ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪಙ್‌ಕ್ತಿದ್ವಯಂ ಚಾಧಸ್ತದೂದ್‌ರ್ಧ್ವಂ ಯತ್ತು ಕೋಷ್ಠಕಮ್। ಸಮನ್ತಾದುಭಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಅನ್ತಸ್ಥಂ ಪರಿಮಾರ್ಜಯೇತ್

ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ಊದ್‌ರ್ಧ್ವಂ ಪಙ್‌ಕ್ತಿದ್ವಯಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಅಧಸ್ತಾದ್ ಯತ್ತು ಕೋಷ್ಠಕಮ್। ಅನ್ತಃ ಸಮ್ಮಾರ್ಜಯೇತ್ ಯತ್ನಾತ್ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರುಭಯೋಃ ಸಮಮ್

ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಕೆಳಗಿನ ಕೋಣೆಯೊಳಗಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮವಾಗಿ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ತಯೋರ್ಮಧ್ಯಗತೌ ತತ್ರ ಚತುಷ್ಕೌ ಮಾರ್ಜಯೇತ್ತತಃ। ಚತುರ್ದ್ಧಾ ಭಾಜಯಿತ್ವಾ ತು ಊದ್‌ರ್ಧ್ವಪಙ್‌ಕ್ತಿದ್ವಯಂ ಬುಧಃ

ಆ ಇಬ್ಬದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು.

ಮೇಖಲಾ ಭಾಗಮಾತ್ರಾ ಸ್ಯಾತ್ ಖಾತಂ ತಸ್ಯಾರ್ದ್ಧಮಾನತಃ। ಭಾಗಂ ಭಾಗಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಪಾರ್ಶ್ವಯೋರುಭಯೋಃ ಸಮಮ್

ಮೆಖಲೆ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು. ಅದರ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಳ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು. ಭಾಗಗಳನ್ನು ಭಾಗವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.

ದತ್ತ್ವಾ ಚೈಕಂ ಪದಂ ಬಾಹ್ಯೇ ಪ್ರಮಾಣಂ ಕಾರಯೇದ್ ಬುಧಃ। ತ್ರಿಭಾಗೇಣ ಚ ಬಾಗಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಸ್ಯಾತ್ತೋಯವಿನಿರ್ಗಮಃ

ಒಂದು ಪಾದವನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ಜ್ಞಾನಿಯು ಅಳತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಭಾಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೊರಹೋಗುವ ದಾರಿ ಇರಬೇಕು.

ನಾನಾಪ್ರಕಾರಭೇದೇನ ಭದ್ರೇಯಂ ಪಿಣ್ಡಿಕಾ ಶುಭಾ। ಅಷ್ಟತಾಲಾ ತು ಕರ್ತ್ತವ್ಯಾ ದೇವೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ತಥಾ ಸ್ತ್ರಿಯಃ

ಈ ಶುಭಕರ ಪೀಠವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ದೇವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಎಂಟು ತಾಳಗಳಷ್ಟು ಮಾಡಬೇಕು.

ಭ್ರುವೌ ಯವಾಧಿಕೇ ಕಾರ್ಯ್ಯೇ ಯವಹೀನಾ ತು ನಾಸಿಕಾ। ಗೋಲಕೇನಾಧಿಕಂ ವಕ್ತ್ರಮೂದ್‌ರ್ಧ್ವಂ ತಿರ್ಯ್ಯಗ್ವಿವರ್ಜಿತಮ್

ಕಣ್ಗಿಬ್ಬೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. ಮೂಗು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರಬೇಕು. ಮುಖವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರಬೇಕು, ಅಡ್ಡದ್ವಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಇರಬೇಕು.

ಆಯತೇ ನಯನೇ ಕಾರ್ಯ್ಯಂ ತ್ರಿಭಾಗೋನೈರ್ಯವೈಸ್ತ್ರಿಭಿಃ। ತದರ್ದ್ಧೇನ ತು ವೈಪುಲ್ಯಂ ನೇತ್ರಯೋಃ ಪರಿಕಲ್ಪಯೇತ್

ಕಣ್ಣುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು, ಮೂರು ಯವದಷ್ಟು. ಅಗಲವು ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಇರಬೇಕು.

ಕರ್ಣಪಾಶೋಽಧಿಕಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಃ ಸೃಕ್ಕಣೀಸಮಸೂತ್ರತಃ। ನಮ್ರಂ ಕಲಾವಿಹೀನನ್ತು ಕುರ್ಯ್ಯಾದಂಶದ್ವಯಂ ತಥಾ

ಕಿವಿಯ ಭಾಗವು ಜಡೆಯ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬೇಕು. ಎರಡು ತುಟಿಗಳು ಬಾಗಿದಂತೆ ಕಲೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರಬೇಕು.

