അഗ്നിപുരാണമ്

സ്ഥിരദീര്ഘപ്രമേയാത്തു ദ്വാരഗര്ഭകരാത്മികാ। ഭാഗേശഞ്ചാപ്യമീശഞ്ച ദേവേജ്യന്തുല്യസംജ്ഞിതമ്

സ്ഥിരവും ദീർഘവും അളക്കാവുന്നതുമായ രൂപം, വാതിൽ, ഗർഭം, കൈ എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവം; ഭാഗഭാഗ്യവും ഭഗവാന്റെ സ്വഭാവവും ചേർന്ന്, ആരാധനയ്ക്ക് തുല്യമായ ദൈവം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ചത്വാരി ലിങ്ഗരുപാണി വിഷ്കമ്ബേണ തു ലക്ഷയേത്। ദീര്ഘമായാന്വിതം കൃത്വാ ലിങ്ഗം കുര്യ്യാത് ത്രിരൂപകമ്

ലിംഗത്തിന്റെ വ്യാസം പ്രകാരം നാലു രൂപങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തണം; നീളം ചേർത്ത്, ലിംഗം മൂന്നു രൂപത്തിൽ നിർമ്മിക്കണം.

ചതുരഷ്ടാഷ്ടവൃത്തഞ്ച തത്തവത്രയഗുണാത്മകമ് । ലിങ്ഗാനാമീപ്സിതം ദൈര്ധ്യം തേന കൃത്വാ ങ്ഗുലാനി വൈ

നാലും എട്ടും എട്ടും വൃത്തങ്ങളുമായി, മൂന്നു തത്ത്വങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളോടെ; ഇങ്ങനെ ലിംഗങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീളം വിരലുകളിൽ അളക്കണം.

ധ്വജാദ്യായൈഃ സുരൈര്ഭൂതൈഃ ശിഖിഭിര്വ്വാ ഹരേത് കൃതിമ്। താന്യങ്ഗുലാനി ചച്ഛേഷം ലക്ഷയേച്ച ശുഭാശുഭമ്

കൊടി മുതലായ ദേവന്മാരും ഭൂതങ്ങളും മയിൽപക്ഷികളും അളവെടുക്കണം; ശേഷിക്കുന്ന വിരലുകൾ ശുഭവും അശുഭവും ആയി നോക്കണം.

ധ്വജാദ്യാ ധ്വജസിംഹേഭവൃഷാ ശ്രേഷ്ഠാഃ പരേ ശുഭാഃ। ഖരേഷു ഷഡ്‌ജഗാന്ധാരപഞ്ചമാഃ ശുഭദായകാഃ

കൊടി മുതലായവയിൽ കൊടി, സിംഹം, കാള എന്നിവ ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശുഭവുമാണ്; കഴുതകളിൽ ഷഡ്ജം, ഗാന്ധാരം, പഞ്ചമം എന്നിവ ശുഭം നൽകുന്നു.

ഭൂതേഷു ച ശൂബാ ഭൂഃ സ്യാദഗ്നിഷ്വാഹവനീയകഃ। ഉത്തായാമസ്യ ചാര്ദ്ധാശേ നാഗാംശൈര്ഭാജിതേ ക്രമാത്

ഭൂതങ്ങളിൽ ഭൂ ശുഭമാണ്, അഗ്നികളിൽ ആഹവനീയവും അങ്ങനെ തന്നെ; ഉയർത്തിയ അളവിന്റെ പകുതിയിൽ, നാഗഭാഗങ്ങൾ പ്രകാരം ക്രമമായി വിഭജിക്കണം.

രസഭൂതാം ശഷഷ്ഠാംശത്ര്യംശാധികശരൈര്ഭവേത്। ആഢ്യാനാധ്യസുരേജ്യാര്കതുല്യാനാഞ്ചതുരസ്രതാ

രസം, ഭൂതങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, അറുപത്തിമൂന്നു അംശങ്ങൾ അധികം ആയ അമ്പുകൾ ചേർത്ത്, സമ്പന്നർ, താഴ്ന്നവർ, ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവർ, സൂര്യനോട് തുല്യർ എന്നിവരിൽ നാലു വശമുള്ള രൂപം കാണപ്പെടുന്നു.

പഞ്ചമം വര്ദ്ധമാനാഖ്യം വ്യാസാന്നാഹപ്രവൃദ്ധിതഃ। ദ്വിധാ ഭേദാ ബഹൂന്യത്ര വക്ഷ്യന്തേ വിശ്വകര്മ്മതഃ

അഞ്ചാമത്തേത് വർദ്ധമാനമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, വ്യാസത്തിൽ നിന്നും ദിവസത്തിൽ നിന്നും വളർച്ചയാൽ; രണ്ട് വിധമായ വിഭജനം, മറ്റു പലതും വിശ്വകർമ്മൻ പ്രകാരം ഇവിടെ വിശദീകരിക്കും.

