അഗ്നിപുരാണമ്

വിശുദ്ധമായ ചടങ്ങിന്റെ ഭാഗമായി, ആചാര്യൻ ആദ്യം ലിംഗവും ഭാഗവും ലിംഗമുദ്രയിലൂടെ ഏകീകരിച്ച്, അതിനെ കലശത്തിൽ അർപ്പിച്ചശേഷം ജ്ഞാനം ഉണർത്തുകയും, മൂലമന്ത്രം ജപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തുടർന്ന്, വർദ്ധനിയിലെ പത്താം ഭാഗത്തിൽ രക്ഷാപ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നു. ഗണപതിയും വായുവും പൂജിച്ചശേഷം, ഹരനെ അഞ്ചു അമൃതാദികളാൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത് ആരാധിക്കുന്നു. പണ്ടത്തെ പോലെ ശിവനെ സ്നാനമാഴ്ത്തി പൂജിച്ചു, ഹോമകുണ്ടത്തിൽ ശിവാഗ്നിയെ ആരാധിക്കുന്നു. ഹോമസാമഗ്രികൾ ശുദ്ധമാക്കി, ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു. സമിദ് മൂലം ഹോമം മൂന്നായി വിഭജിച്ച്, ദേവത, അഗ്‌നി, ആത്മാവ് എന്നിങ്ങനെ വേർതിരിക്കുന്നു. ശിവനും അഗ്നിക്കും അവയുടെ അംശം അർപ്പിച്ച്, അവശേഷിക്കുന്ന ഭാഗം സ്വയം സൂക്ഷിക്കുന്നു. പല്ലുതേക്കാൻ ദണ്ഡവും കാവചവും ഉപയോഗിച്ച്, ആദ്യം കിഴക്കോട്ട് അർപ്പണം നടത്തുന്നു. അതിനുശേഷം, ദക്ഷിണവും പടിഞ്ഞാറും ഭയാനകമായ ജ്വാലകളോടെ മണ്ണ് അർപ്പിക്കുന്നു. വടക്കോട്ട് സദ്യോജാതഹൃദയത്തോടെ ഇടതുകൈ ഉപയോഗിച്ച് ജലം തലയിൽ ഒഴിക്കുന്നു; ഈശനായി സുഗന്ധജലം അർപ്പിക്കുന്നു. പഞ്ചഗവ്യവും പലാശ ഇലയുടെ പൊതിയും ചുറ്റും അർപ്പിക്കുന്നു. ഈശാന്യത്തിൽ പുഷ്പവും, അഗ്നേയത്തിൽ റോചനയും സമർപ്പിക്കുന്നു. നൈർത്യയിൽ അഗുരു, വായവ്യത്തിൽ നാലുവിധം അർപ്പിക്കുന്നു; ഹോമത്തിനുള്ള എല്ലാ സമർപ്പണങ്ങളും സദ്യോജാതയുടെ കുശയാൽ നടത്തുന്നു. മൂർത്തിക്ക് ദണ്ഡം, ജപമാല, പൂണൂൽ, കൗപീന, ഭിക്ഷാപാത്രം, അഞ്ജനം, കുങ്കുമതൈലം, ദണ്ഡം, മുടിതേക്കാൻ ഉപകരണം എന്നിവ അർപ്പിക്കുന്നു. വടക്കോട്ട് പാന്ന്, കണ്ണാടി, റോചന എന്നിവയും, ഇരിപ്പിടം, പാദുക, പാത്രം, യോഗപട്ട, കുട എന്നിവയും സമർപ്പിക്കുന്നു. ഈശാന്യത്തിൽ ഈശമന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഈശാനനു തൃപ്തിക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു. കിഴക്കോട്ട് നെയ്യ് ചേർത്ത ചരു, പുതിയ സുഗന്ധവസ്തുക്കൾ എന്നിവയും അർപ്പിക്കുന്നു. ശുദ്ധീകരണ വസ്തുക്കൾ അർഘ്യജലം തളിച്ച്, സമാഹൃതമന്ത്രങ്ങളാൽ ശുദ്ധീകരിച്ച്, അഗ്നിയുടെ മുന്നിൽ എത്തിക്കുന്നു. കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം മൂടി, സംവത്സരരൂപിയായ, എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും രക്ഷകനായ, മംഗളവും നശിക്കാത്തതുമായ പരമാത്മാവിനെ സ്മരിക്കുന്നു. പിന്നീട് 'സ്വേതിഹേതി' മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, വിശുദ്ധപൂണൂൽ ഇരുപത്തൊന്ന് തവണ വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. ഗൃഹം മുതലായവ തന്ത്രിയിൽ ചുറ്റി, സൂര്യനു സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ അർപ്പിക്കുന്നു. പൂജയും ആചമനവും നിർവഹിച്ച്, ന്യാസം, അർഘ്യവിധികളും നടത്തുന്നു. തുടർന്ന്, നന്ദി മുതലായവർക്കും സുഗന്ധദേവതയ്ക്കും, ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചശേഷം ആയുധങ്ങൾക്കും ദിക്ഷാപാലകർക്കും, തൻ്റെ പേരിൽ മംഗളകലശത്തിലും പൂജ നടത്തുന്നു. വർദ്ധനിയെ, വിനായകനെ, ഗുരുവിനെ, സ്വയം എന്ന ആത്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. എല്ലാ ഔഷധങ്ങളാൽ അഭിഷേകം ചെയ്ത്, പുഷ്പവും ദർഭയും ഉപയോഗിച്ച് ധൂപനം ചെയ്യുന്നു. ആ വിശുദ്ധപൂണൂൽ കൈകൂപ്പിയിടയിലിട്ട്, യാഗത്തിൽ ഏതെങ്കിലും കുറവുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് പൂർത്തീകരണാർത്ഥം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. "ശക്തനായോ, കാമസിദ്ധി നൽകുന്നവനേ, ഉപാസകൻ സിദ്ധി നേടട്ടെ; ചേതന, അചേതനരായവരുടെ നാഥാ, ശംഭോ, എപ്പോഴും എങ്ങനെയും നമസ്കാരം. ദേവതകളുടെ നാഥാ, ദേവിയും ഗണനാഥന്മാരും കൂടെ, നിങ്ങളെ ഞാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. മന്ത്രവാഹകരും കപാലവാഹകരും അനുചിതരും എല്ലാം, രാവിലെ പൂണൂൽ അർപ്പിക്കുന്നു" എന്നാണ് ആചാര്യൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. "പരമേശ്വരാ, നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഞാൻ ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കും; ഇങ്ങനെ ആഹ്വാനിച്ചശേഷം, ഉച്ച്വാസം അമൃതമാക്കി, മൂലമന്ത്രം 'ശിവ'യിൽ അവസാനിപ്പിച്ച് ശിവനു സമർപ്പിക്കുന്നു. ജപവും സ്തുതിയും പ്രണാമവും നടത്തി, ശംഭുവിനോട് ക്ഷമയാചിക്കുന്നു. ഹോമദ്രവ്യത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭാഗം ശിവാഗ്നിക്കു സമർപ്പിക്കുന്നു; ദിക്ഷാപാലകർക്കും, ദിശാനാഥന്മാർക്കും, മാതൃകുലങ്ങൾക്കും അർപ്പിക്കുന്നു. രുദ്രന്മാർക്കും ക്ഷേത്രപാലന്മാർക്കും നമസ്കാരം ചെയ്ത് സ്വാഹാ പറയുന്നു; കിഴക്കോട്ട് ദിഗ്ഗജാദികൾക്ക്, ക്ഷേത്രത്തിനും അഗ്നിക്കും ഹോമം അർപ്പിക്കുന്നു. "ഓം അഗ്നയേ സ്വാഹാ; സോമായ സ്വാഹാ; അഗ്നിസോമാഭ്യാം സ്വാഹാ; അഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃതേ സ്വാഹാ" എന്നിങ്ങനെ നാല് ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ച്, ദേവതയുടെ ഏകീകരണം നടത്തുന്നു. ഹോമകുണ്ടത്തിൽ ആരാധിച്ച ദേവതയും, മണ്ഡലത്തിൽ ശിവനും