ശ്രീ, സരസ്വതി, ഗൗരി, ഗണേശ, സ്കന്ദ, ഈശ്വര, ബ്രഹ്മ, അഗ്നി, ഇന്ദ്ര തുടങ്ങിയവരെയും വാസുദേവനെയും നമസ്കരിച്ച്, നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ, ശൗണകൻ തുടങ്ങിയ മുനികൾ തീർത്ഥാടനത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. അവർ സൂതനെ സ്വീകരിച്ചും, അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചും, എല്ലാം അറിഞ്ഞാൽ ആനന്ദം പ്രാപിക്കുന്നതിന്റെ ആസൂത്രണം അറിയിക്കാൻ പറഞ്ഞു. സൂതൻ അവർക്കു മറുപടി നൽകി: "എല്ലായിടത്തും സൃഷ്ടിയും മറ്റും ചെയ്യുന്ന ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവാണ് എല്ലാ വിഷയങ്ങളുടെ ആസൂത്രണം, അദ്ദേഹത്തെ ബ്രഹ്മനായി അറിയുന്നതിലൂടെ ഞാൻ എല്ലാം അറിഞ്ഞവനായി." ബ്രഹ്മന്റെ രണ്ട് രൂപങ്ങൾ അറിയേണ്ടതുണ്ട്; ശബ്ദത്തിന്റെ ബ്രഹ്മനും, പരമമായ ബ്രഹ്മനും. അതുകൊണ്ടു, അഥർവണമൊഴി പറയുന്നതുപോലെ, അറിവിന്റെ രണ്ട് രൂപങ്ങൾ അറിയേണ്ടതാണ്. ഞാൻ, ശുക്രൻ, പൈലൻ തുടങ്ങിയവരും, ബദരികാശ്രമത്തിൽ പോയി, വ്യാസനെ ആദരിച്ചു. ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോട് ചോദിച്ചപ്പോൾ, അദ്ദേഹം നമ്മൾക്കു ആസൂത്രണം പറഞ്ഞു. വ്യാസൻ പറഞ്ഞു: "എനിക്ക് കേൾക്കുക, സൂതൻ, വസിഷ്ഠൻ എനിക്ക് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ ശുക്രൻ, മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം ബ്രഹ്മന്റെ പരമാവധി ആസൂത്രണം അറിയാൻ inquisitive ആയിരുന്നു." വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: "വിഷ്ണുവിനെ കുറിച്ച് പറയുക, അദ്ദേഹം മത്സ്യരൂപം എടുത്തത്, സൃഷ്ടിയുടെ കാരണങ്ങൾ, തുടങ്ങിയവ." അഗ്നി പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഹരിയുടെ മത്സ്യാവതാരത്തെ വിവരിക്കാം, കേൾക്കുക. അവതാരത്തിന്റെ ഉദ്ദേശം ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കുകയും സദ്ഗുണികളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യാനാണ്." മുൻകാലത്തിലെ കല്പത്തിന്റെ അവസാനം, ബ്രഹ്മയുക്തമായ ഒരു നശനം ഉണ്ടായി. ആ സമയത്ത്, ഭൂരിന്റെ തുടങ്ങിയ ലോകങ്ങൾ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങി. മനു, വിവസ്വതന്റെ മകൻ, ആനന്ദത്തിനും മോക്ഷത്തിനും വേണ്ടി പരിശ്രമങ്ങൾ നടത്തി. ഒന്ന്, കൃതമാല നദിയിൽ വെള്ളം അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ കൈകളിൽ ഒരു ചെറിയ മത്സ്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹം അതിനെ വീണ്ടും വെള്ളത്തിലേക്ക് എറിയാൻ പോകുമ്പോൾ, മത്സ്യം പറഞ്ഞു: "എനിക്ക് വിടരുത്, നിങ്ങളെക്കാൾ നല്ലവൻ." "ഞാൻ ഇന്നത്തെ ദിവസം മക്കളെ പോലെ ഉള്ള ജീവികളാൽ ഭയന്നിരിക്കുന്നു." ഈ വാക്കുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം അതിനെ ഒരു കുപ്പിയിൽ വച്ചു. എന്നാൽ മത്സ്യം വളർന്നു, വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "എനിക്ക് കൂടുതൽ സ്ഥലമൊരുക്കുക." ഈ വാക്കുകൾ കേൾക്കുമ്പോൾ, രാജാവ് അതിനെ ഒരു വെള്ളക്കുപ്പിയിൽ വച്ചു. അവിടെ, അത് വളർന്നു, രാജാവിന് പറഞ്ഞു: "എനിക്ക് ഒരു വലിയ സ്ഥലമൊരുക്കുക." വീണ്ടും, അത് ഒരു തടാകത്തിലേക്ക് വച്ചപ്പോൾ, അത് ആ സ്ഥലത്തിന്റെ വലുപ്പം കൈവശമാക്കി. "എനിക്ക് കൂടുതൽ വലിയ സ്ഥലമൊരുക്കുക," എന്ന് പറഞ്ഞു, അതിനാൽ അദ്ദേഹം അതിനെ സമുദ്രത്തിലേക്ക് വച്ചു. ഒരു നിമിഷത്തിൽ, അത് നൂറു ആയിരം യോജനങ്ങളോളം വലുതായിരുന്ന മത്സ്യം ആയി. അതിന്റെ അത്ഭുതകരമായ രൂപം കാണുമ്പോൾ, മനു അത്ഭുതപ്പെട്ടു: "നിങ്ങൾ ആരാണ്? തീർച്ചയായും, നിങ്ങൾ വിഷ്ണുവാണ്, ഞാൻ നിങ്ങളെ നമസ്കരിക്കുന്നു. നിങ്ങളെ എന്റെ മായയാൽ വിചലിപ്പിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്, ഒ ജാനാർദന?" മനുവിനെ നേരിട്ട് مخاطിച്ച്, മത്സ്യം പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഈ ലോകത്തിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി വന്നതാണ്, ദുഷ്ടരെ നശിപ്പിക്കാൻ." "ഏഴാം ദിവസത്തിൽ, സമുദ്രം ലോകത്തെ മുഴുവനും മുങ്ങും. ബോട്ട് എത്തുമ്പോൾ, നിങ്ങൾ വിത്തുകൾ എന്നിവ ശേഖരിക്കണം." "ഏഴു മുനികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, നിങ്ങൾ ബ്രഹ്മയുഗത്തെ കടക്കണം. ഞാൻ എത്തുമ്പോൾ, എന്റെ കൊമ്പിൽ ഒരു വലിയ പാമ്പുമായി ബോട്ട് കെട്ടുക." ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ്, മത്സ്യം അപ്രത്യക്ഷമായി, മനു നിശ്ചിത സമയത്തിനായി കാത്തിരുന്നു. സമുദ്രം കുതിച്ചുയർന്നപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ബോട്ട് കയറി. ഒരു കൊമ്പുള്ള, സ്വർണ്ണവും, ലക്ഷങ്ങൾക്കുപരന്നും, ഒരു കണത്തിൽ കെട്ടിയിരുന്ന മത്സ്യം, മത്സ്യപുരാണം എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു. ദോഷങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന മത്സ്യത്തിൽ നിന്ന്, അദ്ദേഹം ഹയഗ്രീവയെക്കുറിച്ച് കേൾക്കുകയും, അവൻ വെദങ്ങളെ മോഷണം എടുത്ത ദാനവനെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞുവന്നു. കീശവൻ വെദങ്ങളെ കവർന്ന ദാനവനെ കൊല്ലുകയും അവയെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ കല്പം വന്നപ്പോൾ, ഹരി കൂഴം രൂപം എടുത്തു, പിന്നീട് കൂര്മ രൂപം എടുത്തു. അഗ്നി പറഞ്ഞു: "ഞാൻ പന്നിയുടെ അവതാരത്തെ വിവരിക്കാം, അത് പാപങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്നു." ഹിരണ്യാക്ഷൻ, അസുരന്മാരുടെ കർത്താവായ, ദേവന്മാരെ ജയിച്ച ശേഷം, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തോട് പോയ ദേവന്മാർ, യജ്ഞത്തിന്റെ പ്രതീകമായ പന്നിയാകുന്ന വിഷ്ണുവിനെ പ്രശംസിച്ചു. അദ്ദേഹം ആ ദാനവനെ, ദൈത്യങ്ങളുടെ കണവുമായും, കൊന്നുപ്രവർത്തിച്ചു. ധർമ്മത്തെ സംരക്ഷിക്കുകയും മറ്റുള്ള ദേവന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു, ഹരി പിന്നീട് അപ്രത്യക്ഷമായി. ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ സഹോദരൻ ഹിരണ്യകശിപുവായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ദേവന്മാരുടെ യജ്ഞങ്ങളുടെ പങ്ക് പിടിച്ചെടുത്തു, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെ മേൽ അധികാരം കൈപ്പറ്റി. നരസിംഹ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, അദ്ദേഹം അവനെ ദേവന്മാരോടുകൂടെ കൊന്നു. ഈ കഥകൾ, അഗ്നി പുരാണത്തിലെ 'ചോദ്യം' എന്ന ആദ്യ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു, ഇത് മഹാനായ പുരാണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.