യുദ്ധശാസ്ത്രത്തിൽ വാൾക്കും കവചത്തിനും ബന്ധപ്പെട്ട അറിവുകളിൽ, ആടൽ, ഉച്ചത്തിൽ ചലനം, ഇടത്തേയ്ക്കും വലത്തേയ്ക്കും നീങ്ങൽ, അറിയപ്പെടാതെ പൊട്ടുന്ന സ്ഫോടനങ്ങൾ, കരുത്തുറ്റ ആനയുടെ കൈയുടെ പ്രഹാരങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു. അതുപോലെ, ഭയാനകവും ഭീതികരവുമായ വീശിപ്പിടിച്ചിറങ്ങലുകൾ, പൂർണ്ണം, അർദ്ധം, മൂന്നിലൊന്നായ ഭാഗങ്ങൾ, താമരപുഷ്പംപോലെയുള്ള കാൽവെക്കലുകൾ എന്നിവയും വിവരിക്കുന്നു. പിന്നോട്ട് നിൽക്കുന്ന നില, മുന്നോട്ട് നീങ്ങുന്ന നില, പന്നിയുടെ ചലനം, വളച്ചുമാറ്റൽ—ഇങ്ങനെ മുപ്പത്തിരണ്ടു രീതികൾ യുദ്ധശാസ്ത്രത്തിൽ അറിയേണ്ടവയാണെന്ന് പറയുന്നു. തടം മാറ്റൽ, തിരിച്ചു തിരിയൽ, പിടിച്ചുവെക്കൽ, ലഘുവായ ചലനം, മേലേക്ക് എറിയൽ, കീഴേക്ക് എറിയൽ, പിടിച്ചിരുത്തൽ, നിയന്ത്രിക്കൽ—ഇവയും യുദ്ധത്തിലെ പാശബന്ധനത്തിന്റെ പതിനൊന്ന് രീതികളാണ്. പക്ഷിയുടെ വീശിപ്പറക്കൽ, ആനയുടെ കുടിയിറക്കം, മുത്തലയുടെ പിടിയിടൽ—ഇവയുമാണ് പാശബന്ധനത്തിലെ പ്രധാന രീതികൾ. നേരേ, വിശാലം, വക്രം, ചുറ്റുമറിഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അഞ്ചു ചലനങ്ങൾ പാശം വേർതിരിക്കുന്നതിൽ മഹാത്മാക്കൾ വിവരിക്കുന്നു. വെട്ടൽ, വിഭജനം, പ്രഹാരം, ചുറ്റുമറിഞ്ഞു, കിടക്കൽ, മുറിക്കൽ, കൊത്തിത്തറിക്കൽ, ചക്രസമാനമായ ചലനം—ഇവയാണ് പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ. കാൽപിടിക്കൽ, പിശുക്കൽ, വിഭജനം, ഭയപ്പെടുത്തൽ, വീശൽ—ഇവയെ കുന്തത്തിന്റെ രീതികളായി അറിയണം; ആറാമത്തേതിനെ പ്രഹാരം എന്നു വിളിക്കുന്നു. കണ്ണിൽ പ്രഹാരം, കൈകളിൽ പ്രഹാരം, വശങ്ങളിൽ പ്രഹാരം, ഉത്തമൻമാരായ ദ്വിജന്മാരേ, നേരേ പറക്കുന്ന അമ്പിനാൽ വീഴ്ചയും, ശൂലത്തിന്റെ (ജാവലിന്റെ) രീതിയും വിവരിക്കുന്നു. പ്രഹരിക്കപ്പെട്ടത്, ഗോമൂത്രം, സമൃദ്ധി, താമരാസനത്തിൽ ഇരിക്കൽ, ഉയർത്തിയ ശരീരം, വളഞ്ഞത്, ഇടത്തും വലത്തും—ഇവയും, തിരിഞ്ഞതും മറുപടി തിരിഞ്ഞതും, ഉയർത്തിയ കാൽ, ചാടൽ, ഹംസയുടെ ചതയ്ക്കൽ, അമർദ്ദനം—ഇവയെ ഗദയുടെ രീതികളായി പറയുന്നു. ഭയാനകമായ പ്രഹാരം, കടിച്ചു ചാടൽ, എറിഞ്ഞ കൈ, നിൽക്കൽ, ശൂന്യമായത്—ഇവയാണ് പരശുവിന്റെ (അക്സിന്റെ) പ്രത്യേകതകൾ. പ്രഹാരം, വെട്ടൽ, ബ്രാഹ്മണനേ, ചൂണ്ടിക്കൊണ്ടു പൊടിയാക്കലും—ഇവയാണ് മുഷ്ടിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, കൂടാതെ ചാടലും പ്രഹാരവും. ക്ഷീണിച്ചവ, വിശ്രമിച്ചവ, പശുവിനെ വിടുതൽ, അത്യന്തം ദുഷ്കരമായവ—ഇവയാണ് സ്ലിംഗിന്റെയും ഗദയുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ. ഉത്തമ ദ്വിജന്മാരേ, അന്ത്യം, മദ്ധ്യം, മറിച്ചുള്ളത്, ഉത്തരവോടെ അവസാനിക്കുന്നതും—ഇവയാണ് ഗദയും മുസലും ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾ. പിടിക്കൽ, വെട്ടൽ, കൊല, ശക്തിയോടെ ഉയർത്തൽ, നീട്ടൽ—ഇവയാണ് വാളിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, കൂടാതെ താഴേക്ക് വീഴ്ത്തലും തകർത്തലും. ഭയപ്പെടുത്തൽ, രക്ഷിക്കൽ, കൊല, ശക്തിയോടെ ഉയർത്തൽ, നീട്ടൽ—ഇവയാണ് അസ്ത്രത്തിന്റെയും യന്ത്രോപകരണങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനങ്ങൾ. വിട്ടുകളയൽ, കടിച്ചുകേടിക്കൽ, പന്നിയുടെ ചലനം, ഒരോ കൈകൊണ്ടും രണ്ടുകൈകൊണ്ടും ചുമക്കൽ, പിടിച്ചിരുത്തൽ—ഇവയെപ്പറ്റി പറയുന്നു. രണ്ടുകൈയും ഭുജങ്ങളും കൊണ്ട് ബന്ധിക്കൽ, അരയിൽ ഉയർത്തൽ, നെഞ്ചിലും നെറ്റിയിലും പ്രഹാരം, കൂടാതെ ഭുജങ്ങളെ വളയ്ക്കൽ—ഇവയും. രണ്ടുകൈയും ഭുജങ്ങളും കൊണ്ട് ബന്ധിച്ച്, അരയിൽ ഉയർത്തി, അവയവങ്ങളെ സ്നേഹത്തോടെ അങ്കലാപ്പ് ചെയ്ത്, അവയവങ്ങളുടെ മറുപടി വളയ്ക്കലും കൂടി. മേലേക്ക് പ്രഹാരം, കൊല, ഗോമൂത്രാസനം, ഇടത്തും വലത്തും, തടികൾ കൊണ്ടുള്ള തടസ്സങ്ങൾ കടക്കൽ, കരവീരതടിയും, ശത്രുവിനെ ഭ്രമിപ്പിക്കൽ—ഇവയും. വശത്തേക്കുള്ള ബന്ധനം, അപാമാർഗരീതികൾ, ഭയാനകമായ ശക്തി, സുദർശനം, സിംഹചാട്ടം, ആനയുടെ ചാട്ടം, കഴുതയുടെ ചാട്ടം—ഇവയും. ഗദയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും മല്ലയുദ്ധത്തിന്റെ വിദ്യകളും അറിയണം: വലിക്കൽ, വളയ്ക്കൽ, ഭുജങ്ങളുടെ മൂലത്തിൽ പിടിക്കൽ. കഴുത്ത് തിരിക്കുക, പിറകുവശം തകർക്കൽ—ഇത് അത്യന്തം ഭയാനകമാണ്—മറിച്ചുള്ളതും മറുപടി തിരിഞ്ഞതും, ആടുകളുടെയും മെട്ടുകളുടെയും സംഹാരവും. കാൽകൊണ്ട് പ്രഹാരം, തകർത്തലും, അരയിൽ ഉയർത്തലും, ശരീരത്തെ അങ്കലാപ്പ് ചെയ്യലും, ഭുജത്തിൽ കയറി നില്ക്കലും, നിലം ചൂഷണം ചെയ്യലും. നെഞ്ചിലും നെറ്റിയിലും പ്രഹാരം, വ്യക്തമാക്കൽ, മുകളിലേക്ക് എറിയലും താഴേക്ക് ഇളക്കലും, ക്രമമല്ലാത്ത വഴികളിൽ നീങ്ങലും. ആനയുടെ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് എറിയൽ, തിരിച്ചു തിരിയൽ, ദൈവീയ മാർഗ്ഗം, താഴേക്ക് പോകുന്ന മാർഗ്ഗം, തെറ്റായ ദിശയിലേക്കുള്ള ഭ്രമം. തടികൊണ്ട് പ്രഹാരം, താഴേക്ക് വീഴ്ത്തൽ, ഭൂമിയെ കീറൽ, മുട്ടുകൾ ബന്ധിക്കൽ, ഭുജങ്ങൾ ബന്ധിക്കൽ, അവയവങ്ങൾ ബന്ധിക്കൽ—ഇത് അത്യന്തം ഭയാനകമാണ്. പിന്നിൽ നിന്ന് പ്രഹാരം, വെള്ളംകൊണ്ട്, പ്രകാശംകൊണ്ട്, ഭുജങ്ങൾ ബന്ധിച്ച്—യുദ്ധത്തിൽ, ആനകൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ആയുധധാരികൾക്കും കവചം ധരിച്ച് ചെയ്യേണ്ടവയാണിത്. ഉത്തമമായ അങ്കുഷം