രാജസഭയിലെ സേവകനായി ജീവിക്കുന്നവൻ എങ്ങനെ പെരുമാറണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആഗ്നേയപുരാണം മനോഹരമായി വിവരിക്കുന്നു. ഒരു രാജസേവകൻ രാജാവുമായി അതികം സ്നേഹബന്ധം പുലർത്തരുത്; രാജാവിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കണം. തന്റെ കഴിവുകൾ പ്രകടിപ്പിച്ച് രാജാവിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ തനിക്കൊരു പ്രത്യേകത ഉണ്ടാക്കണം. രാജാവ് പങ്കുവെച്ച രഹസ്യങ്ങൾ ഒരിക്കലും പുറത്ത് പറഞ്ഞ് പരസ്യപ്പെടുത്തരുത്. രാജാവ് മറ്റേതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ ചോദിച്ചാൽ, "ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?" എന്നുവെച്ച് വിനയത്തോടെ പ്രതികരിക്കണം. രാജാവിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ അവന്റെ അകത്തളങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കരുത്; രാജാവിന് അപരിചിതമായ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോകരുത്. വഞ്ചന, ലാഭലോഭം, അപവാദം, നാസ്തികത, ചീത്തപ്പഴക്കങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം വിട്ടൊഴിയണം. രാജാവിനെ സേവിച്ച് ജീവിക്കുന്നവൻ ചിരിയിലും കളിയിലും ആസ്വാദനം കാണിക്കരുത്; പകരം, പഠനത്തിലും വിജ്ഞാനത്തിലും കഴിവിലും ലയിക്കണം. രാജാവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മന്ത്രിമാർക്ക് സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ ആദരം കാണിക്കണം. എന്നാൽ, അവരെ മുഴുവൻ വിശ്വസിക്കരുത്; രാജാവിന്റെ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമാവുന്ന വിധത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കണം. രാജാവിന് അനിഷ്ടരായവരെ ഒഴിയണം; രാജാവിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരിൽ നിന്നാണ് ഉപജീവനം നേടേണ്ടത്. ആരും ചോദിക്കാതെ സംസാരിക്കരുത്; അത്യാവശ്യസമയങ്ങളിൽ മാത്രം സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാം. രാജാവ് സന്തോഷം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ വാക്കുകൾ സൂക്ഷിക്കണം; രഹസ്യകാര്യങ്ങളിൽ സംശയപരമായിരിക്കരുത്. രാജാവ് അവന്റെ ക്ഷേമം ചോദിച്ച് ഇരിപ്പിടം നൽകുമ്പോൾ, രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് സേവകനിൽ ധൈര്യവും സന്തോഷവും ജനിക്കുന്നു—even ദു:ഖകരമായ കാര്യങ്ങളിലും. ചെറിയൊരു സമ്മാനം ലഭിച്ചാലും അതിനെ മനസ്സിൽ സൂക്ഷിച്ച്, പിന്നീട് സംഭാഷണങ്ങളിൽ അതിനെ ഓർക്കണം. രാജാവിന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചവന്റെ ഇങ്ങനെയാണ് പെരുമാറ്റം; മറ്റുള്ളവരെ സേവിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കണം. പുഷ്കരൻ രാജാവിന് കോട്ടകൾ എങ്ങനെ കൈവശമാക്കാമെന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു. രാജാവ് കോട്ടയുള്ള പ്രദേശത്താണ് താമസിക്കേണ്ടത്, വൈശ്യരും ശൂദ്രരും കൂടുതലായി പാർക്കുന്ന, പുറക്കാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്താനാവാത്ത സ്ഥലമായിരിക്കണം. അൽപം ബ്രാഹ്മണന്മാരും, ധാരാളം സേവനപ്രവർത്തകരുമുള്ള, സമൃദ്ധമായ ജലസമ്പത്തുള്ള പ്രദേശം പ്രശംസനീയമാണ്; അവിടം ശത്രുസൈന്യങ്ങൾക്കു കടന്നുവരാൻ കഴിയരുത്, കാട്ടുമൃഗങ്ങളോ കള്ളന്മാരോ ഇല്ലാതിരിക്കണം. ആറ് തരത്തിലുള്ള കോട്ടകളിൽ, ശക്തനായ രാജാവ് ഏതെങ്കിലും ഒന്ന് നിർമ്മിച്ച് അവിടെ താമസിക്കണം: അമ്പുകൾകൊണ്ടുള്ളത്, മണ്ണുകൊണ്ടുള്ളത്, മനുഷ്യർകൊണ്ടുള്ളത്, മരങ്ങളാൽ, വെള്ളംകൊണ്ടുള്ളത്, മലകൊണ്ടുള്ളത്. ഇവയിൽ മലക്കോട്ടയാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം, അതിന് കീഴടക്കാൻ കഴിയില്ല; മറിച്ച്, അതിൽ നിന്ന് മറ്റുള്ളവയെ തകർക്കാനും കഴിയും. മലക്കോട്ടയിൽ പട്ടണവും, ചന്തയും, ക്ഷേത്രങ്ങളും മറ്റു ആവശ്യസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കണം; യന്ത്രങ്ങൾ, ആയുധങ്ങൾ, ജലസമ്പത്ത് എന്നിവയുമുണ്ടാവണം. രാജാവിന്റെ സംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് പുഷ്കരൻ പറയുന്നു: വിഷം നിന്നു രക്ഷപ്പെടാൻ, ശിരീഷം, മൂത്രപിഷ്ടം, വിപാർദ്ദനം, ശതാവരി, ചിന്നരുഹ, വിഷഘ്നി, തണ്ടുലീയകം, കോഷാതകി, കല്ഹാരി, ബ്രാഹ്മി, ചിത്രപടോലിക, മണ്ഡൂകപർണി, വരാഹി, ധാത്രി, ആനന്ദ, ഉന്മാദിനി, സോമരാജി, വിഷഘ്ന, രത്നം എന്നിവയെ പഞ്ചവിഷഹാരങ്ങൾ ആണെന്ന് പറയുന്നു. ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള കോട്ടയിൽ താമസിച്ച്, ദേവതാരാധന നടത്തണം; ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം, ദുഷ്ടരെ ശാന്തമാക്കണം, ദാനങ്ങൾ നടത്തണം. ദേവന്മാരുടെ വസ്തുക്കൾ കൈവശം വച്ച് ആസ്വദിച്ചാൽ നരകത്തിൽ വീഴേണ്ടി വരും; രാജാവ് ക്ഷേത്രങ്ങൾ പണിതു ദേവാരാധനയിൽ ഭക്തിയോടെ ഏർപ്പെടണം. ക്ഷേത്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കണം; ദേവതകളെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. മണ്ണിൽ, മരത്തിൽ, ഇഷ്ടികയിൽ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമകൾക്ക് മഹത്വമുണ്ട്; ഇഷ്ടികയിലും കല്ലിലും നിർമ്മിച്ചവയെക്കാൾ കല്ലിൽ, പൊന്നിൽ, രത്നങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ചവയ്ക്ക് കൂടുതൽ ഫലമുണ്ട്. ദേവതകൾക്ക് ക്ഷേത്രം പണിതാൽ ഭോഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും. നാടകങ്ങൾ, സംഗീതം, ദാനം എന്നിവ സംഘടിപ്പിച്ച്, ദേവതയെ എണ്ണ, നെയ്യ്, തേൻ, പാൽ മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്താൽ സ്വർഗത്തിൽ എത്തും. ബ്രാഹ്മണരെ ആദരിക്കുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും വേണം; ദ്വിജന്മാരുടെ ആഹാരം കൈവശം വയ്ക്കരുത്. ഒരൊറ്റ സ്വർണ്ണം, ഒരു പശു, ഒരു വിരൽവീതി ഭൂമി പോലും അപഹരിച്ചാൽ, അത്തരം ആളുകൾ പ്രളയാന്തം വരെ നരകത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വരും. പാപികളോട് പോലും വെറുപ്പു പുലർത്തരുത്. ബ്രാഹ്മണഹത്യക്ക് സമം മറ്റൊരു പാപമില്ല. ദൈവത്തെ ദൈവമല്ലാത്തതാക്കി, അല്ലാത്തതിനെ ദൈവമാക്കി മാറ്റുന്നവരും മഹാപാതകരാണ്. ഒരു ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീ കരയുമ്പോൾ കുടുംബവും, രാജ്യവും, ജനങ്ങളും നശിക്കുന്നു. നീതിമാനായ രാജാവ് സദാചാരമുള്ള സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കണം. സ്ത്രീ സന്തോഷത്തോടെ, വീട്ടുപണിയിൽ പ്രാവീണ്യം പുലർത്തണം; ഉപകരണങ്ങൾ ക്രമീകരിച്ച്, കൈകൊണ്ടു വീണുപോകാതെ, പിതാവ് ഏൽപ്പിച്ച ഭർത്താവിനെ എപ്പോഴും സേവിക്കണം. ഭർത്താവ് മരിച്ചാൽ, പാതിവ്രത്യത്തിൽ കഴിയുന്ന സ്ത്രീ സ്വർഗത്തിൽ എത്തും; മറ്റൊരാളുടെ വീട്ടിൽ ആഹ്ലാദം കാണിക്കരുത്, വഴക്കിടുന്നവളാകരുത്. ഭർത്താവ് അകലെ പോയിരിക്കുന്നപ്പോൾ അലങ്കാരം ഒഴിവാക്കണം; ദേവാരാധനയിൽ ഭക്തിയോടെ ഭർത്താവിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പ്രാർത്ഥിക്കണം. ശുഭലക്ഷണത്തിനായി ചെറിയൊരു ആഭരണം ധരിക്കാം; ഭർത്താവിനൊപ്പം അഗ്നിയിൽ പ്രവേശിച്ച സ്ത്രീയും സ്വർഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കും. ശ്രീദേവിയുടെ പൂജ, വീട്ടുശുചിത്വം എന്നിവ നിർവഹിക്കണം; കാർത്തിക മാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ വിഷ്ണുവിന് ഒരു പശുവും കിടാവും ദാനം ചെയ്യണം. മാർഗശീർഷം മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം ഏഴാം ദിവസത്തിൽ സൂര്യനെ ആരാധിക്കണം. പുഷ്കരൻ വീണ്ടും പറയുന്നു: രാജാവ് ഗ്രാമത്തിന് ഒരു പ്രധാനിയെ നിയമിക്കണം; പത്ത് ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് മേൽ ഒരു മുഖ്യനെ, നൂറ് ഗ്രാമങ്ങൾക്ക് മറ്റൊരാളെ, അങ്ങനെ ജില്ലയ്ക്ക് ഒരു അധികാരിയെയും വേണം. ഇവരുടെ സമ്പത്തും ആനുകൂല്യങ്ങളും അവരുടെ പ്രവർത്തനത്തിന് അനുസരിച്ചായിരിക്കണം; അവരുടെ പെരുമാറ്റം നിരീക്ഷിക്കണം. ഗ്രാമത്തിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായാൽ ഗ്രാമപ്രധാനൻ പരിഹരിക്കണം; കഴിയില്ലെങ്കിൽ പത്ത് ഗ്രാമങ്ങളുടെ തലവനോട് അറിയിക്കണം. അവൻ ശരിയായ മാർഗ്ഗത്തിൽ ഇടപെടണം. ജില്ലയിൽ നിന്നാണ് രാജാവ് സമ്പത്തും മറ്റ് വരുമാനങ്ങളും നേടുന്നത്; അതുവഴിയാണ് സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്നത്. സമ്പന്നർക്കാണ് ധർമ്മം പാലിക്കാൻ കഴിയുന്നത്; സമ്പത്തുള്ളവർക്ക് ആഗ്രഹങ്ങൾ ആസ്വദിക്കാം. സമ്പത്ത് ഇല്ലെങ്കിൽ പ്രവർത്തികൾ നിലച്ചു പോകും; വേനലിൽ നദികൾ ഉണങ്ങുന്നതുപോലെ. ഇങ്ങനെ, ആഗ്നേയപുരാണം രാജാവിന്റെയും അവന്റെ സേവകരുടെയും, കോട്ടയുടെയും, ദേവാരാധനയുടെയും, സ്ത്രീധർമ്മത്തിന്റെയും, ഗ്രാമസംവിധാനത്തിന്റെയും ഉത്തമ മാർഗ്ഗങ്ങൾ മനോഹരമായി സമർപ്പിക്കുന്നു.