ആ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അതീവ ഗൂഢമായ അകത്തിൽ, ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം ജനിച്ചു എന്നു കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ഭാഗ്യശാലി ഹിരണ്യഗർഭൻ ഒരു വർഷം അവിടെ വസിച്ചു. അതിനുശേഷം, ആ അണ്ഡം രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, ആകാശവും ഭൂമിയും രൂപംകൊണ്ടു. ആ രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ, പ്രഭു ആകാശത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ ഭൂമിയെ വെള്ളത്തിൽ തുളുമ്പി നിലനിർത്തി, പത്ത് ദിശകളും സ്ഥാപിച്ചു. അവിടെ, കാലം, മനസ്, വാക്ക്, ഇച്ഛ, കോപം, സൗഖ്യം എന്നിവയും അവൻ സ്ഥാപിച്ചു. സൃഷ്ടികളെ രൂപീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച പ്രഭു, ആ രൂപത്തിൽ സൃഷ്ടി നടത്തുകയും, മിന്നൽ, ഇടിമുഴക്കം, മേഘങ്ങൾ, ഇന്ദ്രന്റെ വില്ലും ഇന്ദ്രധനുസും സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. ആദ്യം പക്ഷികളെ സൃഷ്ടിച്ചു; അതിനുശേഷം, അവന്റെ വായിൽ നിന്ന് മഴദേവതയെ ജനിപ്പിച്ചു. യാഗങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കാൻ, ഋഗ്, യജുര്, സാമവേദങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഇവയാൽ സാദ്ധ്യർ ദേവതകളെ, ഉന്നതവും താണവുമായ ജീവികളെ, ആരാധിച്ചു. കോപത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച രുദ്രനും, സനത്കുമാരനും സൃഷ്ടിച്ചു. അവൻ മാരീചി, അത്രി, അങ്കിരസ്, പുലസ്ത്യ, പുലഹ, ക്രതു, വസിഷ്ഠ—ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഏഴു മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച മുനികൾ—സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ ഏഴ് മുനികൾ രുദ്രനോടൊപ്പം സന്തതികളെ ജനിപ്പിച്ചു. ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ശരീരം രണ്ടായി വിഭജിച്ച്, അതിൽ പാതി പുരുഷനായി. അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഹേ മുനീശ്വരാ, ഞാൻ കശ്യപത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദിത്യരുടെ സൃഷ്ടിയെ പറയും. ചാക്ഷുഷ യുഗത്തിൽ, തുഷിത ദേവന്മാർ വീണ്ടും കശ്യപയിലൂടെ അദിതിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചു. അവരുടെ ഇടയിൽ വിഷ്ണു, ശക്ര, ത്വഷ്ടൃ, ധാത്രി, ആര്യമൻ, പൂഷൻ, വിവസ്വാൻ, സവിതൃ, മിത്ര, വരുണ, ഭഗ എന്നിവരുണ്ടായിരുന്നു. വൈവസ്വത യുഗത്തിൽ, അംശുവും പന്ത്രണ്ടു ആദിത്യരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. അരിഷ്ടനേമിയുടെ ഭാര്യമാരിൽ പതിനാറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ബഹുപുത്രന്റെ നാലു പുത്രിമാർ വിദ്യുതിൽ നിന്നു; പ്രത്യംഗിരസിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മികച്ചത് കൃശാശ്വൻ, ദൈവായുധങ്ങൾ വഹിച്ചവൻ. സൂര്യൻ ഉദയ sunset ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഓരോ യുഗത്തിലും ഹിരണ്യകശിപു ദിതിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചു; ഹിരണ്യാക്ഷൻ കശ്യപയിൽ നിന്നു. സിംഹികാ ഒരു പുത്രിയായി ജനിച്ചു; അവൾ വിപ്രചിത്തിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അവരിൽ നിന്ന് രാഹു മുതലായ സൈംഹികേയർ ജനിച്ചു. ഹിരണ്യകശിപുവിന് നാലു ശക്തിയുള്ള പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: അനുഹ്രാദ, ഹ്ലാദ, പ്രഹ്ലാദ—വിഷ്ണുവിൽ ഏറ്റവും ഭക്തനായവൻ—സംഹ്രാദ. ഹ്ലാദന്റെ പുത്രൻ ഹ്രാദ; ഹ്രാദിന്റെ പുത്രന്മാർ ആയുഷ്മാൻ, ശിബി, ആസ്കല. പ്രഹ്ലാദന്റെ പുത്രൻ വിരോചന; വിരോചനിൽ നിന്ന് ബലി ജനിച്ചു. ബലിക്ക് നൂറു