അഗ്നിപുരാണമ്

ശിവലിംഗ പ്രതിഷ്ഠയുടെ ഈ പവിത്രക്രമത്തിൽ, ആദ്യം ലിംഗത്തെ മണ്ണും മറ്റ് വിശുദ്ധ വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച് അഭിഷേകം ചെയ്യണം. ശില്പികളെ സന്തോഷിപ്പിച്ച്, ഗുരുക്കന്മാർക്ക് പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുകയും വേണം. തുടർന്ന് ലിംഗത്തെ ധൂപം മുതലായ വസ്തുക്കളാൽ ആദരിക്കണം; അച്ചാര്യന്റെ ഭാര്യമാർ വലതോ ഇടതോ വശത്തേക്ക് ത്രെഡോ കുശഗ്രാസ്സോ ഉപയോഗിച്ച് പാട്ടുപാടണം. പിഗ്മെന്റിനെ ഓർമ്മിച്ച് അർപ്പിച്ച് ശുദ്ധീകരണവും അനുബന്ധ കർമങ്ങളും നടത്തണം. ജാഗ്രി, ഉപ്പ്, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവ നൽകി അവരെ വിടവാങ്ങിക്കണം. ഗുരുവിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവർ കൂടെയോ, ഹൃദയത്തിലോ, പ്രണവമന്ത്രത്തിലോ ചേർന്ന്, മണ്ണ്, പശുവിന്റെ ചാണകം, മൂത്രം, ഭസ്മം, മറ്റ് ജലങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം. പഞ്ചഗവ്യത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം; അതിനു മുൻപായി അഞ്ചു അമൃതങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം. ഔഷധങ്ങളാൽ തയ്യാറാക്കിയ കഷായങ്ങളോ എല്ലാ ഔഷധജലങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ചും ശുദ്ധീകരണം നടത്താം. വിശുദ്ധ പൂക്കൾ, പഴങ്ങൾ, പൊന്നും രത്നങ്ങളും, കുരുമുലകും യവജലവും ആയിരം പ്രവാഹങ്ങളും ദൈവിക ഔഷധജലവും ഉപയോഗിക്കാം. ക്ഷേത്രജലവും ഗംഗാജലവും ചന്ദനജലവും, ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള കലശങ്ങളും ശിവപാത്രജലവും ഉപയോഗിച്ച് ശുദ്ധീകരണം നടത്തണം. ചന്ദനം പോലുള്ള സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരണവും അഭിഷേകവും നടത്തണം. ബ്രാഹ്മണർ, പൂക്കൾ, കവചം, ചുവപ്പു വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ആരാധന നടത്തണം. ചുവപ്പു രൂപത്തിൽ ദീപാരാധന നടത്തണം; കാവൽ ചിഹ്നങ്ങൾ മുൻകൂർ ആക്കി, നെയ്, വെള്ളം, പാലു എന്നിവയുടെ പ്രവാഹം കുശഗ്രാസ്സും ത്രെഡും സൂചിപ്പിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അർപ്പിക്കണം. വസ്തുക്കളും സ്തോത്രങ്ങളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് തൃപ്തനായ ലിംഗത്തെ പുരുഷമന്ത്രത്തിൽ ആരാധിക്കണം. ഹൃദയത്തിൽ ദേവതയെ പ്രണമിച്ച്, “ഏശോ, ഭഗവാൻ!” എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. ബ്രഹ്മരഥവും അനുബന്ധ വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവതയെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരികയും, മണ്ഡപത്തിൽ പടിഞ്ഞാറ് വാതിലിൽ കിടക്കയിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും വേണം. ശക്തിമുതൽ എല്ലാ ശക്തികൾ വരെ, ശുഭാസനത്തിൽ ക്രമീകരിക്കണം; പടിഞ്ഞാറ് പീഠത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ബ്രഹ്മശില