അഗ്നിപുരാണമ്

പവിത്രമായ മന്ത്രധാരികളെയും കപാലധാരികളെയും അനുചരന്മാരെയും കൂട്ടത്തോടെ ഞാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു; പ്രഭാതത്തിൽ പവിത്രസൂത്രം ധരിക്കുന്നു. മഹാപ്രഭോ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഞാൻ ആചാരം ആചരിക്കുമെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പുനൽകുന്നു; ഇങ്ങനെ ക്ഷണന നടത്തി, ഉച്ച്വാസം അമൃതമാക്കി സമർപ്പിക്കുന്നു. 'ശിവ' എന്നിൽ അവസാനിക്കുന്ന മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ശിവനു സമർപ്പണം നടത്തണം; ജപവും സ്തുതിയും നമസ്കാരവും അർപ്പിച്ച ശേഷം ശംഭുവിനോട് ക്ഷമാപനവും നടത്തണം. ഹോമത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭാഗം ശിവാഗ്നിയിലേക്കും, ദിഗ്പാലന്മാർക്കും, ദിശാദിപതികൾക്കും, പിതൃഗണങ്ങൾക്കും അർപ്പിക്കണം. രുദ്രന്മാർക്കും, ക്ഷേത്രപാലന്മാർക്കും നമസ്കാരം, സ്വാഹാ; കിഴക്കോട്ട് ദിശാഗജാദികൾക്ക്, ക്ഷേത്രത്തിനും അഗ്നിക്കും സമർപ്പണം. പിന്നെ, 'ഓം അഗ്നയേ സ്വാഹാ; സോമായ സ്വാഹാ; ഓം അഗ്നിസോമാഭ്യാം സ്വാഹാ; അഗ്നിസ്വിഷ്ടകൃതേ ച' എന്നിങ്ങനെ നാലു ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, അവയെ യുക്തമായി സംയോജിപ്പിക്കണം; ഹോംകുണ്ഡത്തിൽ ആരാധിച്ച ദേവതയും, മണ്ഡലത്തിൽ ആരാധിച്ച ശിവനുമാണ് ഇവിടെ സംയോജനം. നാഡിസംയോഗത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ അവയെ ഒന്നിപ്പിച്ച്, ബാംബു മുതലായ ദ്രവ്യത്തിൽ അതിനെ വച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ അസ്ത്രമന്ത്രം സ്ഥാപിക്കണം. പവിത്രസൂത്രം വച്ചോ, വിരലുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, ആറു അംഗങ്ങളുടെയും മൂലമന്ത്രങ്ങളുടെയും സഹായത്തോടെ ഹൃദയം, കവർച, ആയുധം എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. സൂത്രത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ്, അംഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജ ചെയ്ത്, രക്ഷയ്ക്കായി ഭക്തിപൂർവം വിശ്വനാഥനു സമർപ്പണം നടത്തണം. പൂക്കൾ, ധൂപം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജിച്ച ശേഷം, പവിത്രസൂത്രം ഗ്രന്ഥത്തിൽ വെച്ച്, ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തിപൂർവം പവിഽത്രകം സമർപ്പിക്കണം. പുറത്ത് പോയി, ഗോമയത്തിൽ രൂപപ്പെടുത്തിയ മൂന്ന് വൃത്തങ്ങളിൽ, പഞ്ചഗവ്യവും തൈരും ശുദ്ധീകരണവും ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം. മന്ത്രബന്ധം ഉറപ്പാക്കി, സംഗീതവും ജാഗരണവും ചെയ്തശേഷം, ദർഭാഗ്രസ്സിൽ വിശ്രമിച്ച്, അന്നലഭ്യാശയോടെ, അകത്തിരുത്തി വിശ്രമിക്കണം. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ഇങ്ങനെയേ ചെയ്യേണ്ടത്; ഉപവാസവും ഏകാഗ്രതയും പാലിച്ച്, ചാരത്തിൽ മാത്രം നിർമ്മിച്ച കിടക്കയിൽ വിശ്രമിക്കണം. ശ്രീഭഗവാൻ പറയുന്നു: പിന്നീട്, പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു, സ്നാനം ചെയ്ത്, മനസ്സു ശാന്തമാക്കി, സന്ധ്യാവന്ദനം നടത്തി, യജ്ഞശാലയിൽ പ്രവേശിക്കണം. പവിഽത്രങ്ങൾ എടുത്ത്, ദേവതകളെ നിർവൃതമാക്കാതിരിച്ച്, വടക്കുകിഴക്കേ ദിക്കിൽ ശുദ്ധമായ പാത്രത്തിൽ വയ്ക്കണം. ശേഷം, ദേവതാധിപതിയെ നിർവൃതമാക്കി, ഉപയോഗിച്ച ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ മാറ്റി, മുൻപുപോലെ രണ്ട് കമഠങ്ങൾ ശുദ്ധമായ നിലത്തു വയ്ക്കണം. സൂര്യനു മുന്നിലും, ദിശകളിലും, ക്ഷേത്രപാലരുടെ കലശങ്ങളിലും, ശിവനിലും, അഗ്നിയിലും, പ്രത്യേകമായ വിപുലമായ പൂജ നടത്തണം. മന്ത്രങ്ങൾക്ക് ഹോമം അർപ്പിച്ച്, അസ്ത്രാത്മകപ്രായശ്ചിത്തഹോമം നടത്തി, നൂറ് എട്ട് പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം, ദീർഘഹോമം ശാന്തമായി സമർപ്പിക്കണം. പവിഽത്രം സൂര്യനു അർപ്പിച്ച്, ശുദ്ധി പാലിച്ച്, ദ്വാരപാലന്മാർക്കും ദിഗ്പാലന്മാർക്കും കലശവർദ്ധകര്ക്കും സമർപ്പിക്കണം. ശംഭുവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, സ്വസ്ഥാനത്തിൽ ഇരുന്ന്, പവിഽത്രം സ്വയം, ഗണന്മാർക്കും, ഗുരുവിനും, അഗ്നിക്കും സമർപ്പിക്കണം. 'ഓം, കാളാത്മാവായ പ്രഭോ, എന്റെ കർമത്തിൽ ആഗ്രഹിച്ചതു, ചെയ്തതു, ദോഷം സംഭവിച്ചതു, ഉപേക്ഷിച്ചതു, മറച്ചതു, പൂർത്തിയാക്കിയതു—എല്ലാം, ദോഷമുള്ളതോ ഇല്ലാത്തതോ, ചെയ്തതോ ചെയ്യാത്തതോ, ശുദ്ധമല്ലാത്തതോ ആയതോ—ഈ പവിഽത്രം കൊണ്ട്, ശംഭോ, നിങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം പൂർണമായും ശുദ്ധിയാകട്ടെ' എന്നു പ്രാർത്ഥിക്കണം. 'ഓം, നിയമയജ്ഞം സമാപിപ്പിക്കുക, സ്വാഹാ; ആത്മസാരത്തിൽ, പ്രകൃതിയാവസാനത്തിൽ, പദ്മജനനായവന്റെ കാവലോടെ; മൂലവും ലയവും ഉച്ചരിച്ച്, പവിഽത്രം കൊണ്ട് ശിവനെ ആരാധിക്കണം; ജ്ഞാനസാരത്തിലും ജ്ഞാനാവസാനത്തിലും, വിഷ്ണുകാരണത്താൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; ഈശ്വരാവസാനവും ശിവാവസാനവും ഉച്ചരിച്ച്, പവിഽത്രം അർപ്പിക്കണം; ശിവസാരത്തിലും ശിവകാരണത്തിലും, രുദ്രകാരണത്താൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു; ശിവമന്ത്രാവസാനവും ഉച്ചരിച്ച്, ദേവതയിൽ പവിഽത്രം സമർപ്പിക്കണം; എല്ലാകാരണങ്ങളിലും ശിവമന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.' മൂലവും ലയവും ഉച്ചരിച്ച്, ഗംഗാവതരണം അർപ്പിക്കണം; ആത്മജ്ഞാനശിവജ്ഞാനികൾ പറഞ്ഞ പവിഽത്രം മോക്ഷാർത്ഥികൾക്കായി. ഭോഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് നിർദേശിച്ചപോലെ, ശിവസാരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവർ അവരുടെ മന്ത്രം 'സ്വാഹാ'യോ 'നമഃ'യോ എന്നിങ്ങനെ ഉച്ചരിക്കണം. 