പിടിക്കുന്ന രണ്ട് പേർ, കഴുത്തിൽ ഒരാൾ, ഭുജങ്ങളിൽ രണ്ട് പേർ, രണ്ട് അമ്പയാളികൾ, രണ്ട് വാളാളികൾ—ഇവരാണ് ആനയിലിരിയ്ക്കേണ്ടത്. രഥത്തിൽ, യുദ്ധത്തിൽ, ആനയിൽ മൂന്ന് കുതിരയോട്ടക്കാരും, കുതിരയെ രക്ഷിക്കാൻ മൂന്ന് അമ്പയാളികളും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. അമ്പയാളിയെ രക്ഷിക്കാൻ ഒരു കവചധാരിയെ നിയോഗിക്കണം; താന്റെ മന്ത്രങ്ങളാൽ ആയുധത്തെ ആരാധിച്ചശേഷം, മൂന്നു ലോകത്തെയും ഭ്രമിപ്പിക്കുന്ന ശാസ്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം. ഇപ്പോൾ അഗ്നി പറയുന്നു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ ന്യായപ്രക്രിയയെ വിശദീകരിക്കാം; ഇത് ശരിയും തെറ്റും വേർതിരിക്കുന്നതും നാലു പാദങ്ങളുള്ളതും നാലു അടിസ്ഥാനങ്ങളുള്ളതും നാലു മാർഗങ്ങളുള്ളതും ആണെന്ന് പറയുന്നു. ഇത് നാലു വിധത്തിലുള്ള ഫലവും, നാലു വിധത്തിലുള്ള കാര്യപ്രവർത്തിയും, നാലു വിധത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനവും ഉള്ളതും, എട്ട് അങ്കങ്ങളും പതിനെട്ടു വിഭാഗങ്ങളും നൂറ് ശാഖകളും ഉള്ളതും ആണ്. മൂന്ന് ഉത്ഭവങ്ങൾ, രണ്ട് വിധത്തിലുള്ള വ്യവഹാരങ്ങൾ, രണ്ട് വാതിലുകൾ, രണ്ട് മാർഗങ്ങൾ ഉണ്ട്; ധർമ്മം, ന്യായപ്രക്രിയ, ആചാരം, രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ—ഇവയാണ് പ്രധാനമായത്. ന്യായപ്രക്രിയയുടെ നാലു പാദങ്ങളിൽ അവസാനത്തേതാണ് ആദ്യം ഉറപ്പാക്കുന്നത്; ഇതിൽ ധർമ്മം സത്യം എന്നതിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, ന്യായപ്രക്രിയ സാക്ഷികളിൽ ആശ്രയിക്കുന്നു. ആചാരമെന്നത് ജനങ്ങളുടെ സമൂഹമായ പെരുമാറ്റമാണ്, രാജാജ്ഞ രാജാവിന്റെ ഉത്തരവാണ്; നാലു മാർഗങ്ങളാൽ സാധ്യമാകുന്നുവെന്നതിനാലാണ് അതിന് ഈ പേര്. നാലു വർണ്ണങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനാലാണ് ഇതിന് നാലു വിധത്തിലുള്ള ഫലമെന്ന് പറയുന്നത്; പ്രവർത്തകൻ, സാക്ഷികൾ, സത്യവാദികൾ, രാജാവ് തന്നെ—ഇവരാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവർ. പ്രവർത്തകൻ നാലു മേഖലയിലേക്കും വ്യാപിക്കുന്നതിനാൽ അതിന് നാലു വിധത്തിലുള്ള വ്യാപ്തിയുണ്ട്: ധർമ്മം, ധനം, കീർത്തി, ലോകക്ഷേമം. നാലു പ്രവർത്തകരാൽ സാധ്യമാകുന്നതിനാൽ അതിന് നാലു വിധത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനമുണ്ട്: രാജാവ്, വ്യക്തി, ന്യായാധിപൻ, ശാസ്ത്രം, അക്കൗണ്ടന്റും എഴുത്തുകാരനും. ഇങ്ങനെ ആയിരിക്കും യുദ്ധശാസ്ത്രവും ന്യായശാസ്ത്രവും പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടു വിശദീകരിക്കപ്പെടുന്നത്.