ചേർത്ത്, നാഡീസംയോഗം പ്രകാരം അവയെ ഏകീകരിക്കുന്നു. ബാംബുവോ മറ്റേതെങ്കിലും പാത്രത്തിൽ വച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ അസ്ത്രമന്ത്രം പ്രയോഗിക്കുന്നു. പൂണൂൽ വച്ചോ, അങ്കുലികൾ ഉപയോഗിച്ചോ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ച്, ഷഡംഗമന്ത്രങ്ങളാൽ ഹൃദയം, കാവചം, ആയുധം എന്നിവ പ്രയോഗിക്കുന്നു. തന്ത്രിയിൽ ചുറ്റി, അങ്കങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചവയാൽ പൂജിച്ച്, സംരക്ഷണത്തിനായി ഭഗവാനെ ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിക്കുന്നു. പുഷ്പം, ധൂപം മുതലായവ അർപ്പിച്ച്, പൂണൂൽ ഗ്രന്ഥത്തിൽ വച്ച്, ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ പവിഏത്രം സമർപ്പിക്കുന്നു. പുറത്തു പോയി, ഗോമയത്തിൽ മൂന്നു വൃത്തത്തിൽ ശുദ്ധീകരണം നടത്തി, പഞ്ചഗവ്യവും തൈരും ശുദ്ധജലവും ഉപയോഗിച്ച് കൃത്യമായി പൂജിക്കുന്നു. സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച്, മന്ത്രബന്ധത്തോടെ സംഗീതവും ജാഗരണവും നടത്തി, അകത്ത് ദർഭാശയത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു; ഭഗവാനെ സ്മരിച്ച്, അന്നഭിക്ഷയിലേക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു. മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ഇതേപോലെ, ഉപവാസവും ഏകാഗ്രതയും പാലിച്ച്, ചാരത്തിൽ മാത്രം കിടക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം, പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, സ്നാനം ചെയ്ത്, മനസ്സു ശാന്തമാക്കി, സന്ധ്യാവന്ദനം നിർവഹിച്ച്, യാഗശാലയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. പവിത്രങ്ങൾ എടുത്ത്, ദേവതകളെ വിടവാങ്ങാതെ, ശുദ്ധമായ പാത്രത്തിൽ, ഈശാന്യദിശയിലുള്ള യാഗവേദിയിൽ വയ്ക്കുന്നു. ശേഷം, ദേവനാഥനെ വിടവാങ്ങിച്ച്, ഉപയോഗിച്ച സമർപ്പണങ്ങൾ നീക്കി, മുൻപുപോലെ രണ്ട് കമഥകൾ ശുദ്ധമായ നിലത്തിരുത്തുന്നു. സൂര്യദ്വാരത്ത്, ദിശകളിൽ, ദിക്ഷാപാലക്കളുടെ കലശങ്ങളിൽ, ഭഗവാനിൽ, ശിവനിൽ, അഗ്നിയിൽ വിശേഷമായ മഹാപൂജ നടത്തുന്നു. മന്ത്രങ്ങൾക്ക് ഹോമം അർപ്പിച്ച്, ബാണാത്മക പ്രായശ്ചിത്തഹോമം നടത്തുന്നു. നൂറ് എട്ടു തവണ പൂർത്തിയായി, പുര്ണാഹുതിയും സമർപ്പിക്കുന്നു. പവിത്രം സൂര്യനു സമർപ്പിച്ച്, സ്വയം ശുദ്ധീകരിച്ച്, ദ്വാരപാലകർക്കും ദിക്ഷാപാലന്മാർക്കും വർദ്ധനികൾക്കും അർപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ആചാര്യൻ വിശുദ്ധ യാഗചടങ്ങ് നിർവ്വഹിക്കുന്നു—അനുഷ്ഠാനക്രമം തെറ്റാതെ, ഭക്തിപൂർവ്വം, ശിവാനുഗ്രഹം പ്രാപിക്കാൻ.