ആഢ്യാദീനാം ത്രിധാ സ്ഥൌല്യാദ്യവധൂതം തദഷ്യഥ । ത്രിധാ ഹസ്താകജ്ജിനാഖ്യഞ്ച യുക്തം സര്വസമേന ച ।। ൨൯ പഞ്ചവിംശതിലിങ്ഗാനി നാദ്യേ ദേവാര്ച്ചിതേ തഥാ। പഞ്ചസപ്തഭിരേകത്വാജ്ജിനൈര്ഭക്തൈര്ഭവന്തി

സമ്പന്നന്മാരുടേയും മറ്റുള്ളവരുടേയും മൂന്നു വിധം കട്ടിയാണിത്; കൈ, കാൽവിരൽ, മുതലായ മൂന്നു വിധം, എല്ലാം തുല്യമായി ചേർക്കണം. ആദിയിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ച് ലിംഗങ്ങൾ ദേവന്മാർ ആരാധിച്ചതുപോലെ; അഞ്ചും ഏഴും ഒറ്റയടിയിൽ ഭക്തർ നിർമ്മിക്കുന്നു.

ചതുര്ദശസഹസ്ത്രാണി ചതുര്ദശശതാനി ച। ഏവമഷ്ടാങറ്ഗുലവിസ്താരോ നവൈകകരഗര്ഭതഃ ।। ൩൧ തേഷാം കോണാര്ദ്ധകോണസ്ഥൈശ്ചിന്ത്യാത് കോണാനി സൂത്രകൈഃ। വിസ്താരം മധ്യതഃ കൃത്വാ സ്ഥാപ്യം വാ മധ്യതസ്ത്രയമ്

പതിനാലായിരം, പതിനാലു നൂറ്; ഇങ്ങനെ എട്ടു വിരൽ വീതവും ഒൻപത് ഒറ്റ കൈയുടെ ഗർഭവും. ഇവയിൽ, കോണുകളുടെ പകുതി, ക്വാർട്ടർ എന്നിവ സൂത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ആലോചിക്കണം; നടുവിൽ വീതി നിർണ്ണയിച്ച്, നടുവിൽ മൂന്ന് ഇടങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം.

വിഭാഗാദൂദ്‌ര്ധ്വമഷ്ടാസ്രോ ദ്വ്യഷ്ടാസ്രഃ സ്യാച്ഛിവാംശകഃ। പാദാജ്ജാന്തകോ ബ്രഹ്മാ നാഭ്യന്തോ വിഷ്ണുരിത്യതഃ

വിഭാഗം പ്രകാരം, മുകളിൽ എട്ടു വശം, ഇരട്ടി എട്ടു വശം ശിവഭാഗം; പാദത്തിൽ നിന്ന് അന്ത്യവരെ ബ്രഹ്മാവും, നാഭിയിൽ ഉള്ളിൽ വിഷ്ണുവും എന്നിങ്ങനെയാണ്.

മൂദ്‌ര്ധ്വാന്തോ ഭൂതഭാഗേശോ വ്യക്തേഽവ്യക്തേ ച തദ്വതി। പഞ്ചലിങ്ഗവ്യവസ്ഥായാം ശിരോ വര്ത്തുലമുച്യതേ

അന്ധകാരത്തിന് മുകളിലുള്ള ഭൂതങ്ങളുടെ നാഥൻ, പ്രകടമായതിലും അപ്രകടമായതിലും സാന്നിധ്യമുള്ളവൻ ആണ്. അഞ്ചു ലക്ഷണങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ, തല വൃത്താകാരമാണെന്ന് പറയുന്നു.

ഛത്രാഭം കുക്കുടാഭം വാ ബാലേന്ദുപ്രതിമാകൃതിഃ । ഏകൈകസ്യ ചതുര്ഭേദൈഃ കാമ്യഭേദാത് ഫലം വദേ

തലക്കെട്ട് കുടയോടു സാമ്യമോ, കോഴിയുടെ രൂപമോ, അല്ലെങ്കിൽ പകുതിചന്ദ്രന്റെ ആകൃതിയോ ആകാം. ഇവയിൽ ഓരോന്നിനും നാലു വകഭേദങ്ങളുണ്ട്, ആഗ്രഹം അനുസരിച്ച് ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും.

ലിങ്ഗമസ്തകവിസ്താരം വസുഭക്തന്തു കാരയേത്। ആദ്യഭാഗം ചതുര്ദ്ധാ തു വിസ്താരോച്ഛായതോ ഭജേത്

ലിംഗത്തിന്റെ തലയുടെ വീതി ശരിയായ അളവിൽ നിർമിക്കണം. ആദ്യഭാഗം വീതിയും ഉയരവും അനുസരിച്ച് നാലായി വിഭജിക്കണം.

ചത്വാരി തത്ര സൂത്രാണി ഭാഗഭാഗാനുപാതനാത്। പുണ്ഡരീകന്തു ഭാഗേന വിശാലാഖ്യം വിലോപനാത്

അവിടെ നാലു തന്തികൾ ഓരോ ഭാഗത്തിന്റെ അനുപാതത്തിൽ വേണം. ഒരു ഭാഗം കൊണ്ടു പദ്മം, കുറവ് വരുത്തിയാൽ വിശാലം എന്നു പേരാകും.

ത്രിശാതനാത്തു ശ്രീവത്സം ശത്രുകൃദ്വേദലോപനാത്। ശിരഃ സര്വസമേ ശ്രേഷ്ഠം കുക്കുടാഭം സുരാഹ്വയേ

മൂന്ന് ഭാഗംകൊണ്ടു ശ്രീവത്സം, ശത്രുവിന്റെ ഭാഗം ഒഴിവാക്കിയാൽ വിഭജനം. എല്ലായിടത്തും തുല്യമായ തല ഏറ്റവും ഉത്തമം, കോഴിയുടെ രൂപമുള്ളത് ദൈവികം എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ചതുര്ഭാഗാത്മകേ ലിങ്ഗേ ത്രപുഷം ദ്വയലോപനാത്। അനാദ്യസ്യ ശിരഃ പ്രോക്തമര്ദ്ധചന്ദ്രം ശിരഃ ശ്രൃണു

നാല് ഭാഗങ്ങളുള്ള ലിംഗത്തിൽ രണ്ടു ഭാഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയാൽ തല തകരിന്റെ പോലെ ആകും. ആദിയില്ലാത്തതിന്റെ തല പകുതിചന്ദ്രം എന്നാണു പറയുന്നത്.

അംശാത് പ്രാന്തേ യുഗാംശൈശ്ച ത്വേകഹാന്യാമൃതാക്ഷകമ് । പൂര്ണവാലേന്ദുകുമുദം ദ്വിത്രിവേദക്ഷയാത് ക്രമാത്

അവസാന ഭാഗത്തിൽ നിന്ന്, ഇരട്ടഭാഗങ്ങളാൽ, ഒരു ദിവസത്തിൽ അമൃതചിഹ്നം ഉണ്ടാകും. പൂർണ്ണചന്ദ്രം, അർദ്ധചന്ദ്രം, പദ്മം എന്നിവ രണ്ടോ മൂന്നോ ഭാഗങ്ങൾ കുറയുമ്പോൾ ക്രമമായി ഉണ്ടാകും.

ചതുസ്ത്രിരേകവദനം സുഖലിങ്ഗമതഃ ശ്രൃണു। പൂജാഭാഗം പ്രകര്ത്തവ്യം മര്ത്ത്യഗ്നിപദകല്പിതമ്

നാലു, മൂന്ന്, ഒന്ന് മുഖമുള്ള ശുഭലിംഗത്തെക്കുറിച്ച് ഇനി കേൾക്കൂ. പൂജയ്ക്കുള്ള ഭാഗം മനുഷ്യൻ, അഗ്‌നി, പാദം എന്നിവക്ക് വിധേയമായി നിർമിക്കണം.

അര്ക്കാശംപൂര്വവത് ത്യക്ത്വാ ഷട സ്ഥാനാനി വിവര്ത്തയേത്। ശിരോന്നതിഃ പ്രകര്ത്തവ്യാ ലലാടം നാസികാ തതഃ

സൂര്യസദൃശമായ രൂപം മുൻപുപോലെ ഒഴിവാക്കി, ആറു സ്ഥാനങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തണം. തലയുടെ ഉയരം നിർമിച്ചശേഷം, നെറ്റിയും മൂക്കും വേണം.

വദനം ചിവുകം ഗ്രീവാ യുഗഭാഗൈര്ഭുജാക്ഷിഭിഃ। കരാഭ്യാം മുകുലീകൃത്യ പ്രതിമായാഃ പ്രമാണതഃ

മുഖം, താടിയ്‌ക്കെട്ട്, കഴുത്ത് എന്നിവ കൈകളും കണ്ണുകളും അനുപാതത്തിൽ ഉണ്ടാക്കണം. കൈകൾ മുകുളംപോലെ ആക്കി, പ്രതിമയുടെ അളവനുസരിച്ച് നിർമിക്കണം.