പുത്രന്മാർ; അതിൽ പ്രധാനമായത് ബാണൻ. പഴയ കാലത്ത്, ബാണൻ ഉമാധിപതിയെ ഭക്തിയോടെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; "ഞാൻ എപ്പോഴും നിന്റെ അടുത്ത് വാസം ചെയ്യും" എന്ന അനുഗ്രഹം അവൻ ലഭിച്ചു. ഹിരണ്യാക്ഷയ്ക്ക് അഞ്ച് പുത്രന്മാർ; അവരിൽ സമ്ബരാസുരൻ, ശകുനി, ദ്വിമൂർധാ, ശങ്കുര, ആര്യ. ദനുവിന് നൂറു പുത്രന്മാർ. സ്വർഭാനുവിന്റെ പുത്രി പ്രഭാ; പുലോമന്റെ പുത്രി ശചി. ഉപദാനവി, ഹയശിരാ, ശർമിഷ്ഠ, വർഷപർവണി എന്നിവരും. പുലോമാ, കാലകാ—വൈശ്വാനരന്റെ രണ്ട് പുത്രിമാർ—കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരായി; അവരിൽ നിന്ന് ലക്ഷങ്ങൾ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. പ്രഹ്ലാദന്റെ വംശത്തിൽ നാല്പത് ദശലക്ഷം നിരാതകവചർ ഉണ്ടായിരുന്നു. താമ്രയ്ക്ക് ആറു പുത്രിമാർ: കാക്കി, ശ്വേനീ, ഭാസ്യാ. ഗൃധ്രികാ, ശ്രുചി, സുഗ്രീവാ—ഈവരും താമ്രയുടെ പുത്രിമാർ; ഇവരിൽ നിന്ന് കാക്കകളും മറ്റു പക്ഷികളും, താമ്രയിൽ നിന്ന് കുതിരകളും ഒട്ടകകളും, അരുണനും ഗരുഡനും ജനിച്ചു. വിനതയ്ക്കു ആയിരം പുത്രന്മാർ; സുരസയിൽ നിന്ന് സർപ്പങ്ങൾ; കദ്രുവിൽ നിന്ന് ആയിരം പുത്രന്മാർ—ശേഷ, വാസുകി, തക്ഷക. ക്രോധവശയിൽ നിന്ന് ദന്തമുള്ള ജീവികൾ; സുരഭിയിൽ നിന്ന് പശുക്കൾ, കാള, കാടുപശുക്കൾ; ഇറയിൽ നിന്ന് പുല്ലുകളും സസ്യങ്ങളും. ഖസയിൽ നിന്ന് യക്ഷരും രാക്ഷസരും; അപ്പസരസുമായി മുനിയുടെ സംയോജനത്തിൽ. അരിഷ്ടയിൽ നിന്ന് ഗന്ധർവർ—സ്ഥിരവും ചലിക്കുന്നതും—കശ്യപയിൽ നിന്ന്. അവരുടെ സന്തതികൾ അനന്തം; ദേവതകൾ ദാനവരെ ജയിച്ചു. ദിതിക്ക് പുത്രന്മാർ നഷ്ടപ്പെട്ടതോടെ, അവൾ കശ്യപനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഇന്ദ്രനെ വധിക്കാൻ ഒരു പുത്രനെ ആഗ്രഹിച്ച്, കശ്യപയിൽ നിന്ന് അവൾ ഒരു ഗർഭം ലഭിച്ചു. എന്നാൽ, കാലിൽ വെള്ളം കഴിച്ച് ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ഗർഭം നശിപ്പിച്ചു. ഇന്ദ്രൻ അവസരം കണ്ടെത്തി, ഗർഭം വിഭജിച്ചു; അതിൽ നിന്ന് മരുതുകൾ ജനിച്ചു—ശക്രന്റെ അപ്പൻപത്തിയൊന്ന് കൂട്ടുകാരൻമാർ, ദീപ്തിയോടെ. ഹരി, ബ്രഹ്മാവ്, രാജാവായ പൃഥുവിനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, രാജ്യങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ നൽകിയതോടെ, ഹരി മറ്റു ദേവന്മാർക്കു മേലായി ഭരിച്ചവൻ. ദ്വിജന്മാരിലും ഔഷധങ്ങളിലും ചന്ദ്രൻ അധിപൻ; ജലത്തിൽ വരുണൻ രാജാവ്; രാജാക്കളിൽ വൈശ്രവണൻ; സൂര്യന്മാരിൽ വിഷ്ണു. വസുക്കളിൽ പാവകൻ; മരുതുകളിൽ വാസവൻ; പ്രജാപതികളിൽ ദക്ഷൻ; ദാനവരിൽ പ്രഹ്ലാദൻ. പിതൃകളിൽ യമൻ; ജീവികളിൽ ഹരൻ; മലകളിൽ ഹിമവത്; നദികളിൽ സമുദ്രൻ. ഗന്ധർവർയിൽ ചിത്രരഥൻ; നാഗങ്ങളിൽ വാസുകി; സർപ്പങ്ങളിൽ തക്ഷക; പക്ഷികളിൽ ഗരുഡൻ. ആയിരാവതം ആനകളിൽ പ്രധാനൻ; ഗോവൃഷം കാളകളിൽ; മൃഗങ്ങളിൽ കടുവ; വൃക്ഷങ്ങളിൽ പ്ലക്ഷം. ഉച്ചൈശ്രവാസ് കുതിരകളിൽ പ്രധാനൻ; സുധന്വാ പുരാതന രക്ഷകൻ; ദക്ഷിണത്തിൽ ശംഖപദൻ; ജലത്തിൽ കേതുമാൻ. അഗ്നി പറഞ്ഞു: മഹതിന്റെ ആദ്യ സൃഷ്ടി ബ്രഹ്മാവിന്റെതാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; രണ്ടാം സൃഷ്ടി സൂക്ഷ്മ ഘടകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി—ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി. മൂന്നാം സൃഷ്ടി മനസ്സിൽ നിന്നുള്ളത്—ഐന്ദ്രിയക സൃഷ്ടി; അതാണ് സ്വാഭാവിക സൃഷ്ടി, ബുദ്ധിയിൽ നിന്നുള്ളത്. നാലാം സൃഷ്ടി പ്രധാന സൃഷ്ടി; അചല ജീവികൾ പ്രധാന ജീവികൾ. തിര്യക്സ്ത്രോതസ് എന്ന സൃഷ്ടി അവരിൽ പരസ്പരമാണ്. ആറാം സൃഷ്ടി ഉപരിതലത്തിൽ ഒഴുകുന്നവ—ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി; അതിനുശേഷം, താഴോട്ടൊഴുകുന്നവ—മനുഷ്യരുടെ സൃഷ്ടി—എഴുമാം സൃഷ്ടി.