സുമുഖീ ച വിഡാലാക്ഷീ പാര്ശ്വേ സ്കന്ദോ മയുരഗഃ। സ്വാമീ ശാഖോ വിശാഖശ്ച ദ്വിഭുജോ ബാലരൂപധൃക്
സുന്ദരമായ മുഖവും പൂച്ചക്കണ്ണുകളും ഉള്ളവൾ. അവളുടെ അരികിൽ മയിലിൽ കയറി നിൽക്കുന്ന സ്കന്ദൻ. സ്വാമി, ശാഖ, വിശാഖ എന്നിവർ രണ്ട് കൈകളോടെ ബാലരൂപത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു.
ദക്ഷേ ശക്തിഃ കുക്കുടോഥ ഏകവക്ത്രോഥ ഷണ്മുഖഃ। ഷഡ്ഭുജോ വാ ദ്വാദശഭിര്ഗ്രാമേരണ്യേ ദ്വിബാഹുകഃ
വലത് വശത്ത് ശക്തിയും കോഴിയും. ചിലപ്പോൾ ഒരു മുഖം, ചിലപ്പോൾ ആറു മുഖം. ആറു കൈകളോടെ, ഗ്രാമത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് കൈകളും കാട്ടിൽ രണ്ട് കൈകളും കാണപ്പെടുന്നു.
ശക്തീഷുപാശനിസ്ത്രിംശതോത്രദോസ്തര്ജനീയുതഃ। ശക്ത്യാ ദക്ഷിണഹസ്തേഷു ഷട്സു വാമേ കരേ തഥാ
കുന്തം, അമ്പ്, പാശം, വാൾ, കവചം, ഭീഷണ ചിഹ്നം എന്നിവയോടെ. വലത് കൈകളിൽ ശക്തിയും, ഇടത് ആറു കൈകളിലും അതുപോലെ കുന്തം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശിഖിപിച്ഛന്ധതുഃ ഖേടം പതാകാഭയകുക്കുടേ। കപാലകര്തരീശൂലപാശേഭൃദ്യാമ്യസൌമ്യയോഃ
മയില്പൊക്കുകൾ അണിഞ്ഞ്, കയ്യിൽ കെട്ടും പതാകയും അഭയമുദ്രയും കോഴിയും. ഭയങ്കരവും സൗമ്യവുമായ രൂപങ്ങളിൽ കപ്പാലം, കത്തിയ്, ത്രിശൂലം, പാശം എന്നിവ വഹിക്കുന്നു.
ഗജചര്മ്മഭൃദൂര്ധ്വാസ്യപാദാ സ്യാദ് രുദ്രചര്ചികാ। സൈവ ചാഷ്ടഭുജാ ദേവീ ശിരോഡമരുകാന്വിതാ
ആനവെള്ളരി ധരിച്ച്, മുഖവും കാലുകളും മേലോട്ട് ഉയർത്തിയ നിലയിൽ, രുദ്രചർച്ചികയായി. ഈ ദേവി എട്ടു കൈകളോടെ, തലയും അരക്കെട്ടും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തേന സാ രുദ്രചാമുണ്ഡാ നാടേശ്വര്യ്യഥ നൃത്യതീ। ഇയമേവ മഹാലക്ഷ്മീരുപവിഷ്ടാ ചതുര്മുഖീ
അവൾ രുദ്രചാമുണ്ഡയായി, നാട്യദേവിയായി, നൃത്തം ചെയ്യുന്നു. ഈ മഹാലക്ഷ്മി തന്നെ നാലു മുഖങ്ങളോടെ ഇരുന്നു കാണപ്പെടുന്നു.
നൃവാജിമഹിഷേഭാംശ്ച ഖാദന്തീ ച കരേ സ്ഥിതാന്। ദശബാഹുസ്ത്രിനേത്രാ ച ശസ്ത്രാസിഡമരുത്രികമ്
കയ്യിൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന മനുഷ്യരും കുതിരകളും മഹിഷങ്ങളും അവൾ തിന്നുന്നു. പത്ത് കൈകളും മൂന്നു കണ്ണുകളും ഉള്ളവൾ ആയുധങ്ങളും വാളും ത്രിശൂലവും വഹിക്കുന്നു.
ബീഭ്രതീ ദക്ഷിണേ ഹസ്തേ ഘണ്ടാം ച ഖേടകമ്। ഖട്വാങ്ഗം ച ത്രിശൂലഞ്ച സിദ്ധചാമുണ്ഡകാഹ്വയാ
വലത് കൈയിൽ ഘണ്ടയും കെട്ടും, കൂടാതെ കട്ട്വാങ്ങവും ത്രിശൂലവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. അവളെ സിദ്ധചാമുണ്ഡ എന്നു വിളിക്കുന്നു.
സിദ്ധയോഗേശ്വരീ ദേവീ സര്വസിദ്ധിപ്രദായികാ। ഏതദ്രൂപാ ഭവേദന്യാ പാശാങ്കുശയുതാരുണാ
സിദ്ധയോഗേശ്വരി ദേവി എല്ലാ സിദ്ധികളും നൽകുന്നവളാണ്. മറ്റൊരു രൂപം ചുവപ്പാണ്, പാശവും അങ്കുശവും അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഭൈരവീ രൂപവിദ്യാ തു ഭുജൈര്ദ്വാദശഭിര്യുതാ। ഏതാഃ ശ്മശാനജാ രൌദ്രാ അമ്ബാഷ്ടകമിദം സ്മൃതമ്
ഭൈരവി, ജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപം, പന്ത്രണ്ട് കൈകളോടെ അണിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ശ്മശാനത്തിൽ ജനിച്ച ഈ എട്ട് ഭയങ്കര അമ്മമാരാണ് ഇങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.
ക്ഷമാ ശിവാവൃതാ വൃദ്ധാ ദ്വിഭുജാ വിവൃതാനനാ। ദന്തുരാ ക്ഷേമകാരീ സ്യാദ്ഭൂമൌ ജാനുകരാ സ്ഥിതാ
ക്ഷമയുള്ള, ശുഭത്വം നിറഞ്ഞ, പ്രായം ചെന്ന, രണ്ട് കൈകളുള്ള, തുറന്ന മുഖമുള്ള, പുറത്തു കാണുന്ന പല്ലുകളുള്ള, ക്ഷേമം നൽകുന്നവളാണ് അവൾ. അവൾ നിലത്തിരുത്തി കാൽമുട്ടിൽ കൈവെച്ച് ഇരിക്കുന്നു.
യക്ഷിണ്യഃ സ്തബ്ധദീര്ഘാക്ഷാഃ ശാകിന്യോ വക്രദൃഷ്ടയഃ । പിങ്ഗാക്ഷാഃ സ്യുര്മ്മഹാരമ്യാ രൂപിണ്യോപ്സരസഃ സദാ
യക്ഷിണികൾക്ക് നീണ്ട, കഠിനമായ കണ്ണുകളുണ്ട്; ശാകിനികൾ വക്രമായി നോക്കുന്നു; പിങ്ക് നിറമുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവരും അത്യന്തം സുന്ദരരൂപമുള്ളവരും ആയിരിക്കും അവൾ എപ്പോഴും സ്വർഗ്ഗനാരികൾപോലെയാണ്.
സാക്ഷമാലീ ത്രിശൂലീ ച നന്ദീശോ ദ്വാരപാലകഃ। thumb|മഹാകാല മഹാകാലോസിമുണ്ഡീ സ്യാച്ഛൂലഖേടകവാംസ്തഥാ
മാലയും ത്രിശൂലവും കൈവശമുള്ള നന്ദി ദ്വാരപാലകനായി നിലകൊള്ളുന്നു. മഹാകാലൻ, മുണ്ടം കൈവശമുള്ളവൻ, കുന്തവും ഗദയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
കൃശോ ഭൃങ്ഗീ ച നൃത്യന് വൈ കൂഷ്മാണ്ഡസ്ഥൂലഖര്വവാന്। ഗജഗോകര്ണവക്ത്രാദ്യാ വീരഭദ്രാദയോ ഗണാഃ
ക്ഷീണനായ ഭൃംഗി നൃത്തം ചെയ്യുന്നു; കൂടെ കൂഷ്മാണ്ഡൻ, കുഴഞ്ഞും ചെറുതുമായവൻ. ആന, പശു മുതലായ മൃഗമുഖങ്ങളുള്ളവരും വീരഭദ്രൻമാരും മറ്റു ഗണങ്ങളും ഇവരാണ്.
ഘണ്ടാകര്ണോഷ്ടദശദോഃ പാപരോഗം വിദാരയന്। വജ്രാസിദണ്ഡചക്രേഷുമുഷലാങ്കുശമുദ്ഗരാന്
ഘണ്ടാപോലുള്ള ചെവിയും പത്ത് അധരങ്ങളും പത്ത് കൈകളും ഉള്ളവൻ പാപവും രോഗവും കീറിത്തെറിപ്പിക്കുന്നു. അവൻ വജ്രം, വാൾ, ദണ്ഡം, ചക്രം, ഉലക്ക, അങ്കുശം, മുദ്ഗരം എന്നിവ കൈവശം വഹിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണേ തര്ജനീം ഖേടം ശക്തിം മുണ്ഡഞ്ച പാശകമ്। ചാപം ഘണ്ടാ കുഠാരശ്ച ദ്വാഭ്യാഞ്ചൈവ ത്രിശൂലകമ്
വലതുകൈയിൽ ഭീഷണമായ വിരൽ, കെട്ട്, കുന്തം, മുണ്ട്, പാശം, വില്ല്, ഘണ്ട, കുതാരവും രണ്ട് കൈകളിൽ ത്രിശൂലവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഘണ്ടാമാലാകുലോ ദേവോ വിസ്ഫോടകവിമര്ദനഃ
ഘണ്ടാമാല ധരിച്ച ദേവൻ ഭയങ്കരമായ ശക്തിയോടെ എല്ലാം തകർക്കുകയും നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭഗവാനുവാച സസപ്താശ്വേ സൈകചക്രേ രഥേ സൂര്യ്യോ ദ്വിപദ്മധൃക്। മസീഭാജനലേഖന്യൌ ബിഭ്രത്കുണ്ഡീ തു ദക്ഷിണേ
ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ഏഴ് കുതിരകളും ഒരു ചക്രവും ഉള്ള രഥത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന സൂര്യൻ രണ്ട് താമരകൾ കൈവശം വഹിക്കുന്നു. അവൻ മഷിക്കുപ്പിയും എഴുത്തുപോലിയും, വലതുകൈയിൽ കിണ്ണിയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
വാമേ തു പിങ്ഗലോ ദ്വാരി ദണ്ഡഭൃത് സ രവേര്ഗണഃ। ബാലവ്യജനധാരിണ്യൌ പാര്ശ്വേ രാജ്ഞീ ച നിഷ്പ്രഭാ
ഇടതുവശത്ത് പിങ്കളൻ വാതിലിൽ ദണ്ഡം പിടിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു; അവൻ സൂര്യന്റെ ഒരു അനുചരനാണ്. ഇരുവശത്തും വീശുവാൻ പിടിച്ച രണ്ട് സ്ത്രീകളും, പ്രകാശം ഇല്ലാത്ത രാജ്ഞിയും ഉണ്ട്.
അഥവാശ്വസമാരൂഢഃ കാര്യ്യ ഏകസ്തു ഭാസ്കരഃ। വരദാ ദ്വ്യബ്ജിനഃ സര്വേ ദിക്പാലാസ്ത്രകരാഃ ക്രമാത്
അല്ലെങ്കിൽ, ഭാസ്കരൻ ഒറ്റയ്ക്ക് കുതിരപ്പുറത്ത് ഇരിക്കുന്നതായും വരയ്ക്കാം. എല്ലാ ദിക്കുപാലകരും ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വഹിച്ച്, രണ്ട് താമരകൾ പിടിച്ച്, അനുഗ്രഹം നൽകുന്നവരായി ക്രമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
മുദ്ഗരശൂലചക്രാവ്ജഭൃതോഗ്ന്യാദിവിദിക്സ്ഥിതാഃ। സൂര്യ്യാര്യമാദിരക്ഷോന്താശ്ചതുര്ഹസ്താ ദ്വിഷഡ്ദലേ
ദിക്കുകളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർ മുദ്ഗരം, ത്രിശൂലം, ചക്രം, താമര എന്നിവ കൈവശം വഹിക്കുന്നു. സൂര്യൻ, ആര്യമൻ, മറ്റ് രക്ഷകരും നാലു കൈകളോടെ പന്ത്രണ്ടു ദളമുള്ള താമരയിൽ സ്ഥാപിതരാണ്.
വരുണഃ സൂര്യനാമാ ച സഹസ്രാംശുസ്തഥാപരഃ । ധാതാ തപനസഞ്ജ്ഞശ്ച സവിതാഥ ഗഭസ്തികഃ
വരുണൻ, സൂര്യൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, സഹസ്രാംശു എന്ന മറ്റൊരാൾ, ധാതാവ്, തപനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൻ, സവിറ്റാവ്, ഗഭസ്തികൻ എന്നിവരാണ്.
രവിശ്ചൈവാഥ പര്ജ്ജന്യസ്ത്വഷ്ടാ മിത്രോഥ വിഷ്ണുകഃ। മേഷാദിരാശിസംസ്ഥാശ്ച മാര്ഗാദികാര്ത്തികാന്തകാഃ
രവി, പർജ്ജന്യൻ, ത്വഷ്ടാവ്, മിത്രൻ, വിഷ്ണുകൻ; മേഷം മുതലായ രാശികളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവർ, മാർഗശീർഷം മുതൽ കാർത്തികം വരെ.
