ആദരപൂർവ്വം ഞാൻ ഈ ശ്രേഷ്ഠമായ ശ്ലോകങ്ങളുടെ അർത്ഥം ഒരു സൗമ്യമായ കഥയാക്കി പറയാം: ഗ്രഹങ്ങളുടെ ദിശാനിയോഗങ്ങൾക്കനുസൃതമായി ദേവതകളെയും ശക്തികളെയും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് സാവിത്രനും സവിതൃയും, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ജയേന്ദ്രനും രുദ്രനും വ്യാധിയും, കിഴക്കൻ വാതിലിൽ കൊണഗയും വഹിയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കിഴക്കും തെക്കും മഹേന്ദ്രൻ, രവി, സത്യ, ഭൃഷ എന്നിവരും, പടിഞ്ഞാറ് ഗൃഹക്ഷത, ആര്യമൻ, ധൃതി, ഗന്ധർവന്മാർ, വരുണൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്. പുഷ്പദന്തൻ, അസുരന്മാർ, വരുണൻ, യക്ഷൻ ഇവരും അവിടെയുണ്ട്; വടക്കുകിഴക്കോട്ട് ഭല്ലാടൻ, സോമൻ, ആദിതി, ധനദൻ എന്നിവരും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വടക്കുകിഴക്കിൽ നാഗനും കരഗ്രഹനും ഉണ്ട്; ഇങ്ങനെ ഓരോ ദിശയിലും എട്ട് ദേവതകളെ ഓർക്കുന്നു. അവിടെയുള്ള രണ്ടു ദേവതകളെ ഗൃഹാധിപതികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പർജന്യൻ ആദ്യ ദേവതയും, രണ്ടാമത് കരഗ്രഹയും ആണ്; കൂടാതെ മഹേന്ദ്രൻ, രവി, സത്യ, ഭൃഷ, ഗഗൻ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്. വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് പ്രധാനമായി രോഗദേവതയും, തെക്കോട്ട് പുഷ്പയും വിത്തദയും; പടിഞ്ഞാറ് ഗൃഹക്ഷത, യശസ്സ്, ഭൃഷ, ഗന്ധർവൻ, നാഗൻ, പൈത്രികൻ എന്നിവരും ഉണ്ട്. വടക്കുകിഴക്കിൽ ദൗവാരികൻ, സുഗ്രീവൻ, പുഷ്പദന്തൻ എന്ന അസുരൻ, ജലം, യക്ഷ്മ, രോഗം, വരണ്ടത്വം എന്നിവയും വടക്കോട്ട് നാഗരാജകൻ ഉണ്ട്. ഭല്ലാടൻ, ശശിൻ, ആദിതി, കുവേരൻ എന്നിവയാണ് പ്രധാനവർ; നാഗൻ, ഹുതാശൻ, ശക്രൻ, സൂര്യൻ എന്നിവയും കിഴക്കോട്ട് ഉണ്ട്. തെക്കോട്ട് ഗൃഹക്ഷതയും പുഷ്പവും, വടക്കുകിഴക്കിൽ സുഗ്രീവൻ ഉന്നതനാണ്; പുഷ്പദന്തൻ വടക്കൻ വാതിലിലും, ഭല്ലാടൻ പുഷ്പദന്തകനായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കല്ലുകളും ഇട്ടുമണികളും മന്ത്രപൂർവ്വം പൂജിച്ചശേഷം ദേവതകൾക്ക് കർമ്മങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം; നന്ദ, നന്ദയ, വാസിഷ്ഠ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വസുക്കളോടും അവരുടെ സന്താനങ്ങളോടും കൂടിയാണ് ഇത് നടത്തേണ്ടത്. വിജയത്തിനായി ഫാർഗവ വംശത്തോടൊപ്പം സന്താനവർദ്ധന പ്രാപിക്കണം; സമ്പൂർണ്ണതയ്ക്കായി ആംഗിരസ വംശത്തോടൊപ്പം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റണം. മംഗളത്തിനായി കാശ്യപ വംശത്തോടൊപ്പം മനസ്സിന് ശുഭത്വം നൽകണം; എല്ലാ വിത്തുകളും, രത്നങ്ങളും, ഔഷധികളും ചുറ്റിപ്പറ്റി സമൃദ്ധിയോടെ ഇരിക്കണം. സുന്ദരമായ നന്ദന, നന്ദ, വാസിഷ്ഠ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കട്ടെ; പ്രജാപതിയുടെ പുത്രിയായ ദേവതേ, ഈ ചതുരസ്രമായ മണ്ണ് നിറച്ച സ്ഥലത്ത് സന്തോഷം കൃപയാകട്ടെ. ഭാഗ്യവതിയായ, ധാർമികമായ, മംഗളമായവളേ, കാശ്യപിയുടെ അനുഗ്രഹം ഈ ഗൃഹത്തിൽ ഉണ്ടാകട്ടെ; പരമചാര്യന്മാർ ആദരിക്കുന്നവളും സുമനസ്സുകളും പുഷ്പമാലകളും അണിഞ്ഞവളും ആയിരിക്കട്ടെ. ദേവതേ, ഈ ഗൃഹത്തിൽ ഐശ്വര്യം വരുത്തണം, കാശ്യപിയുടെ സന്തോഷം ഉണ്ടാകട്ടെ; ആംഗിരസപുത്രന്റെ ഗൃഹത്തിൽ പരിപൂർണ്ണമായ, തടസ്സമില്ലാത്ത സമൃദ്ധി നിലനിൽക്കട്ടെ. ഈ ഇഷ്ടവസ്തു ഞാൻ ഇട്ടുമണിയിൽ അർപ്പിക്കുന്നു; ഭൂമിയുടെ അധിപൻ, നഗരാധിപൻ, ഗൃഹാധിപൻ, ആസ്തി എന്നിവയുടെ പ്രദേശത്ത് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കുന്നു. മനുഷ്യർക്കും ധനത്തിനും ആന, കുതിര, പശുക്കൾക്കും വർദ്ധനവിന്റെ കാരണമായിത്തീരുക; അങ്ങനെ, ഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ കല്ലിടൽ ചടങ്ങ് നിർവ്വഹിക്കണം. വടക്കോട്ട് മംഗളമുള്ള പ്ലക്ഷവൃക്ഷം, കിഴക്കോട്ട് വാക്കിന്റെ സ്ഥാനം, തെക്കോട്ട് ഉദുംബരവൃക്ഷം, പടിഞ്ഞാറ് ഉത്തമമായ അശ്വത്തവൃക്ഷം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കണം. ഇടതുവശത്ത് ഒരു തോട്ടമോ മംഗളവാസമോ നിർമ്മിക്കണം; വൈകുന്നേരത്തിലും പുലർച്ചയിലും, ധർമ്മസിദ്ധിക്കായി, തണുപ്പ് കാലത്തും ദിനാന്ത്യത്തിലും ഈ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം. മഴക്കാല രാത്രികളിൽ, നിലം വരണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, നട്ടുവച്ച വൃക്ഷങ്ങളിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കണം; വിരാംഗയെയും നെയ്യും കലർത്തി, തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ ഒഴിക്കുക. പഴം കണക്കില്ലെങ്കിൽ, കുലത്ത്, മാഷ്, മുദ്ഗ, എള്ള്, യവം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്, എല്ലായ്പ്പോഴും നെയ്യും തണുത്ത പാൽയും ഒഴിച്ചാൽ പുഷ്പഫലവർദ്ധന ഉണ്ടാകും. മീൻ വെള്ളം ഒഴിച്ചാൽ വൃക്ഷവർദ്ധനയുണ്ടാകും; ആടിന്റെ ചാണകപ്പൊടി, യവപ്പൊടി, എള്ള് എന്നിവയും ചേർക്കാം. പശുമാംസം വെള്ളത്തിൽ കയറ്റി ഏഴ് രാത്രികൾ സൂക്ഷിക്കണം; എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളിലും ഈ വെള്ളം തളിച്ചാൽ ഫലപുഷ്പവർദ്ധനയുണ്ടാകും. തണുത്ത മീൻ വെള്ളം കൊണ്ട് മാവിൽ വെള്ളം ഒഴിക്കുന്നത് ഉത്തമം; അശോകവൃക്ഷത്തിന് കാമിനി ചെടിയുടെ വേരുകൾ അടിക്കുക പ്രശംസനീയമാണ്. ഈത്ത, തെങ്ങ് മുതലായവ ഉപ്പിനോടൊപ്പം ചേർത്താൽ പോഷണം വർദ്ധിക്കും; വിദ്യംഗ, മീൻ, മാംസം എന്നിവയുടെ ഉപയോഗം എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും മംഗളത്തോടെ നിറവേറ്റുന്നു. അഗ്നി പറയുന്നു: പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള പൂജയിലൂടെ വിഷ്ണു സർവ്വകാര്യങ്ങളിലും വിജയവും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്നു; മാലതി, മല്ലിക, യൂതി, പാടല, കരവീര