അഗ്നിപുരാണമ്

ലിങ്ഗമാനാദികഥനമ് ഭഗവാനുവാച വക്ഷ്യാമ്യന്യപ്രകാരേണ ലിങ്ഗമാനാദികം ശ്രൃണു। വക്ഷ്യേ ലവണജം ലിങ്ഗം ഘൃതജം ബുദ്ധിവര്ദ്ധനമ്

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ലിംഗത്തിന്റെ ആദികഥ മറ്റൊരു രീതിയിൽ വിശദീകരിക്കാം, കേൾക്കൂ. ഉപ്പുകൊണ്ടുള്ള ലിംഗവും, ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന നെയ്യുകൊണ്ടുള്ളതും ഞാൻ വിവരിക്കും.

ഭൂതയേ വസ്ത്രലിങ്ഗന്തു ലിങ്ഗന്താത്‌കാലികം വിദുഃ। പക്കാപക്വം മൃണ്മയം സ്യാദപക്കാത് പക്ക്ജം വരമ്

സൗഭാഗ്യത്തിനായി വസ്ത്രത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ലിംഗം താൽക്കാലികമാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; വേവിച്ചതിലും വേവിക്കാത്തതിലും മണ്ണുകൊണ്ടുള്ളത് ഏറ്റവും ഉത്തമം, വേവിക്കാത്തതിൽ വേവിച്ചതു തന്നെ മെച്ചം.

തതോ ദാരുമയം പുണ്യം ദാരുജാത് ശൈലജം വരമ്। ശൈലാദ്വരം തു മുക്താജം തതോ ലൌഹം സുവര്ണജമ്

അതിനുശേഷം മരത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതു പുണ്യമുള്ളതും, മരങ്ങളിൽ കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ചതു ഏറ്റവും ഉത്തമം; കല്ലിനേക്കാൾ മുത്തുകൊണ്ടുള്ളത് മെച്ചം, പിന്നെ ഇരുമ്പും പൊന്നും.

രാജതം കീര്ത്തിതം താമ്രം പൈത്തലം ഭുക്തിമുക്തിദമ്। രങ്ഗജം രസലിങ്ഗഞ്ച ഭുക്തിമുക്തിപ്രദം വരമ്

വെള്ളിയിൽ നിർമ്മിച്ചതു പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു, താമ്രവും പിത്തലവും ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു; വരച്ചതും പാരദത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതും ഭോഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും ഉത്തമമാണ്.

രസജം രസലോഹാദിരത്നഗര്ഭന്തു വര്ധയേത്। മാനാദി നേഷ്ടം സിദ്ധാദി സ്ഥാപിതേഥ സ്വയമ്ഭുവി

പാരദത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതും മറ്റ് ലോഹങ്ങളും രത്നങ്ങളും ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ചതും വർദ്ധിപ്പിക്കണം; അളക്കത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതോ, സിദ്ധമായതോ ഇഷ്ടമല്ല, സ്വയം ഉദിച്ചതാണു പ്രതിഷ്ഠിക്കേണ്ടത്.

വാമേ ച സ്വേച്ഛയാ തേഷാം പീഠപ്രാസാദകല്പനാ। പൂജയേത് സൂര്യ്യവിമ്ബസ്ഥം ദര്പണേ പ്രതിവിമ്ബിതമ്

ഇടത്തേക്ക്, ആഗ്രഹപ്രകാരം, പീഠവും ക്ഷേത്രവും ഒരുക്കാം; സൂര്യന്റെ ചക്രത്തിൽ കണ്ണാടിയിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന ലിംഗത്തെ പൂജിക്കണം.

പൂജ്യോ ഹരസ്തു സര്വത്ര ലിങ്ഗേ പൂര്ണാര്ച്ചനം ഭവേത്। ഹസ്തോത്തരവിധം ശൈലം ദാരുജം തദ്വദേവ ഹി

ഹരിയെ എല്ലായിടത്തും പൂജിക്കണം; ലിംഗത്തിൽ പൂർണ്ണാര്ച്ചന നടത്തണം; കല്ലിൽ നിർമ്മിച്ച ലിംഗം കൈ അളവിൽ, മരത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതും അതുപോലെയാണ്.

ചലമങ്ഗുലമാനേന ദ്വാരഗര്ഭകരൈഃ സ്ഥിതമ് । അങ്ഗുലാദ് ഗൃഹലിങ്ഗം സ്യാദ്യാവത് പഞ്ചദശാങ്ഗുലമ്

ചലിക്കുന്ന ലിംഗം വിരൽ അളവിൽ അളന്ന് വാതിലിലും അകത്തുള്ള മുറിയിലും സ്ഥാപിക്കാം; വീട്ടിലിംഗം ഒരു വിരലിൽ നിന്ന് പതിനഞ്ച് വിരൽവരെ ആകാം.

