അഗ്നിപുരാണമ്

ശൂലര്ഷ്ടിധാരീ ദക്ഷേ ച ഗദാചക്രധരോ പദേ। രുദ്രകേശവലക്ഷ്മാങ്ഗോ ഗൌരീലക്ഷ്മീസമന്വിതഃ

വലതുവശത്ത് ശൂലം, അഷ്ടി എന്നിവയും കാലിൽ ഗദയും ചക്രവും ഉണ്ട്. രുദ്രന്റെ മുടിയും ലക്ഷ്മിയുടെ ചിഹ്നങ്ങളും, ഗൗരിയും ലക്ഷ്മിയും കൂടെയുണ്ട്.

ശങ്ഖചക്രഗദാവേദപാണിശ്ചാശ്വശിരാ ഹരിഃ। വാമപാദോ ധൃതഃ ശേഷേ ദക്ഷിണഃ കൂര്മ്മപൃഷ്ഠഗഃ

ഹരി ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, വേദങ്ങൾ എന്നിവ കൈവശം വഹിക്കുന്നു, കുതിരയുടെ തലയും ഉണ്ട്. ഇടക്കാൽ ശേഷനിൽ, വലതുകാൽ കുര്മ്മത്തിന്റെ പുറത്ത് ഉണ്ട്.

ദത്താത്രേയോ ദ്വിബാഹുഃ സ്യാദ്വാമോത്സങ്ഗേ ശ്രിയാ സഹ। വിഷ്വക്‌സേനശ്ചക്രഗദീ ഹലീ ശങ്ഖീ ഹരേര്ഗണഃ

ദത്താത്രേയൻ രണ്ടുകൈകളോടുകൂടി, ഇടത്തുചേർത്ത് ശ്രീയോടുകൂടി ഇരിക്കുന്നു. വിശ്വക്സേനൻ ചക്രം, ഗദ, ലാങ്ങലം, ശംഖം എന്നിവ വഹിക്കുന്ന ഹരിയുടെ ഗണമാണ്.

ഭഗവാനുവാച ചണ്ഡീ വിംശതിബാഹുഃ സ്യാദ്‌ബിഭ്രതീ ദക്ഷിണൈഃ കരഃ। ശൂലാസിശക്തിചക്രാണി പാശം ഖേടായുധാഭയമ്

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ചണ്ഡികയ്ക്ക് ഇരുപത് കൈകൾ ഉണ്ടാകണം. അവളുടെ വലതുകൈകളിൽ ത്രിശൂലം, വാൾ, കുന്തം, ചക്രം, പാശം, കവചം, ആയുധം, ഭയഭംഗി mudra എന്നിവ പിടിച്ചിരിക്കണം.

ഡമരും ശക്തികാം വാമൈര്ന്നാഗപാശഞ്ച ഖേടകമ്। കുഠാരാങ്കുശചാപാംശ്ച ഘണ്ടാധ്വജഗദാംസ്തഥാ

അവളുടെ ഇടതുകൈകളിൽ ഡമരു, കുന്തിക, പാമ്പ് പാശം, കവചം, കൊത്തുപരിച, ആങ്കുശം, വില്ല്, മണി, പതാക, ഗദ എന്നിവയും പിടിച്ചിരിക്കണം.

ആദര്ശമുദ്‌ഗരാന് ഹസ്തൈശ്ചണ്ഡീ വാ ദശബാഹുകാ। തദധോ മഹിഷശ്ഛിന്നമൂര്ദ്ധാ പാതിതമസ്തകഃ

ചണ്ഡികയെ പത്ത് കൈകളോടെ, കണ്ണാടി, ഉരുകോൽ എന്നിവ കൈവശംവെച്ച് കാണിക്കുന്നു; അവളുടെ താഴെ, മഹിഷാസുരൻ തലവെട്ടി വീണിരിക്കുന്നു.

ശസ്ത്രോദ്യതകരഃ ക്രുദ്ധസ്തദ്‌ഗ്രീവാസമ്ഭവഃ പുമാന്। ശൂലഹസ്തോ വമദ്രക്തോ രക്തസ്രങ്‌മൂര്ദ്ധജേക്ഷണഃ

അസുരന്റെ കഴുത്തിൽ നിന്നു ഒരു ക്രുദ്ധനായ പുരുഷൻ ആയുധം ഉയർത്തി പുറത്ത് വരുന്നു; അവൻ ത്രിശൂലം പിടിച്ചു, രക്തം ഒഴുകുന്നു, രക്തമാലയും രക്തനിറമുള്ള മുടിയും കണ്ണുകളും ഉണ്ട്.

