ അരുണോഗ്നിനിഭശ്ചൈവ കൃഷ്ണഃ ശുക്ലോഥ പീതകഃ ।൫൬.൦൧൨ രക്തവര്ണസ്തഥാ ശ്വേതഃ ശ്വേതവര്ണാദികക്രമാത് (൨) ॥൫൬.൦൧൨ കുമുദഃ കുമുദാക്ഷശ്ച പുണ്ഡരീകോഥ വാമനഃ ।൫൬.൦൧൩ ശങ്കുകര്ണഃ സര്വനേത്രഃ സുമുഖഃ സുപ്രതിഷ്ഠിതഃ ॥൫൬.൦൧൩ പൂജ്യാ കോടിഗുണൈര്യുക്താഃ പൂര്വാദ്യാ ധ്വജദേവതാഃ ।൫൬.൦൧൪ ജലാഢകസുപൂരാസ്തു പക്വവിമ്ബോപമാ ഘടാഃ ॥൫൬.൦൧൪ അഷ്ടാവിംശാധികശതം കാലമണ്ഡനവര്ജിതാഃ ।൫൬.൦൧൫ സഹിരണ്യാ വസ്ത്രകണ്ഠാഃ സോദകാസ്തോരണാദ്വഹിഃ ॥൫൬.൦൧൫ ഘടാഃ സ്ഥാപ്യാശ്ച പൂര്വാദൌ വേദികായാശ്ച കോണഗാന് ।൫൬.൦൧൬ ചതുരഃ സ്ഥാപയേത്കുമ്ഭാനാജിഘ്രേതി ച മന്ത്രതഃ ॥൫൬.൦൧൬ കുമ്ഭേഷ്വാവാഹ്യ ശക്രാദീന് പൂര്വാദൌ പൂജയേത്ക്രമാത് ।൫൬.൦൧൭ ഇന്ദ്രാഗച്ഛ ദേവരാജ വജ്രഹസ്ത ഗജസ്ഥിത ॥൫൬.൦൧൭ പൂര്വദ്വാരഞ്ച മേ രക്ഷ ദേവൈഃ സഹ നമോസ്തു തേ ।൫൬.൦൧൮ ത്രാതാരമിന്ദ്രമന്ത്രേണ അര്ചയിത്വാ യജേദ്ബുധഃ ॥൫൬.൦൧൮ ആഗച്ഛാഗ്രേ ശക്തിയുത(൧) ച്ഛാഗസ്ഥ ബലസംയുത ।൫൬.൦൧൯ രക്ഷാഗ്നേയീം ദിശം ദേവൈഃ പൂജാം ഗൃഹ നമോസ്തു തേ ॥൫൬.൦൧൯ അഗ്നിമൂര്ധേതിമന്ത്രേണ(൨) യജേദ്വാ ആഗ്നേയ നമഃ ।൫൬.൦൨൦ മഹിഷസ്ഥ യമാഗച്ഛ ദണ്ഡഹസ്ത മഹാബല ॥൫൬.൦൨൦ രക്ഷ ത്വം ദക്ഷിണദ്വാരം വൈവസ്വത നമോസ്തു തേ ।൫൬.൦൨൧ വൈവസ്വതം സങ്ഗമനമിത്യനേന യജേദ്യമം ॥൫൬.൦൨൧ നൈര്ഋതാഗച്ഛ ഖഡ്ഗാഢ്യ ബലവാഹനസംയുത(൩) ।൫൬.൦൨൨ ഇദമര്ഘ്യമിദം പാദ്യം രക്ഷ ത്വം നൈര്ഋതീം ദിശം ॥൫൬.൦൨൨ ഏഷ തേ നൈര്ഋതേ മന്ത്രേണ യജേദര്ഘ്യാദിഭിര്നരഃ ।൫൬.൦൨൩ മകരാരൂഢ വരുണ പാശഹസ്ത മഹാബല ॥൫൬.൦൨൩ ആഗച്ഛ പശ്ചിമം ദ്വാരം രക്ഷ രക്ഷ നമോസ്തു തേ ।൫൬.൦൨൪ ഉരും ഹി രാജാ വരുണം യജേദര്ഘ്യാദിഭിര്ഗുരുഃ ॥൫൬.൦൨൪ ആഗച്ഛ വായോ സബല ധ്വജഹസ്ത സവാഹന ।൫൬.൦൨൫ വായവ്യം രക്ഷ ദേവൈസ്ത്വം സമരുദ്ഭിര്നമോസ്തു തേ ॥൫൬.൦൨൫ വാത ഇത്യാദിഭിശ്ചാര്വേദോന്നമോ വായവേപി വാ ।൫൬.൦൨൬ ആഗച്ഛ സോമ സബലാ ഗദാഹസ്ത സവാഹന ॥൫൬.൦൨൬ രക്ഷ ത്വമുത്തരദ്വാരം സകുവേര നമോസ്തു തേ ।൫൬.൦൨൭ സോമം രാജാനമിതി വാ യജേത്സോമായ വൈ നമഃ ॥൫൬.൦൨൭ ആഗച്ഛേശാന സബല ശൂലഹസ്ത വൃഷസ്ഥിത ।൫൬.൦൨൮ യജ്ഞമണ്ഡപസ്യൈശാനീം ദിശം രക്ഷ നമോസ്തു തേ ॥൫൬.൦൨൮ ഈശാനമസ്യേതി യജേദീശാനായ നമോപി വാ ।൫൬.൦൨൯ ബ്രഹ്മന്നാഗച്ഛ ഹംസസ്ഥ സ്രുക്സ്രുവവ്യഗ്രഹസ്തക ॥൫൬.൦൨൯ സലോകോര്ധ്വാം ദിശം രക്ഷ യജ്ഞസ്യാജ നമോസ്തു തേ ।൫൬.൦൩൦ ഹിരണ്യഗര്ഭേതി യജേന്നമസ്തേ ബ്രഹ്മണേപി വാ ॥൫൬.൦൩൦ അനന്താഗച്ഛ ചക്രാഢ്യ കൂര്മസ്ഥാഹിഗണേശ്വര ।൫൬.൦൩൧ അധോദിശം രക്ഷ രക്ഷ അനന്തേശ നമോസ്തു തേ ।൫൬.൦൩൧ നമോസ്തു സര്പേതി യജേദനന്തായ നമോപി വാ ॥൫൬.൦൩൧ ഇത്യാദിമഹാപുരാണേ ആഗ്നേയേ ദിക്പതിയാഗോ നാമ ഷട്പഞ്ചാശത്തമോധ്യായഃ ॥ ഭഗവാനുവാച പ്രതിഷ്ഠാപഞ്ചകം വക്ഷ്യേ പ്രതിമാത്മാ തു പൂരുഷഃ। പിണ്ഡികാ ലക്ഷ്മീഃ പ്രതിഷ്ഠാ യോഗകസ്തയോഃ

