അഗ്നിപുരാണമ്

രാജാവ് യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന നീരാജന മന്ത്രങ്ങളാൽ ആയുധങ്ങളും വാഹനങ്ങളും അഭിഷേകം ചെയ്യണം. ശുഭവും വിജയവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന മംഗളഘോഷങ്ങളോടുകൂടി ഈ മന്ത്രം ജപിക്കണം: സ്വർഗ്ഗത്തിലും അന്തരീക്ഷത്തിലും ഭൂമിയിലും വസിക്കുന്ന ദേവതകൾ നീണ്ടായുസ്സു നൽകട്ടെ; ദൈവിക വിജയവും ഈ ദൈവിക യാത്രയും നിനക്ക് ലഭിക്കട്ടെ. "എല്ലാ ദേവതകളും സംരക്ഷിക്കട്ടെ" എന്ന വചനങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, രാജാവ് വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത് "സർപ്പവില്ലേ" എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് മുന്നോട്ട് പോവണം. "നദ്വിണ്ണോര്വ്" എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച്, കുന്നിൻ കവാടത്തിൽ കാൽ വയ്ക്കണം; കിഴക്കു തുടങ്ങി മുപ്പത്തിരണ്ടു ദിക്കുകളിലായി വലതുകാൽ വെക്കണം. അനുഗമനക്രമത്തിൽ ആന, രഥം, കുതിര, മറ്റു കാളവണ്ടികൾ എന്നിവയിൽ കയറി, സംഗീതം മുഴങ്ങുമ്പോൾ പിന്നോട്ട് നോക്കാതെ യാത്ര തുടരണം. ഏക ക്രോഷം ദൂരം സഞ്ചരിച്ച ശേഷം, അവിടെ ദേവതകളെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും പൂജിക്കണം; അതിനുശേഷം സ്വന്തം സൈന്യത്തെ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് വിദേശഭൂമിയിലേക്ക് പോവണം. ദേവതാരാധനയെ അവിടെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്; ആ ദേശത്തെ ജനങ്ങളെ അവഹേളിക്കരുത്. വിജയത്തോടെ സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തുമ്പോൾ ദേവതകളെ ആരാധിച്ച് ദാനങ്ങൾ നൽകണം. രണ്ടാം ദിവസം യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, ആനയെയും കുതിരയെയും മറ്റ് വാഹനങ്ങളെയും സ്നാനിപ്പിച്ച് നരസിംഹദേവനെ ആരാധിക്കണം. രാത്രി രാജചിഹ്നങ്ങൾ, കുട, ആയുധങ്ങൾ, കൂട്ടങ്ങൾ എന്നിവ പൂജിക്കണം; രാവിലെ വീണ്ടും നരസിംഹനെ, എല്ലാ വാഹനങ്ങളെയും മറ്റും ഉപേക്ഷിക്കാതെ ആരാധിക്കണം. പുരോഹിതൻ ഹോമം നടത്തണം; ഹോമം കഴിഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരിക്കണം. വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്ത് ആനയിലോ മറ്റോ കയറി മുന്നോട്ട് പോവണം. ശത്രുക്കൾക്ക് കാണാനാകാത്ത സ്ഥലത്ത് സൈന്യത്തിന്റെ നിരവ്യവസ്ഥ ചെയ്യണം; ചെറിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം വലിയ സൈന്യത്തെയും വിന്യസിച്ച് ആവശ്യത്തിന് വിപുലീകരിക്കണം. ചെറിയ സൈന്യത്തോടൊപ്പം വലിയ സൈന്യത്തെയും ചേർത്ത് സൂചികാ വ്യൂഹം ഉപയോഗിക്കാം. വ്യൂഹങ്ങൾ ജീവാംഗങ്ങളുടെയും വസ്തുക്കളുടെയും രൂപത്തിൽ വിവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു: ഗരുഡ, മകര, ചക്ര, ശ്യേന, അർദ്ധചന്ദ്ര, വജ്ര, രഥചക്രം എന്നിവയാണ് അവയിൽ ചിലത്. വൃത്തം, സർവ്വമംഗളം, സൂചികാ വ്യൂഹം എന്നിവയും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ വ്യൂഹങ്ങളിലും സൈന്യത്തിന്റെ വിന്യാസം അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങളായി വേണം: രണ്ട് പാർശ്വങ്ങൾ, രണ്ട് ഉപപാർശ്വങ്ങൾ, അഞ്ചാമത്തേത് എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒരോ വിഭാഗത്തോടോ രണ്ടോ വിഭാഗത്തോടോ യുദ്ധം നടത്താം. സംരക്ഷണത്തിന് മൂന്നു വിഭാഗങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കണം; വ്യൂഹവിന്യാസം രാജാവ് സ്വയം ചെയ്യരുത്. മൂലകേന്ദ്രം നശിച്ചാൽ സൈന്യവും നശിക്കും; അതിനാൽ രാജാവ് നേരിട്ട് യുദ്ധം ചെയ്യരുത്, സൈന്യത്തിന് ഒരു ക്രോഷം പിന്നിലായി നിലകൊള്ളണം. അവിടെ പ്രധാന സൈനികശക്തിയുടെ തകർച്ചയാണു വിവരിക്കുന്നത്; മുഖ്യഭാഗം തകർന്നാൽ പിന്നെ പ്രതിരോധം സാധ്യമല്ല. സൈനികരെ വളരെ അടുക്കിയും അതിയായി പിരിച്ചും നിരത്തരുത്; ആയുധങ്ങൾ തമ്മിൽ ഇടിച്ചുമാറ്റം വരാതിരിക്കണം. ശത്രുവിന്റെ നിര തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സൈന്യത്തെ അടുക്കി വിന്യസിക്കണം; ശത്രുവും തന്റെ കൂട്ടങ്ങൾ അങ്ങനെയാണു സംരക്ഷിക്കേണ്ടത്. ശത്രുവിന്റെ നിര തകർക്കാൻ കഴിയുന്ന വ്യൂഹം ഒരുക്കണം; ആനയുടെ കാൽ സംരക്ഷിക്കാൻ നാലു കാവൽക്കാരെ നിയോഗിക്കണം. രഥത്തിന് നാല് കുതിരകളെയും അതിന്റെ ചർമ്മവസ്ത്രം ധരിച്ച യോദ്ധാക്കളെയും ചേര്ക്കണം; വില്ലാളികളെ ചർമ്മവസ്ത്രം ധരിച്ചവരോടു ചേർക്കണം, യുദ്ധത്തിൽ അവർ മുന്നിൽ നിൽക്കണം. വില്ലാളികളുടെ പിന്നിൽ കൂടുതൽ വില്ലാളികൾ, പിന്നെ കുതിരകളും രഥങ്ങളും; രഥങ്ങളുടെ പിന്നിൽ ആനകളെ രാജാവ് വിന്യസിക്കണം. പദാതികൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ എന്നിവയെ സൂക്ഷ്മമായി വിന്യസിക്കണം; ധൈര്യശാലികൾ മുന്നിൽ, അവരുടെ തോളുകൾ മാത്രം കാണുന്ന വിധം നിർത്തണം. ശത്രുവിനെ ഓടിക്കാൻ ഭീരുക്കളുടെ കൂട്ടം ഉപയോഗിച്ച് വ്യൂഹം ഒരുക്കാം; ഭീരുക്കളെ മുന്നിൽ വെക്കരുത്. മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന ധൈര്യശാലികൾ ഭീരുക്കളിൽ ധൈര്യം ഉണർത്തുന്നു; ഉയരം കൂടിയവരും വിശാലതോളുകളുള്ളവരും കണ്ണ് ചലിപ്പിക്കാത്തവരും