സിഹേനാസ്വാദ്യമാനസ്തു പാശബദ്ധോ ഗലേ ഭൃശമ്। യാമ്യാങ്ഘ്ന്യാക്രാന്തസിഹാ ച സവ്യാങഘ്നിര്നീചഗാസുരേ

മഹിഷം ഒരു സിംഹം തിന്നുന്നു, കഴുത്തിൽ പാശം കെട്ടിയിരിക്കുന്നു; സിംഹത്തെ യാമ്യയുടെ ഇടതു കാൽ ചവിട്ടുന്നു, അസുരൻ താഴെ വീണിരിക്കുന്നു.

ചണ്ഡികേയം ത്രിനേത്രാ ച സശസ്ത്രാ രിപുമര്ദ്ദനീ। നവപദ്മാത്മകേ സ്ഥാനേ പൂജ്യാ ദുര്ഗാ സ്വമൂര്ത്തിതഃ

ഈ ചണ്ഡിക, മൂന്നു കണ്ണുകളും ആയുധങ്ങളും ഉള്ളവളാണ്, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ്; ഒമ്പത് ദളമുള്ള താമരയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ദുർഗ്ഗയായി അവളുടെ സ്വരൂപത്തിൽ ആരാധിക്കണം.

ആദൌ മധ്യേ തഥേന്ദ്രാദൌ നവതത്ത്വാത്മഭിഃ ക്രമാത്। അഷ്ടാദശഭുജൈകാ തു ദക്ഷേ മുണ്ഡം ച ഖേടകമ്

ആദിയിൽ, മദ്ധ്യേ, ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും ഒമ്പത് തത്ത്വങ്ങളോടുകൂടി ക്രമത്തിൽ; പതിനെട്ട് കൈകളുള്ളവൾ വലതുവശത്ത് ഒരു തലയും കവചവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആദര്ശതര്ജനീചാപം ധ്വജം ഡമരുകം തഥാ। പാശം വാമേ ബിഭ്രതീ ച ശക്തിമുദ്ഗരശൂലകമ്

അവൾ കണ്ണാടി, ഭീഷണികാട്ടുന്ന വിരൽ, വില്ല്, പതാക, ഡമരു, പാശം എന്നിവ ഇടതുകൈയിൽ പിടിക്കുന്നു; കൂടാതെ കുന്തം, ഉരുകോൽ, ത്രിശൂലം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

വജ്രഖഡ്‌ഗാങ്കുശശരാന് ചക്രന്ദേവീ ശലാകയാ। ഏതൈരേവായുധൈര്യുക്താ ശേഷാഃ ഷോഡശബാഹുകാഃ

ദേവിക്ക് വജ്രം, വാൾ, ആങ്കുശം, അമ്പുകൾ, ചക്രം, ദണ്ഡം എന്നിവയുണ്ട്; ഈ ആയുധങ്ങളോടുകൂടി ശേഷിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾ പതിനാറ് കൈകളോടെയാണ്.

ഡമരും തര്ജനീം ത്യക്ത്വാ രുദ്രചണ്ഡാദയോ നവ। രുദ്രചണ്ഡാ പ്രചണ്ഡാ ച ചണ്ഡോഗ്രാ ചണ്ഡനായികാ

ഡമരും ഭീഷണികാട്ടുന്ന വിരലും ഒഴിവാക്കി, രുദ്രചണ്ഡാ തുടങ്ങിയ ഒൻപത് പേരാണ്: രുദ്രചണ്ഡാ, പ്രചണ്ഡാ, ചണ്ഡോഗ്രാ, ചണ്ഡനായികാ,

ചണ്ഡാ ചണ്ഡവതീ ചൈവ ചണ്ഡരൂപാതിചണ്ഡികാ। ഉഗ്രചണ്ഡാ ച മധ്യസ്ഥാ രോചനാഭാരുണാസിതാ

ചണ്ഡാ, ചണ്ഡവതി, ചണ്ഡരൂപാ, അതിചണ്ഡികാ, ഉഗ്രചണ്ഡാ, മധ്യേ രോചനാ, ഭാരുണി, അസിതാ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

നീലാ ശുക്ലാ ധൂമ്രികാ ച പീതാ ശ്വേതാ ചസിഹഗാഃ। മഹീഷോഥ പുമാന് ശസ്ത്രീ തത്‌കചഗ്രഹമുഷ്ടികാഃ

നീലാ, ശുക്ലാ, ധൂമ്രികാ, പീതാ, ശ്വേതാ, സിംഹസവാരികൾ; മഹിഷവും ആയുധധാരിയായ പുരുഷനും അസുരന്റെ മുടിയും കൈയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആലീഢാ നവ ദുര്ഗാഃ സ്യുഃ സ്ഥാപ്യാഃ പുത്രാദിവൃദ്ധയേ। തഥാ ഗൌരീ ചണ്ഡികാദ്യാ കുണ്ഢ്യക്ഷരരദാഗ്നിധൃക്

ആലീഢം നിലയിൽ ഒമ്പത് ദുർഗ്ഗമാർ പുത്രസമ്പത്തിനും വളർച്ചയ്ക്കുമായി സ്ഥാപിക്കണം; അതുപോലെ ഗൗരിയും ചണ്ഡികയും മറ്റു ചിലർ കിണ്ണം, ജപമാല, അഗ്നി എന്നിവ കൈവശംവെച്ചിരിക്കുന്നു.

സൈവ സ്മ്ഭാ വനേ സിദ്ധാഽഗ്നിഹീനാ ലലിതാ തഥാ। സ്കന്ധമൂര്ദ്ധകരാ വാമേ ദ്വിതീയേ ധൃതദര്പ്പണാ

അവളാണ് കാടിൽ സിദ്ധിയായ ലളിതാ, അഗ്നിയില്ലാതെ; ഇടതുവശത്ത് ഭുജത്തിൽ കൈവെച്ച്, രണ്ടാമത്തേതിൽ കണ്ണാടി പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

യാമ്യേ ഫലാഞ്ജലിഹസ്താ സൌഭാഗ്യാ തത്ര ചോര്ധ്വികാ। ലക്ഷ്മീര്യാമ്യകരാമ്ഭോജാ വാമേ ശ്രീഫലസംയുതാ

തെക്കോട്ട് ഫലംകൈയിൽ ചേർത്ത് കൈകൂപ്പി നിൽക്കുന്നവൾ സൗഭാഗ്യയാണ്; അവളുടെ മുകളിൽ ലക്ഷ്മി, തെക്കുകൈയിൽ താമരയും ഇടതുകൈയിൽ ഫലവും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

പുസ്താക്ഷമാലികാഹസ്താ വീണാഹസ്താ സരസ്വതീ। ഹുമ്ഭാബ്ജഹസ്താ ശ്വേതാഭാ മകരോപരി ജാഹ്നവീ

സരസ്വതിക്ക് പുസ്തകം, ജപമാല, വീണ എന്നിവ കൈവശം ഉണ്ട്; ശ്വേതാ വെളിച്ചം നിറഞ്ഞവളാണ്, താമര കൈയിൽ പിടിച്ച് മകരത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ജാഹ്നവിയാണ്.

കൂര്മ്മഗാ യമുനാ കുമ്ഭകരാ ശ്യാമാ ച പൂജ്യതേ। സവീണസ്തുമ്ബുരുഃ ശുക്ലഃ ശൂലീ മാത്രഗ്രതോ വൃഷേ

യമുനാ കുര്മത്തിൽ ഇരുന്നു കിണ്ണം കൈവശംവെച്ചിരിക്കുന്ന കറുത്തവളാണ്; തുംബുരു വെളുത്തവളാണ്, വീണ കൈവശം ഉണ്ട്; ത്രിശൂലധാരി അമ്മയുടെ മുന്നിൽ കാളയിൽ കയറി നിൽക്കുന്നു.

ഗൌരീ ചതുര്മുഖീ ബ്രാഹ്മീ അക്ഷമാലാസുരാന്വിതാ। കുണ്ഡക്ഷപാത്രിണീ വാമേ ഹംസഗാ ശാങ്കരീ സിതാ

ഗൗരി, നാലുമുഖമുള്ള ബ്രാഹ്മി, ജപമാലയും അസുരനെയും കൈവശംവെച്ചിരിക്കുന്നു; കുണ്ഡക്ഷപാത്രിണി വെളുത്തവളായി ഹംസത്തിൽ കയറി ശാങ്കരിയായി കാണപ്പെടുന്നു.

ശരചാപൌ ദക്ഷിണേഽസ്യാവാമേ ചക്രം ധനുര്വൃഷേ। കൌമാരീ ശിഖിഗാ രക്താ ശക്തിഹസ്താ ദ്വിബാഹുകാ

കുമാരീ, മയില്പൊക്കുകൾ അണിഞ്ഞ്, ചുവപ്പു നിറത്തിൽ, രണ്ട് കൈകളോടെ, വലത് കൈയിൽ ശരവും വില്ലും, ഇടത് കൈയിൽ ചക്രവും കാളവില്ലും, കയ്യിൽ കുന്തം പിടിച്ച് നില്ക്കുന്നു.