ഇച്ഛാഫലാര്ഥിഭിസ്തസ്മാത്പ്രതിഷ്ഠാ ക്രിയതേ നരൈഃ। ഗര്ഭസൂത്രം തു നിഃ സാര്യ പ്രാസാദസ്യാഗ്രതോ ഗുരുഃ

ആഗ്രഹഫലങ്ങൾ ലഭിക്കണമെന്നുള്ളവർ അതിനാൽ സ്ഥാപനം നടത്തുന്നു. ഗുരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഗർഭസൂത്രം പുറത്തെടുക്കണം.

അഷ്ടഷോഡശവിംശാന്തം മണ്ഡപഞ്ചാധമാദികമ്। സ്നാനാര്ഥം കലശാര്ഥഞ്ച യാഗദ്രവ്യാര്ഥമര്ദ്ധതഃ

എട്ട്, പതിനാറ്, ഇരുപത് വരെ മണ്ഡപവും അതിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗങ്ങളും നിർമ്മിക്കണം. സ്നാനത്തിനും കലശത്തിനും യാഗസാമഗ്രികളുടെ പകുതിക്കും വേണ്ടിയാണ് ഇത്.

ത്രിഭാഗേണാര്ദ്ധഭാഗേന വേദിം കുര്യാത്തു ശോഭനാമ്। കലശൈര്ഘടികാഭിശ്ച വിതാനാദ്യൈശ്ച ഭൂഷയേത്

മൂന്ന് ഭാഗവും പകുതി ഭാഗവും അളവിൽ മനോഹരമായ വേദി നിർമ്മിക്കണം. കലശങ്ങൾ, ചെറിയ പാത്രങ്ങൾ, തൂക്കുകുടകൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.

പഞ്ചഗവ്യേന സമ്പ്രോക്ഷ്യ സര്വദ്രവ്യാണി ധാരയേത്। അലങ്കൃതോ ഗുരുര്വിഷ്ണും ധ്യാത്വാത്മാനം പ്രപൂജയേത്

പഞ്ചഗവ്യത്തിൽ തളിച്ച് എല്ലാ സാമഗ്രികളും ക്രമീകരിക്കണം. അലങ്കരിച്ച ഗുരു വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ച് സ്വയം പൂജിക്കണം.

അങ്ഗുലീയപ്രഭൃതിഭിര്മൂത്തിപാന് വലയാദിഭിഃ। കുണ്ഡേ കുണ്ഡേ സ്ഥാപയേച്ച മൂര്ത്തിപാംസ്തത്ര പാരഗാന്

വളകളും മറ്റും ധരിച്ച്, അവിടം പ്രാപിച്ച പ്രതിമവാഹകരെ ഓരോ കിണറ്റിലും സ്ഥാപിക്കണം.