ദ്വാരമാനാത് ത്രിസങ്ഖ്യാകം നവധാ ഗര്ഭമാനതഃ। നവധാ ഗര്ഭമാനേന ലിങ്ഗന്ധാമ്നി ച പൂജയേത്

വാതിലിന്റെ അളവിൽ മൂന്നു മടക്കം; അകത്തുള്ള മുറിയുടെ അളവിൽ ഒമ്പത് മടക്കം; അങ്ങനെ ഒമ്പത് മടക്കമുള്ള അകത്തള അളവിൽ ലിംഗത്തെ ധാമത്തിൽ പൂജിക്കണം.

ഏവം ലിങ്ഗാനി ഷട്‌ത്രിംശത് ജ്ഞേയാനി ജ്യേഷ്ഠമാനതഃ। മധ്യമാനേന ഷട്‌ത്രിംശത് ഷട്‌ത്രിശദധമേന ച

ഇങ്ങനെ, ഏറ്റവും വലിയ അളവിൽ മുപ്പത്താറ് ലിംഗങ്ങൾ അറിയണം; മധ്യ അളവിലും മുപ്പത്താറ്, ഏറ്റവും ചെറുതിലും മുപ്പത്താറ്.

ഇത്ഥമൈക്യേന ലിങ്ഗാനാം ശതമഷ്ടോത്തരം ഭവേത്। ഏകാങ്ഗുലാദിപഞ്ചാന്തം കന്യസഞ്ചലമുച്യതേ

ഇങ്ങനെ, ഒറ്റയടിയിൽ നൂറ് എട്ടു ലിംഗങ്ങൾ ആകുന്നു; ഒരു വിരലിൽ നിന്ന് അഞ്ചു വിരൽവരെ ഏറ്റവും ചെറുതായുള്ള ചലിക്കുന്നതാണു പറയുന്നത്.

ഷഡാദിദശപര്യന്തഞ്ചലം ലിങ്ഗഞ്ച മധ്യമമ്। ഏകാദശാങ്ഗുലാദി സ്യാത് ജ്യേഷ്ഠം പഞ്ചദശാന്തകമ്

ആറു വിരലിൽ നിന്ന് പത്ത് വിരൽവരെ ചലിക്കുന്ന ലിംഗം മധ്യമം; പതിനൊന്ന് വിരലിൽ നിന്ന് പതിനഞ്ച് വിരൽവരെ ഏറ്റവും വലിയതാണു.

ഷഡങ്ഗുലം മഹാരത്നൈ രത്നൈരന്യൈര്ന്നവാങ്ഗുലമ്। രവിഭിര്ഹേമഭാരോത്ഥം ലിങ്ഗം ശേഷൈസ്ത്രിപഞ്ചഭിഃ

ആറ് വിരൽവളവുള്ളത് മഹാരത്നത്തിൽ നിർമ്മിച്ചതും, മറ്റ് രത്നങ്ങളിൽ ഒമ്പത് വിരൽവളവുള്ളതും; സൂര്യകിരണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച ലിംഗം ശേഷിച്ച മൂന്ന് അഞ്ചിൽ വരുന്നു.

ഷോഡശാംശേ ച വേദാംശേ യുഗം ലുപ്ത്വോര്ധ്വദേശതഃ। ദ്വാത്രിംശത്‌ഷോഡശാംശാംശ്ച കോണയോസ്തു വിലോപയേത്

പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗത്തും വേദഭാഗത്തും, മുകളിലെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ഒരു യുഗം ഒഴിവാക്കി, മൂലകളിൽ മുപ്പത്തിരണ്ട് പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യണം.

ചതുര്നിവേശനാത് കണ്ഠോ വിംശതിസ്ത്രിയുഗൈസ്തഥാ। പാര്ശ്വാഭ്യാം തു വിലുപ്താഭ്യാം ചലലിങ്ഗം ഭവേദ്വരമ്

നാലു സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് കഴുത്തിന്റെ അളവ് ഇരുപത് മൂന്നു യുഗങ്ങൾ വീതം ആണ്; രണ്ട് വശങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയാൽ ചലിക്കുന്ന ലിംഗം ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.

