ആഗ്നിപുരാണത്തിലെ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, രോഗശമനത്തിനായി വിവിധ ഔഷധങ്ങൾ, ഭക്ഷണങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, എണ്ണങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ചർമ്മരോഗമുള്ളവർക്ക് മാതുലുങ്ക ജലം, ജാതി, ഉണക്കിയ മൂലങ്ങൾ, കൽഉപ്പ് എന്നിവ ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം; കുടിക്കാൻ ഖദിരം ചേർത്ത വെള്ളം ഉത്തമമാണ്. കഞ്ഞിയ്ക്ക് പരിപ്പ്, മുണ്ട്, ഭക്ഷണത്തിന് നന്നായി പാകം ചെയ്ത അരി, ഉണക്കിയ ഇലകൾ, നീം, പർപട, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. വിദംഗം, കുരുമുളക്, മുസ്ത, കുസ്ത, ലോധ്ര, സുവർചിക, മനശില, വലേറിയൻ എന്നിവ മൂത്രത്തിൽ അരപ്പിച്ച് ഉപയോഗിച്ചാൽ ചർമ്മരോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. മൂത്രരോഗമുള്ളവർക്ക് കേക്ക്, കുസ്ത, കുല്മാശ, യവം (ബാർലി) എന്നിവ ഉത്തമമാണ്; കഞ്ഞി, ബാർലി, മുണ്ട്, കുളിത്തം, നന്നായി പാകം ചെയ്ത അരി എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. കയ്പ്പും ഉണക്കിയ ഇലകളും, ഉണക്കിയ പച്ചക്കറികളും, തില, കടുക്, വിപിതക, ഇഗുദ എന്നിവയുടെ എണ്ണയും ഉത്തമമാണ്. മുണ്ട്, ബാർലി, ഗോതമ്പ്, ഒരു വർഷം സൂക്ഷിച്ച ധാന്യങ്ങൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസങ്ങൾ, ക്ഷയം രോഗം ഉള്ളവർക്ക് ഭക്ഷണത്തിന് ഉത്തമമാണ്. കുളിത്തം, ഉഴുന്ന്, റസ്ന, ഉണക്കിയ മൂലങ്ങൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, പൂക്കൾ, ധാന്യങ്ങൾ, തൈര്, മാതുലുങ്കം എന്നിവ ചേർത്തും ഉപയോഗിക്കാം. ശ്വാസക്കുരിശും ചുമയും ഉള്ളവർക്ക് മാതുലുങ്കം, തേൻ, ദ്രാക്ഷ, പിപ്പലി, ബാർലി, ഗോതമ്പ്, അരി എന്നിവ ചേർത്ത ഭക്ഷണം കൊടുക്കണം. പത്തു മൂലങ്ങൾ, ബല, റസ്ന, കുളിത്തം ചേർത്ത കഞ്ഞി, സൂപ്, കഷായം എന്നിവ ശ്വാസക്കുരിശും ഹിക്കപ്പും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. ജീരണം ചെയ്ത അരി, ഗോതമ്പ്, ബാർലി, ഉണക്കിയ മൂലങ്ങൾ, കുളിത്തം, കാട്ടുമൂലങ്ങൾ, ഉസിര എന്നിവ ചേർത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കാം. വിയർപ്പ് ഉള്ളവർക്ക് പത്യ ഭക്ഷണങ്ങൾ, ജഗ്ഗരി, ഇഞ്ചി, മോറ, ചിത്രക എന്നിവ കഴിക്കണം; ഇവ ദഹനരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്. പഴയ ബാർലി, ഗോതമ്പ്, അരി, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസങ്ങൾ, മുണ്ട്, അമലകി, ഈത്തപ്പഴം, ദ്രാക്ഷ, ബദര