ചതുഷ്കോണേ ചാര്ദ്ധകോണേ വര്തുലേ പദ്മസന്നിഭേഃ। പൂര്വാദൌ തോരണാര്ഥന്തു പിപ്പലോഡുമ്ബരൌ വടമ്

ചതുരശ്രത്തിൽ, അർദ്ധചതുരശ്രത്തിൽ, വൃത്തത്തിൽ, താമരയുടെ ആകൃതിയിൽ; കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് ആദ്യം വാതിലിനായി അരിപ്പ, ഉഡുമ്പ്, വടവൃക്ഷങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം.

പ്ലക്ഷം സുശോഭനം പൂര്വം സുഭദ്രന്ദക്ഷതോരണമ്। സുകര്മ ച സുഹോത്രഞ്ച ആപ്യേ സൌമ്യേ സമുച്ഛയമ്

പ്ലക്ഷം മനോഹരമായി ആദ്യം സ്ഥാപിക്കണം. സുഭദ്രയും അണ്ടകവൃക്ഷവും വാതിലിനായി. സുകർമയും സുഹോത്രയും ജലസാന്നിധ്യവും സൌമ്യദിശയും ഉയർച്ചയ്ക്കും വേണ്ടിയാണ്.

പഞ്ചഹസ്തം തു സംസ്ഥാപ്യ സ്യോനാപൃഥ്വീതി പൂജയേത്। തോരണസ്തമ്ഭമൂലേ തു കലശാന്മങ്ഗലാങ്കുശന്

അഞ്ചു ഹസ്തം അളവിൽ സ്ഥാപിച്ച് സ്യോനയും പൃഥ്വിയും പൂജിക്കണം. വാതിൽത്തൂണിന്റെ അടിയിൽ കലശങ്ങളും മംഗളമുളകളും വെക്കണം.

പ്രദദ്യാദുപരിഷ്ടാച്ച കുര്യ്യാച്ചക്രം സുദര്ശനമ്। പഞ്ചഹസ്തപ്രമാണന്തു ധ്വജം കുര്യ്യാദ്വിചക്ഷണഃ

അവയുടെ മുകളിൽ അർപ്പണം നടത്തി, സുദർശനചക്രവും നിർമ്മിക്കണം. ധ്വജം അഞ്ചു ഹസ്തം അളവിൽ നിർമിക്കണം.

വൈപുല്യം ചാസ്യ കുര്വീത ഷോഡശാങ്ഗുലസമ്മിതമ്। സപ്തഹസ്തോച്ഛിതം വാസ്യ കുര്യ്യാത് കുണ്ഡം സുരോത്തമ

അത് പന്ത്രണ്ട് അങ്ങുല വീതിയിലും, enclosure ഏഴു ഹസ്തം ഉയരത്തിലും നിർമ്മിക്കണം.

അരുണോഗ്നിനിഭശ്ചൈവ കൃഷ്ണഃ ശുക്ലോഥ പീതകഃ। രക്തവര്ണസ്തഥാ ശ്വേതഃ ശ്വേതവര്ണാദികക്രമാത്

അരുണൻ പോലെയുള്ള നിറം, കറുപ്പ്, വെള്ള, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, വീണ്ടും വെള്ള നിറം — ഇങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ വേണം.

കുമുദഃ കുമുദാക്ഷശ്ച പുണ്ഡരീകോഥ വാമനഃ। ശങ്കുകര്ണഃ സര്വ്വനേത്രഃ സുമുഖഃ സുപ്രതിഷ്ഠിതഃ

കുമുദൻ, കുമുദാക്ഷൻ, പുണ്ഡരീകം, വാമനൻ, ശംഖുകർണ്ണൻ, സർവനേത്രൻ, സുമുഖൻ, സുപ്രതിഷ്ഠിതൻ — ഇവരാണ്.

പൂജ്യാ കോടിഗുണൈര്യുക്താഃ പൂര്വ്വാദ്യാ ധ്വജദേവതാഃ। ജലാഢകസുപൂരാസ്തു പക്കവിമ്ബോപമാ ഘടാഃ

കിഴക്കു തുടങ്ങുന്ന പതാകാദിദേവതാക്കളെ കോടിയോളം ഗുണം കൂടിയ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം. വെള്ളം നിറഞ്ഞു കവിഞ്ഞ, പാകം വന്ന പഴംപോലെയുള്ള ഘടങ്ങൾ ഒരുക്കണം.

അഷ്ടവിംശാധികശതം കാലമണ്ഡനവര്ജിതാഃ। സഹിരണ്യാ വസ്ത്രകണ്ഠാഃ സോദകാസ്തോരണാദ് ബഹിഃ

നൂറ്റിയിരുപത്തിയെട്ട് ഘടങ്ങൾ അലങ്കാരമില്ലാതെ, കഴുത്തിൽ പൊന്നും വസ്ത്രവും കെട്ടി, വെള്ളം നിറച്ച്, തൊരണത്തിന് പുറത്തു വെക്കണം.