എന്നിവയൊക്കെയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. പാവനി, അതിമുക്ത, കർണികാര, കുരണ്ടക, കുബ്ജക, തഗര, നീപ, വാണ, വർവപമല്ലിക എന്നിവയും അനുയോജ്യമാണ്. അശോക, തിലക, കുന്ദപുഷ്പങ്ങൾ, തമാല, ബില്വ, ശമി, ഭൃംഗരാജപത്രങ്ങൾ എന്നിവയും പൂജയ്ക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. തുളസി, കാളതുളസി, വാസക, കേതകിപത്രവും പുഷ്പവും, താമരയും, ചുവന്ന താമരയും മുതലായവയും ഉപയോഗിക്കാം. നാർക്ക, ഉന്മത്തക, കങ്കാഞ്ചി, ഗിരിമല്ലിക എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം; കൗടജ, ശാല്മലി പുഷ്പങ്ങൾ, കുരുക്കുള്ളവ എന്നിവ പൂജയ്ക്ക് യോജ്യമല്ല. വിഷ്ണുവിനെ ഒരു പ്രസ്ഥം നെയ്യിൽ അഭിഷേകം ചെയ്താൽ കോടിപുണ്യഫലം ലഭിക്കും; ഒരു ആഢക നെയ്യും പാൽ ചേർത്ത് അഭിഷേകം ചെയ്താൽ രാജാവിനെപോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും. അഗ്നി വീണ്ടും പറയുന്നു: ധനുര്വേദം നാലു വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്, പക്ഷേ പഞ്ചവിധമായി വിശദീകരിക്കാം: രഥ, ആന, കുതിര, പദാതി എന്നിങ്ങനെ. ഈ പഞ്ചവിധം യന്ത്രനിർമ്മിതം, കൈകൊണ്ട് എറിയുന്നത്, എറിയി പിടിക്കുന്നത്, എറിഞ്ഞില്ലാത്തത്, കൈയ്യാങ്കളി എന്നിങ്ങനെ. ആയുധങ്ങളും അസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് രണ്ടുവിധം; നേരിട്ടും കപടമായും വീണ്ടും രണ്ടായി. വില്ല് മുതലായ യന്ത്രങ്ങളാൽ എറിയുന്നതാണ് യന്ത്രനിർമ്മിതം; കല്ല്, കുന്തം മുതലായവ കൈകൊണ്ട് എറിയുന്നതാണ് കൈനിർമ്മിതം. എറിയി പിടിക്കുന്നതും, വാൾ മുതലായ എറിഞ്ഞില്ലാത്ത ആയുധങ്ങളുമാണ് കൈയ്യാങ്കളി. ഏറ്റുമുട്ടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ക്ഷീണം മറന്ന് യോഗ്യമായ അഭ്യാസം ചെയ്യണം; ഏറ്റവും ഉത്തമമായ യുദ്ധം വില്ലിനോടെയാണ്, കുന്തം ഇടുന്നതു നടുവിലത്താണ്. വാൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ളത് താഴ്ന്നതും, കൈപ്പിടിയുള്ളത് അതിലും താഴ്ന്നതുമാണ്. ധനുര്വേദ ഉപദേശകൻ ജ്ഞാനമുള്ള ബ്രാഹ്മണനോ ക്ഷത്രിയനോ ആയിരിക്കണം. ശൂദ്രൻ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടേണ്ടത് സ്വരക്ഷണത്തിനോ രാജാവിന്റെ ആജ്ഞയിലോ മാത്രമേയുള്ളൂ. യുദ്ധത്തിൽ രാജാവിന് ദേശീയസേനയുടെ സഹായം വേണം. ചിറകുകളും കാൽമുട്ടുകളും കൈകളും കാൽപ്പാദങ്ങളും ഒന്നിച്ച് ചേർത്താൽ അതാണ് സമചരണസ്ഥിതി, അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് അത് തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഇങ്ങനെ, ദിക്കുകളിലും ഗൃഹരചനയിലും ദേവതാരാധനയിലും, വൃക്ഷസംരക്ഷണത്തിലും, പൂജാവിധാനങ്ങളിലും, യുദ്ധകലകളിലും, ഈ പ്രാചീന ഗ്രന്ഥം വിശദമായി മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നൽകുന്നു.