എന്നിവ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. വാതരോഗമുള്ളവർക്ക് തേൻ, നെയ്, പാലു, പഞ്ചസാര, നീം, പർപട, മോറ, അരിഷ്ടം എന്നിവ എപ്പോഴും ഉത്തമമാണ്. ഹൃദയരോഗമുള്ളവർക്ക് ശുദ്ധി ചെയ്യണം; പിപ്പലി ഹിക്കപ്പിന് ഉത്തമമാണ്. മോറ, വലാല, സിന്ദു, തണുത്ത വെള്ളം ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കാം. മുത്ത്, കല്ല് ഉപ്പ് എന്നിവ മദ്യം ഇല്ലാതാക്കുന്നു; ലാക്ക്, തേൻ, പാലു ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ വയറു വമനം ശമിക്കുന്നു. ക്ഷയരോഗം മാംസരസങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ശമിക്കുന്നു; ഭക്ഷണത്തിൽ ചുവന്ന അരി, നിവാര, കലാമ എന്നിവ കഴിക്കണം. ബാർലി, മാംസം, പച്ചക്കറികൾ, കല്ല് ഉപ്പ്, ശതി എന്നിവ ഉത്തമമാണ്; പൈല്സ് ഉള്ളവർക്ക് കഞ്ഞി, മോറ, വെള്ളം ചേർത്ത് കഴിക്കാം. മുസ്ത, ലോപ്പ, ചിത്രക, മഞ്ഞൾ, ബാർലി, അരി, വസ്തുക, കല്ല് ഉപ്പ് ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കാം. ബാർലി, ഗോതമ്പ്, ടിൻ, പാലു, കരിമ്പ് ജ്യൂസ്, നെയ് എന്നിവ മൂത്രക്കുരിശ് ഇല്ലാതാക്കുന്നു; കുടിക്കാൻ കഞ്ഞി, സൂരാ ഉത്തമമാണ്. അവൽ, ശക്തു, തേൻ, വറുത്ത മാംസം, പരുഷക, വങ്ക, കുലാവ, ശിഖിൻ, പാനങ്ങൾ എന്നിവ വമനം ശമിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വെള്ളം, പാലിൽ പാകം ചെയ്ത അരി, ചൂട് വെള്ളത്തിൽ പാകം ചെയ്ത അരി, അല്ലെങ്കിൽ മുസ്തയും ജഗ്ഗരിയും വായിൽ വയ്ക്കാം; ഇവ ദാഹം ശമിപ്പിക്കുന്നു. ബാർലി, കേക്ക്, ഉണക്കിയ മൂലങ്ങൾ, പറ്റോള, വെട്രയുടെ തണ്ട് എന്നിവ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ ദേഹത്തിൽ കാഠിന്യം ഇല്ലാതാക്കുന്നു. മുണ്ട്, അരഹർ, മാസുര, തില, കാട്ടുമൃഗങ്ങളുടെ രസങ്ങൾ, കല്ല് ഉപ്പ്, നെയ്, ദ്രാക്ഷ, ഉണക്കിയ ഇഞ്ചി, അമലകി, കോല എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാം. പഴയ ഗോതമ്പ്, ബാർലി, അരി എന്നിവയുടെ സൂപ് ഉപയോഗിക്കണം; എരിസിപെലസ് ഉള്ളവർക്ക് തില, തേൻ, ദ്രാക്ഷ, മാതുലുങ്കം ചേർത്ത മധുരം ഉത്തമമാണ്. ചുവന്ന കരിമ്പ്, ഗോതമ്പ്, ബാർലി, മുണ്ട്, കാകാമരി, വെട്രയുടെ തണ്ട്, വസ്തുക, സുവർചലാ—all are light foods. വാത-രക്തരോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ തേൻ ചേർത്ത വെള്ളം കുടിക്കണം; ദുർവയില ചേർത്ത നെയ് അസാധ്യരോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്. ബ്രിംഗരാജം അല്ലെങ്കിൽ അമലകി ജ്യൂസിൽ പാകം ചെയ്ത എണ്ണ നാസ്യമായി ഉപയോഗിക്കണം; തലയിൽ പാരസൈറ്റ് ഉണ്ടാകുന്ന എല്ലാ രോഗങ്ങൾക്കും