മഹർഷി ധന്വന്തരി രോഗശാന്തി സംബന്ധിച്ച മഹത്തായ ഉപദേശങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. അത്തരം നിർദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ധാരാളം വെള്ളം ചേർത്ത് വേവിച്ച അരി, അല്ലെങ്കിൽ പാലിൽ വേവിച്ച അരി, അല്ലെങ്കിൽ വെറും ചൂടുവെള്ളത്തിൽ വേവിച്ച അരി ദാഹം ശമിപ്പാൻ സഹായിക്കും. അതുപോലെ, മുഷ്ടയും ശർക്കരയും ചേർത്തൊരു ഗുളിക വായിൽ വച്ചാൽ ദാഹം മാറും. യവം കൊണ്ടുള്ള വിഭവങ്ങൾ, അപ്പം, ഉണക്കിയ കിഴങ്ങുകൾ, പടവലങ്ങ, വെത്ര ചെടിയുടെ കൊമ്പ് തുടങ്ങി വിവിധ തരത്തിലുള്ള പച്ചക്കറികൾ ശരീരത്തിലെ കട്ടിപ്പും കഠിനത്വവും നീക്കം ചെയ്യും. മുട്ഗ, അരഹർ, മാസൂർ തുടങ്ങിയ പയർവർഗ്ഗങ്ങൾ, എള്ള്, കാട്ടുമാംസത്തിന്റെ രസം, ഇൻഡുപ്, നെയ്, മുന്തിരി, ഉണക്കിഞ്ജി, ആമലകി, കോല എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കണം. പഴയ ഗോതമ്പ്, യവം, അരി എന്നിവയുടെ കറി ഉപയോഗിക്കാം. വിഷമരോഗികൾക്ക് എള്ള്, തേൻ, മുന്തിരി, മാതളനാരങ്ങ എന്നിവ ചേർത്ത മധുരം വളരെ ഗുണകരമാണ്. ചുവന്ന കരിമ്പ്, ഗോതമ്പ്, യവം, മുട്ഗ എന്നിവ ലഘുവായ ആഹാരങ്ങളാണ്; കാകമാരി, വെത്രയുടെ കൊമ്പ്, വസ്തുക, സുവർചല എന്നിവയും അങ്ങനെ തന്നെ. വാതരക്തരോഗങ്ങൾ ശമിപ്പാൻ തേൻ കലർത്തിയ വെള്ളം നല്ലത്. ഭദ്രദൂർവരസത്തിൽ പാകം ചെയ്ത നെയ് അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ രോഗങ്ങൾക്കു ഗുണം ചെയ്യും. ഭൃംഗരാജം അല്ലെങ്കിൽ ആമ്ലഫലം ചേർത്ത എണ്ണ മൂക്കിലൂടെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും, തലച്ചോറ്റിൽ ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമം. തണുത്ത വെള്ളം, തണുത്ത ഭക്ഷണം, പാനം, എള്ള് എന്നിവ ദ്വിജന്മാർക്കു അലസത്വം ഉണ്ടാക്കും, അതോടൊപ്പം തൃപ്തിയും നൽകും. എള്ളെണ്ണ കൊണ്ട് കുഴിവയ്പ്പ് (ഗർഗിള്) ചെയ്താൽ ദ്വിജന്മാർക്കു അലസത്വം വർദ്ധിക്കും. വിരംഗ ചൂർണ്ണവും പശുവിന്റെ മൂത്രവും കുടലിലെ കൃതിമജന്തുക്കളെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉത്തമം. ആമലകി ഫലവും നെയ് ചേർത്ത് തലയിൽ പുരട്ടുന്നതാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്. തലരോഗങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാൻ എണ്ണയോ, ചൂടുള്ള പുഷ്ടികരമായ ഭക്ഷണമോ ഉപയോഗിക്കണം. കാതിൽ നിറയ്ക്കാൻ എണ്ണയോ ഒട്ടകത്തിന്റെ മൂത്രമോ ഉത്തമം. കാത് വേദനയ്ക്ക് എല്ലാ തരത്തിലുള്ള മുത്തുകളും ഉപയോഗിക്കാം. മലയിൽ നിന്നുള്ള മണ്ണ്, ചന്ദനം, ലക്ഷ, മല്ലികാമുകുലം എന്നിവ ചേർത്ത് ഉരച്ചു പുരട്ടിയാൽ ശുക്രപീഡകൾ മാറും. വ്യോഷം, ത്രിഫല, തുച്ഛക, വെള്ളം എന്നിവ ചേർത്ത് കണ്ണ് രോഗങ്ങൾക്കു ഉപയോഗിക്കാം; രസാഞ്ജനവും അതുപോലെ ഗുണകരമാണ്. പാറയിൽ വറുത്ത clarified butter (നെയ്), ലോധ്ര, പുളിച്ച അരിവെള്ളം, ഇൻഡുപ് എന്നിവ ചേർത്ത് കണ്ണ് കഴുകാനും രോഗങ്ങൾ മാറ്റാനും ഉത്തമം. മലമണ്ണും ചന്ദനവും ചേർത്ത് കണ്ണിൽ പുരട്ടാം; കണ്ണ് രോഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ത്രിഫല എപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കണം. രാത്രിയിൽ ദീർഘായുസ്സിനാഗ്രഹിക്കുന്നവർ തേനും നെയ്യും ഉപയോഗിക്കണം. ശതാവരി ചാറ് പാലിലും നെയ്യിലുമായി തയ്യാറാക്കി കുടിച്ചാൽ ഉജ്ജീവനം ലഭിക്കും. കലമ്പികയും മാഷ് പയറും പാലിലും നെയ്യിലും പാകം ചെയ്താൽ ഉജ്ജീവകമാണ്. ത്രിഫലയും യസ്ഥിമധുവും ചേർത്താൽ ദീർഘായുസ്സിന് ഗുണം ചെയ്യും. യസ്ഥിമധു മുതലായ ചാറുകൾ ശക്തിയും കനകവര്ണവും നൽകും; വചയിൽ പാകം ചെയ്ത clarified butter (നെയ്) പ്രേതപീഡകൾ മാറ്റും. കാവ്യങ്ങൾ ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കും, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും സാധ്യമാക്കും; വലാ, കല്കകഷായം എന്നിവ ചേർത്ത ഉണക്കി പുരട്ടുന്നത് ഉത്തമമായ മസാജിനാണ്. രസ്നയും സഹചാരവും ചേർത്ത എണ്ണ വാതരോഗങ്ങൾക്ക് ഉത്തമം. തടസ്സം വരുത്താത്ത ഭക്ഷ്യങ്ങൾ മുറിവുകൾക്കു ഗുണം ചെയ്യും. ശക്ടു അപ്പം, പുളിയുള്ള ഭക്ഷ്യങ്ങൾ ദഹനത്തിന് ഉത്തമം. മുറിവുകൾക്കും, അവയുടെ ഉപചാരത്തിനും, നീം ചൂർണ്ണം ഗുണം ചെയ്യും. അതിനുപോലെ, ശരിയായ ശുദ്ധീകരണവും, പ്രത്യേക ഹോമങ്ങൾ നടത്തലും അത്യന്തം പ്രധാനമാണ്. പ്രസവം ചെയ്യുന്ന സ്ത്രീകൾക്കുള്ള സംരക്ഷണം എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഗുണം ചെയ്യും. പച്ചനീം ഇല കഴിക്കുന്നത് പാമ്പുകടിയ്ക്ക് പ്രതിവിധിയാണ്. പനമരവും നീം ഇലയും പഴയ എണ്ണയും യവവും നെയ്യും ചേർത്ത് പുരട്ടുന്നത് അതിനും ഗുണം ചെയ്യും. ചുരുട്ടുപുഴുവിന്റെ വിഷം മാറാൻ മയിലിന്റെ ഇറച്ചിൽ നെയ്യിൽ പാകം ചെയ്തതിന്റെ ധൂപം, അഥവാ അർക്കപാൽ, താമര വിത്ത്, പാലാശ വിത്ത് എന്നിവ ചേർത്ത് പുരട്ടാം. ചുരുട്ടുപുഴു ബാധയ്ക്ക് കാക്കമോ, ശിവ ചെടിയും അതിന്റെ പഴവും, അർക്കപാൽ, എണ്ണ, മണ്ണ്, ശർക്കര എന്നിവ ചേർത്ത് പുരട്ടാം. തണ്ടുലീയ വേരും ത്രിവൃതും തുല്യമായി എടുത്ത് clarified butter-ലൂടെ കുടിച്ചാൽ പൈശാചികനായ നായ്ക്ക് കടിയ്ക്കുന്ന വിഷം വേഗത്തിൽ മാറും. പാമ്പിന്റെയും കീടങ്ങളുടെയും ഏറ്റവും ശക്തമായ വിഷം പോലും ചന്ദനം, പത്മക, കുഷ്ഠ, പനമര, ഉശീര, പാടല എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ മാറും. നിർഗുണ്ടി, ശരിവ, സെലു, ലൂത എന്നിവ വിഷം മാറ്റാൻ ഉത്തമം. തല ശുദ്ധീകരിക്കാൻ ശർക്കരയും നാഗരവും ഉത്തമം. അഭ്യന്തര സ്നേഹനത്തിനും basti (എനീമ)യ്ക്കും നല്ല clarified butter-ഉം എണ്ണയും ഉപയോഗിക്കണം. ശക്തമായ സ്വേദനത്തിന് തീ ഉപയോഗിക്കണം; തണുത്ത വെള്ളം ഏറ്റവും നല്ല സംയമകനാണ്. ത്രിവൃതാണ് ഉത്തമമായ വിസർജനത്തിനും, മദനം ഊമലിനും; basti, വിസർജന, ഊമലി, clarified butter, എണ്ണ, തേൻ എന്നിവ യഥാവിധി ഉപയോഗിക്കണം. വാതം, പിത്തം, കഫം എന്നിങ്ങനെയുള്ള ദോഷങ്ങൾക്ക് ഇവയാണ് ഉത്തമ ഔഷധങ്ങൾ; ക്രമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കണം. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: രോഗങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ, മനസ്സിൽ, പുറം കാരണങ്ങളിൽ, ജന്മസിദ്ധമായവ എന്നിങ്ങനെ നാലു വിധമാണ്. ശരീരരോഗങ്ങളിൽ ജ്വരം, ചർമരോഗം എന്നിവയും; മനസ്സിൽ കോപം മുതലായവ മൂലമുള്ളവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. പുറം കാരണങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്നത് പരിക്കുകളാണ്; ജന്മസിദ്ധമായത് വിശപ്പും വയസ്സുമാണ്. ശരീരരോഗങ്ങളും പുറം കാരണങ്ങളാൽ വരുന്നവയും ഇല്ലാതാക്കാൻ ഞായറാഴ്ച clarified butter-ഉം ശർക്കരയും ഹോമം ചെയ്യണം. ഉപ്പു ചേർത്ത അരിയപ്പം പൊന്നുമായി ഒരു ബ്രാഹ്മണനു ദാനം ചെയ്യണം; ചന്ദ്രദിനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനെ അഭിഷേകം ചെയ്യുമ്പോൾ രോഗങ്ങൾ മാറും. ശനിദിനത്തിൽ എണ്ണയും, അശ്വിനി നക്ഷത്രത്തിൽ പശുവിന്റെ പാലും അരിയും ദാനമിടണം. ദേവപ്രതിമയെ clarified butter-ഉം പാലും കൊണ്ട് അഭിഷേകം ചെയ്താൽ രോഗമില്ലാതാകും. ഗായത്രി മന്ത്രം ജപിച്ച് ദർഭയും മൂന്നു വിധം മധുരങ്ങളും ചേർത്ത് ഹോമം ചെയ്യണം; രോഗം ഉണ്ടായ സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്ത് ഹോമം നടത്തണം. മാനസിക വേദനയ്ക്കും വ്യാധികൾക്കും വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കുന്നത് ഔഷധമാണ്. ഇനി വാതം, പിത്തം, കഫം, ധാതുക്കൾ എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ കേൾക്കുക. ആഹാരം വയറ്റിൽ എത്തി ദഹിച്ചശേഷം, അതിൽ രണ്ട് ഭാഗമാകും – ഒന്നാം ഭാഗം മലമാകുന്നു, രണ്ടാമത് സാരം. മല ഭാഗം മൂത്രം, പേശി, വിയർപ്പ്, മൂക്ക്, ചെവി തുടങ്ങിയ അശുദ്ധികൾ ആകുന്നു. സാരഭാഗം രസമായി മാറുന്നു; അതിൽ നിന്ന് രക്തം, രക്തത്തിൽ നിന്ന് മാംസം, മാംസത്തിൽ നിന്ന് മേദ, മേദയിൽ നിന്ന് അസ്ഥി എന്നിങ്ങനെ പരസ്പരം മാറുന്നു. ഇങ്ങനെ മഹർഷി ധന്വന്തരി രോഗശാന്തിക്കും ദീർഘായുസ്സിനും അനുയോജ്യമായ ഔഷധങ്ങൾ, ആഹാരങ്ങൾ, ആചാരങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി ഉപദേശിച്ചു.