അഗ്നിപുരാണമ്

അഘമർഷണ ക്രിയ നിർവഹിച്ച് ശുദ്ധ വസ്ത്രം ധരിച്ച ശേഷം, ഒരാൾ ആചാരത്തിനു മുന്നോട്ട് പോകണം. കൈയിൽ വെള്ളം വെച്ച്, അതിനെ രണ്ടു പ്രാവശ്യം മന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിക്കണം. നാരായണ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, അകത്തു വലിച്ച് പുറത്തുവിടുമ്പോൾ, വെള്ളത്തിൽ ഹരിയെ ധ്യാനിച്ച്, പന്ത്രണ്ടക്ഷര മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അർഘ്യ അർപ്പിക്കണം. യോഗാസനത്തിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്, ദിശകളുടെ രക്ഷകർ, ഋഷികൾ, പിതൃഗണങ്ങൾ എന്നിവർക്കായി അനേകം മന്ത്രങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ ജപിക്കണം. മനുഷ്യരെയും, ചലനരഹിത ജീവികളെയും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും അംഗങ്ങൾ നിയോഗിച്ച്, പിന്നീട് തിരിച്ചെടുത്തു, മന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജാസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം. മറ്റു പൂജാക്രിയകളിലും, മൂലമന്ത്രം ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം നിർവഹിക്കണം. നാരായണൻ പറഞ്ഞു: “ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, എല്ലാവിധ ഫലങ്ങൾ നേടാൻ കഴിയുന്ന പൂജാവിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. പാദങ്ങൾ കഴുകി, വെള്ളം കുടിച്ച്, വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ച്, സംരക്ഷണം നിർവഹിച്ച ശേഷം, കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് സ്വസ്തികയും, പദ്മമോ മറ്റ് യന്ത്രമോ വരച്ച ശേഷം, നാഭിയിൽ കേന്ദ്രത്തിൽ, പുകപോലും ശക്തമായ വാതായുഭവും ഉള്ള ബീജം ദൃശ്യീകരിക്കണം. ഇതെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാക്കി, ശരീരത്തിലെ അശുദ്ധി നീക്കം ചെയ്യാൻ ധ്യാനിക്കണം; ഹൃദയപദ്മത്തിൽ ‘ക്ഷൗം’ ബീജം ഓർത്ത്, അതിനെ ഗർഭത്തിന്റെ ഉറവിടമായി ചിന്തിക്കണം. താഴ്, മുകളിലും, ചുറ്റും ജ്വാലകൾ ഉയരുന്നതായി ധ്യാനിച്ച്, അശുദ്ധി ദഹിപ്പിക്കണം; പിന്നീട് ചന്ദ്രനായി ആകാശത്തിൽ അമൃതധാരകളോടെ ദൃശ്യീകരിക്കണം. ഹൃദയപദ്മത്തിൽ നിന്ന് കിരണങ്ങൾ പടർന്നു, സുഷുമ്ണാ വഴി ശരീരത്തിലെ എല്ലാ നാഡികളിലൂടെയും ഒഴുകുന്നതായി ധ്യാനിക്കണം. ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, തത്ത്വം നിയോഗിച്ച്, കൈകൾ ശുദ്ധീകരിച്ച് ആസ്ത്രമുദ്ര നിർവഹിക്കണം; വലതുകൈയുടെ അംഘൂഠം മുതൽ കൈകളിൽ ആദ്യം വ്യാപിപ്പിക്കണം. മൂലമന്ത്രവും, പന്ത്രണ്ടു അംഘങ്ങൾ (ഹൃദയം, തല, ചൂട്, കവചം, ആയുധങ്ങൾ, കണ്ണുകൾ) ശരീരത്തിൽ ആറു-ആറായി മന്ത്രങ്ങളാൽ നിയോഗിക്കണം. വയറു, പുറം, കൈകൾ, മുട്ടുകൾ, കാലുകൾ എന്നിവ സ്പർശിച്ച്, മുദ്ര രൂപപ്പെടുത്തി, വിഷ്ണുവിനെ ഓർത്ത്, എട്ടക്ഷര മന്ത്രം ജപിച്ച്, പൂജ നടത്തണം. വർദ്ധനി (വളർച്ച നൽകുന്ന) വാമഭാഗത്ത്, പൂജാസാമഗ്രികൾ വലഭാഗത്ത് വെച്ച്, ആയുധമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവയെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, സുഗന്ധവും പൂവും ചേർത്ത അർഘ്യം നൽകി, അവയെ സ്ഥാപിക്കണം. എട്ടു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച വെള്ളം, ‘ഫട്’ ബീജം ചേർത്ത്, സാമഗ്രികൾക്ക് ഉത്ക്ഷേപണം ചെയ്യണം; കൈയിൽ പരമഹരി-സ്വരൂപമായ, സർവവ്യാപിയായ ചൈതന്യവും പ്രകാശവും ധ്യാനിക്കണം. ധർമ്മം, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, ഐശ്വര്യം എന്നിവയെ അഗ്നിദിശയിലേയ്ക്ക് നിയോഗിക്കണം; അധർമ്മം മുതലായവയെ കിഴക്കോട്ട് ആരംഭിച്ച് യോഗാസനത്തിൽ അംഘങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കണം. ആസനത്തിൽ കുര്മം, അനന്തൻ, യമൻ, സൂര്യചക്രം മുതലായവ, ശുദ്ധരായ ദേവതകളും, പുഷ്പദളങ്ങളിൽ ഗുണദേവതകളും, പദ്മത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ കൃപാദേവതകളെ ദൃശ്യീകരിക്കണം. ആദ്യം ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിച്ച്, പിന്നീട് മണ്ഡലത്തിൽ ആഹ്വാനിച്ച്, പൂജ ചെയ്ത്, അർഘ്യം, പാദ്യവും, ആചമനവും, മധുപർക്കവും അർപ്പിക്കണം; വീണ്ടും ഇതെല്ലാം ആവർത്തിക്കണം. സ്നാനം, വസ്ത്രം, യജ്ഞോപവീതം, ആഭരണങ്ങൾ, സുഗന്ധം, പൂവ്, ധൂപം, ദീപം, അന്നം—all these should be given with the Puṇḍarīkākṣa mantra. അംഗങ്ങൾ കിഴക്കോട്ട് ആരംഭിച്ച്, കിഴക്കൻ വാതിലിൽ പക്ഷിരാജാവിനെ, തെക്കിൽ ചക്രം, സൗമ്യ കോണിൽ ഗദ, മംഗള കോണിൽ ശംഖവും ധനുവും സ്ഥാപിക്കണം. ദേവതയുടെ വലഭാഗത്ത് ബാണവും ഖഡ്ഗവും, വാമഭാഗത്ത് കവചം, ശ്രീ, പുഷ്ടി എന്നിവ മുന്നിൽ വാമഭാഗത്ത് സ്ഥാപിക്കണം. വനപൂക്കളിലെ ഹാരവും, ശ്രീവത്സം, കൗസ്തുഭം, ദിശാരക്ഷകരെ പുറത്ത്—all these should be worshipped with their respective mantras, and finally Viṣ്ണുവിന് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. അംഘങ്ങൾ വേർതിരിച്ച് അല്ലെങ്കിൽ ഒന്നിച്ച്, ബീജമന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജനിർവഹിക്കണം; ജപം, പ്രദക്ഷിണം, സ്തുതി, അർഘ്യ അർപ്പണം എന്നിവ ചെയ്യണം. ഹൃദയത്തിൽ ധ്യാനിച്ച്, ‘ഞാൻ ബ്രഹ്മാ; ഹരി നീയാണു’ എന്ന ചിന്ത സ്ഥാപിക്കണം. ആഹ്വാനത്തിൽ ‘വരിക’ എന്നും, വിസർജനം ചെയ്യുമ്പോൾ ‘ക്ഷമിക്കണം’ എന്നും പറയണം. ഇങ്ങനെ എട്ടക്ഷരമന്ത്രം മുതലായ മന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജ നിർവഹിച്ചാൽ, മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. ഏകരൂപ പൂജയുടെ വിധി വിശദീകരിച്ചു; ഇനി നവവ്യാഹൃതികളായ പൂജയെ കേൾക്കൂ. വാസുദേവൻ മുതലായവരെ രണ്ടു അംഘൂഠങ്ങളിൽ, അതിനുശേഷം സൂചികാ വിരൽ മുതലായവയിൽ, ശരീരത്തിൽ, തലയിൽ, നെറ്റിയിൽ, മുഖത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ, നാഭിയിൽ, ഗുഹ്യഭാഗത്ത്, മുട്ടുകളിൽ, കാലുകളിൽ, കിഴക്കിൽ ആരംഭിച്ച്, ഏകാസനത്തിൽ, നവവ്യാഹൃതികളിൽ, നവാസനങ്ങളിൽ പൂജ ചെയ്യണം. പദ്മത്തിലെ ഒമ്പത് ദളങ്ങളിൽ, ഒമ്പതാം രൂപത്തിൽ, നവവ്യാഹൃതികളിൽ, വാസുദേവനെ കേന്ദ്രത്തിൽ പൂജിക്കണം. നാരദൻ പറഞ്ഞു: “അഗ്നിക്രിയയുടെ ക്രമം ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, അതിലൂടെ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും. അഗ്നിസ്ഥലം 24 അംഗുലം കൂടി 4 അംഗുലം അളവിൽ ചതുരാകൃതിയിലായിരിക്കണം. കയറുപയോഗിച്ച് അതിന്റെ പരിധി നിർവചിച്ച്, അത്ര അളവിൽ ഭൂമി കുഴിക്കണം. നാരദൻ ചോദിച്ചു: “വാസുദേവൻ മുതൽ അനിരുദ്ധൻ വരെ, ആ മന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജിക്കേണ്ട ദേവതകളുടെ സ്വഭാവങ്ങൾ പറയൂ.” ആദിയിൽ ഭഗവാനെ, ബീജക്ഷരങ്ങൾ ‘അ’, ‘ആ’, ‘അം’, ‘അഹ്’ എന്നിവയെ, ‘ഓം’ ആരംഭിച്ച് ‘നമഃ’ അവസാനം വരുന്നവയെ, നാരായണനെ നമസ്കരിക്കണം. ‘ഓം’, ‘തത്’, ‘സത്’, ബ്രഹ്മം, ‘ഓം’, വിഷ്ണുവിന് നമസ്കാരം, ‘ഓം’, ‘ക്ഷോം’, ‘ഓം’, ഭഗവാൻ നരസിംഹനേ, സത്യം, നമസ്കാരം. ‘ഓം ഭൂഃ’, ഭഗവാൻ വരാഹനേ, രാജാവേ, (രൂപങ്ങൾ) വേഗമുള്ള, ചുവപ്പും, മഞ്ഞയും, നീലയും, കറുപ്പും, ചുവപ്പും. മേഘവർണ്ണം, അഗ്നിവർണ്ണം, തേപ്പൊലുള്ള സ്വർണ്ണം, പ്രിയം, ഒമ്പത് നേതാക്കൾ; സ്വരബീജക്ഷരങ്ങളുടെ അംഘങ്ങൾ, അവയുടെ പേരുകൾ അവസാനം, ക്രമത്തിൽ. ഹൃദയവും മറ്റും, തന്ത്രം അറിയുന്നവർ വിഭജിക്കണം; വ്യഞ്ജനബീജങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവങ്ങളുള്ളവയാണ്. ‘നമഃ’ അവസാനിക്കുന്നവ, ദീർഘസ്വരങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നവ, അംഘങ്ങൾ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഹ്രസ്വസ്വരങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നവ ഉപഅംഘങ്ങൾ. പേരുകളും ക്ഷരങ്ങളും വിഭജിച്ച അവസാനം നിലക്കുന്നവ ഉത്തമം; ദീർഘ-ഹ്രസ്വസ്വരങ്ങൾ ചേർത്ത്, പ്രധാന-ഉപഅംഘങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ. ഹൃദയമുതലായവ സ്ഥാപിക്കാൻ വ്യഞ്ജനക്ഷരങ്ങളുടെ ക്രമം ഇതാണ്; അവയുടെ ബീജക്ഷരങ്ങളാൽ, പേരുകളാൽ, പ്രധാന-ഉപഅംഘങ്ങൾ. ഹൃദയമുതലായവ, പ്രധാന-ഉപഅംഘങ്ങൾ ചേർത്ത്, പന്ത്രണ്ടു അവസാനം, അഞ്ചു, സ്ഥാപിച്ച്, ഇഷ്ടഫലത്തിനനുസരിച്ച് ജപിക്കണം. ഹൃദയം, തല, ചൂട്, കവചം, കണ്ണ്, മുകുടം—ഇവയാണ് ബീജക്ഷരങ്ങളുടെ ആറു അംഘങ്ങൾ; മൂലത്തിൽ പന്ത്രണ്ടു അംഘങ്ങൾ. ഇങ്ങനെ, ആചാരങ്ങളുടെ ക്രമം, ദേവതകളുടെ സ്ഥാനം, ബീജക്ഷരങ്ങളുടെ അംഘങ്ങൾ, പൂജാവിധികൾ—യഥാക്രമം നിർവഹിക്കുമ്പോൾ, ഭക്തൻ എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും, മോക്ഷവും, ദൈവാനുഭവവും നേടുന്നു.