ಗ್ರೀವಾ ಸಾರ್ದ್ಧಕಲಾ ಕಾರ್ಯ್ಯಾ ತದ್ವಿಸ್ತಾರೋಪಶೋಭಿತಾ। ನೇತ್ರಂ ವಿನಾ ತು ವಿಸ್ತಾರೌ ಊರೂ ಜಾನೂ ಚ ಪಿಣ್ಡಿಕಾ

ಗಲಸು ಒಂದು ಅರ್ಧ ಕಲೆಯಷ್ಟು ಅಗಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು. ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಜಂಗೆಗಳು, ಮೊಣಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪೀಠವು ಅಗಲದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು.

ಅಙ್‌ಘ್ನಿಪೃಷ್ಠೌ ಸ್ಫಿಚೌ ಕಟ್ಯಾಂ ಯಥಾಯೋಗಂ ಪ್ರಕಲ್ಪಯೇತ್। ಸಪ್ತಾಂಶೋನಾಸ್ತಥಾಙ್ಗುಲ್ಯೋ ದೀರ್ಘಂ ವಿಷ್ಕಮ್ಭನಾಹತಮ್

ಕಾಲಿನ ಹಿಂಭಾಗ, ಸೊಂಟ ಮತ್ತು কোমರನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಬೆರಳುಗಳು ಏಳು ಭಾಗಗಳಷ್ಟು, ಉದ್ದವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು.

ನೇತ್ರೈಕವರ್ಜಿತಾಯಾಮಾ ಜಙ್ಘೋರೂ ಚ ತಥಾ ಕಟಿಃ। ಮಧ್ಯಪಾರ್ಶ್ವಂ ಚ ತದ್‌ವೃತ್ತಂ ಘನಂ ಪೀನಂ ಕುಚದ್ವಯಮ್

ಒಂದು ಕಣ್ಣು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಜಂಘೆ, ಮೊಣಕಾಲು, ಕಮರು ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ, ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿದಂತೆಯೂ ಇರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಎರಡು ಸ್ತನಗಳು ತುಂಬಾ ಭರಪೂರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ತಾಲಮಾತ್ರೌ ಸ್ತನೌ ಕಾರ್ಯ್ಯೌ ಕಟಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಕಲಾಧಿಕಾ। ಲಕ್ಷ್ಮ ಶೇಷಂ ಪುರಾವತ್ಸ್ಯಾತ್ ದಕ್ಷಿಣೇ ಚಾಮ್ಬುಜಂ ಕರೇ

ಸ್ತನಗಳು ತಲೆಯಷ್ಟು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರಬೇಕು; ಕಮರು ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಉಳಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಳೆಯದಂತೆ ಇರಬೇಕು, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಮಲವಿರುತ್ತದೆ.

ವಾಮೇ ವಿಲ್ವಂ ಸ್ವಿಯೌ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಶುಭೇ ಚಾಮರಹಸ್ತಕೇ। ದೀರ್ಘಘೋಣಸ್ತುಗರುಡಶ್ಚಕ್ರಾಙ್ಗಾದ್ಯಾನಥೋ ವದೇ

ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಬೇಳದ ಹಣ್ಣು, ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭವಾಗಿ ಚಾಮರ ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು; ಮೂಗು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು, ಹನುವು ಭಾರವಾಗಿರಬೇಕು, ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ಗುರುತುಗಳಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

ಭಗವಾನುವಾಚ ಶಾಲಗ್ರಾಮಾದಿಮೂರ್ತ್ತಿಶ್ಚ ವಕ್ಷಯೇಹಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಾಃ। ವಾಸುದೇವೋಽಸಿತೋ ದ್ವಾರೇ ಶಿಲಾಲಗ್ನದ್ವಿಚಕ್ರಕಃ

ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಮುಂತಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅವು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ; ವಾಸುದೇವನು ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು.

ಜ್ಞೇಯಃ ಸಙ್ಕರ್ಷಣೋ ಲಗ್ನದ್ವಿಚಕ್ರೋ ರಕ್ತ ಉತ್ತಮಃ। ಸೂಕ್ಷ್ಮಚಕ್ರೋ ಬಹುಚ್ಛಿದ್ರಃ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನೋ ನೀಲದೀರ್ಘಕಃ

ಸಂಕರ್ಷಣನು ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯುತ್ತಮನು; ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಚಕ್ರ, ಹಲವಾರು ರಂಧ್ರಗಳಿರುವವನು, ನೀಲವರ್ಣ, ಉದ್ದವಾಗಿರುವವನು.

ಪೀತೋನಿರುದ್ಧಃ ಪದ್ಮಾಙ್ಕೋ ವರ್ತ್ತುಲೋ ದ್ವಿತ್ರಿರೇಖವಾನ್। ಕೃಷ್ಣೋ ನಾರಾಯಣೋ ನಾಭ್ಯುನ್ನತಃ ಶುಷಿರದೀರ್ಘವಾನ್

ಪೀತವರ್ಣನಿರುದ್ಧನು ಕಮಲಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವನು, ವೃತ್ತಾಕಾರ, ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳಿರುವವನು; ಕೃಷ್ಣನಾರಾಯಣನು ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಾಗಿದ್ದು, ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾಗಿರುವವನು.

ಪರಮೇಷ್ಠೀ ಸಾಬ್ಜಚಕ್ರಃ ಪೃಷ್ಠಚ್ಛಿದ್ರಶ್ಚ ವಿನ್ದುಮಾನ್। ಸ್ಥೂಲಚಕ್ರೋಽಸಿತೋ ವಿಷ್ಣುರ್ಮಧ್ಯೇ ರೇಖಾ ಗದಾಕೃತಿಃ

ಪರಮೇಶ್ಠಿ ಕಮಲಚಕ್ರದ ಗುರುತು, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಿಂದು ಹೊಂದಿರುವವನು; ವಿಷ್ಣು ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದು, ದಪ್ಪ ಚಕ್ರವಿದ್ದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗದೆಯಾಕಾರದ ರೇಖೆಯುಳ್ಳವನು.

ನೃಸಿಂಹಃ ಕಪಿಲಃ ಸ್ಥೂಲಚಕ್ರಃ ಸ್ಯಾತ್ ಪಞ್ಚವಿನ್ದುಕಃ। ವರಾಹಃ ಶಕ್ತಿಲಿಙ್ಗಃ ಸ್ಯಾತ್ ತಚ್ಚಕ್ರೌ ವಿಷಮೌ ಮೃತೌ

ನರಸಿಂಹನು ಕಪಿಲವರ್ಣ, ದಪ್ಪ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಐದು ಬಿಂದುಗಳಿರುವವನು; ವರಾಹನು ಶಕ್ತಿಚಿಹ್ನೆಯುಳ್ಳವನು, ಆ ಚಕ್ರಗಳು ಸಮವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅಮಂಗಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇನ್ದ್ರನೀಲನಿಭಃ ಸ್ಥೂಲಸ್ತ್ರಿರೇಖಾಲಾಞ್ಛಿತಃ ಶುಭಃ। ಕೂರ್ಮಸ್ತಥೋನ್ನತಃ ಪೃಷ್ಠೇ ವರ್ತ್ತಲಾವರ್ತ್ತಕೋಽಸಿತಃ

ಇಂದ್ರನೀಲದಂತೆ, ದಪ್ಪ, ಮೂರು ರೇಖೆಗಳಿರುವದು ಶುಭ; ಕೂರ್ಮನು ಕೂಡ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಾಗಿದ್ದು, ವಟ್ಟದ ಗುರುತು, ಕಪ್ಪಾಗಿರುವವನು.

ಹಯಗ್ರೀವೋಙ್ಕುಶಾಕಾರರೇಖೋ ನೀಲಃ ಸವಿನ್ದುಕಃ। ವೈಕುಣ್ಠಃ ಏಕಚಕ್ರೋಽಬ್ಜೀ ಮಣಿಭಃ ಪುಚ್ಛರೇಖಕಃ

ಹಯಗ್ರೀವನು ಅಂಕುಶದಂತೆ ಗುರುತು, ನೀಲವರ್ಣ, ಬಿಂದುಗಳಿರುವವನು; ವೈಕುಂಠನು ಒಂದು ಚಕ್ರ, ಕಮಲದಂತೆ, ಮಣಿಯಂತೆ, ಮತ್ತು ಪুচ್ಛದಲ್ಲಿ ರೇಖೆಯುಳ್ಳವನು.

ಮತ್ಸ್ಯೋ ದೀರ್ಘಸ್ತ್ರಿವಿನ್ದುಃ ಸ್ಯಾತ್ ಕಾಚವರ್ಣಸ್ತು ಪೂರಿತಃ। ಶ್ಯಾಮಸ್ತ್ರಿವಿಕ್ರಮೋ ದಕ್ಷರೇಖಸ್ತು ವರ್ತ್ತುಲಃ

ಮತ್ಸ್ಯನು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳಿರುವವನು, ಗಾಜಿನ ಬಣ್ಣದಂತೆ ತುಂಬಿರುವವನು; ಶ್ಯಾಮ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೇಖೆಯುಳ್ಳವನು, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುವವನು.

