അഗ്നിപുരാണമ്

ആചാര്യൻ ശിവന്റെ ഹസ്തമുദ്ര രൂപീകരിച്ച്, “ഞാൻ ശിവൻ തന്നെ, സകലത്തിന്റെയും ആദി, സർവ്വജ്ഞൻ, എന്റെ യാഗം ഏറ്റവും ഉന്നതം” എന്ന ഭാവത്തോടെ ആ ഹസ്തം തന്റെ തലയിൽ വച്ചു. അതിനുശേഷം, ജ്ഞാനത്തിന്റെ വാൾ കൈവശം വെച്ച്, ആചാര്യൻ ദേവതയെ ആഴമായി ധ്യാനിച്ച്, വടക്കോട്ടു മുഖം നല്കി, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ദിശയിലേക്കു സമീപിച്ച് അവിടെ ആ വാൾ നിക്ഷേപിച്ചു. യാഗശാലയിൽ അർഘ്യജലം, പശു ഉത്പന്നങ്ങൾ, മറ്റ് എല്ലാ ദ്രവ്യങ്ങളും ചിതറിച്ചു, നാല് ദിശാസന്ധികളിലുമുള്ള കര്‍മ്മങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ നിർവഹിച്ചു. അവിടെ അർപ്പണങ്ങൾ ചിതറിച്ചതിനുശേഷം, കുശഗ്രാസുകൾ ശേഖരിച്ചു, വടക്കുകിഴക്കിൽ അവയ്ക്കായി ഒരു ആസനം ഒരുക്കി. നൈരൃത്യ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്) വാസ്തു (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) ദ്വാരങ്ങളിൽ ലക്ഷ്മിയെ ആരാധിച്ചു; കലശം എല്ലായ്പ്പോഴും മറ്റെല്ലാ പാത്രങ്ങളിലുമുപരി പടിഞ്ഞാറോട്ടു മുഖമാക്കി സ്ഥാപിച്ചു. പ്രണവമന്ത്രത്തോടുകൂടി, കാളയിൽ കയറിയിരിക്കുന്ന ദേവതയെയും, സിംഹത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന വർദ്ധനീദേവിയെയും ആരാധിച്ചു; തുടർന്ന് കലശത്തിൽ വില്ലേന്തിയ ശിവനെയും വർദ്ധനീമന്ത്രത്തോടുകൂടി പൂജിച്ചു. ദിശകളിൽ ശക്രനും മറ്റുമുള്ള ദിഗ്പാലന്മാരെയും, വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ, ശിവൻ തുടങ്ങിയ ദേവതകളെയും, കലശത്തിനും എട്ട് ദിഗ്പാലന്മാർക്കും പിന്നാലെ വരുന്ന വർദ്ധനിയെ യഥാക്രമം ആഹ്വാനിച്ചു. പുരോഹിതൻ കിഴക്കു മുതൽ ഈശാന ദിശ വരെയുള്ള പ്രദേശത്തു ശിവന്റെ ആജ്ഞ പ്രഖ്യാപിച്ചു; മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് തുടർച്ചയായ ജലധാരയോടെ അർപ്പിച്ചു. സംരക്ഷണത്തിനായി അവളെ ആയുധരൂപിയായി ചുറ്റി കൊണ്ടുപോയി; ആദ്യം കലശം വച്ച്, ആയുധം അതിന്റെ ഇടതുവശത്ത് വച്ചു. കലശത്തിൽ ദേവതയെ പൂർണ്ണാസനത്തിൽ ഇരുത്തി, വർദ്ധനിയിൽ പ്രണവസ്ഥാനത്തും ആയുധസ്ഥാനത്തും ഇടയിൽ ആരാധിച്ചു. ലിംഗമുദ്രയാൽ ലിംഗ-ഭാഗ സംയോജനം സ്ഥാപിച്ച്, അതു കലശത്തിൽ അർപ്പിച്ചു, ജ്ഞാനം ഉണർത്തി, മൂലമന്ത്രം ജപിച്ചു. വർദ്ധനിയിൽ പത്താം ഭാഗത്ത് സംരക്ഷണവും പ്രഖ്യാപിച്ചു; ഗണേശനും വായുവിനും പൂജിച്ച ശേഷം, ഹരനു പഞ്ചാമൃതാദികളാൽ അഭിഷേകം നടത്തി. മുൻപുപോലെ അഭിഷേകവും പൂജയും നടത്തി, ഹോമകുണ്ടത്തിൽ ശിവാഗ്നിയെ ആരാധിച്ചു; യഥാവിധി ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ ഒരുക്കി, ഹവനങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു. ഹവനദ്രവ്യം മൂവായി വിഭജിച്ച്, ദേവത, അഗ്നി, സ്വയം എന്നിങ്ങനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു; ശിവനും അഗ്നിക്കും അർപ്പിച്ച്, ശേഷം സ്വയം സൂക്ഷിച്ചു. ദന്തധാവനകഷായവും കാവചവും കിഴക്കോട്ട് ആദ്യം അർപ്പിച്ചു; തുടർന്ന് കനലേറിയ അഗ്നിയിൽ തെക്കും പടിഞ്ഞാറും മണ്ണ് അർപ്പിച്ചു. സദ്യോജാതഹൃദയത്തോടെ, വടക്കോട്ട് ഇടതുകൈ ഉപയോഗിച്ച് അർപ്പണം നടത്തി; തലയിൽ ഇടതുകൈ കൊണ്ട് വെള്ളം ഒഴിച്ചു, ഈശനു സുഗന്ധജലം അർപ്പിച്ചു. പഞ്ചഗവ്യവും പലാശപത്രപുതിയുമെല്ലാ ദിശകളിലുമർപ്പിച്ചു; വടക്കുകിഴക്കിൽ പുഷ്പം, തെക്കുകിഴക്കിൽ രോചനാ അർപ്പിച്ചു. തെക്കുപടിഞ്ഞാറിൽ അഗുരു, വടക്കുപടിഞ്ഞാറിൽ നാലുവിധം അർപ്പിച്ചു; ഹോമത്തിനുള്ള എല്ലാ അർപ്പണങ്ങളും സദ്യോജാത കുശഗ്രാസുമായി ചെയ്തു. ദേവതയുടെ രൂപത്തിന് ദണ്ഡം, ജപമാല, യജ്ഞോപവീതം, കൗപ്പീനവും ഭിക്ഷാപാത്രവും, അഞ്ജനം, കുങ്കുമതൈലം, ദണ്ഡം, മുടികഴുകാനുള്ള ഉപകരണം എന്നിവ സമർപ്പിച്ചു. പാനും കണ്ണാടി, വടക്കോട്ട് രോചനയും, ആസനം, പാദരക്ഷ, പാത്രം, യോഗപട്ട, കുട എന്നിവയും സമർപ്പിച്ചു. വടക്കുകിഴക്കിൽ ഈശമന്ത്രത്തോടുകൂടി ഈശാനന്റെ തൃപ്തിക്കായി അർപ്പണം നടത്തി; കിഴക്കോട്ട് ഘൃതയുക്തമായ ചരുവും പുതുതായി സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും അർപ്പിച്ചു. ശുദ്ധീകരണവസ്തുക്കൾ എടുത്ത് അർഘ്യജലത്തിൽ തളിച്ചു, മന്ത്രസമാഹാരത്താൽ ശുദ്ധീകരിച്ച് ഹോമകുണ്ടത്തിന് സമീപം കൊണ്ടുവന്നു. കറുത്ത മയിലിൻതോൽ കൊണ്ട് മൂടി, വർഷരൂപിയായ എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളുടെ സംരക്ഷകൻ, അക്ഷയനായ മംഗളസ്വരൂപൻ എന്ന ഭാവത്തോടെ ഓർത്തു. തുടർന്ന് 'സ്വേതി ഹേതി' മന്ത്രസമാഹാരത്താൽ യജ്ഞോപവീതം ഇരുപത്തൊന്നു പ്രാവശ്യം വെള്ളത്തിൽ ശുദ്ധീകരിച്ചു. വീട് മുതലായവയും തന്ത്രങ്ങളാൽ ചുറ്റി, സൂര്യനു സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു; പൂജയും ആചമനവും ചെയ്തു, ന്യാസവും അർഘ്യക്രമവും നിർവഹിച്ചു. തുടർന്ന്, നന്ദി മുതലായവർക്കും സുഗന്ധദേവതയ്ക്കും, വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചശേഷം ആയുധങ്ങൾക്കും ദിഗ്പാലന്മാർക്കും, സ്വനാമത്തിൽ മംഗളകലശത്തിലും പൂജ നടത്തി. വർദ്ധനിയെ, വിഘ്നേശ്വരനെയും, ഗുരുവിനെയും, ആത്മാവിനെയും ആരാധിച്ചു; എല്ലാ ഔഷധങ്ങളാൽ അഭിഷേകവും പൂഷ്പകുശദൂപ്പനവും ചെയ്തു. യാഗത്തിൽ അപൂർണതയുണ്ടായാൽ പൂർത്തീകരണത്തിനായി, ആ യജ്ഞോപവീതം കൂപ്പുകൈകളുടെ നടുവിൽ വെച്ച് ആഹ്വാനിച്ചു. “ശക്തനായവനേ, ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നവനേ, പൂജ ചെയ്യുന്നവനു വിജയം നൽകേണമേ; ജഡചേതനങ്ങളുടെ നാഥനായ ശംഭോ, എപ്പോഴും എങ്ങും നമസ്കാരം. ദേവതകളുടെ നാഥനായോ, ദേവിയോടും ഗണപതിമാരോടും കൂടെ, കൃപയുള്ളവനേ, നിന്നെ ഞാൻ ആഹ്വാനിക്കുന്നു,” എന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചു. മന്ത്രധാരികളും കപാലധാരികളും അനുചരന്മാരും സഹിതം എല്ലാവരെയും ക്ഷണിച്ചു; രാവിലെ യജ്ഞോപവീതം അണിഞ്ഞു. “നിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഞാൻ ആചരണം പാലിക്കും, പരമേശ്വരാ,” എന്ന് ഉച്ചരിച്ച്, പ്രാണവായുവിനെ അമൃതമാക്കി ആഹ്വാന ചെയ്തു. ‘ശിവ’ എന്നതിൽ അവസാനിക്കുന്ന മൂലമന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ശിവനു അർപ്പിച്ചു; ജപവും സ്തുതിയും നമസ്കാരവും നടത്തി, ശംഭുവിനോട് ക്ഷമ ചോദിച്ചു. ഹവനത്തിന്റെ മൂന്നാം ഭാഗം ശിവാഗ്നിക്ക് അർപ്പിച്ചു; ദിഗ്പാലന്മാർക്കും ദിക്കുനാഥന്മാർക്കും മാതൃകുലങ്ങൾക്കും അർപ്പിച്ചു. “രുദ്രന്മാർക്കും ക്ഷേത്രപാലന്മാർക്കും നമസ്കാരം, സ്വാഹാ; കിഴക്കോട്ട് ദിഗ്ഗജാദികൾ തുടങ്ങി ദിഗ്പാലന്മാർക്കും, ക്ഷേത്രത്തിനും അഗ്നിക്കും ഹവനം” എന്ന് അർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന്, “ഓം അഗ്നയേ സ്വാഹാ; സ്വാഹാ സോമായ; ഓം അഗ്നിസോമാഭ്യാം സ്വാഹാ; അഗ്നയേ സ്വിഷ്ടകൃതേ സ്വാഹാ” എന്നിങ്ങനെ നാലു ഹവനങ്ങൾ നൽകി. ഈ നാല് ഹവനങ്ങൾ നൽകിയ ശേഷം, സംയുക്തി (യോഗം) ചെയ്തു; ഹോമകുണ്ടത്തിൽ ദേവതയെ, മണ്ടലത്തിൽ ശിവനെ ആരാധിച്ചു. ചാനലുകൾ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന ക്രമത്തിൽ അവയെ ബന്ധിച്ചു; ബാംബുക്കൊണ്ടുള്ള പാത്രത്തിൽ വച്ച്, ഹൃദയത്തിൽ അസ്ത്രമന്ത്രം സ്ഥാപിച്ചു. യജ്ഞോപവീതം വച്ചോ വിരലുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു; ആറു അംഗങ്ങൾക്കും മൂലമന്ത്രങ്ങൾക്കും ഹൃദയം, കാവചം, ആയുധം എന്നിവയുമായി സംയോജിച്ചു. താന്ത്രികതന്ത്രങ്ങളാൽ ചുറ്റി, അവയുടെ അങ്കങ്ങളിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിക്കുന്നവയാൽ സംരക്ഷണത്തിനായി, ഭക്തിയോടെ പ്രണാമം ചെയ്ത് സർവ്വലോകനാഥനു സമർപ്പിച്ചു.