ഉത്തമമാണ്. തണുത്ത വെള്ളം, ഭക്ഷണങ്ങൾ, പാനങ്ങൾ, തില ഉപയോഗം, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് മന്ദതയും സംതൃപ്തിയും നൽകുന്നു. തില എണ്ണയിൽ കുളിച്ചാൽ മന്ദത വർദ്ധിക്കുന്നു; വിരംഗ പൗഡർ, പശു മൂത്രം ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ എല്ലാ പുഴുക്കളും ഇല്ലാതാക്കുന്നു. അമലകി, clarified butter ചേർത്ത് തലയിൽ ഇട്ട് മസാജ് ചെയ്യണം; തലരോഗങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കാൻ എണ്ണയും ചൂടുള്ള ഭക്ഷണവും ഉത്തമമാണ്. കാമല മൂത്രം അല്ലെങ്കിൽ എണ്ണ കാതിൽ ഇട്ടാൽ, കാത് വേദന ഇല്ലാതാക്കാൻ എല്ലാ മുത്തുകളും ഉപയോഗിക്കാം. പർവതക്ലേ, ചന്ദനം, ലാക്ക്, ജാസ്മിൻ പൊട്ടികൾ ചേർത്ത് കട്ടയായി ഇട്ടാൽ, ശുക്രവ്രണങ്ങൾ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. വ്യോഷം, ത്രിഫല, ടുച്ചക, വെള്ളം ചേർത്ത് കണ്ണ് രോഗങ്ങൾക്കു ഉത്തമമാണ്; രസഞ്ജനയും അതുപോലെ. നെയ്, ലോധ്ര, പുളി അരിവെള്ളം, കല്ല് ഉപ്പ് ചേർത്ത് കണ്ണ് കഴുകാനും രോഗശമനത്തിനും ഉപയോഗിക്കാം. പർവതക്ലേ, ചന്ദനം ചേർത്ത കട്ട കണ്ണിൽ ഇടണം; കണ്ണ് രോഗങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ ത്രിഫല എപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കണം. രാത്രിയിൽ ദീര്ഘായുസ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ തേൻ, clarified butter ഉപയോഗിക്കണം; ശതാവരി ജ്യൂസ്, പാലു, നെയ് ചേർത്ത് invigorating tonic ആയി ഉപയോഗിക്കാം. കലമ്പിക, മാഷ് പയർ, പാലു, നെയ് ചേർത്ത് invigorating ഭക്ഷണമാണ്; ത്രിഫല, licorice ചേർത്ത് ദീര്ഘായുസ് നൽകുന്നു. licorice, clarified butter, vacha എന്നിവ ചേർത്ത് ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, കന്യമായ മുടി ഇല്ലാതാക്കുകയും, ഭൂതദോഷം ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കാവ്യങ്ങൾ ബുദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; വലാ, കല്കകഷായ ചേർത്ത ointment massage ഉത്തമമാണ്. റസ്ന, സഹചാര ചേർത്ത എണ്ണ വാതരോഗങ്ങൾക്കു ഉത്തമമാണ്; തടസ്സം ഉണ്ടാക്കാത്ത ഭക്ഷണങ്ങൾ വ്രണങ്ങൾക്കു ഉത്തമമാണ്. ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, രോഗങ്ങൾക്കു അനുസൃതമായി ഔഷധങ്ങൾ, ഭക്ഷണങ്ങൾ, പാനങ്ങൾ, എണ്ണങ്ങൾ, മസാജ്, കട്ടകൾ, കഷായങ്ങൾ, കഞ്ഞി, മധുരങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാൽ ശരീരവും മനസ്സും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.