കൃഷ്ണോ രക്തോ മനാഗ്രക്തഃ പീതഃ പാണ്ഡരകഃ സിതഃ। കപിലഃ പീതവര്ണശ്ച ശുകാഭോ ധവലസ്തഥാ
കറുപ്പ്, ചുവപ്പ്, അല്പം ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, പാണ്ഡുരം, വെള്ള, കപിലം, പൊന്നന, പച്ചപ്പരുത്തുപോലെയുള്ള, അതുപോലെ തെളിഞ്ഞ വെള്ള നിറം.
ധൂമ്രോ നീലഃ ക്രമാദ്വര്ണാഃ ശക്തയഃ കേശരാഗ്രഗാഃ। ഇഡാ സുഷുമ്ണാ വിശ്വാര്ച്ചിരിന്ദുസഞ്ജ്ഞാ പ്രമര്ദിനീ
പുകനിറവും നീലയും ക്രമമായി വരുന്നു; രശ്മികളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ ഇട, സുഷുമ്ണ, വിശ്വാർച്ചിരി, ഇന്ദു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവ, പ്രമർദ്ദിനി എന്ന ശക്തിയും ഉണ്ട്.
ഗ്രഹര്ഷണീ മഹാകാലീ കപിലാ ച പ്രബോധനീ। നീലാമ്ബരാ ഘനാന്തസ്ഥാ അമൃതാഖ്യാ ച ശക്തയഃ
ഗ്രഹർഷിണി, മഹാകാളി, കപില, പ്രബോധിനി, നീലാംബര ധരിച്ചവൾ, മേഘങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൾ, അമൃത എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവൾ — ഇവയാണ് ശക്തികൾ.
വരുണാദേശ്ച തദ്വര്ണാഃ കേശരാഗ്രേഷു വിന്യസേത്। തേജശ്ചണ്ഡോമഹാവക്രോ ദ്വിഭുജഃ പദ്മഖഡ്ഗഭൃത്
വരുണൻ മുതലായവരുടെ നിറങ്ങൾ രശ്മികളുടെ അഗ്രങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കണം. തേജസ്, ഉഗ്രനും മഹത്തായവനും, രണ്ട് കൈകളോടെ താമരയും വാളും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.
കുണ്ഡികാകജപ്യമാലീന്ദുഃ കുജഃ ശക്ത്യക്ഷമാലികഃ। ബുധശ്ചാപാക്ഷപാണിഃ സ്യാജ്ജീവഃ കുണ്ഡ്യക്ഷമാലികഃ
കിണ്ണിയും ജപമാലയും ചന്ദ്രനുമുള്ളവൻ, കുജൻ ശക്തിയും അക്ഷമാലയും ഉള്ളവൻ; ബുധൻ വില്ലും അക്ഷമാലയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ജീവൻ കിണ്ണിയും അക്ഷമാലയും കൈവശം വഹിക്കുന്നു.
ശുക്രഃ കുണ്ഡ്യക്ഷമാലീ സ്യാത് കിങ്കിണീസൂത്രവാഞ്ഛനിഃ । അര്ദ്ധചന്ദ്രധരോ രാഹുഃ കേതുഃ ഖഡ്ഗീ ച ദീപഭൃത്
ശുക്രന് ചെറുപാത്രങ്ങളുടെ മാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, കിണ്കിണികളുടെ തന്തു ധരിച്ച് മാലയിലേക്കുള്ള ആഗ്രഹം കാണിക്കുന്നു. രാഹു അര്ദ്ധചന്ദ്രം തലയില് വെയ്ക്കുന്നു, കേതു വാള് കൈവശം വയ്ക്കുന്നു, ദീപം കൈവശം വയ്ക്കുന്നു.
അനന്തസ്തക്ഷകഃ കര്ക്കഃ പദ്മോ മഹാബ്ജഃ ശങ്ഖകഃ। കുലികഃ സൂത്രിണഃ സര്വേ ഫണവക്ത്രാ മഹാപ്രഭാഃ ।। ഇന്ദ്രോ വജ്രീ ഗജാരൂഢശ്ലാഗഗോഗ്നിശ്ച ശക്തിമാന്। യമോ ദണ്ഡീ ച മഹിഷേ നൈര്ഋതഃ ഖഡ്ഗവാന് കരേ
അനന്തന്, തക്ഷകന്, കര്ക്കന്, പത്മന്, മഹാബ്ജന്, ശംഖകന്, കുലികന് — ഇവര് എല്ലാവരും മാലകള് ധരിച്ചവരും, വലിയ ഫണയുള്ളവരും, അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളവരുമാണ്.