സ്ഥാപിക്കണം. ആയുധങ്ങൾ, അസ്ത്രങ്ങൾ, നൂറ് മുല്ലകളുടെ ഇരിപ്പിടം, ഉറക്കത്തിനുള്ള കലശം, സ്ഥിരമായ ഇരിപ്പിടം എന്നിവ ഒരുക്കണം; ശിവ കോണിൽ ഹൃദയത്തോടെ അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം. ലിംഗം ഉയർത്തി, തല ഭാഗം മുൻപാക്കി നിർദ്ദിഷ്ടാസനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; അവിടെ, സൃഷ്ടിയിലൂടെ ധർമ്മപുത്രന്മാരെയും മറ്റെയും പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. ധൂപം അർപ്പിച്ച് പൂജ നടത്തണം; വസ്ത്രവും കവചവും അർപ്പിക്കണം. ഗൃഹാർപ്പണവും ഹൃദയത്തോടെ ഭക്ഷണവും, കഴിവനുസരിച്ച് സമർപ്പിക്കണം. നെയ്, തേൻ എന്നിവ കലർത്തിയ പാത്രം പാദാഭിഷേകത്തിന് ഉപയോഗിക്കണം; ഗുരു അവിടെ നിൽക്കുന്നു, മുപ്പത്താറ് തത്ത്വങ്ങളെ ഏകീകരിക്കുന്നു. പുഷ്പങ്ങളുടെ മൂന്നു മലകൾ, ശക്തിമുതൽ ഭൂമിവരെ, അവരവരുടെ അധിപതികളോടുകൂടെ ക്രമീകരിച്ച് ത്രിത്വം സ്ഥാപിക്കണം. ശക്തിതത്ത്വത്തിന്റെ അവസാനം, മായാലോകത്തിൽ, എട്ട് ദിക്കുകളായി വിഭജിച്ച വൃത്തത്തിൽ, സൃഷ്ടിക്രമത്തിൽ ആത്മജ്ഞാനരൂപനായ ശിവനെ അവിടെ സ്ഥാപിക്കണം. ഓരോ ഭാഗത്തും രൂപവും അരൂപവും ഉള്ള ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ഹരൻ എന്നിവരെ കിഴക്കു തുടങ്ങി ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഭൂമി, അഗ്നി, യജമാനൻ, സൂര്യൻ, ജലം, വായു, ചന്ദ്രൻ, ആകാശം എന്നിവയുടെ രൂപങ്ങളും അവയുടെ അധിപതികളും നൽകണം. പശുപതി, ഉഗ്ര, രുദ്ര, ഭവ, മഖേശ്വര, മഹാദേവ, ഭീമ—ഇവയൊക്കെയാണ് അവരെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ. “ല”, “വ”, “ശ”, “ച”, “യ”, “ഹ” എന്നാക്ഷരങ്ങൾ, അതിന്റെ മൂന്നു അളവുകൾ, പ്രണവം, ഹൃദയം, അണു, അല്ലെങ്കിൽ മൂലമന്ത്രം—ഇവയാണ് ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. പഞ്ചാഗ്നിയോഗത്തിൽ അഞ്ചു രൂപങ്ങളോ, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്ന ഘടകങ്ങളോ സ്ഥാപിക്കണം. അതിന്റെ അധിപതികളെ—ബ്രഹ്മാ, ധരണീധരൻ, രുദ്രൻ, ഈശൻ, സദാഖ്യൻ—സൃഷ്ടിതത്ത്വപ്രകാരമുള്ള ക്രമത്തിൽ, മന്ത്രജ്ഞർ അറിയുന്ന വിധത്തിൽ നിശ്ചയിക്കണം. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കായി, നിവൃത്തി അല്ലെങ്കിൽ അജാത തുടങ്ങിയ തത്ത്വങ്ങളും അവയുടെ അധിപതികളും, അല്ലെങ്കിൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്നു കാരണതത്ത്വങ്ങളും സ്ഥാപിക്കാം. ശുദ്ധാത്മാവിൽ ജ്ഞാനാധിപതികളെ കാണണം; അശുദ്ധത്തിൽ ലോകാധിപതികളെ; രൂപങ്ങൾ, ബന്ധങ്ങൾ, ഭോക്താക്കൾ, മന്ത്രാധിപതികളും കാണണം. ഇരുപത്തഞ്ച്, പിന്നെ എട്ട്, അഞ്ച്, മൂന്ന് എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ—ഇവയാണ് തത്ത്വങ്ങളും അവയുടെ അധിപതികളും, ഇന്ദ്രൻ മുതലായവരുടെ ക്രമത്തിൽ. “ഓം ഹാം, ശക്തിതത്ത്വാധിപതിക്കു