ചൈത്ര മാസത്തിൽ സ്വർണ്ണഗരുഡം സമർപ്പിച്ചാൽ വൈഷ്ണവലോകം പ്രാപിക്കാമെന്ന് പൗരാണികർ പറയുന്നു. മഹത്തായ സ്കന്ദപുരാണം, സ്കന്ദൻ തന്നെ പ്രസ്താവിച്ച ഈ ഗ്രന്ഥം, എൺപത്തിയാറായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ധാർമികരെ പരിഗണിച്ച്, കല്പകാലത്ത് തത്പുരുഷനേ അർപ്പിക്കണം; വാമനപുരാണം പത്തായിരം ശ്ലോകങ്ങളാണ്, ധൗമകല്പത്തിൽ ഹരിയുടെ കഥയും അതിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ശരദ്വിഷുവിനോടനുബന്ധിച്ച്, ധർമ്മം, അർത്ഥം തുടങ്ങിയവയുടെ ഉപദേശം നൽകണം; കൂർമപുരാണം എട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ, കൂർമൻ പാതാളത്തിൽ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനോടനുബന്ധിച്ച്, സ്വർണ്ണകൂർമത്തോടൊപ്പം അതും അർപ്പിക്കണം; പതിമൂന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ അടങ്ങിയ മത്സ്യപുരാണം കല്പത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടു. മത്സ്യപുരാണം മനുവിന് വിശുവിനോടനുബന്ധിച്ച് സ്വർണ്ണമത്സ്യത്തോടൊപ്പം അർപ്പിക്കണം; ഗരുഡപുരാണം എട്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ, വിഷ്ണു താർക്ഷ്യകല്പത്തിൽ പ്രസ്താവിച്ചത്. ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ മഹത്വം ബ്രഹ്മാവ് വിശദീകരിച്ചപ്പോൾ, ഗരുഡന്റെ ഉദ്ഭവം അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയതും, സ്വർണ്ണഹംസത്തോടൊപ്പം അർപ്പിക്കേണ്ടതുമാണ്. ആദ്യമായി പാരായകൻ ആദരിക്കപ്പെടണം; ദ്വിജന്മാർക്ക് പാൽചോറ് നൽക്കണം; എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും പശു, ഭൂമി, ഗ്രാമം, സ്വർണ്ണം തുടങ്ങിയവ ദാനം ചെയ്യണം. സമാപനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണനെ ആരാധിച്ച് സംഹിതാ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ശുഭപ്രദേശത്ത് ശുഭവസ്ത്രത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ് സമർപ്പിക്കണം. നരനും നാരായണനും ആരാധിക്കപ്പെടണം; പുസ്തകങ്ങൾ പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കണം; പശു, അന്നം, ഭൂമി, സ്വർണ്ണം ദാനമായി നൽകി ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പോഷിപ്പിച്ചതിന് ശേഷം ക്ഷമ ചോദിക്കണം. മഹാദാനങ്ങൾ നൽകണം, വിവിധ രത്നങ്ങളും; ഓരോ മാസവും രണ്ട് മൂന്നു ജോഡിയെങ്കിലും വിതരണം ചെയ്യണം. യാത്രയുടെ ആരംഭത്തിൽ ഭക്തൻ ദാനം നടത്തണം; ഭക്തന്റെ എല്ലാ പൂജകളും പാരായകരോടൊപ്പം ചേർന്ന് നടത്തണം, ദ്വിജന്മാരേ. ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളും പുരാതനകഥകളും ആരാധിച്ച ശേഷം ദാനം ചെയ്യുന്നവർ ദീർഘായുസ്, ആരോഗ്യം, സ്വർഗ്ഗം, മോക്ഷം എന്നിവ പ്രാപിക്കും. ഇപ്പോൾ അഗ്നിദേവൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ സോളാർ, ലൂണാർ വംശങ്ങൾ, രാജാക്കന്മാരുടെ വംശാവലികൾ വിശദീകരിക്കാം. ഹരി, കമലത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവായി, ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായി മരീചി ജനിച്ചു. മരീചിയിൽ നിന്ന് കശ്യപൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് വിവസ്വാൻ; അവന്റെ ഭാര്യമാർ സംജ്ഞ, രാജ്ഞി, പ്രഭാ—റൈവതന്റെ മൂന്നു പുത്രിമാർ. പ്രഭാ, സൂര്യനു രേവന്തനും പ്രഭാതനും പുത്രന്മാരായി ജനിച്ചു; ത്വഷ്ട്രിയുടെ മകൾ സംജ്ഞ, മനുവിനെ പ്രസവിച്ചു, യമനും യമുനയും, ഇരട്ടകളായി യമനു ജനിച്ചു. ചായയും സംജ്ഞയും സാമ്പത്തിക മനുവിനെയും വൈവസ്വത മനുവിനെയും പ്രസവിച്ചു; ശനി, തപതി, വിഷ്ടി, സംജ്ഞയിലൂടെ അശ്വിനീദേവന്മാരെയും. വൈവസ്വത മനുവിന്റെ പുത്രന്മാർ അനേകം, പക്ഷേ അവനു തുല്യൻ ആരുമില്ല: ഇക്ഷ്വാകു, നാഭാഗ, ധൃഷ്ട, ശര്യാതി എന്നിവരും. നരിഷ്യന്ത, പ്രാംശു, നാഭാഗ, ഇഷ്ട, ആയോധ്യയിൽ ശക്തരായ കരുഷ, പുഷധ്ര എന്നിവരും. മനുവിന് ഇല എന്ന ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; ബുധനിൽ നിന്ന് അവൾ പുരൂരവസിനെ പ്രസവിച്ചു. പുരൂരവസിനെ പ്രസവിച്ച ശേഷം ഇല സുധ്യുമ്നനായി. സുധ്യുമ്നനിൽ നിന്ന് മൂന്ന് രാജാക്കന്മാർ: ഉത്കല, ഗയ, വിനതാശ്വ. ഉത്കലന്റെ രാജ്യം ഉത്കലയിൽ; വിനതാശ്വയുടെ രാജ്യം പടിഞ്ഞാറ്. എല്ലാ ദിശകളും മഹാരാജാവ് ഗയയുടെ കീഴിലായിരുന്നു; വസിഷ്ഠന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സുധ്യുമ്നന് പ്രതിഷ്ഠാന നഗരം ലഭിച്ചു. സുധ്യുമ്നൻ രാജ്യം നേടി, അത് പുരൂരവസിന് നൽകി; നരിഷ്യന്തന്റെ പുത്രന്മാർ ശകന്മാർ, നാഭാഗന്റേത് വൈഷ്ണവൻ. അംബരീഷൻ ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകൻ; ധൃഷ്ടനിൽ നിന്ന് ധാർഷ്ടക വംശം; ശര്യാതിയിൽ നിന്ന് സുകൽഗയും നർത്തുവും, അനർത്തയിൽ നിന്ന് വൈരോഹ്യ രാജാവും. അനർത്ത ദേശവും, കുശസ്ഥലി എന്ന നഗരവും ഉണ്ടായിരുന്നു; റെവയുടെ പുത്രൻ കകുദ്മി എന്ന റൈവതൻ, ധാർമികനായി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. നൂറു പുത്രന്മാരിൽ മുതിർന്നവനായി, കുശസ്ഥലി രാജ്യം നേടി, തന്റെ മകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഗന്ധർവസംഗീതം കേൾക്കാൻ പോയി. ദേവന്മാർക്ക് ഒരു നിമിഷം മാത്രമേ കഴിഞ്ഞു, എന്നാൽ മനുഷ്യർക്കു അനേകം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞു; അതിനുശേഷം, അവൻ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, യാദവരാൽ നിറഞ്ഞതായി കണ്ടെത്തി. അവൻ ദ്വാരവതി എന്ന നഗരത്തെ കണ്ടു—അനേകം കവാടങ്ങളാൽ അലങ്കരിതമായ മനോഹര നഗരം, ഭോജന്മാർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്തകന്മാർ എന്നിവരാൽ സംരക്ഷിതം, വാസുദേവൻ തലവനായി. അവൾ നിർമലയാണെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, റൈവതി ബലദേവനു സമർപ്പിച്ചു; ശേഷം സുമേരു പർവതത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്ത്, വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു. നാഭാഗന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; ഇരുവരും വൈശ്യന്മാരായിരുന്നു, പക്ഷേ ബ്രാഹ്മണപദവി നേടി; കരുഷനിൽ നിന്ന് കാരുഷന്മാർ ജനിച്ചു, യുദ്ധത്തിൽ ഭീകരരായ ക്ഷത്രിയർ. പൃഷധ്രൻ ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ കൊല്ലുന്നതിലൂടെ ശൂദ്രനായി; മനുവിന്റെ പുത്രനായ ഇക്ഷ്വാകുവിൽ നിന്ന് വികുക്ഷിയിൽ ദേവരാട് ജനിച്ചു. വികുക്ഷിയിൽ നിന്ന് കകുത്സ്ഥൻ, അവന്റെ പുത്രൻ സുയോധനൻ; അവന്റെ പുത്രൻ പൃഥു, പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ വിശ്വഗശ്വ. ആയുഷ് അവന്റെ പുത്രൻ, അവനിൽ നിന്ന് സുഥോധനൻ; അവന്റെ പുത്രൻ പൃഥു, പൃഥുവിൽ നിന്ന് വിശ്വഗശ്വ. ശ്രാവന്തനിൽ നിന്ന് വൃഹദശ്വ, അവനിൽ നിന്ന് കുബലാശ്വ, പിന്നെ ധുന്ധുമാര രാജാവ്, ആദ്യം ധുന്ധു എന്നായിരുന്നു. ധുന്ധുമാരിന് മൂന്ന് പുത്രന്മാർ: ദൃഢാശ്വ, ദണ്ഡ, കപില; ദൃഢാശ്വയിൽ നിന്ന് ഹര്യാശ്വയും പ്രമോദകനും. ഹര്യാശ്വയിൽ നിന്ന് നികുംബ; നികുംബയിൽ നിന്ന് സംഹതാശ്വ; സംഹതാശ്വയിൽ നിന്ന് അകൃഷാശ്വയും സംഹതാശ്വയുടെ പുത്രന്മാരും. യുവനാശ്വ രണാശ്വന്റെ പുത്രൻ; യുവനാശ്വയിൽ നിന്ന് മന്ദാത; മന്ദാതയിൽ നിന്ന് പുരുകുത്സയും രണ്ടാമത്തെ മകനായി മുചുകുണ്ടനും. പുരുകുത്സയിൽ നിന്ന് നർമദയിൽ ജനിച്ച ത്രസദസ്യു; ത്രസദസ്യുവിൽ നിന്ന് സുധന്വ, സുധന്വയിൽ നിന്ന് ത്രിധന്വ. ത്രിധന്വയിൽ നിന്ന് തരുണൻ, അവന്റെ പുത്രൻ സത്യവ്രതൻ; സത്യവ്രതിൽ നിന്ന് സത്യരഥൻ, അവന്റെ പുത്രൻ ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ. ഹരിശ്ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് രോഹിതാശ്വ, രോഹിതാശ്വയിൽ നിന്ന് വൃക, വൃകയിൽ നിന്ന് വാഹു, വാഹുവിൽ നിന്ന് സഗരൻ, പ്രിയഭാര്യ പ്രഭ. പ്രഭാ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർക്ക് ജന്മം നൽകി; തുഷ്ടയും ഔർവനും ചേർന്ന് ഭാനുമതിയിൽ അസമഞ്ജസൻ എന്ന ഏക രാജാവിനെ പ്രസവിച്ചു.