അഗ്നിപੁਰാണത്തിലെ ഈ ശ്ലോകങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ഒരു ദിവ്യമായ, ആന്തരികമായ യജ്ഞക്രിയയുടെ വിവരണമാണ് ഇവിടെ കാണുന്നത്. ആദ്യം, തനതായ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച്, "ഓം ഹാം ഹ്രൂം ഹാം, സ്വയം നമഃ" എന്നതിലൂടെ, യജ്ഞകർത്താവ് മാതാപിതാക്കളുടെയും ചൈതന്യത്തിന്റെയും ഐക്യത്തെ ശ്വാസം പുറത്തുവിടുമ്പോൾ മനസിൽ ദർശനം ചെയ്യുന്നു. ബ്രഹ്മാദി ദേവതകളുടെ മേഖലകളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശിവന്റെ ആധാരത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്; ഗർഭധാരണത്തിനായി എല്ലാ ഗർഭങ്ങളിലും ഒരേ സമയം ഈ ഐക്യത്തെ സ്വീകരിക്കുന്നു. വാഗീശ്വരിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ഇടതു കൈയുടെ ഉത്ഭവമുദ്രയോടെ "ഓം ഹാം ഹാം ഹാം, സ്വയം നമഃ" എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി, അങ്ങനെ തന്നെ പൂജയും, അഞ്ചു വിധത്തിൽ തൃപ്തിയും നടത്തുന്നു. മറ്റു ഗർഭങ്ങളിൽ, ഹൃദയത്തിൽ ശരീരശുദ്ധി നടത്തുന്നു; ഇവിടെ പുരുഷൻ ഉണ്ടാക്കാനുള്ള പ്രത്യേക ക്രിയയില്ല, കാരണം സ്ത്രീശരീരവും ഉദിക്കാം. ഇല്ലെങ്കിൽ, ചുരുള്, divine limbs എന്നിവയുടെ വിഭജനം ശരീരത്തിനായി ചെയ്യാം; ജനനം തലയിൽ നിന്നാണ് നടത്തേണ്ടത്, എല്ലാ ദേഹധാരികളെയും ഒഴിവാക്കി. അതുപോലെ, ശിവസ്യ്ലബിള് ഉപയോഗിച്ച് അവരുടെ മേഖലയെ ധ്യാനിക്കുകയും, armor-മന്ത്രം കൊണ്ടും, ആയുധം ഉപയോഗിച്ച് ഭോഗത്തെ (sense-object) രൂപത്തിൽ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. മായയുടെ രൂപം, അതിന്റെ അന്യോന്യത, ലയാവസ്ഥ എന്നിവയും ധ്യാനിക്കുന്നു; ശിവൻ ഹൃദയത്തിൽ നദികൾ ശുദ്ധീകരിക്കുകയും, തത്വങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. മായയാൽ ഉരുത്തിരിയുന്ന മാലിന്യവും, കർമ്മവും, ബന്ധങ്ങളും നീക്കാൻ ഗർഭധാരണത്തിൽ ആരംഭിച്ച് അഞ്ചു അഞ്ചു ഹോമങ്ങൾ ക്രമമായാണ് ചെയ്യേണ്ടത്. ഹൃദയത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, നൂറ് ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു; അശുദ്ധിയുടെ ശക്തിയെ നിയന്ത്രിച്ച്, ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് വേർതിരിവ് ലഭിക്കുന്നു. "സ്വാഹാ"യിൽ അവസാനിക്കുന്ന മന്ത്രം ആയുധമായി ഉപയോഗിച്ച് അഞ്ചു അഞ്ചു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു; മായയിൽ അവസാനിക്കുന്ന ബന്ധത്തിന് ആയുധമന്ത്രം ഏഴു തവണ ജപിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി, രിത്വിക刀 ഉപയോഗിച്ച് "ഓം ഹൂം, coil of cessation-ന്റെ ബന്ധത്തിന്, ഹൂം ഫട്" എന്ന മന്ത്രം ചൊല്ലി ബന്ധം മുറിക്കുന്നു; ഇരുകൈകളും arrow-മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ബദ്ധത പൂർത്തിയാക്കുന്നു. ചുറ്റി ചുറ്റി, clarified butter (ghee) നിറച്ച ഹോമദ്രവ്യം കൈയിൽ പിടിച്ച്, auxiliary weapon-mantra ഉപയോഗിച്ച് ദഹിപ്പിക്കുകയും, ഒരേയൊരു weapon-mantra ഉപയോഗിച്ച് അഗ്നിയിൽ അശ്മം ആക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കൂക്കായുള്ള ബന്ധങ്ങൾ നീക്കാൻ അഞ്ചു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു: "ഓം ഹഹ്, ആയുധത്തിന്, ഹൂം ഫട്"; ശേഷം എട്ടു ആയുധ-ഹോമങ്ങൾ expiation-നായി നടത്തുന്നു. സൃഷ്ടാവിനെ ആഹ്വാനിച്ച്, പൂജയും ഹോമവും നടത്തുന്നു; "ഓം ഹാം, ശബ്ദ-സ്പർശങ്ങളിലെ ശുദ്ധ ബ്രഹ്മൻ, സ്വീകരിക്കുക, സ്വാഹാ" എന്ന മന്ത്രം മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ച് അധികാരം നൽകുന്നു; ബ്രഹ്മൻ, യജ്ഞപശുവിന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നവൻ, അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു. ഇനി, വീണ്ടും ബന്ധത്തിൽ പെടരുത്; ശിവന്റെ ആജ്ഞ പ്രസ്താവിക്കണം; സൃഷ്ടാവിനെ മോചിപ്പിച്ച്, വലതുകാലിലൂടെ സാവധാനം അയക്കണം. ലയമുദ്രയോടെ, സ്വശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ച്, അമൃതം പോലെ ശുദ്ധമായ വെള്ളം ഉള്ള ഹോമദ്രവ്യപാത്രം പൂജിക്കുന്നു. അത് എടുത്ത്, "ഉദ്ഭവ" എന്ന ശ്വാസം പുറത്തുവിടുന്ന വിധത്തിൽ തന്തുവിൽ ചേർക്കുന്നു; ഹോമദ്രവ്യപാത്രത്തിൽ അമൃതം പോലെ ശുദ്ധമായ വെള്ളം പൂജിക്കുന്നു. ശിഷ്യന്റെ പോഷണത്തിനായി, ഗുരു അതു ശിഷ്യന്റെ തലയിൽ ഇടുന്നു; ശിവ-മന്ത്രം "വൗഷട്"യിൽ അവസാനിക്കുന്നതോടെ, മാതാപിതാക്കൾക്ക് നൽകുന്നു; ക്രിയ പൂർത്തിയായി, ലയവും ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇശ്വരൻ പറയുന്നു: പിന്നെ, ശുദ്ധതത്വങ്ങളെയും, ശുദ്ധീകരിച്ചതത്വങ്ങളെയും, ഹ്രസ്വ-നീളം ശബ്ദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, ശബ്ദം തുടക്കം മുതൽ അവസാനത്തോളം ആലാപനത്തോടെ ഐക്യപ്പെടുത്തണം. "ഓം ഹാം ഹ്രൂം ഹാം" എന്ന മന്ത്രം ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം, സൂക്ഷ്മതത്വങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ബുദ്ധികൾ, മൂന്ന് ഗുണങ്ങൾ, അഹങ്കാരം, 24-ാം തത്വം (പുരുഷൻ) എന്നിവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഈ തത്വങ്ങൾ ആധാരത്തിൽ സ്ഥാപിതമായി ധ്യാനിക്കണം; അവ 25 എണ്ണം, "ഖ" മുതൽ "യ" വരെയുള്ള അക്ഷരങ്ങളോടൊപ്പം. അമ്പത്+അറുപത്താറ്, ലോകങ്ങളുടെ പേരുകളിലേയ്ക്കും, അത്രയും രുദ്രന്മാരും ഇവിടെ മനസ്സിലാക്കണം. അമരേശ, പ്രഭാവ, നൈമിഷ, പുഷ്കര, പാദി, ദണ്ടി, ഭാവഭൂതി, അഷ്ടമം; നകുലീശ, ഹരിശ്ചന്ദ്ര, ശ്രീശൈല, അന്വീശ, അസ്നാതികേശ, മഹാകാല, മധ്യമ; കെദാര, ഭൈരവ, രണ്ടാം എട്ട്; പിന്നെ ഗയാ, കുറുക്ഷേത്ര, ഖലാന, മറ്റ് സ്ഥലങ്ങൾ; വിമല, അട്ടഹാസ, മഹേന്ദ്ര, ഭീമ, വസ്വാപദാ, രുദ്രകോടി, സൂര്യരഹിതം; ഗോകർണ, ഭദ്രകർണ, സ്വർണാക്ഷ, സ്ഥാണു, അജേശ, സർവജ്ഞ, പ്രഭ, സൂദ, നാന്തര; സുബാഹു, വിശാല, ജടില, രൗദ്ര, പിംഗലാക്ഷ, കാലദംഷ്ട്രി; വിദുര, ഘോര, പ്രജാപത്യ, ഹുതാശന, കാമരൂപി, കാല, കർണ, ഭയാനകൻ; മതംഗ, പിംഗല, ഹര (ധാത്രി), ശങ്കുകർണ, വിദ്യാന, ശ്രീകണ്ഠ, ചന്ദ്രശേഖര; ഇവയോടൊപ്പം അതിന്റെ പരിധികളും, 32 വാക്കുകളും: വ്യാപിൻ, ഓം; അരൂപ, ഓം; പ്രമഥ, ഓം; തേജസ്, ഓം; ജ്യോതി, ഓം; പുരുഷ, ഓം; അഗ്നേ, ഓം; അധൂമ, ഓം; അഭസ്മ, ഓം; അനാദി, ഓം; നാനാ, ഓം; ധൂധൂ, ഓം; ഭൂഃ, ഓം; ഭുവഃ, ഓം; സ്വഃ; അനിധാന, നിധാനോദ്ഭവ, ശിവ, ശർവ, പരമാത്മൻ, മഹേശ്വര, മഹാദേവ, സദ്ഭാവേശ്വര, മഹാതേജസ്, യോഗാധിപതയേ, മുന്ച, പ്രഥമ, സർവ, സർവേശർവ—മൂന്നു ബീജമന്ത്രങ്ങൾ: വാമദേവ, ശിവ, ശിഖാ. ഗാന്ധാരി, സുഷുമ്നാ എന്ന രണ്ട് നാഡികളും, സമാന, ഉദാന എന്ന രണ്ട് വായുകളും; നാവും ഗുദവും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ; രുചി (സ്വാദ്) ആണ് വസ്തു, രൂപ, ശബ്ദം, സ്പർശം, രുചി ഗുണങ്ങൾ; വൃത്താകൃതിയിലുള്ള, കമലചിഹ്നം ഉള്ള, വെള്ള നിറത്തിലുള്ള ചക്രം. സ്വപ്നാവസ്ഥയിൽ, കാരണമാണ് ഗരുഡധ്വജൻ; ലോകങ്ങൾ വരെ എല്ലാം പരിഗണിച്ച്, സ്ഥാപനം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. തന്തുവിനെ ശരീരത്തിൽ സ്വന്തം മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് പ്രവേശിപ്പിച്ച്, വേർതിരിക്കണം; "ഓം ഹാം ഖീം ഹാം" തന്തു സ്ഥാപിക്കാൻ, "ഓം ഫട് സ്വാഹാ"—ഇതിലൂടെ, ശ്വാസം വലിച്ച്, ഗോദമുദ്രയോടെ, അതിനെ ആകർഷിക്കണം. "ഓം ഹാം ഹ്രൂം ഹ്രാം ഹ്രൂം" തന്തു സ്ഥാപിക്കാൻ, "ഹ്രം ഫട്"—ഇതിലൂടെ, ലയമുദ്രയും, ശ്വാസം നിർത്തിയും, ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നാഡിയുടെ തന്തു എടുത്ത്; "ഓം ഹാം ഹ്രൂം ഹ്രാം ഹാം" തന്തു സ്ഥാപിക്കാൻ, "നമഃ"—ഇതിലൂടെ, ഉത്ഭവമുദ്രയും, ശ്വാസം പുറത്തുവിടലും, അതിനെ നിലയിൽ വയ്ക്കണം. "ഓം ഹാം ഹ്രീം" തന്തു സ്ഥാപിക്കാൻ, "നമഃ"—ഇതിലൂടെ, പൂജയും, ആദരവും, മൂന്നു ഹോമങ്ങൾ "സ്വാഹാ"യിൽ അവസാനിപ്പിച്ച്; "ഓം ഹാം" വിഷ്ണുവിന്, "നമഃ"—വിഷ്ണുവിനെ ആഹ്വാനിച്ച്, പൂജയും, തൃപ്തിയും: "നിന്റെ അധികാരത്തിൽ, ഞാൻ ഈ ശിഷ്യനെ ദീക്ഷയിലൂടെ ആരംഭിക്കുന്നു." വിഷ്ണുവിനെ അനുകൂലമായ മനസ്സോടെ അറിയിക്കണം; പിന്നെ, മുൻപുപോലെ, വാഗീശ്വരിയും വാഗീശനും ആഹ്വാനിച്ച്, പൂജയും ആദരവും നടത്തണം. ആഹ്വാനിച്ച്, പൂജിച്ച്, ആദരിച്ച്, ശിഷ്യന്റെ നെഞ്ചിൽ തട്ടണം; "ഓം ഹാം ഹാം ഹം ഫട്"—ഇതിലൂടെ, ചൈതന്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ച്, വിഭജനം ചെയ്യണം. ആയുധം പാശത്തിൽ ചേർത്ത്, ഏറ്റവും വലിയ ഗോദമുദ്രയോടെ; "ഓം ഹാം ഹം ഹോം ഹ്രൂം ഫട്"—ഹൃദയത്തിലേക്ക് സ്വാഹയോടെ ആകർഷിച്ച്, ശുദ്ധമായ സ്വയം. അതെടുക്കുമ്പോൾ, "നമഃ" എന്ന വാക്കിൽ, അതിനെ തനതായ സ്വയം നിലയിൽ വയ്ക്കണം; "ഓം ഹാം ഹം ഹോം ആത്മനേ നമഃ." മുൻപുപോലെ, പിതൃകളുമായി ഐക്യത്തെ ധ്യാനിച്ച്, ഉത്ഭവമുദ്രയോടെ. ഇടതു കൈ ഉപയോഗിച്ച്, അതേ രീതിയിൽ, ദേവിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിക്ഷേപം നടത്തണം; "ഓം ഹാം ഹം ഹാം ആത്മന നമഃ." ശരീരത്തിന്റെ ഉത്ഭവത്തിൽ, ഹൃദയത്തിൽ, ജനനത്തിൽ തലയിൽ അങ്ങനെ. ഈ ശ്ലോകങ്ങളുടെ ക്രമാനുസൃത, ആന്തരിക, ദിവ്യമായ യജ്ഞക്രിയയിലൂടെ, ശുദ്ധീകരണം, ഐക്യം, ദേഹ-ചൈതന്യ-തത്വങ്ങളുടെ ഉന്നതമായ സാക്ഷാത്കാരം, ഗുരു-ശിഷ്യ-ദേവതകളുടെ സംവേദനം എന്നിവ സാക്ഷാത്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.