നമഃ” മുതലായ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കണം; ബ്രഹ്മമുതലായ കാരണതത്ത്വങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, നാഭിമൂലത്തിൽ നിന്ന് ശബ്ദം ഉണർത്തി, ദ്വാദശാന്തം വരെ എത്തിക്കണം. മനസ്സിൽ വ്യത്യസ്തമായുള്ള, പ്രാപിച്ച ആനന്ദത്തിന്റെ രുചിയുള്ള മന്ത്രം ദ്വാദശാന്തത്തിൽ നിന്ന് ആക്കി, രൂപരഹിതമായ സർവ്വവ്യാപിയായ ശിവനിൽ ലയിപ്പിക്കണം. മുപ്പത്തിയെട്ടു കിരണങ്ങളോടും ആയിരം പ്രകാശങ്ങളോടും, എല്ലാ ശക്തികളും അംഗങ്ങളുമുള്ള ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ച്, ലിംഗത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. ഇങ്ങനെ പ്രാണപ്രതിഷ്ഠ ലിംഗത്തിൽ സമ്പൂർണ്ണമായി, എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നു. ഇനി പീഠാദി പ്രതിഷ്ഠയുടെ വിധി പറയപ്പെടുന്നു. പീഠം, ചന്ദനം മുതലായ വസ്തുക്കളാൽ സ്നാനവും അഭിഷേകവും നടത്തി, നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടി, യോനി ചിഹ്നത്തിൽ തുറന്ന ഭാഗത്ത് സ്ഥാപിക്കണം. അത്, ലിംഗത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത്, അഞ്ചു രത്നങ്ങൾ മുതലായവ ചേർത്ത് സ്ഥാപിക്കണം; ലിംഗത്തിൽ ചെയ്തതുപോലെ പ്രതിഷ്ഠിച്ച്, യഥാവിധി പൂജിക്കണം. സ്നാനാദികർമ്മങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, ലിംഗത്തിന്റെ അടിയിൽ ഒരു ശില സ്ഥാപിക്കണം; സ്നാനവും അഭിഷേകവും ശക്തി, നന്ദി മുതലായവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി നടത്തണം. പ്രണവം ആരംഭിച്ച് ഹും, പൂം, ഹ്രീം എന്നവയിൽ ഏതെങ്കിലും മദ്ധ്യത്തിൽ ചേർത്ത്, കർമ്മശക്തിയുള്ള കല്ലിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ഒരു കൂമ്പാരം നിർമ്മിക്കണം. ഭസ്മം, ദർഭ, എള്ള് എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് മൂന്ന് വേലികൾ ഒരുക്കണം; സംരക്ഷണത്തിനായി, ആയുധധാരികളായ ദിക്ക്പാലകർക്ക് പുറത്തു പൂജ നടത്തണം. “ഓം ഹും ഹ്രം, കർമ്മശക്തിക്കു നമഃ; ഓം ഹും ഹ്രാം ഹഃ, മഹാനായ, രുദ്രപ്രിയയായവളേ, സ്വാഹാ” എന്ന മന്ത്രം കൂമ്പാരത്തിൽ ഉച്ചരിക്കണം. “ഓം ഹാം, ധാരകശക്തിക്കു നമഃ; ഓം ഹാം, നന്ദിക്കു നമഃ” എന്നും ഉച്ചരിക്കണം. അഞ്ചു ദേവികളെ—ധാരിക, പ്രകാശമാനവും ഉഗ്രവുമാണ്; ജ്യോത്സ്ന, ശക്തിയുള്ളവൾ; ധാത്രി, വിധാത്രി എന്നിവയും—സ്ഥാപിക്കണം. മൂന്നു ദേവികളെ—വാമാ, ജ്യേഷ്ഠ, കർമ്മ, ജ്ഞാനം, വിഭാഗശക്തികൾ—അതിനുപോലെ, കർമ്മം, ജ്ഞാനം, ഇച്ഛ, ശാന്തരൂപത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. അഞ്ചു ദേവതകളായ അന്ധകാരം, മായ, ക്ഷമ, സമാപ്തി, മരണം, മായാജന്യമായ ജ്വരങ്ങൾ, മഹാമായകളും മൂന്നു ഉഗ്രജ്വരങ്ങളും സ്ഥാപിക്കണം. കർമ്മം, ജ്ഞാനം, നിരോധനം എന്നിവയെ, ആത്മാദിതത്ത്വങ്ങളിൽ, അത്യന്തശക്തിയോടെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.