ചക്രശങ്ഖധരാ സവ്യേ വാമേ ലക്ഷ്മീര്ഗദാവ്ജധൃക്। ദണ്ഡശങ്ഖാസി ഗദയാ വാരാഹീ മഹിഷസ്ഥിതാ

ഇടത് വശത്ത് ലക്ഷ്മി ചക്രവും ശംഖും, കൈയിൽ ഗദയും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. മഹിഷത്തിൽ കയറി നിൽക്കുന്ന വാരാഹി, ദണ്ഡം, ശംഖ്, വാൾ, ഗദ എന്നിവ കൈവശം വഹിക്കുന്നു.

ഐന്ദ്രീ വാമേ വജ്രഹസ്താ സഹസ്രാക്ഷീ തു സിദ്ധയേ। ചാമുണ്ഡാ കോടരക്ഷീസ്യാന്നിര്മ്മംസാ തു ത്രിലോചനാ

ഇടത് വശത്ത് ഐന്ദ്രി വജ്രം കൈവശം വഹിച്ച്, ആയിരം കണ്ണുകളോടെ സിദ്ധി നേടുന്നു. ചാമുണ്ഡ, കുഴഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ, മാംസം ഇല്ലാതെ, മൂന്നു കണ്ണുകളോടെ നില്ക്കുന്നു.

നിര്മ്മാംസാ അസ്ഥിസാരാ വാ ഊര്ധ്വകേശീ കൃശോദരീ। ദ്വീപിചര്മ്മധരാവാമേ കപാലം പട്ടിശങ്കരേ

മാംസം ഇല്ലാതെ, അസ്ഥികൾ മാത്രം ശേഷിച്ച്, മുടി മേലോട്ട് ഉയർന്നു, അരികം വലുതായി, ഇടത് വശത്ത് പുലിവെള്ളരി ധരിച്ച്, കയ്യിൽ കപ്പാലവും വാളും പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.

ശൂലം കര്ത്രീ ദക്ഷിണേഽസ്യാഃ ശവാരൂഢാസ്ഥിഭൂഷണാ। വിനായകോ നരാകാരോ ബൃഹത്‌കുക്ഷിര്ഗജാനനഃ

വലത് കൈയിൽ ത്രിശൂലവും കത്തിയും, ശവത്തിൽ കയറി, അസ്ഥികൾ അലങ്കാരമായി ധരിച്ചിരിക്കുന്നു. വിനായകൻ, മനുഷ്യരൂപത്തിൽ, വലിയ വയറും ആനമുഖവും ഉണ്ട്.

ബൃഹച്ഛുണ്ഡോ ഹ്യുപവീതീ മുഖം സപ്തകലം ഭവേത്। വിസ്താരാദ്ദൈര്ഘ്യതശ്ചൈവ ശുണ്ഡം ഷട്‌ത്രിശദങ്ഗുലമ്

വലിയ തുമ്പിക്കൈയും പൂണൂലും അണിഞ്ഞ്, മുഖം ഏഴ് വിരൽ വീതിയുണ്ട്. തുമ്പിക്കൈ നീളത്തിലും വീതിയിലും മുപ്പത്താറ് വിരലാണ്.

കലാ ദ്വാദശ നാഡീ തു ഗ്രീവാ സാര്ദ്ധകലോച്ഛിതാ। ഷട്‌ത്രിംശദങ്ഗുലം കണ്ഠം ഗുഹ്യമധ്യര്ദ്ധമങ്ഗുലമ്

ഒരു കലാ പന്ത്രണ്ട് വിരൽ നീളമാണ്. കഴുത്തിൽ ഒരു നാഡിയും അരകലയും ചേർന്ന്, മുപ്പത്താറ് വിരൽ നീളമുള്ള കഴുത്ത്. രഹസ്യഭാഗം ഒരു മുക്കാൽ വിരൽ നീളമാണ്.

നാഭിരൂരൂ ദ്വാദശഞ്ച ജങ്ഘേ പാദേ തു ദക്ഷിണേ। സ്വദന്തം പരശും വാമേ ലഡ്ഡുകഞ്ചോത്പലം ശയേ

നാഭിയും തൊണ്ടയും ഓരോന്നും പന്ത്രണ്ട് വിരൽ നീളമാണ്. കാൽമുട്ടും വലത് കാലും അതുപോലെ. വലത് കൈയിൽ പല്ല്, ഇടത് കൈയിൽ പരശു, ലഡ്ഡു അല്ലെങ്കിൽ നീല ഉത്പലപൂവ് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു.