ആചാര്യൻ ശിഷ്യന്മാരെ ശാന്തമായ ദൃശ്യത്തിൽ ശിവാരാധനയുടെ വിശുദ്ധ ക്രമങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചു. ആദ്യം, ശുദ്ധീകരണത്തിന്റെ അളവു പാലിച്ച്, അതിനെ ശാസ്ത്രഗ്രന്ഥത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചു. "ഓം ഹാം ഭൂഃ സ്വാഹാ, ഓം ഹാം ഭുവഃ സ്വാഹാ, ഓം ഹാം സ്വഃ സ്വാഹാ, ഓം ഹാം ഭൂर्भുവഃസ്വഃ സ്വാഹാ" എന്ന ദിവ്യമന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് നാലു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. പിന്നെ, "ഓം ഹാം അഗ്നയേ സ്വാഹാ, ഓം ഹാം സോമായ സ്വാഹാ, ഓം ഹാം അഗ്നിസോമാഭ്യാം സ്വാഹാ, ഓം ഹാം അഗ്നയേ സമാപ്തിഹോമായ സ്വാഹാ" എന്നിങ്ങനെ അഗ്നിക്കും സോമനും അർപ്പണം നടത്തി. ഗുരുവിനെ ശിവനെപ്പോലെ ധന്യമായ വസ്ത്രാഭരണങ്ങളാൽ പൂജിച്ചു, ആചാരചക്രം ഫലപ്രദമായി പൂർത്തിയായി. ഗുരു പരമസന്തുഷ്ടനായാൽ, പരമേശ്വരൻ തന്നെയാണ് അതിന്റെ ഫലം ഉറപ്പാക്കുന്നത്. അങ്ങനെ, ശുദ്ധീകരണം ഗുരുവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. ശ്രദ്ധയോടെ, ദ്വിജന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും അന്നം നല്കി, വസ്ത്രാദികൾ ദാനം ചെയ്തു. ഈ ദാനത്താൽ സദാശിവൻ തൃപ്തനാകണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഭക്തിപൂർവം രാവിലെ സ്നാനം ഉൾപ്പെടെ നിർവഹിച്ച്, ശംഭുവിനായി ഒരുമിച്ചു. എട്ട് പൂക്കളും ശുദ്ധീകരണവും ഉപയോഗിച്ച് ശംഭുവിനെ പൂജിച്ച്, അവനെ സമാപിപ്പിച്ചു. എല്ലാ നിത്യ-നൈമിത്തിക കര്മങ്ങളും മുമ്പത്തെ പോലെ നിർവഹിച്ച്, ശുദ്ധീകരണം സ്ഥാപിച്ച്, ശിവനെ അഗ്നിയിൽ ആരാധിച്ചു. ശസ്ത്രപരിഹാരം അർപ്പിച്ച്, സമഗ്ര ഹോമം നടത്തി. ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ എല്ലാ കര്മങ്ങളും ശിവനിൽ സമർപ്പിക്കണം. "സ്വാമിനേ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ എന്റെ ഈ കര്മം ഫലപ്രദമാകട്ടെ; മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നതിനാൽ, ഇത് എനിക്ക് ബന്ധനമാകരുതേ" എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. അഗ്നിയെ നാഡികളിലൂടെ ഉണർത്തി, ശിവനിൽ ലയിപ്പിച്ചു; അഗ്നിയുടെ ആകാരം ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, ശുദ്ധീകരണശക്തിയെ പുറത്തുവിട്ടു. ഉദകസേചനം ചെയ്ത്, ആന്തരികമായ ധ്യാനത്തിലേക്ക് കടന്നു; കുംഭകത്തിൽ ശ്വാസം പിടിച്ച്, ശിവനിൽ ലയിപ്പിച്ചു; മനസ്സോടെ അർപ്പിച്ചു, "ക്ഷമിക്കണം" എന്ന വാക്കോടൊപ്പം വിട്ടു. ദിശാപാലകരെയും മറ്റുള്ളവരെയും സമാപിപ്പിച്ച്, വിശുദ്ധമായ യജ്ഞോപവീതം എടുത്തു; ചണ്ഡേശ്വരൻ സന്നിഹിതനെങ്കിൽ, അവനെ പൂജിച്ച് യജ്ഞോപവീതം സമർപ്പിച്ചു. അവനു ശേഷിച്ച അവശിഷ്ടവും യജ്ഞോപവീതവുമൊക്കെ അർപ്പിച്ചു; അല്ലെങ്കിൽ, പീഠത്തിൽ മുമ്പ് പറഞ്ഞ ക്രമത്തിൽ ചണ്ടനെ ആരാധിച്ചു. "എന്ത് വാർഷിക കര്മം ഞാൻ നിർവഹിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അതിൽ കുറവോ അധികമോ ഉണ്ടായാലും, സ്വാമി ചണ്ടേ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ അതെല്ലാം എനിക്ക് സമ്പൂർണ്ണമാകട്ടെ" എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. ദേവാദിദേവനെ അങ്ങനെ അറിയിച്ച്, വന്ദിച്ചു, സ്തുതിച്ചശേഷം അനുമതി വാങ്ങി; അവശിഷ്ടങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, ശുദ്ധതയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ശിവനെ ആരാധിച്ചു. ഇശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ദമനക ശാഖ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ക്രമം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. മുമ്പ് ഹരന്റെ കോപത്തിൽ നിന്ന് ഭൈരവൻ ജനിച്ചു, ദേവന്മാർ കീഴടക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട്, ത്രിപുരാരിയുടെ ശാപത്താൽ, ആ ശാഖ വൃക്ഷമായി മാറണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു; പിന്നെ, അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അതിനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ഭാഗ്യം ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. അങ്ങനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ഫലസിദ്ധി ഉണ്ടാകും; എഴാമോ പതിമൂന്നാമോ ദിവസങ്ങളിൽ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ ദമനക ശാഖ ശുദ്ധമായി ശേഖരിക്കണം. ശുദ്ധമായ രീതിയിൽ പൂജ ചെയ്ത്, "ഹരന്റെ കൃപയാൽ ജനിച്ചവളേ, ഇവിടെ സന്നിഹിതയാകൂ" എന്ന് ഉണർത്തണം. ശിവന്റെ ഇച്ഛയാൽ, അവൻ കൊണ്ടുവരേണ്ടതും, വീട്ടിലും ക്ഷണിച്ചു, സായാഹ്നത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. ക്രമപ്രകാരം സൂര്യനെയും ശങ്കരനെയും അഗ്നിയെയും പൂജിച്ച്, ദേവതയുടെ പടിഞ്ഞാറ് മണ്ണോടൊപ്പം വേരും, ഇടതുവശത്ത് തണ്ടോ പഴമോ, വടക്കോട്ട് കുരു, തെക്കോട്ട് ചിതറിയ ഇല, കിഴക്കോട്ട് പൂവ് സ്ഥാപിക്കണം. പഴം പാത്രത്തിൽ വെച്ച്, വേരും വടക്കുകിഴക്കോട്ട് ശിവനിൽ അർപ്പിക്കണം. അഞ്ചു ഭാഗങ്ങളും കൈയിൽ എടുത്ത്, ആഹ്വാനശേഷം തലയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. "ദേവാദിദേവാ, ഞാൻ നിങ്ങളെ പ്രഭാതത്തിൽ ആഹ്വാനിച്ചിരിക്കുന്നു; നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ തപസ്സ് ഫലപ്രദമാകട്ടെ" എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. വേരാൽ ശേഷിച്ച അവയവങ്ങൾ മൂടി, യജ്ഞോപവീതം ചേർത്ത്, രാവിലെ സ്നാനം ചെയ്ത്, വിശ്വനാഥനെ ഗന്ധപുഷ്പാദികൾ കൊണ്ടു ആരാധിക്കണം. നിത്യ-നൈമിത്തിക കര്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ച്, ദമനക ശാഖകളാൽ പൂജ നടത്തണം; ശേഷിച്ച ഭാഗങ്ങൾ കൈയിൽ എടുത്ത്, ആത്മജ്ഞാനത്തോടും ശിവബോധത്തോടും കൂടി പൂജിക്കണം. നാലാമത്തെ കൈയിലുള്ള ഭാഗം, "ഓം ഹൗം, യജ്ഞപതിയേ, യജ്ഞം പൂരിപ്പിക്കൂ, ത്രിശൂലധാരിയായ സ്വാമിയെ നമസ്കരിക്കുന്നു" എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ചേണം. "സ്വാമിനേ, ഞാൻ ചെയ്തതിൽ കുറവോ അധികമോ ഉണ്ടായാലും, അതെല്ലാം സമ്പൂർണ്ണമാകട്ടെ; ഞാൻ അർപ്പിച്ചതെല്ലാം ഫലപ്രദമാകട്ടെ" എന്നും പ്രാർത്ഥിച്ചു. ഇശ്വരൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ശൺമുഖാ, ഞാൻ സംസ്കാരവിധി വിശദീകരിക്കും. അഗ്നിയിൽ തലയുള്ള മഹേശ്വരനെ ഹൃദയത്തിൽ ആഹ്വാനിക്കണം. അവരെ ഏകീകരിച്ച്, ഹൃദയസങ്കല്പത്തോടെ പൂജിച്ച് തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം; അവരെ സാന്നിധ്യപ്പെടുത്താൻ അഞ്ചു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിക്കണം. ശിശുവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ആയുധമന്ത്രം പുരണ്ട പൂവ് സ്പർശിപ്പിച്ച്, അവിടെ നക്ഷത്രംപോലെയുള്ള ചൈതന്യത്തെ ധ്യാനിക്കണം. അവിടെ പ്രവേശിച്ച്, 'ഹും' എന്ന അക്ഷരം ഉച്ചരിച്ച്, ശ്വാസം പുറത്തുവിടണം; പിന്നെ ആ ശബ്ദം അകത്തേക്ക് ആകർഷിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരമാക്കണം. വാഗീശ്വരീമുദ്രയും ഉദ്ഭവചിഹ്നവും ഉപയോഗിച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ മന്ത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി, ശ്വാസം പുറത്തുവിടണം. "ഓം ഹാം ഹാം ഹാം, സ്വാത്മനേ നമഃ" എന്ന് ജപിക്കണം. അഗ്നി പുകയില്ലാതെ ജ്വലിക്കുമ്പോൾ, ആഗ്രഹിച്ച സിദ്ധിയുടെ പ്രാപ്തിക്ക് ഹോമം നടത്തണം. അഗ്നി പൂർണതയില്ലാതെ പുക ഉയരുകയാണെങ്കിൽ, ഹോമം ഫലപ്രദമാവില്ല. മൃദുലമായ, വലതോട്ടു തിരിയുന്ന, സുഗന്ധമുള്ള അഗ്നി പ്രശംസാർഹമാണ്; തിരിഞ്ഞ് ചിതറുന്ന ചിങ്ങാരങ്ങളുള്ളതും ഭൂമിയെ സ്പർശിക്കുന്നതും ശ്രേഷ്ഠമാണ്. ഇങ്ങനെ, ഈ ലക്ഷണങ്ങൾക്കൊപ്പവും മറ്റു ചിഹ്നങ്ങളോടും കൂടി ഹോമം നടത്തി, ഗുരു ശിഷ്യന്റെ അശുദ്ധി ദഹിപ്പിക്കുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ പാപഭക്ഷണാഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിക്കുന്നു. ദ്വിജത്വം നൽകാനും, രുദ്രഭാഗം ധ്യാനിക്കാനുമാണ് ഈ സംസ്കാരം. അന്നവും ബീജവും ശുദ്ധമാക്കിയശേഷം ഗർഭാധാനം ചെയ്യണം. ജനനത്തിനും നാമകരണത്തിനും അതിന്റെ അതിരുകൾക്കുമുള്ള ഹോമങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം; മൂലമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഞ്ചുനൂറും, വൗഷദ് തുടങ്ങിയവ ഓരോന്നിലും നൂറ് വീതം അർപ്പണം നടത്തണം. ബന്ധങ്ങൾ ശൂന്യമായപ്പോൾ, ശക്തി ഉന്നതമായപ്പോൾ, ഗർഭാധാനം രുദ്രപുത്രത്വം സ്ഥാപിക്കുന്ന സംസ്കാരമായി അറിയപ്പെടുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യഗുണങ്ങളുടെ പ്രകടനമാണ് പുത്രസംസ്കാരമായി കണക്കാക്കുന്നത്; മായാത്മാവിന്റെ വിവേചനമാണ് അതിരുയർത്തുന്ന സംസ്കാരം. ശിവത്വം ആരംഭിക്കുന്ന തത്വങ്ങളിൽ ശുദ്ധി സ്വീകരിക്കലാണ് ജനനസംസ്കാരം; ശിവനായി ഉണരുന്നത് ശിവത്വയോഗ്യനായി കണക്കാക്കുന്ന സംസ്കാരമല്ല. ലയമുദ്ര ഉപയോഗിച്ച്, തിളങ്ങുന്ന ചിങ്ങാരപോലെയുള്ള ആത്മാവിനെ സ്വഹൃദയകമലത്തിൽ സ്ഥിരമാക്കണം. ഇങ്ങനെ, ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ശിഷ്യൻ ശിവാരാധനയും ദമനകശാഖാരാധനയും സംസ്കാരവിധികളും ഭക്തിപൂർവം നിർവഹിച്ചു, പരമഫലപ്രാപ്തിക്കായി ശിവനിൽ ലയിച്ചു.