ഇപ്പോൾ നീ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പ്രകാശിച്ചുപൊങ്ങുക, കരാറ് ഓർമ്മിക്കു. ഈ നീലയും വെളുപ്പും നിറമുള്ളവരെ കണ്ടാൽ, ശത്രുവായ രാജാക്കന്മാർ വേഗത്തിൽ നശിച്ചുപോകട്ടെ. വിവിധ ഭയാനകമായ രോഗങ്ങളും ആയുധങ്ങളും കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റുപോയവർ: പൂതന, റെവതി, ലേഖ, കലരാത്രി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൾ—ഇവരാണ്. നീ പതാകയുടെ കീഴിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; മഹായാഗത്തിൽ, ദേവതകളുടെ ദേവനായ ത്രിശൂലധാരി നിന്നെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. സർവ്വന്റെ സാരംകൊണ്ട് ശർവൻ നിന്നെ നിർമ്മിച്ചു; ശത്രുവിനെ നശിപ്പിക്കുന്നവളേ, നന്ദകന്റെ മറ്റൊരു രൂപം ഓർക്കുക. നീലതാമരയുടെ ദളംപോലെ ഇരുണ്ട വർണ്ണം, കൃഷ്ണൻ, ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; വാൾധാരി, മൂർച്ചയുള്ള വാൾ, ഭയങ്കരൻ. ഔഗർഭ, വിജയ, ധർമ്മപാല—ഇങ്ങനെ എട്ട് പേരുകൾ സ്വയംഭുവായ ബ്രഹ്മാവു മുൻപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. കൃതിക്ക നക്ഷത്രം നിനക്കാണ്; ദൈവമായ മഹേശ്വരൻ ഗുരുവാണ്. സ്വർണ്ണം നിന്റെ ശരീരം, ജനാർദ്ദനൻ നിന്റെ ദൈവം. രാജാവിനെയും, വാളിനെയും, അവന്റെ സൈന്യത്തെയും, നഗരത്തെയും സംരക്ഷിക്കണം. പിതാവും പിതാമഹനും ദൈവികർ; അവരെയും നീ എപ്പോഴും കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം. യുദ്ധത്തിൽ നീ രക്ഷ നൽകുന്നു; ഇന്നേ ദിവസം എനിക്ക് വീര്യശ്രീയും പ്രശസ്തിയും ലഭിക്കട്ടെ. എന്നെ സംരക്ഷിക്കണം, ഞാൻ രക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്; ദോഷരഹിതയേ, ഞാൻ നിനക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു. ശത്രുക്കളുടെ ഹൃദയം കുലുക്കുന്ന ശബ്ദമുള്ള മൃദംഗം നീ തന്നെയാണ്. രാജാക്കന്മാരുടെ സൈന്യങ്ങൾക്ക് വിജയ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവളായി മാറുക. മഹാബലമുള്ള ആനകൾ മേഘഗർജ്ജനത്തിൽ ആഹ്ലാദിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ ശബ്ദം ഞങ്ങൾക്കു സന്തോഷവും ഉല്ലാസവും നൽകട്ടെ. മേഘഗർജ്ജനം സ്ത്രീകളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെ, നിന്റെ ശബ്ദം യുദ്ധത്തിൽ ഞങ്ങളുടെ ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തട്ടെ. എപ്പോഴും മന്ത്രങ്ങളാൽ നിനക്ക് പൂജ നടത്തണം; വിജയാദികർമ്മങ്ങളിലും നിന്നെ ഉപയോഗിക്കണം. വാർഷിക അഭിഷേകത്തിൽ നെയ്യും കംബളിയും വിഷ്ണുവും ഉൾപ്പെടുന്നു. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: ഈ മന്ത്രങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും ഹിതകരമാണ്, ജീവിതത്തിലെ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഋഗ്, അഥർവ, സാമ, യജുർ എന്നീ വേദങ്ങളിലെ മന്ത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം ഒരു ലക്ഷം. സംഖ്യായന ശാഖയും അശ്വലായന ശാഖയും ഉണ്ട്; ആയിരം മന്ത്രങ്ങളും ഇരുപതിനായിരം ബ്രാഹ്മണങ്ങളും ഉണ്ട്. ഋഗ്വേദം പ്രാമാണികമായി സ്ഥാപിതമാണ്, ദ്വൈപായനനും മറ്റും ഓർമ്മിക്കുന്നു. യജുർ മന്ത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം രണ്ടായിരത്തിനടുത്താണ്. ബ്രാഹ്മണങ്ങൾക്ക് ആയിരം മന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്, എൺപത്താറ് ശാഖകൾ ഉണ്ട്. കാവ്ന, മധ്യന്ദിനി, കാഥി, മധ്യകാഥി എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ. മൈത്രായണി, സംജ്ഞ, തൈത്തിരിയ—ഇവയും യജുർവേദത്തിലെ ശാഖകളാണ്. വൈശംപായനനും മറ്റ് ചിലരും യജുർവേദത്തിൽ ശാഖകളായി സ്ഥാപിതരാണ്. സാമവേദത്തിൽ കൗഥുമം ഒരു ശാഖയും അഥർവണായനി രണ്ടാമത്തേതുമാണ്. നാലു ഗീതങ്ങളും വേദത്തിലെ ആരണ്യകങ്ങളും ഉണ്ട്. ഉക്ത, ഉഹ, നാലാമത്തേതു—ഇവയിൽ ഒമ്പതിനായിരം മന്ത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്. നാലുനൂറ്റി ബ്രഹ്മസമാഹരണങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. സാമവേദത്തിലെ അളവ് ഇരുപത്തഞ്ച് എന്നാണ് പറയുന്നത്. സുമന്തു, ജാജലി, ശ്ലോകായന—ഇവ അഥർവവേദത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശൗണക, പിപ്പലാദ, മുന്ജകേശ തുടങ്ങിയവർ മറ്റു ശാഖകളാണ്. പതിനായിരത്തറഞ്ഞ് മന്ത്രങ്ങളും നൂറ് ഉപനിഷത്തുകളും ഉണ്ട്. പുണ്യൻ വ്യാസൻ തന്റെ രൂപത്തിൽ ശാഖകളുടെ വിഭജനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. വിഷ്ണു ശാഖാ വിഭജനത്തിന്റെയും ഇതിഹാസത്തിന്റെയും പുരാണത്തിന്റെയും കാരണമാണ്. വ്യാസനിൽ നിന്ന് പുരാണവും മറ്റ് ഗ്രന്ഥങ്ങളും ലഭിച്ചപ്പോൾ, ലോമഹർഷണൻ, സുമതി, അഗ്നിവർച്ച, മിത്രായു, ശിംശപായനൻ എന്നിവരും അതിനെ പിന്തുടർന്നു. തുടർന്ന് കൃതവർത, സാവർണി എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, ആറു ശിഷ്യന്മാരുണ്ടാക്കി; അവരിൽ ശിംശപായനനും മറ്റും പുരാണസംഹിതകൾ രചിച്ചു. ബ്രാഹ്മപുരാണം തുടങ്ങി, ഹരിയുടെ പത്തും എട്ടും ഉപദേശങ്ങളും, മഹാ അഗ്നിപുരാണത്തിൽ കാണാം; അവിടെ ഹരി ജ്ഞാനരൂപത്തിൽ വാസം ചെയ്യുന്നു. അവൻ രൂപവാനുമാണ്, രൂപരഹിതനുമാണ്; അവന്റെ ഈ ഇരട്ട സ്വഭാവം അറിഞ്ഞ്, ആരാധിച്ച്, സ്തുതിച്ചാൽ, ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. വിഷ്ണു വിജയിയാണ്, ഭാവിയുമാണ്, അഗ്നി, സൂര്യ തുടങ്ങിയ രൂപങ്ങളുണ്ട്; അഗ്നിരൂപത്തിൽ ദേവന്മാരുടെ വായാണ്, വിഷ്ണു പരമഗതിയാണ്. വേദങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും അവനെ യാഗരൂപിയായി പാടുന്നു; ആgneya എന്ന പേരിലുള്ള പുരാണം വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്തായ രൂപമാണ്. ജനാർദ്ദനൻ ആgneya പുരാണത്തിന്റെ രചയിതാവും ശ്രോതാവുമാണ്; അതുകൊണ്ട് അഗ്നിപുരാണം മഹത്തായതാണ്, എല്ലാ വേദങ്ങളുടെയും സംഹിതയാണ്. ആരെങ്കിലും ഇതു വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ഹരി, സർവ്വാത്മാവിന്റെ രൂപത്തിൽ അവിടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്. ആര്ക്കെങ്കിലും രാജസിംഹാസനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതു നൽകുന്നു; ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ധർമ്മം ലഭിക്കുന്നു. സ്വർഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് സ്വർഗം, പുത്രൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പുത്രൻ, പശുക്കൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പശുക്കൾ, ഗ്രാമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഗ്രാമം നൽകുന്നു. ഭോഗങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഭോഗവും, എല്ലാ സൗഭാഗ്യങ്ങളും നൽകുന്നു; ജനങ്ങൾക്ക് പുണ്യവും കീർത്തിയും നൽകുന്നു; വിജയം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് വിജയം നൽകുന്നു. എല്ലാം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് എല്ലാം, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് മോക്ഷം, പാപം ചെയ്തവർക്കു അഗ്നിപുരാണം പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു. പുഷ്കരൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവ് മുമ്പ് മരീചിയോട് പറഞ്ഞത്, അന്നത്തിന്റെ അളവുവരെ, അർദ്ധലക്ഷം വരെയുള്ള ബ്രാഹ്മം എഴുതുകയും ദാനമായി നൽകുകയും വേണം. വൈശാഖപൗർണ്ണമിയിൽ, സ്വർഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, പാൽകൊടുക്കുന്ന നല്ല പശുവിനൊപ്പം പാദ്മം (പന്ത്രണ്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ) നൽകണം; ജ്യേഷ്ഠത്തിൽ പശുവിനൊപ്പം അതു നൽകണം. വരാഹയുഗത്തിന്റെ കഥയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, പരാശരൻ ഇരുപത്തിമൂവായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള വൈഷ്ണവം രചിച്ചു; അതും നൽകണം. ധന്യമായ പശുവിനൊപ്പം അതു നൽകുമ്പോൾ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും; ഹരിക്ക് പ്രിയമായ വായവീയ പുരാണം പതിനാലായിരം ശ്ലോകങ്ങൾ ഉള്ളതാണ്. ശ്വേതയുഗത്തിൽ, വായു ഘർമം പ്രസ്താവിച്ചു; അതു എഴുതിയും ഉത്തമ പശുവിനൊപ്പം ശ്രാവണത്തിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം.