അഗ്നിദേവൻ这样 പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിനെ ഒരു പ്രസ്ഥം നെയ്യിൽ കുളിപ്പിച്ചാൽ ഒരു കോടി ഗുണഫലം ലഭിക്കും; അതുപോലെ, ഒരു ആഢകം നെയ്യും പാലും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്താൽ, രാജാവുപോലെ സ്വർഗം പ്രാപിക്കാമെന്നു അഗ്നിദേവൻ വ്യക്തമാക്കി. അടുത്തതായി, അഗ്നിദേവൻ ധനുര്വേദത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചു. ധനുര്വേദം നാലു ഭാഗങ്ങളായി തിരിയുന്നു—രഥികളായ, ആനകളായ, കുതിരകളായ, പദാതികളായ യോദ്ധാക്കൾ എന്നിങ്ങനെ. ഇതിനെ അഞ്ചു വിധമായും പറയാം: യന്ത്രങ്ങളാൽ പ്രേക്ഷണം ചെയ്യുന്നത്, കൈകൊണ്ട് പ്രേക്ഷണം ചെയ്യുന്നത്, പ്രേക്ഷിച്ച് പിടിക്കുന്നതും, പ്രേക്ഷിക്കാതെയും, കൈയ്ക്കൈയിലായുള്ള സമരവും. ഇവയിൽ ആയുധങ്ങൾക്കും അസ്ത്രങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാനമാക്കി രണ്ടായി വിഭജിക്കാം; നേരിട്ടുള്ളതും ചതിയുള്ളതുമായ രീതിയിൽ വീണ്ടും രണ്ടായി വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നു. വില്ലുപോലെയുള്ള യന്ത്രങ്ങളാൽ പ്രേക്ഷണം ചെയ്യുന്നതിനെ 'യന്ത്രപ്രേക്ഷിതം' എന്നു പറയുന്നു; കല്ലുകളും കുന്തവും കൈകൊണ്ട് എറിയുന്നതാണ് 'ഹസ്തപ്രേക്ഷിതം'. കുന്തം പോലുള്ള പ്രേക്ഷിച്ച് പിടിക്കുന്ന ആയുധങ്ങൾ അങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു; വാൾ പോലുള്ള പ്രേക്ഷിക്കാത്ത ആയുധങ്ങൾ കൈയ്കൈയിലായുള്ള സമരത്തിനാണ്. യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ക്ഷീണം അതിജയിച്ച്, യോജിച്ച വ്യായാമങ്ങൾ അഭ്യസിക്കണം. വില്ലുപയോഗിച്ചുള്ള യുദ്ധം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം, കുന്തം ഉപയോഗിച്ചുള്ളത് മദ്ധ്യസ്ഥം, വാൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ളത് താഴ്ന്നതും, കൈയ്ക്കൈയിലായുള്ളത് അതിലും താഴ്ന്നതും. ധനുര്വേദം പഠിപ്പിക്കാൻ യോഗ്യനായ ഗുരു ബ്രാഹ്മണനോ ക്ഷത്രിയനോ ആയിരിക്കണം. ശൂദ്രൻ സ്വയം രക്ഷയ്ക്കോ രാജാവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ മാത്രമേ യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിക്കാവൂ. യുദ്ധസമയത്ത് രാജാവിന് പ്രദേശിക യോദ്ധാക്കളുടെ സഹായം വേണം. അംഗങ്ങളായ വിരൽ, കാൽമുട്ട്, കൈ, കാൽ എന്നിവ ചേർത്ത് നിൽക്കുന്നത് 'സമപാദസ്ഥിതി' എന്ന നിലയാണെന്ന് പറയുന്നു. പുറം വിരലുകൾ ചേർത്ത്, ഇരുകാൽമുട്ടുകളും ഉറപ്പായി, മൂന്ന് വിരൽവിസ്തൃതിയിൽ നില്ക്കുന്നത് 'വൈശാഖ' സ്ഥിതിയാണ്. കാൽമുട്ടുകൾ ഹംസയുടെ പാതയപോലെ ഒറ്റ നിരയിലായി, നാലു വിരൽവിസ്തൃതിയിൽ വേർതിരിച്ച് നിൽക്കുന്നത് 'മണ്ഡല' സ്ഥിതിയാണ്. വലതുകാൽമുട്ടും തൊണ്ടയും ഉറപ്പോടെ, അഞ്ചു വിരൽവിസ്തൃതിയിൽ നില്ക്കുന്നത് 'ആളീഢ' സ്ഥിതിയാണ്. ഇതേ നില മറിച്ച് ഇടതുകാൽ നേരാക്കി, അല്ലെങ്കിൽ വലതുകാൽ നേരാക്കി നിൽക്കുന്നതാണ് 'പ്രത്യാളീഢ'. കാൽമുട്ടുകളും കുതികാലുകളും ഉറപ്പോടെ, അഞ്ച് വിരലുകൾ നീട്ടിയ നിലയിൽ, പന്ത്രണ്ടു വിരൽവിസ്തൃതിയിൽ നില്ക്കുന്നത് മറ്റൊരു സ്ഥിതിയാണ്. ഇടതുകാൽ നേരായിരിക്കണം, വലതുകാൽ നീട്ടിയിരിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ വലതുകാൽ വളച്ചിരിക്കാം, പക്ഷേ അതു ചലിപ്പിക്കരുത്. ഈ കാൽ കാൽമുട്ടുമായി ദണ്ഡംപോലെ നീട്ടിയിരിക്കണം; ഇത് 'വികട' സ്ഥിതിയാണ്, രണ്ട് കൈവിസ്തൃതിയിൽ നില്ക്കുന്നു. ഇരുകാലുകളും ഉയർത്തി, കാൽമുട്ടുകൾ ഇരട്ടിച്ചുവച്ചാൽ 'സമ്പുട' സ്ഥിതി. കാലുകൾ കുറച്ച് പുറംവശത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞ്, ദണ്ഡംപോലെ നേരെ, പതിനാറു വിരൽവിസ്തൃതിയിൽ നില്ക്കുന്നതാണ് മറ്റൊരു സ്ഥിതി. ഇവിടെ ആദ്യം 'സ്വസ്തിക' നിലയിൽ വന്ദനം ചെയ്യണം, വലതുകൈയിൽ അമ്പും ഇടതുകൈയിൽ വില്ലും പിടിച്ച്. വൈശാഖ നിലയിലോ 'ജാത' നിലയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും നീണ്ട നിലയിലോ നിൽക്കുമ്പോൾ, പ്രിയപ്പെട്ട വില്ലിൽ വില്ലന്തി കെട്ടണം. വില്ലിന്റെ താഴെഭാഗം കമറിൽ വയ്ക്കണം, അമ്പിന്റെ അഗ്രം അറ്റത്ത് വച്ച്, നിലത്ത് വച്ച ശേഷം ഉയർത്തണം. കൈകൾ വളച്ചും മുൻഭാഗം വളഞ്ഞതുമാകണം, അമ്പും അഗ്രവും കൈയിൽ നന്നായി ചേരുന്ന വില്ലാണ് ഏറ്റവും നല്ലത്. വില്ലിന്റെ വീതി പന്ത്രണ്ടു വിരൽവിസ്തൃതി വേണം; വില്ലന്തി വളരെ കയ്പ്പോലോ ദുർബലമായോ ഇരിക്കരുത്, ശരിയായി കെട്ടണം. വില്ല് നാഭിയിൽ വച്ച് അമ്പ് കമറിൽ വച്ച്, കൈ ഉയർത്തി, വിരലിലും ചെവിയിലും മന്ത്രം ചൊല്ലണം. അമ്പിന്റെ അഗ്രം വലതുകൈയിൽ പിടിച്ച്, ലക്ഷ്യം നോക്കി കൈ മുന്നോട്ട് നീട്ടണം. അമ്പ് വളരെ അടുത്തോ ദൂരത്തോ, ഉയരത്തിലോ താഴെയോ ഇരിക്കരുത്; വളഞ്ഞതോ കയറുന്നതോ ചലിക്കുന്നതോ ആവരുത്. അതു നേരായി, സ്ഥിരതയോടെ, ദണ്ഡംപോലെ പിടിക്കണം; പിന്നെ അതേ കയ്യാൽ ലക്ഷ്യം മൂടണം. വില്ലുകാരൻ നെഞ്ച് നേരെ, ത്രികോണംപോലെ, കഴുത്ത് ഉറപ്പോടെ, തലയ്ക്കുരുവൻപോലെ ചുരുണ്ട നിലയിൽ നിൽക്കണം. നെറ്റി, മൂക്ക്, വായ്, തോളുകൾ കുതിരയുടെപോലെ ഒരേ നിരയിൽ വരണം; വില്ലന്തിക്കും തോളിനും ഇടയിൽ മൂന്ന് വിരൽവിസ്തൃതി ദൂരം വേണം. ആദ്യ മന്ത്രത്തിന് ഒരൊറ്റ വിരൽ ദൂരം, രണ്ടാം മന്ത്രത്തിന് രണ്ട് വിരൽ ദൂരം, മൂന്നാമതിന് ഒരൊറ്റ വിരൽ ദൂരം, താടിയും തോളും തമ്മിലുള്ള അളവിലാണ്. അമ്പിന്റെ പീച്ചിൽ ഭഗ്നം, അമ്പ് അഗ്രം വലതുകൈയുടെ വിരലുകളിൽ പിടിച്ച്, പിന്നെ റിംഗ് വിരലിലും മദ്ധ്യവിരലിലും പിടിക്കണം. വില്ല് ശക്തിയായി വലിച്ചുവെട്ടണം, അമ്പ് മുഴുവനായി വലിഞ്ഞ ശേഷം ശരിയായ രീതിയിൽ വിടണം. കണ്ണും കയ്യും ഒരേ നിരയിൽ വച്ച്, അമ്പ് ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് കുത്തണം; അമ്പ് വിട്ട ശേഷം പിൻകൈ പെട്ടെന്ന് പിൻവലിക്കണം. ഇതാണ് 'ചേദനം' എന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യ. വില്ലുകാരൻ കയ്യിന്റെ താഴെഭാഗം താഴേക്ക് വലിക്കണം. അമ്പ് മേലോട്ട് വിടുമ്പോൾ, മധ്യഭാഗം ലക്ഷ്യത്തിലേക്ക് തിരിയണം; ഇതാണ് ധനുര്വേദം പഠിച്ചവർക്കുള്ള ശ്രേഷ്ഠമായ വിദ്യ. ഏറ്റവും നീളമുള്ള അമ്പ് പന്ത്രണ്ട് കയ്യൊപ്പാണ്; മധ്യസ്ഥം പതിനൊന്ന്, ഏറ്റവും ചെറുത് പത്ത് കയ്യൊപ്പാണ്. നാലു മുഴം നീളമുള്ള വില്ലാണ് ഉത്തമം; മൂന്ന് മുഴവും അരമുഴവും മധ്യസ്ഥം; മൂന്ന് മുഴം പദാതികൾക്കുള്ളത്. വില്ല് പൂർണ്ണമായും വലിച്ച ശേഷം, ശരീരം ശുദ്ധമാക്കി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ വില്ല് സ്ഥാപിക്കണം. അമ്പ് എടുത്ത്, ശ്രദ്ധയോടെ, വലതുകൈയിൽ കയ്യുറി കെട്ടണം. ഇങ്ങനെ അഗ്നിദേവൻ ധനുര്വേദത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളും, ആയുധങ്ങളുടെയും യുദ്ധനിലകളുടെയും പ്രയോഗവും, അമ്പ് വലിച്ചിടുന്നതിൽ സൂക്ഷിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളും, യോദ്ധാവിന്റെ ശരീരഭംഗിയും, വില്ലിന്റെയും അമ്പിന്റെയും അളവുകളും, യുദ്ധത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങളും കൃത്യമായി വിശദീകരിച്ചു.