മുഖം പ്രതി സമഃ കാര്യാ വിസ്താരാദഷ്ടമാംശതഃ। ചതുര്മുഖം മയാ പ്രോക്തം ത്രിമുഖഞ്ചോച്യതേ ശ്രൃണു

മുഖം തുല്യമായി, വീതിയുടെ എട്ടിലൊന്നു അളവിൽ നിർമിക്കണം. നാലുമുഖത്തെ ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഇപ്പോൾ മൂന്നുമുഖത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

കര്ണപാദാധികാസ്തസ്യ ലലാടാദീനി നിര്ദിശേത്। ഭുജൌ ചതുര്ഭിര്ഭാഗൈമ്തു കര്ത്തവ്യൌ പഞ്ചിമോര്ജിതമ്

അതിൽ ചെവിയും കാലുകളും കൂടുതൽ ദൃഢമായിരിക്കും. നെറ്റി മുതലായവ സൂചിപ്പിക്കണം. കൈകൾ നാലു ഭാഗത്തിൽ നിർമിക്കണം, അഞ്ചാമത്തേത് ഒഴിവാക്കണം.

വിസ്തരാദഷ്ടമാംശേന മുഖാനാം പ്രതിനിര്ഗമഃ। ഏകവക്ത്രം തഥാ കാര്യ്യം പൂര്വസ്യാം സൌമ്യലോചനമ്

മുഖങ്ങൾ വീതിയുടെ എട്ടിലൊന്നു അളവിൽ പുറത്ത് വരണം. അതുപോലെ, ഏകമുഖം കിഴക്കോട്ട് സൌമ്യമായ കണ്ണുകളോടെ നിർമിക്കണം.

ലലാടനാസികാവക്ത്രഗ്നീവായാഞ്ച വിവര്ത്തയേത്। ഭുജാച്ച പഞ്ചമാംശേന ഭുജഹീനം വിവര്തയേത്

നെറ്റി, മൂക്ക്, വായ്, കഴുത്ത് എന്നിവ രൂപപ്പെടുത്തണം. കൈകൾ അഞ്ചിലൊന്നു അളവിൽ നിർമിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ കൈ ഇല്ലെങ്കിൽ ഒഴിവാക്കാം.

വിസ്താരസ്യ ഷഡംശേന മുഖൈര്നിര്ഗമനം ഹിതമ്। സര്വഷാം മുഖലിങ്ഗാനാം ത്രപുഷം വാഥ കുക്കുടമ്

മുഖങ്ങൾ വീതിയുടെ ആറിലൊന്നു അളവിൽ പുറത്ത് വരുന്നത് ഉത്തമം. എല്ലാ മുഖമുള്ള ലിംഗങ്ങൾക്കും തകരോ കോഴിരൂപമോ ഉചിതം.

ഭഗവാനുവാച അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രതിമാനാന്തു പിണ്ഡികാമ്। ദൈര്ഘ്യേണ പ്രതിമാതുല്യാ തദര്ദ്ധേന തു വിസ്തൃതാ

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഇനി ഞാൻ പ്രതിമയുടെ പീഠത്തെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കാം. അതിന്റെ നീളം പ്രതിമയുടെ നീളത്തിന് തുല്യമായിരിക്കണം, വീതി അതിന്റെ പകുതിയാകണം.

ഉച്ഛിതായാമതോര്ദ്ധേന സുവിസ്താരാര്ദ്ധഭാഗതഃ। തൃതീയേന തു വാ തുല്യം തത്ത്രിഭാഗേണ മേഖലാ

ഉയരം അതിന്റെ നീളത്തിന്റെ പകുതിയായിരിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ വളരെ വീതിയുള്ളതാണെങ്കിൽ മൂന്നിലൊന്ന്. മെഖല മൂന്നിലൊന്ന് അളവിൽ വേണം.

ഖാതം ച തത്‌പ്രമാണം തു കിഞ്ചിദുത്തരതോ നതമ്। വിസ്താരസ്യ ചതുര്ഥേന പ്രണാലസ്യ വിനിര്ഗമഃ

തുളവ് അതിനനുസരിച്ച് അളക്കണം, അല്പം വടക്കോട്ട് ചായലായിരിക്കണം. ചാനലിന്റെ പുറത്ത് വരൽ വീതിയുടെ നാലിലൊന്ന് അളവിൽ വേണം.