അഗ്നിപുരാണമ്

ശിവപൂജയുടെ വിശിഷ്ടമായ ചടങ്ങുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ സ്ഥലവും സമയവും തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, ദൂഷിത സൂചനകൾ ശമിപ്പിക്കാൻ മന്ത്രജ്ഞനായ പുരോഹിതൻ ഹോമം നടത്തുകയും, പൂർണ്ണമായും ശുഭമായും നൈവേദ്യം സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മുമ്പേ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ, പാചകമെടുത്ത നൈവേദ്യം ഓരോ ഹോമകുണ്ഡത്തിലും സമർപ്പിച്ച്, അലങ്കൃതരായ യജമാനന്മാർ സ്നാനമണ്ഡപത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. ശിവനെ മംഗളാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, അവനെ അല്പം തൊട്ട് പിന്നീട് മറച്ച്, മണ്ണും കുങ്കുമജലവും ഉപയോഗിച്ച് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. പിന്നെ പശുവിന്റെ മൂത്രം, പശുവിന്റെ ഗോമയം, വെള്ളം, വിശുദ്ധമായ ചിത്ഭസ്മം, സുഗന്ധജലം, പരിരക്ഷാമന്ത്രജലം എന്നിവയിലൂടെ അഭിഷേകം തുടരും. ഗുരു വിഗ്രഹങ്ങളോടൊപ്പം ധർമ്മമന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ച് ശുദ്ധീകരണം നടത്തുന്നു; അവയെ മഞ്ഞ വസ്ത്രത്തിൽ പൊതിയുന്നു. ശുദ്ധമായ വെള്ളപൂക്കൾ സമർപ്പിച്ച ശേഷം, അവയെ വടക്കേ വേദിക്കിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവിടെ ഇരിപ്പിടവും കിടക്കയും ഒരുക്കുന്നു. കുങ്കുമം പുരട്ടിയ നൂലുകൊണ്ട് ഗുരു വിഭജനങ്ങൾ വരയ്ക്കുകയും, സ്വർണ്ണദണ്ഡം ഉപയോഗിച്ച് നിർദ്ദിഷ്ട ക്രമത്തിൽ കണ്ണുകൾ വരയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കണ്ണുകളിൽ കാജൽ പുരട്ടി, കലാനിപുണനായ ശിൽപി നിർദ്ദിഷ്ട ഉപകരണത്തിൽ മംഗളചിഹ്നം ഉയർത്തുന്നു. മൂന്നിൽ ഒരു ഭാഗം, അർദ്ധം, അഥവാ അതിന്റെ പകുതി എന്നിങ്ങനെയുള്ള അളവിൽ മംഗളചിഹ്നം സ്ഥാപിക്കണം. ലിംഗത്തിന്റെ നീണ്ട ഭാഗം മൂന്നായി വിഭജിച്ച്, ശരീരത്തിന്റെ അളവനുസരിച്ച് മംഗളചിഹ്നത്തിന്റെ വീതി എവിടെയും അളക്കണം. ഒമ്പതിൽ എട്ട് ഭാഗം യവം ഉപയോഗിച്ച് കൈ ചുറ്റി, ആ രേഖയുടെ ആഴവും വീതിയും അളക്കണം. എങ്കിൽ ഒരു കൈമുട്ട് നീളമുള്ള ലിംഗത്തിൽ ഭൂമി എട്ട് യവം വീതിയും ആഴവുമാണ്. ഈ രീതിയിൽ, ശൈവലിംഗത്തിൽ അടി കൊണ്ടാണ് ഉയരം അളക്കേണ്ടത്; വീതി എല്ലായിടത്തും യവം കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അളക്കണം. വീതിയിലും ആഴത്തിലും മൂന്നിലൊന്ന് കൂട്ടിച്ചേർത്ത് രേഖ വരയ്ക്കണം; ലിംഗം മുഴുവൻ അടിയിൽ നിന്ന് മുകളിലേയ്ക്ക് സൂക്ഷ്മമായിരിക്കണം. മംഗളചിഹ്നത്തിന്റെ പ്രദേശം എട്ടായി വിഭജിച്ച്, മുകളിൽ രണ്ട് ഭാഗത്ത്, ഇടയിൽ ആറിൽ ഒരു ഭാഗം വിട്ട്, താഴെ രണ്ടു ഭാഗം ഒഴിച്ച് ക്രമീകരിക്കണം. മൂന്ന് രേഖകൾ പിന്നിൽ ചേർത്ത് ചിഹ്നം വരയ്ക്കണം; രത്നലിംഗത്തിൽ സ്വർണ്ണം കൊണ്ടാണെങ്കിൽ വീതി രണ്ട് യവം വേണം. വാസ്തവരൂപം ഈ ചിഹ്നങ്ങളാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്; രത്നങ്ങളിൽ പ്രകാശം നിർമലമാണ്. മുഖത്തിൽ കണ്ണുകൾ തുറക്കുന്നത് സാന്നിധ്യത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. ഈ രേഖകളും ചിഹ്നങ്ങളും എടുത്തെടുക്കാൻ നെയ്യും തേനും ഉപയോഗിച്ച്, മൃത്യുഞ്ജയമന്ത്രം ജപിച്ച്, ശിൽപത്തിലെ ദോഷങ്ങൾ നീക്കണം. മണ്ണും മറ്റു ദ്രവ്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ലിംഗം അഭിഷേകം ചെയ്ത്, ശില്പികളെ സംതൃപ്തരാക്കി, ഗുരുക്കന്മാർക്ക് പശുക്കളും നൽകണം. ലിംഗം ധൂപം മുതലായവയോടെ സ്നേഹപൂർവ്വം പൂജിക്കണം; അചാര്യന്റെ ഭാര്യമാർ വലതോ ഇടതോ നൂൽകൊണ്ടും കുശഗ്രസ്സുകൊണ്ടും പാടണം. വർണ്ണം ഓർത്തുകൊണ്ട്, അതു സമർപ്പിച്ച് ശുദ്ധികർമ്മങ്ങളും അനുബന്ധചടങ്ങുകളും നടത്തണം; ചക്കര, ഉപ്പ്, ധാന്യങ്ങൾ നൽകി അവരെ വിടവാങ്ങിക്കണം. അചാര്യരൂപമുള്ളവരോടൊപ്പം, ഹൃദയത്തോടോ പ്രണവമന്ത്രത്തോടോ, മണ്ണ്, ഗോമയം, പശുമൂത്രം, ചിത്ഭസ്മം, മറ്റു ജലങ്ങൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം. അഞ്ചഗവ്യവും അതിനു മുമ്പ് പഞ്ചാമൃതവും കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തണം; ഔഷധകഷായജലം കൊണ്ടോ എല്ലാ ഔഷധജലങ്ങളാലോ ശുദ്ധീകരണം നടത്താം. ശുദ്ധമായ പൂക്കൾ, പഴങ്ങൾ, സ്വർണ്ണം, രത്നങ്ങൾ, കൊമ്പുകൾ, യവജലം, ആയിരം താരകൾ, ദിവ്യൗഷധജലം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചും പൂജിക്കണം. തീർത്ഥജലം, ഗംഗാജലം, ചന്ദനജലം, ക്ഷീരസാഗരത്തിൽ നിന്നുള്ള കലശജലം, ശിവപാത്രജലം മുതലായവകൊണ്ടും ശുദ്ധീകരണം, അഭിഷേകം നടത്തണം. ചന്ദനം പോലുള്ള സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾകൊണ്ട് ശുദ്ധീകരണവും അഭിഷേകവും നടത്തണം; ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം പൂക്കൾ, കവചം, ചുവപ്പ് വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവ കൊണ്ടു പൂജിക്കണം. ചുവപ്പു വേഷം ധരിച്ച്, കാവൽചിഹ്നങ്ങൾ മുൻകൂട്ടി, ദീപാരാധന നടത്തണം; നെയ്യ്, വെള്ളം, പാൽ, കുശനൂൽ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഹോമസമർപ്പണങ്ങൾ നടത്തണം. വസ്തുക്കളും, സ്തുതികളും, മറ്റ് പ്രാർത്ഥനകളും ഉപയോഗിച്ച് തൃപ്തനായ ലിംഗത്തെ പുരുഷമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പൂജിക്കണം; ഹൃദയത്തിൽ ദേവതയെ നമസ്കരിച്ച്, "ഉണരു, പ്രഭോ" എന്നു പറയണം. ബ്രഹ്മരഥവും അനുയോജ്യമായ വസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് ദേവതയെ വേഗത്തിൽ കൊണ്ടുവരണം; മണ്ഡപത്തിൽ പടിഞ്ഞാറ് വാതിലിൽ കിടക്കയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ശക്തിമുതൽ അവസാനശക്തികൾ വരെ മംഗളാസനത്തിൽ ക്രമീകരിക്കണം; പീഠത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറു വശത്ത് ബ്രഹ്മശില സ്ഥാപിക്കണം. ആയുധങ്ങൾ, പ്രഹരികൾ, നൂറ് നാളികേരം കൊണ്ടുള്ള ഇരിപ്പിടം, ഉറക്കത്തിനുള്ള പാത്രം, സ്ഥിരമായ ഇരിപ്പിടം എന്നിവ ഒരുക്കണം; ശിവകോണത്തിൽ ഹൃദയപൂർവ്വം അർഘ്യം സമർപ്പിക്കണം. ലിംഗം ഉയർത്തി, തല ഭാഗം ആദ്യം നിർദ്ദിഷ്ടാസനത്തിൽ വെക്കണം; അവിടെ സൃഷ്ടിയിലൂടെ ധർമ്മാദികളുടെ സന്തതിയെ സ്ഥാപിക്കണം. ധൂപം അർപ്പിച്ച് പൂജിക്കുകയും, വസ്ത്രവും കവചവും സമർപ്പിക്കുകയും, ഭവനവിളമ്പും ഹൃദയപൂർവ്വം അന്നദാനവും നടത്തണം. നെയ്-തേൻ കലർത്തിയ പാത്രം പാദാഭിഷേകത്തിനായി ഉപയോഗിക്കണം; അചാര്യൻ അവിടെ നിൽക്കുമ്പോൾ മുപ്പത്താറ് തത്ത്വങ്ങൾ സമാഹരിക്കണം. ശക്തിമുതൽ ഭൂമിവരെയുള്ള തത്ത്വങ്ങൾക്കും അവയുടെ അധിപതികൾക്കും മൂന്നിരട്ടി പുഷ്പമാല ചാർത്തണം; ഈ വിധത്തിൽ ത്രയം സ്ഥാപിക്കണം. ശക്തിതത്ത്വത്തിന്റെ അവസാനം, മായാലോകത്തിൽ, എട്ട് ദിക്കുകളായി വിഭജിച്ച വൃത്തത്തിൽ, സൃഷ്ടിക്രമത്തിൽ, ആത്മതത്ത്വവും ജ്ഞാനതത്ത്വവുമായ ശിവനെ സ്ഥാപിക്കണം. ഓരോ വിഭാഗത്തിലും ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, ഹരൻ എന്നിങ്ങനെ രൂപവും അരൂപവുമായ അധിപന്മാരെ കിഴക്കു തുടങ്ങിയ ക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ഭൂമി, അഗ്നി, യജമാനൻ, സൂര്യൻ, ജലം, വായു, ചന്ദ്രൻ, ആകാശം എന്നിവയുടെ രൂപങ്ങളും അവയുടെ അധിപതികളും അർപ്പിക്കണം.