ವಾಮನೋ ವರ್ತ್ತುಲಶ್ಚಾತಿಹ್ರಸ್ವೋ ನೀಲಃ ಸವಿನ್ದುಕಃ। ಶ್ಯಾಮಸ್ತ್ರಿವಿಕ್ರಮೋ ದಕ್ಷರೇಖೋ ವಾಮೇನ ವಿನ್ದುಕಃ

ವಾಮನನು ವೃತ್ತಾಕಾರ, ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದು, ನೀಲವರ್ಣ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಗಳಿರುವವನು; ಶ್ಯಾಮ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೇಖೆ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಂದು ಹೊಂದಿರುವವನು.

ಅನನ್ತೋ ನಾಗಭೋಗಾಙ್ಗೋ ನೈಕಾಭೋ ನೈಕಮೂರ್ತ್ತಿಮಾನ್। ಸ್ಥೂಲೋ ದಾಮೋದರೋ ಮಧ್ಯಚಕ್ರೋ ದ್ವಾಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿನ್ದುಕಃ

ಅನಂತನು ನಾಗದ ಕುಂಡಲದಂತೆ ರೂಪ, ಅನೇಕ ಗುರುತುಗಳು, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಿರುವವನು; ದಾಮೋದರನು ದಪ್ಪ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ, ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬಿಂದು ಇರುವವನು.

ಸುದರ್ಶನಸ್ತ್ವೇಕಚಕ್ರೋ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣೋ ದ್ವಯಾತ್। ಚಿತ್ರಕ್ರಶ್ಚಾಚ್ಯುತೋ ದೇವಸ್ತ್ರಿಚಕ್ರೋ ವಾ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಃ

ಸುದರ್ಶನನು ಒಂದು ಚಕ್ರವಿರುವವನು; ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣನು ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು; ಚಿತ್ರಕ್ರನು ಅಚ್ಯುತ ದೇವರು, ಮೂರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು ಅಥವಾ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು.

ಜನಾರ್ದ್ದನಶ್ಚತುಸ್ಚಕ್ರೋ ವಾಸುದೇವಸ್ಚ ಪಞ್ಚಭಿಃ। ಷಟ್ರಚಕ್ರಸ್ಚೌವ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಃ ಸಙ್ಕರ್ಷಣಶ್ಚ ಸಪ್ತಭಿಃ

ಜನಾರ್ದನನು ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು; ವಾಸುದೇವನು ಐದು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು; ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಆರು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು, ಸಂಕರ್ಷಣನು ಏಳು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು.

ಪುರುಷೋತ್ತಮೋಷ್ಟಚಕ್ರೋ ನವವ್ಯೂಹೋ ನವಾಙ್ಕಿತಃ। ದಶಾವತಾರೋ ದಶಭಿರ್ದ್ದಶೈಕೇನಾನಿರುದ್ಧಕಃ

ಪುರಷೋತ್ತಮನು ಎಂಟು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು; ನವವ್ಯೂಹನು ಒಂಬತ್ತು ಗುರುತುಗಳಿರುವವನು; ದಶಾವತಾರನು ಹತ್ತು, ಅನಿರುದ್ಧನು ಹತ್ತು ಒಂದು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು.

ದ್ವಾಧಶಾತ್ಮಾ ದ್ವಾದಶಭಿರತ ಊದ್‌ರ್ಧ್ವಮನನ್ತಕಃ

ದ್ವಾದಶಾತ್ಮನು ಹನ್ನೆರಡು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು; ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನಂತನು ಹಾಗೆಯೇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಭಗವಾನುವಾಚ ಶಾಲಗ್ರಾಮಾದಿಚಕ್ರಾಙ್ಕಪೂಜಾಃ ಸಿದ್ಧ್ಯೈವದಾಮಿ ತೇ। ತ್ರಿವಿಧಾಸ್ಯಾದ್ಧರೇಃ ಪೂಜಾ ಕಾಮ್ಯಾಕಾಮ್ಯೋಭಯಾತ್ಮಿಕಾ

ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಮುಂತಾದ ಚಕ್ರದ ಗುರುತುಗಳಿರುವ ಪೂಜೆಗಳ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಹರಿಯ ಪೂಜೆಗೆ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ—ಕಾಮ್ಯ, ನಿರ್ಕಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸೇರಿರುವುದು.