വൈശ്വാനരന്റെ പുത്രിമാർ ആയ പുലോമായും കാലകയും കശ്യപന്റെ ഭാര്യകളായി. അവരിൽ നിന്നു ലക്ഷക്കണക്കിന് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. പ്രഹ്ലാദന്റെ വംശത്തിൽ നാല്പത് ദശലക്ഷം നിവാതകവചന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. താമ്രയ്ക്ക് ആറു പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: കാക്കി, ശ്വേനീ, ഭാസ്യയും കൂടാതെ, ഗൃധ്രിക, ശ്രുചి, സുഗ്രീവയും. ഇവരിൽ നിന്നു കാക്കകളും മറ്റ് പക്ഷികളും ജനിച്ചു; താമ്രയിൽ നിന്നു കുതിരകളും ഒട്ടകകളും അരുണനും ഗരുഡനും ജനിച്ചു. വിനതാ ആയിരം പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു; സുരസയിൽ നിന്നു സർപ്പങ്ങൾ ജനിച്ചു. കദ്രുവിൽ നിന്നു ആയിരം പുത്രന്മാർ, ശേഷ, വാസുകി, തക്ഷക എന്നിവരും ഉണ്ടായിരുന്നു. ക്രോധവശയിൽ നിന്നു ദന്തമുള്ള ജീവികൾ ജനിച്ചു; സുരഭിയിൽ നിന്നു പശുക്കൾ, കാളകൾ, മറ്റു കാൽവിരൽ ജീവികൾ; ഇറയിൽ നിന്നു പുല്ലുകളും ചെടികളും ജനിച്ചു. ഖസയിൽ നിന്നു യക്ഷന്മാരും, രാക്ഷസന്മാരും, അപ്പസരസ്സുമായി കശ്യപന്റെ സംയുക്തത്തിൽ; അരിഷ്ടയിൽ നിന്നു ഗന്ധർവന്മാർ, സ്ഥിരവും ചലനവുമുള്ളവരും ജനിച്ചു. ഇവരുടെ വംശങ്ങൾ എണ്ണാനാവാത്തതാണ്. ദേവതകൾ ദാനവന്മാരെ ജയിച്ചു. ദിതി, തന്റെ പുത്രന്മാരെ നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ, കശ്യപനെ പ്രസന്നിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. അവൾ ഇന്ദ്രനെ വധിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു പുത്രനെ ആഗ്രഹിച്ചു; കശ്യപനിൽ നിന്ന് അവൾക്ക് ഒരു പുത്രം ലഭിച്ചു. എന്നാൽ, ദിതി കാൽ കഴുകി ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ അവളുടെ ഗർഭം നശിപ്പിച്ചു. അവസരം കണ്ട ഇന്ദ്രൻ ഗർഭം ചിതറിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് മാരുത്മാർ ഉണ്ടായി—ശക്രന്റെ അമ്പത്തൊന്ന് കൂട്ടുകാരൻമാർ, ഉജ്ജ്വലമായ ശക്തിയോടെ. ഹരി, ബ്രഹ്മാ എന്നിവർ രാജാവ് പൃഥുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു; അവൻ രാജ്യങ്ങൾ ക്രമമായി ലഭിച്ചു. ഹരി മറ്റുള്ളവരുടെ മേൽ അധികാരിയായി. ദ്വിജന്മാരിലും ഔഷധങ്ങളിലും ചന്ദ്രൻ പ്രധാനിയാണ്; ജലത്തിൽ വരുണൻ രാജാവാണ്; രാജാക്കന്മാരിൽ വൈശ്രവണൻ; സൂര്യന്മാരിൽ വിഷ്ണു. വസുക്കളിൽ പാവകൻ; മാരുതുകളിൽ വാസവൻ; പ്രജാപതികളിൽ ദക്ഷൻ; ദാനവന്മാരിൽ പ്രഹ്ലാദൻ. പിതൃകളിൽ യമൻ; സകല ജീവികളിൽ ഹരൻ; മലകളിൽ ഹിമവത്; നദികളിൽ സമുദ്രം. ഗന്ധർവന്മാരിൽ ചിത്രരഥൻ; നാഗങ്ങളിൽ വാസുകി; സർപ്പങ്ങളിൽ തക്ഷകൻ; പക്ഷികളിൽ ഗരുഡൻ. ആയിരാവതം ആനകളിൽ പ്രധാനി; ഗോവൃഷം കാളകളിൽ; മൃഗങ്ങളിൽ കടുവ; വൃക്ഷങ്ങളിൽ പ്ലക്ഷം. ഉച്ചൈഃശ്രവാസ് കുതിരകളിൽ മുൻപന്തിയിൽ; സുധന്വാ പുരാതന രക്ഷകൻ; ദക്ഷിണത്തിൽ ശംഖപദ; ജലത്തിൽ കേതുമാൻ. അഗ്നി പറഞ്ഞു: മഹതിന്റെ ആദ്യ സൃഷ്ടി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടിയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; രണ്ടാം സൃഷ്ടി സൂക്ഷ്മ ഘടകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി, ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി എന്ന് വിളിക്കുന്നു. മൂന്നാമത് മനസ്സിലൂടെ സൃഷ്ടി, ഐന്ദ്രിയക സൃഷ്ടി; ഇതാണ് ബുദ്ധിയിൽ നിന്നു ഉണ്ടാകുന്ന സ്വാഭാവിക സൃഷ്ടി. നാലാമത് പ്രധാന സൃഷ്ടി; അചലങ്ങൾ പ്രധാനികളായി അറിയപ്പെടുന്നു; തിര്യക്സ്ത്രോതസ്സ് എന്ന സൃഷ്ടി അവരിൽ പരസ്പരമാണ്. ആറാമത് ഉർദ്ധ്വസ്രോതസ്സിന്റെ സൃഷ്ടി, അതാണ് ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി; പിന്നെ അവരോഹണ സൃഷ്ടി, ഏഴാമത്, മനുഷ്യസൃഷ്ടി. എട്ടാമത് അനുകൂല സൃഷ്ടി, സാത്വികവും താമസവുമാണ്; ഈ അഞ്ചു മാറ്റം വന്ന സൃഷ്ടികൾ, മൂന്നു സ്വാഭാവിക സൃഷ്ടികൾ. സ്വാഭാവികം, മാറ്റം വന്നതും, കൗമാര സൃഷ്ടിയും ഒത്തൊരുമിച്ച് ഒമ്പതാമത്; ബ്രഹ്മയിൽ നിന്ന് ഒമ്പത് സൃഷ്ടികൾ ഉണ്ട്, അവയാണ് ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന കാരണം. ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരായ ഖ്യാതി മുതലായവരെ ഭൃഗു മുതലായവർ വിവാഹം ചെയ്തു; നിത്യവും ആഗാന്തുകവുമായ സൃഷ്ടികൾ മൂന്ന് രീതിയിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വാഭാവികം ദിവസേന, ഇടയ്ക്കുള്ള ലയത്തിന് ശേഷം ഉണ്ടാകുന്നു; ഇത് ദിവസേന നടക്കുമ്പോൾ, അതാണ് നിത്യ സൃഷ്ടി എന്ന് സ്വീകരിക്കുന്നു. ഖ്യാതിയുടെ ഭർതാവായ ഭൃഗുവിൽ നിന്ന് ധാതാ, വിത്ധാതാ എന്ന രണ്ട് ദേവതകൾ ജനിച്ചു; ശ്രീ, വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാര്യ, ഇന്ദ്രൻ ഐശ്വര്യത്തിന് പ്രശംസിച്ചവൾ. ധാതാ, വിത്ധാതാ ഓരോരുത്തരുടെയും രണ്ട് പുത്രന്മാർ: പ്രാണൻ, മൃകണ്ടുകൻ; മൃകണ്ടുവിൽ നിന്ന് മാർകണ്ടേയൻ, പിന്നെ വേദശിരാ. മാരിചിയുടെ പുത്രനായി പൗർണമാസൻ; സ്മൃതിയിൽ നിന്ന് അങ്കിരസിന്റെ പുത്രന്മാർ സിനീവാലി, കുഹു. രാകാ, അനുമതി അത്രിയിൽ നിന്ന്; അനസൂയയിൽ നിന്ന് സോമ, ദുർവാസസ്, ദത്താത്രേയ യോഗി. പുലസ്ത്യയുടെ ഭാര്യയിൽ നിന്ന് ദത്തോളി; പുലഹയിൽ നിന്ന് ക്ഷമയിൽ സഹിഷ്ണു, കർമപാദിക. സന്നതി, ക്രതു എന്നിവരിൽ നിന്ന് ബാലിഖില്യന്മാർ—അറുപത് ആയിരം, ഓരോരുത്തരും വിരൽക്കുരു വലിപ്പമുള്ളവർ. ഉർജ്ജാ, വസിഷ്ഠയിൽ നിന്ന് ഗാത്രോര്ധ്വബാഹുക രാജാവും, സവന, ആലഘു, ശുക്ര, സുതപാ, ഏഴ് ഋഷികളും. പാവക, പവമാന, ശുചി; സ്വാഹയിൽ നിന്ന് അഗ്നിജ; അഗ്നിസ്വാത്ത, വർഹിഷദ്, അനഗ്നി, സാഗ്നി എന്നിവരും. പിതൃകളിൽ നിന്ന്, സ്വധയിൽ നിന്ന്, വൈധാരയുടെ പുത്രിയായ മേനയിൽ നിന്ന്; അധർമ്മന്റെ ഭാര്യ ഹിംസയിൽ നിന്ന്, തഥാ, അനൃത എന്നിവരും. അവരിൽ നിന്ന്, നികൃതി എന്ന പുത്രി, ഭയ, നരക; അവരിൽ നിന്ന് മായ, വേദന, ഒരു ദമ്പതിയായി. അവരിൽ നിന്ന്, മായയിൽ നിന്ന് മൃത്യു, ജീവികളെ എടുത്തു കൊണ്ടുപോകുന്നവൻ; വേദനയിൽ നിന്ന് ദുഃഖ, റൗരവയിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. മൃത്യുവിൽ നിന്ന് രോഗം, വൃദ്ധാവസ്ഥ, ദുഃഖം, ദാഹം, കോപം; ബ്രഹ്മാവിന്റെ കരയൽകൊണ്ട് രുദ്രൻ ജനിച്ചു, കരയൽവഴി പേരിട്ടു. ഭവ, ശർവ, ഈശാന, പശുപതി, ഭീമ, ഉഗ്ര, മഹാദേവ—ഈ പേരുകൾ ബ്രഹ്മാവാണ് വിളിച്ചത്. ദക്ഷന്റെ കോപത്തിൽ, ഭാര്യ സതീ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു; അവൾ ഹിമവതിന്റെ പുത്രിയായി വീണ്ടും ജനിച്ചു, വീണ്ടും ശംഭുവിന്റെ ഭാര്യയായി. നാരദൻ തുടങ്ങിയ ഋഷികളിൽ നിന്ന് പൂജാവിധികൾ ജനിച്ചു, സ്നാനം മുതലായവ മുൻപിൽ; സ്വായംഭുവ മുതലായവരുടെ കാലം മുതൽ ഈ കർമങ്ങൾ ചെയ്യപ്പെടുന്നു, വിഷ്ണു മുതലായവരിൽ നിന്ന് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. നാരദൻ പറയുന്നു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ വിഷ്ണു മുതലായവരുടെ പൊതുവായ പൂജയും, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും വിവരിക്കും; അച്യുതനും അവന്റെ അനുയായികളും 'നമസ്' എന്ന സ്തുതിയോടെ ആരാധിക്കണം.