'ഓം ഹാം, ആത്മസാരശിവനു സ്വാഹാ; ഓം ഹാം, ജ്ഞാനസാരശിവനു സ്വാഹാ; ഓം ഹൌം, ശിവസാരശിവനു സ്വാഹാ' എന്നിങ്ങനെ ഉച്ചരിക്കണം. 'പ്രഭോ, നിങ്ങൾ അകത്തുനിന്ന് സാക്ഷിയായിരിക്കുന്നവനാണ്; എന്റെ കർമത്തിലും, മനസ്സിലും, വാക്കിലും, നിങ്ങൾക്കല്ലാതെ മറ്റൊരുപോലും ആശ്രയം ഇല്ല. മന്ത്രമില്ലാതെ, ക്രിയയില്ലാതെ, ദ്രവ്യമില്ലാതെ, ജപമില്ലാതെ, ഹോമമില്ലാതെ, പൂജയില്ലാതെ ഞാൻ ചെയ്തതെല്ലാം നിങ്ങൾക്കായാണ്.' 'വാക്കിൽ കുറവോ, ചെയ്യാത്തതോ, മഹാപ്രഭോ, നിങ്ങൾ അത് പൂർത്തിയാക്കണം; പരമേശ്വരാ, പവിത്രതയും ശുദ്ധിയും പാപനാശവും നൽകണം. നിങ്ങൾ കൊണ്ടാണു സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലമായതുമായ ലോകം ശുദ്ധിയാകുന്നത്; ഞാൻ അനവധാനം കൊണ്ടോ തെറ്റുകൊണ്ടോ വ്രതം ലംഘിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതെല്ലാം ഒരു ചൂണ്ടിൽ ചേർത്ത്, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞയാൽ ഐക്യമായി മാറട്ടെ.' 'ഭക്തിപൂർവം ജപവും സ്തുതിയും അർപ്പിച്ച്, ഗുരുവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം വ്രതം അംഗീകരിക്കണം; നാലുമാസം, മൂന്നു മാസം, മൂന്നു ദിവസം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദിവസം പോലും ആചരിക്കാം.' 'വന്ദിച്ച്, പ്രഭുവിനോട് ക്ഷമാപനം നടത്തി, വ്രതധാരി യജ്ഞവേദിക്കടുത്തേക്ക് പോകണം; അഗ്നിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലും ഇങ്ങനെയാണ് നാലു വിധ ശുദ്ധികൾ.' പൂക്കൾ, ധൂപം, അക്ഷത എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് പൂജ ചെയ്ത്, അന്തർഹോമവും ശുദ്ധിയും രുദ്രാദികൾക്ക് സമർപ്പിക്കണം. അകത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ച്, ശിവനെ സ്തുതിച്ച് നമസ്കരിച്ച്, ക്ഷമാപനം നടത്തണം; പ്രായശ്ചിത്തഹോമം നടത്തി, പായസം സമർപ്പിക്കണം. ശാന്തമായി ദീർഘഹോമം അർപ്പിച്ച്, അഗ്നിയിൽ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവനെ നിർവൃതമാക്കണം; മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം ഹോമം പൂർത്തിയാക്കി, അഗ്നി ക്രൂരതയില്ലാതെ ശമിപ്പിക്കണം. പിന്നീട്, അഗ്നിയ്ക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും നാല് ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ശുദ്ധിയും ബാഹ്യഹോമവും ദിഗ്പാലന്മാർക്കു സമർപ്പിക്കണം. ഇങ്ങനെ ആചാരങ്ങൾ ക്രമത്തിൽ നിർവഹിച്ച്, പവിത്രതയും ദൈവാനുഗ്രഹവും പ്രാപിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഈ പ്രക്രിയയിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.