അഗ്നിപുരാണമ്

ആഗ്നേയപുരാണത്തിലെ ഈ അദ്ധ്യായത്തിൽ, വിശിഷ്ടമായ ഒരു പൂജാവിധി ഗുരു നിർവഹിക്കുന്നു. ആദ്യം, “അഗ്നി പ്രകാശമാണ്” എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, ശുഭമായ ആസനത്തിലേക്ക് ദൃഷ്ടി നൽകുന്നു. അതിനുശേഷം, വെള്ള പൂക്കളും, നെയ്യും, വെള്ള കട്ടമുളയും സമർപ്പിക്കുന്നു. ദേവതയുടെ തലയിൽ ദൂർവാ പുല്ലും കുശ പുള്ളിന്റെ തുമ്പും വെയ്ക്കുന്നു; “മധുവാത” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ദേവതയുടെ കണ്ണുകൾ അനുലേപനം ചെയ്യുന്നു. “ഹിരണ്യഗർഭ” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് “ഇമം മേ” ഉച്ചരിച്ച് നെയ്യാൽ അനുലേപനം ചെയ്യുന്നു. വീണ്ടും മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നെയ്യാൽ അനുലേപനം ആവർത്തിക്കുന്നു. “അതോ ദേവേ” ഉച്ചരിച്ച് പയർപൊടി ഉപയോഗിച്ച് ദേവതയെ ഉഴുകി, തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചൂടുവെള്ളത്തിൽ കഴുകുന്നു. “പവമാനി” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് രത്നജലത്തിൽ സ്നാനം നടത്തുന്നു. “ദ്രുപദാദി” ഉച്ചരിച്ച് അനുലേപനം ചെയ്യുന്നു, “ആപോ ഹിഷ്ഠ” ഉച്ചരിച്ച് വെള്ളം തളിക്കുന്നു. “പവമാനി” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് നദി/തീർത്ഥജലത്തിൽ സ്നാനം നടത്തുന്നു. ചന്ദനവും, പൂജ്യമായ മണ്ണും കൊണ്ടു സമുദ്രത്തേക്ക് പോയി, ഗായത്രി മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ചൂടുവെള്ളത്തിൽ “ശന്നോ ദേവീഹ്” ഉച്ചരിച്ച് സ്നാനം നടത്തുന്നു. “ഹിരണ്യ” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള മണ്ണിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നു; “ഇമം മേ” ഉച്ചരിച്ച് മണൽ ഉപയോഗിച്ച്, ചിതൽപ്പാറയിലോ, കുഴിയിലോ സ്നാനം നടത്തുന്നു. “തദ്ദിഷ്ണോര” ഉച്ചരിച്ച് ഔഷധജലത്തിൽ സ്നാനം, “ഥാ ഔഷധി” ഉച്ചരിച്ച്; പിന്നീട്, അഞ്ചു ഗോ-ഉത്പന്നങ്ങളിൽ “യജ്ഹായജ്ഞ” ഉച്ചരിച്ച് സ്നാനം. “പയഃ പൃഥിവ്യാം” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഫലവൃക്ഷജലത്തിൽ സ്നാനം; “വിശ്വതചക്ഷുഃ” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് കിഴക്കൻ കലശം ഉപയോഗിക്കുന്നു. “സോമം രാജാനം” ഉച്ചരിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ വലതുവശത്ത് സ്നാനം; “ഹംസഃ ശുചിഃ” ഉച്ചരിച്ച് ഹരിയുടെ പാശ്ചാത്യത്തിൽ അനുലേപനം ചെയ്യുന്നു. “മൂർദ്ദാനന്ദിവം” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ധാത്രിയും മാംസിയും സമർപ്പിക്കുന്നു; “മാനസ്തോക” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, “ഗന്ധദ്വാരേ” ഉച്ചരിച്ച് സമർപ്പിക്കുന്നു. “ഇദമാപേതി” ഉച്ചരിച്ച് എൺപത്തൊന്ന് മന്ത്രങ്ങളുള്ള കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു; “ഏഹ്യേഹി ഭഗവൻ വിഷ്ണോ” ഉച്ചരിച്ച് ലോകങ്ങളുടെ ഉപകാരിയായ വിഷ്ണുവിനെ ആഹ്വാനിക്കുന്നു. “വാസുദേവാ, ഈ യജ്ഞഭാഗം സ്വീകരിക്കേണമേ” എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, ഭഗവാനെ ആഹ്വാനിച്ച് മംഗളസൂത്രം മാറ്റുന്നു. “മുഞ്ചാമി ത്വേതി” ഉച്ചരിച്ച് ഗുരുവിനെയും മോചിപ്പിക്കുന്നു; സ്വർണ്ണജലത്തിൽ പാദപ്രക്ഷാലനം, “അതോ ദേവേ” ഉച്ചരിച്ച് അർഘ്യം സമർപ്പിക്കുന്നു. “മധുവാതാ” ഉച്ചരിച്ച് മധുപർക സമർപ്പിക്കുന്നു, “മയി ഗൃഹ്മാമി” ഉച്ചരിച്ച് ആചമനം ചെയ്യുന്നു; ജ്ഞാനി “അക്ഷന്നമീമദന്തേതി” ഉച്ചരിച്ച് ദൂർവാ പുല്ലും അരിയും സമർപ്പിക്കുന്നു. “ഗന്ധവതീതി” ഉച്ചരിച്ച് തണ്ടുകൾ കൊണ്ടു ആസനം ഒരുക്കുന്നു; “ഉന്നയാമീതി” ഉച്ചരിച്ച് മലാർ സമർപ്പിക്കുന്നു, ഈ ശുഭസൂത്രം വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കുന്നു. “ബൃഹസ്പതേ” ഉച്ചരിച്ച് വസ്ത്രദ്വയം സമർപ്പിക്കുന്നു; “വേദാഹം” ഉച്ചരിച്ച് മെയ്യുടുപ്പും; “മഹാവ്രത” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് എല്ലാ പൂക്കളും ഔഷധങ്ങളും സമർപ്പിക്കുന്നു. “ധൂരസീതി” ഉച്ചരിച്ച് ധൂപം സമർപ്പിക്കുന്നു; “വിഭ്രാട്ഹ്യാം” ഉച്ചരിച്ച് കാജൾ; “യുജ്ജന്തീതി” ഉച്ചരിച്ച് തിലകം; “ദീർഘായുഷ്ട്വേ” ഉച്ചരിച്ച് മലാർ. “ഇന്ദ്രച്ഛത്ര” ഉച്ചരിച്ച് കുട; “വിരാജതഃ” ഉച്ചരിച്ച് കണ്ണാടി; “വികർണേന” ഉച്ചരിച്ച് വീശൽ; “രഥാന്തര” ഉച്ചരിച്ച് ആഭരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നു. “മുഞ്ചാമി ത്വേതി” ഉച്ചരിച്ച് വായുവിന്റെ ദേവതകളോടൊപ്പം വീശൽ, പൂക്കൾ; പുരുഷസൂക്തം ഉച്ചരിച്ച് ഹരിയുടെ സ്തുതി. ഈ ക്രമം പിണ്ഡികയിലും, ഹരാദി ദേവതകളുടെ പൂജയുടെ തുടക്കത്തിലും സമന്വയമായി നടത്തണം; ദേവതയെ ഉണർത്തുമ്പോൾ സൌപർണ സൂക്തം ഉച്ചരിക്കണം. “ഉണർ” എന്ന വാക്കുകൾ ഉച്ചരിച്ച് ദേവതയെ ഉയർത്തി, കിടക്കയുടെ മറ പിരിയുന്നു; കിടക്കയിൽ, ശ്രീസൂക്തം ഉച്ചരിച്ച് വിഷ്ണുവിന് വിഭജനമുണ്ടാക്കുന്നു. “അതോ ദേവ” മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പിണ്ഡികയിൽ വന്ദനം നടത്തുന്നു; കിടക്കയിൽ ശ്രീസൂക്തം ഉച്ചരിച്ച് വിഷ്ണുവിന് വിഭജനമുണ്ടാക്കുന്നു. സിംഹം, കാള, പാമ്പ്, വീശൽ, കലശം, വൈജയന്ത പതാക, മൃദംഗം, വിളക്ക് — ഇവയാണ് എട്ട് മംഗളവസ്തുക്കൾ. അശ്വസൂക്തം ഉച്ചരിച്ച് കുതിരയെ പാദത്തിൽ കാണിക്കുന്നു; “ട്രിപാദ്” ഉച്ചരിച്ച് അഗ്നികലശം, കവർ, പാത്രം, അംബിക, ഉലക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു. ഉലക്ക്, ഉരുള, പാറ, ചുമ്മൽ, ഭക്ഷണപാത്രങ്ങൾ, വീട്ടുപകരണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നു. തലയിൽ, “നിദ്ര” എന്ന പേരുള്ള കലശം, വസ്ത്രവും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച്, ഭക്ഷണകഷണങ്ങൾ നിറച്ച് വയ്ക്കുന്നു; ഇത് സ്നാനവിഭവമായി ഓർമ്മിക്കുന്നു. അടുത്ത അദ്ധ്യായത്തിൽ, ഭഗവാൻ പറയുന്നു: ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യം ഉണർത്തുന്ന പ്രക്രിയ “അധിവാസന” എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. സ്വയം, സർവ്വജ്ഞനും സർവവ്യാപിയും, പരമപുരുഷനെന്ന നിലയിൽ ധ്യാനിക്കുന്നു. ഓം എന്നതിലൂടെ, സ്വത്വം തിരിച്ചറിയുന്ന ചൈതന്യശക്തിയെ ഏകീകരിച്ച്, സ്വയം-അദ്വിതീയത സ്ഥാപിച്ച്, അതിനെ സർവവ്യാപിയായ ഭഗവാനിലേക്കും ലയിപ്പിക്കുന്നു. ഭൂമിയെ വായുവുമായി കൂട്ടി, അഗ്നിയുടെ വിത്തിൽ ദീപ്തമാക്കുന്നു; അഗ്നിയെ വായുവിൽ ലയിപ്പിച്ച് വായുവിനെ ആകാശത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. സാധ്യദേവതകളും, ഭൗതിക-ഇന്ദ്രിയ-അധിപതികളും, സൂക്ഷ്മരൂപം ഒരുക്കി, ജ്ഞാനി അവയെ ക്രമമായി ലയിപ്പിക്കുന്നു. ആകാശം മനസ്സിൽ ലയിപ്പിച്ച്, മനസ്സിനെ അഹങ്കാരത്തിൽ, അഹങ്കാരത്തെ മഹത്തത്തിൽ, അതിനെ അവ്യക്തത്തിൽ ലയിപ്പിക്കുന്നു. അവ്യക്തം, ജ്ഞാനരൂപം, “വാസുദേവ” എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; അവൻ, സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അവ്യക്തമായ മായയെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു. അങ്ങ്, ശബ്ദസാരമായ സങ്കർഷണനെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; മായയെ ഉണർത്തി, പ്രകാശരൂപമായ പ്രദ്യുമ്നനെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അവൻ രുചിസാരമായ അനിരുദ്ധനെയും, ഗന്ധരൂപമായ ബ്രഹ്മാവിനെയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അനിരുദ്ധൻ ബ്രഹ്മാവായി ആദ്യം ജലത്തെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതിൽ, അഞ്ചു ഭൗതികങ്ങൾ പോലെ, സ്വർണക്കുഴി (ഹിരണ്യഗർഭം) സൃഷ്ടിക്കുന്നു; അതിൽ ആത്മാവ് പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ ശക്തി സ്വത്വത്തിലേക്ക് ലയിക്കുന്നു. പ്രാണൻ, ആത്മാവുമായി ചേർന്നത് “കൃത്യ” എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ആത്മാവ് “വ്യാഹൃതി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു, പ്രാണങ്ങളിൽ അന്തർഭാഗം. പ്രാണങ്ങളാൽ, അങ്ങ് ബുദ്ധി ഉണരുന്നു, അതിന് എട്ട് രൂപം; അതിൽ അഹങ്കാരം ജനിക്കുന്നു, അതിൽ നിന്ന് മനസ്സും. അഞ്ച് വസ്തുക്കൾ ഉണരുന്നു: ശബ്ദം, സ്പർശം, രൂപം, രുചി, ഗന്ധം — ഇവ ഉദ്ദേശവും മറ്റും ഉൾക്കൊണ്ട്. ജ്ഞാനശക്തിയാൽ, ഈ വസ്തുക്കളിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ: ത്വക്ക്, കർണ്ണം, നാസിക, കണ്ണ്, നാവു, ബുദ്ധി — ഇവയെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആയി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഗുരു ഭഗവാന്റെ സാന്നിധ്യം ഉണർത്തി, അദ്ധിവാസനയിലൂടെ സൃഷ്ടിയുടെ രഹസ്യവും, ദേവതയുടെ പൂജാവിധിയും ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ വിശദീകരിക്കുന്നു.