ധാമ്നോ യുഗര്ത്തുനാഗാംശൈര്ദ്വാരം ഹീനാദിതഃ ക്രമാത്। ലിങ്ഗദ്വാരോച്ഛയാദര്വാഗ് ഭവേത് പാദോനതഃ ക്രമാത്

ആലയത്തിന്റെ യുഗം, ഋതു, നാഗം എന്നിങ്ങനെയുള്ള അളവുകൾ പ്രകാരം, വാതിൽ അടിയിൽ നിന്ന് ക്രമമായി കുറയ്ക്കണം; ലിംഗത്തിന്റെ ഉയരവും വാതിലിന്റെ ഉയരവും കൂടി, താഴെ ഭാഗം ഒരു അടി കുറവായിരിക്കണം.

ഗര്ഭാര്ദ്ധേനാധമ ലിങ്ഗം ഭൂതാംശൈഃ സ്യാത് ത്രിഭിര്വരമ്। തയോര്മധ്യേ ച സൂത്രാണി സപ്ത സമ്പാതയേത് സമമ്

ലിംഗത്തിൽ താഴ്ന്നത് ഗർഭത്തിന്റെ പകുതിയത്രയും, ഉത്തമം മൂന്നു ഭൂതങ്ങളുടെ അളവിൽ മൂന്നിരട്ടി; ഇവ രണ്ടിനും ഇടയിൽ ഏഴു സൂത്രങ്ങൾ തുല്യമായി ഇടണം.

ഏവം സ്യുര്നവ സൂത്രാണി ഭൂതസൂത്രൈശ്ച മധ്യമമ്। ദ്വ്യന്തരോ വാമവാമശ്ച ലിങ്ഗനാം ദീര്ഘതാ നവ

ഇങ്ങനെ ഒമ്പത് സൂത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാകും, ഭൂതസൂത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് മധ്യസ്ഥം; രണ്ട് ഇടവേളകളിൽ ഇടത്, ഏറ്റവും ഇടത്, ലിംഗത്തിന്റെ നീളം ഒമ്പതായിരിക്കും.

ഹസ്താദ്വിവര്ദ്ധതേ ഹസ്തോ യാവത്സ്യുര്ന്നവ പാണയഃ। ഹീനമധ്യോത്തമം ലിങ്ഗം ത്രിവിധം ത്രിവിധാത്മകമ്

കൈയിൽ നിന്ന് കൈയുടെ അളവ് ഒമ്പത് കൈവിരൽവരെ വർദ്ധിക്കും; ലിംഗം മൂന്നു തരം ഉണ്ട്—താഴ്ന്നത്, മധ്യസ്ഥം, ഉത്തമം—മൂന്നുവിധ സ്വഭാവം ഓരോന്നിനും.

ഏകൈകലിങ്ഗമദ്യേഷു ത്രീണീ ച പാദശഃ। ലിങ്ഗാനി ഘടയേദ്ധീമാന് ഷടസു ചാശ്ടോത്തരേഷു ച

ആദ്യത്തിൽ ഓരോന്നായി ഒരു ലിംഗം വീതം; പാദങ്ങളിൽ മൂന്നു വീതം; അറിവുള്ളവർ ആറിലും, നൂറ് എട്ടിലും ലിംഗങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കണം.

സ്ഥിരദീര്ഘപ്രമേയാത്തു ദ്വാരഗര്ഭകരാത്മികാ। ഭാഗേശഞ്ചാപ്യമീശഞ്ച ദേവേജ്യന്തുല്യസംജ്ഞിതമ്

സ്ഥിരവും ദീർഘവും അളക്കാവുന്നതുമായ രൂപം, വാതിൽ, ഗർഭം, കൈ എന്നിങ്ങനെയുള്ള സ്വഭാവം; ഭാഗഭാഗ്യവും ഭഗവാന്റെ സ്വഭാവവും ചേർന്ന്, ആരാധനയ്ക്ക് തുല്യമായ ദൈവം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

ചത്വാരി ലിങ്ഗരുപാണി വിഷ്കമ്ബേണ തു ലക്ഷയേത്। ദീര്ഘമായാന്വിതം കൃത്വാ ലിങ്ഗം കുര്യ്യാത് ത്രിരൂപകമ്

ലിംഗത്തിന്റെ വ്യാസം പ്രകാരം നാലു രൂപങ്ങൾ അടയാളപ്പെടുത്തണം; നീളം ചേർത്ത്, ലിംഗം മൂന്നു രൂപത്തിൽ നിർമ്മിക്കണം.

ചതുരഷ്ടാഷ്ടവൃത്തഞ്ച തത്തവത്രയഗുണാത്മകമ് । ലിങ്ഗാനാമീപ്സിതം ദൈര്ധ്യം തേന കൃത്വാ ങ്ഗുലാനി വൈ

നാലും എട്ടും എട്ടും വൃത്തങ്ങളുമായി, മൂന്നു തത്ത്വങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളോടെ; ഇങ്ങനെ ലിംഗങ്ങൾക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്ന നീളം വിരലുകളിൽ അളക്കണം.