മുന്നിൽ നിർത്തണം. അടുത്ത് ചേർന്ന്, വേഗത്തിൽ കോപം വരുന്നവരും വഴക്കു പ്രിയരായും സന്തോഷത്തോടും ധൈര്യത്തോടും ഉള്ളവരും യുദ്ധത്തിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടുന്നു. ആനകളുടെ യുദ്ധരീതികൾ, ജലവിതരണം മുതലായ ആവശ്യങ്ങൾ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആയുധങ്ങളുടെ ചലനവും പദാതികളുടെ കാര്യങ്ങളും, ശത്രുവിനെ തകർക്കാനും സ്വന്തം സൈന്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുമുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്. ചർമ്മവസ്ത്രം ധരിച്ചവരുടെ അടുക്കിയ നിര തകർക്കുന്നതും, യുദ്ധത്തിൽ വില്ലാളികളെ പിന്മാറ്റുന്നതും വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ദൂരത്ത് നിന്ന് പിന്മാറുക വാഹനങ്ങളുടെ കർത്തവ്യമാണ്; ശത്രുസൈന്യത്തെ ഭയപ്പെടുത്തുക രഥങ്ങളുടെ ദൗത്യമാണ്. അടുക്കിയ നിര തകർക്കുന്നതും, തകർന്ന കൂട്ടങ്ങളെ വീണ്ടും ചേർക്കുന്നതും, മതിൽ, കവാടം, ഗോപുരം, മരങ്ങൾ എന്നിവ നശിപ്പിക്കുന്നതും ആനകളുടെ കർത്തവ്യമാണ്. പദാതികൾക്കു യുദ്ധഭൂമി ഉണങ്ങിയതും കുഴിയുള്ളതുമായതായിരിക്കണം; രഥങ്ങൾക്കും കുതിരകൾക്കും സമതലഭൂമി; ആനകൾക്കു ചെളിയുള്ള പ്രദേശം യുദ്ധത്തിനായി അനുയോജ്യമാണ്. ഇങ്ങനെ, സൂര്യൻ പിൻവശത്തായി, ശുഭപ്രവാഹം വീശുന്നപ്പോൾ, ദിശാ രക്ഷകർ ശുക്രനും സൂര്യനും അനുസരിച്ച് സ്ഥാനം പിടിക്കണം. സൈനികരെ പേരും വംശവും പറഞ്ഞ് ഉത്സാഹിപ്പിക്കണം; വിജയിച്ചാൽ ഭോഗവും വീരമൃത്യുവിന് സ്വർഗ്ഗവുമാണെന്ന് ഉറപ്പ് നൽകണം. ശത്രുവിനെ ജയിച്ചാൽ ഭോഗം ലഭിക്കും; വീരമൃത്യുവിന് പരമാവസ്ഥയാണ്. യുദ്ധത്തിൽ വീരന്റെ മരണത്തിന് തുല്യമായ പ്രായശ്ചിത്തം ഇല്ല. വീരരുടെ രക്തം ചൊരിയപ്പെടുമ്പോൾ അവർ പാപമുക്തരാകുന്നു; മുറിവും മരണവും സഹിക്കുക അവരുടെ പരമതപസാധനമാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യകന്നികൾ യുദ്ധത്തിൽ വീരമൃത്യുവിന് പറ്റുന്നവരെ വരവേൽക്കാൻ വരുന്നു; തോറ്റു മടങ്ങുന്നവരുടെ പുണ്യം രാജാവിന് ലഭിക്കുന്നു. കൂട്ടുകാരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർക്ക് ഓരോ പടിയിലും ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ ഫലം ലഭിക്കും; ദേവതകൾ അത്തരവരുടെ നാശം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായ യുദ്ധവിധികളും, സൈന്യവിന്യാസവും, ധൈര്യവും ഭക്തിയും രാജാവും യോദ്ധാക്കളും പാലിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ആഗമം ഉപദേശിക്കുന്നു.