ധ്വജാദ്യായൈഃ സുരൈര്ഭൂതൈഃ ശിഖിഭിര്വ്വാ ഹരേത് കൃതിമ്। താന്യങ്ഗുലാനി ചച്ഛേഷം ലക്ഷയേച്ച ശുഭാശുഭമ്

കൊടി മുതലായ ദേവന്മാരും ഭൂതങ്ങളും മയിൽപക്ഷികളും അളവെടുക്കണം; ശേഷിക്കുന്ന വിരലുകൾ ശുഭവും അശുഭവും ആയി നോക്കണം.

ധ്വജാദ്യാ ധ്വജസിംഹേഭവൃഷാ ശ്രേഷ്ഠാഃ പരേ ശുഭാഃ। ഖരേഷു ഷഡ്‌ജഗാന്ധാരപഞ്ചമാഃ ശുഭദായകാഃ

കൊടി മുതലായവയിൽ കൊടി, സിംഹം, കാള എന്നിവ ഏറ്റവും ഉത്തമവും ശുഭവുമാണ്; കഴുതകളിൽ ഷഡ്ജം, ഗാന്ധാരം, പഞ്ചമം എന്നിവ ശുഭം നൽകുന്നു.

ഭൂതേഷു ച ശൂബാ ഭൂഃ സ്യാദഗ്നിഷ്വാഹവനീയകഃ। ഉത്തായാമസ്യ ചാര്ദ്ധാശേ നാഗാംശൈര്ഭാജിതേ ക്രമാത്

ഭൂതങ്ങളിൽ ഭൂ ശുഭമാണ്, അഗ്നികളിൽ ആഹവനീയവും അങ്ങനെ തന്നെ; ഉയർത്തിയ അളവിന്റെ പകുതിയിൽ, നാഗഭാഗങ്ങൾ പ്രകാരം ക്രമമായി വിഭജിക്കണം.

രസഭൂതാം ശഷഷ്ഠാംശത്ര്യംശാധികശരൈര്ഭവേത്। ആഢ്യാനാധ്യസുരേജ്യാര്കതുല്യാനാഞ്ചതുരസ്രതാ

രസം, ഭൂതങ്ങളുടെ ഭാഗങ്ങൾ, അറുപത്തിമൂന്നു അംശങ്ങൾ അധികം ആയ അമ്പുകൾ ചേർത്ത്, സമ്പന്നർ, താഴ്ന്നവർ, ആരാധിക്കപ്പെടുന്നവർ, സൂര്യനോട് തുല്യർ എന്നിവരിൽ നാലു വശമുള്ള രൂപം കാണപ്പെടുന്നു.

പഞ്ചമം വര്ദ്ധമാനാഖ്യം വ്യാസാന്നാഹപ്രവൃദ്ധിതഃ। ദ്വിധാ ഭേദാ ബഹൂന്യത്ര വക്ഷ്യന്തേ വിശ്വകര്മ്മതഃ

അഞ്ചാമത്തേത് വർദ്ധമാനമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു, വ്യാസത്തിൽ നിന്നും ദിവസത്തിൽ നിന്നും വളർച്ചയാൽ; രണ്ട് വിധമായ വിഭജനം, മറ്റു പലതും വിശ്വകർമ്മൻ പ്രകാരം ഇവിടെ വിശദീകരിക്കും.

ആഢ്യാദീനാം ത്രിധാ സ്ഥൌല്യാദ്യവധൂതം തദഷ്യഥ । ത്രിധാ ഹസ്താകജ്ജിനാഖ്യഞ്ച യുക്തം സര്വസമേന ച ।। ൨൯ പഞ്ചവിംശതിലിങ്ഗാനി നാദ്യേ ദേവാര്ച്ചിതേ തഥാ। പഞ്ചസപ്തഭിരേകത്വാജ്ജിനൈര്ഭക്തൈര്ഭവന്തി

സമ്പന്നന്മാരുടേയും മറ്റുള്ളവരുടേയും മൂന്നു വിധം കട്ടിയാണിത്; കൈ, കാൽവിരൽ, മുതലായ മൂന്നു വിധം, എല്ലാം തുല്യമായി ചേർക്കണം. ആദിയിൽ ഇരുപത്തിയഞ്ച് ലിംഗങ്ങൾ ദേവന്മാർ ആരാധിച്ചതുപോലെ; അഞ്ചും ഏഴും ഒറ്റയടിയിൽ ഭക്തർ നിർമ്മിക്കുന്നു.