ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ದಿವ್ಯಾನ್ತರೀಕ್ಷಭೌಮಾದ್ಯಾ ದುಃಸ್ವಪ್ನಾದ್ಯಭಿಚಾರಕಾಃ । ಯಚ್ಚಾನ್ಯದ್ದುರಿತಂ ಕಿಞ್ಚಿತ್ತತ್ಸರ್ವ್ವಂ ಹನ್ತಿ ಕೇಶವಃ ।। ೩೮೩.

ಆಕಾಶ, ಮಧ್ಯಾಕಾಶ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ದುರ್ಘಟನೆಗಳು, ಕೆಟ್ಟ ಕನಸುಗಳು, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಯಾವ ದುಃಖವಿದ್ದರೂ, ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಶವನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

ಪಠತಃ ಶ್ರೃಣ್ವತಃ ಪುಂಸಃ ಪುಸ್ತಕಂ ಯಜತೋ ಮಹತ್ । ಆಗ್ನೇಯಂ ಶ್ರೀಪುರಾಣಂ ಹಿ ಹೇಮನ್ತೇ ಯಃ ಶ್ರೃಣೋತಿ ವೈ ।। ೩೮೩.

ಹೆಮ್ಮೆಯ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪಠಿಸುವ, ಕೇಳುವ ಅಥವಾ ಪೂಜಿಸುವವನು ಹಿಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಪ್ರಪೂಜ್ಯ ಗನ್ಧಪುಷ್ಪಾದ್ಯೈರಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಫಲಂ ಲಭೇತ್ । ಶಿಶಿರೇ ಪುಣ್ಡರೀಕಸ್ಯ ವಸನ್ತೇ ಚಾಶ್ವಮೇಧಜಮ್ ।। ೩೮೩.

ಗಂಧ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಹಿಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಯಾಗದ ಫಲ, ಶಿಶಿರದಲ್ಲಿ ಪುಂಡರೀಕಯಾಗದ ಫಲ, ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗದ ಫಲ ದೊರಕುತ್ತದೆ.

ಗ್ರೀಷ್ಮೇ ತು ವಾಜಪೇಯಸ್ಯ ರಾಜಸೂಯಸ್ಯ ವರ್ಷತಿ । ಗೋಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಶರದಿ ಫಲಂ ತತ್ಪಠತೋ ಹ್ಯೃತೌ ।। ೩೮೩.

ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವಾಜಪೇಯಯಾಗದ ಫಲ, ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜಸೂಯಯಾಗದ ಫಲ, ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಹಸುವುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ, ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಠಿಸಿದವರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಆಗ್ನೇಯಂ ಹಿ ಪುರಾಣಂ ಯೋ ಭಕ್ತಾಗ್ರೇ ಪಠತೇ ಹರೇಃ । ಸೋಽರ್ಚ್ಚಯೇಚ್ಚ ವಸಿಷ್ಠೇಹ ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞೇನ ಕೇಶವಮ್ ।। ೩೮೩.

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹರಿಯ ಮುಂದೆ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ವಶಿಷ್ಠನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಜ್ಞಾನಯಜ್ಞದ ಮೂಲಕ ಕೇಶವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಯಾಗ್ನೇಯಪುರಾಣಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕಂ ತಸ್ಯ ವೈ ಜಯಃ । ಲಿಖಿತಂ ಪೂಜಿತಂ ಗೇಹೇ ಭುಕ್ತಿರ್ಮುಕ್ತಿಃ ಕರೇಽಸ್ತಿ ಹಿ ।। ೩೮೩.

ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದು ಪೂಜಿಸಿದರೋ, ಅವರಿಗೆ ಜಯ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎಲ್ಲವೂ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

ಇತಿ ಕಾಲಾಗ್ನಿರೂಪೇಣ ಗೀತಂ ಮೇ ಹರಿಣಾ ಪುರಾ । ಆಗ್ನೇಯಂ ಹಿ ಪುರಾಣಂ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾದ್ವಯಾಸ್ಪದಮ್ ೩೮೩.

ಈ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣವನ್ನು ಕಾಲರೂಪಿಯಾದ ಹರಿಯು ನನಗೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಹಾಡಿದನು. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.

ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ ವ್ಯಾಸಾಗ್ನೇಯಪುರಾಣಂ ತೇ ರೂಪಂ ವಿದ್ಯಾದ್ವಯಾತ್ಮಕಂ । ಕಥಿತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣೋ ವಿಷ್ಣೋರಗ್ನಿನಾ ಕಥಿತಂ ಯಥಾ ।। ೩೮೩.

ವಶಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ವ್ಯಾಸನ ಅಗ್ನಿಪುರಾಣವು ಎರಡು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಗ್ನಿಯು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ಸಾರ್ದ್ಧಂ ದೇವೈಶ್ಚ ಭುನಿಭಿರ್ಮಹ್ಯಂ ಸರ್ವ್ವಾರ್ಥದರ್ಶಕಂ । ಪುರಾಣಮಗ್ನಿನಾ ಗೀತಮಾಗ್ನೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಿಮತಂ ।। ೩೮೩.

ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯು ನನಗೆ ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹಾಡಿದನು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಯಃ ಪಠೇಚ್ಛೃಣುಯಾದ್ವ್ಯಾಸ ಲಿಖೇದ್ವಾ ಲೇಖಯೇದಪಿ । ಶ್ರಾವಯೇತ್ಪಾಠಯೇದ್ವಾಪಿ ಪೂಜಯೇದ್ಧಾರಯೇದಪಿ ।। ೩೮೩.

ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಬರೆದರೂ, ಬರೆಸಿದರೂ, ಓದುವಂತೆ ಮಾಡಿಸಿದರೂ, ಕಲಿಸಿದರೂ, ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದರೂ—

ಸರ್ವ್ವಪಾಪವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಃ ಪ್ರಾಪ್ತಕಾಮೋ ದಿವಂ ವ್ರಜೇತ್ । ಲೇಖಯಿತ್ವಾ ಪುರಾಣಂ ಯೋ ದದ್ಯಾದ್ವಿಪ್ರೇಭ್ಯ ಉತ್ತಮಂ ।। ೩೮೩.

ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣವನ್ನು ಬರೆದು ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟವನು ಕೂಡ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಸ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮಾಪ್ನೋತಿ ಕುಲಾನಾಂ ಶತಮುದ್ಧರೇತ್ । ಏಕಂ ಶ್ಲೋಕಂ ಪಠೇದ್ಯಸ್ತು ಪಾಪಪಙ್ಕಾದ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ ।। ೩೮೩.

ಯಾರು ಒಂದು ಶ್ಲೋಕವನ್ನಾದರೂ ಓದುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪದ ಕೆಸರುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಂಶದ ನೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ತಸ್ಮಾದ್ವ್ಯಾಸ ಸದಾ ಶ್ರಾವ್ಯಂ ಶಿಷ್ಯಭ್ಯಃ ಸರ್ವದರ್ಶನಂ । ಶುಕಾದ್ಯೈರ್ಮುನಿಭಿಃ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ಶ್ರೋತುಕಾಮೈಃ ಪುರಾಣಕಂ ।। ೩೮೩.

ಆದುದರಿಂದ, ವ್ಯಾಸ ಮಹರ್ಷೇ, ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಸದಾ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಬೇಕು; ಶುಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಋಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.

ಆಗ್ನೇಯಂ ಪಠಿತಂ ಧ್ಯಾತಂ ಶುಭಂ ಸ್ಯಾದ್ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಂ । ಅಗ್ನಯೇ ತು ನಮಸ್ತಸ್ಮೈ ಯೇನ ಗೀತಂ ಪುರಾಣಕಂ ।। ೩೮೩.

ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣವನ್ನು ಓದಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಅದು ಶುಭವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹಾಡಿದ ಅಗ್ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.

ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ ವಸಿಷ್ಠೇನ ಪುರಾ ಗೀತಂ ಸೂತೈತತ್ತೇ ಮಯೋದಿತಂ । ಪರಾವಿದ್ಯಾಽಪರಾವಿದ್ಯಾಸ್ವರೂಪಂ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ।। ೩೮೩.

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಸೂತ, ಇದು ಹಿಂದೆ ವಸಿಷ್ಠರು ಹಾಡಿದದ್ದು, ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇದು ಪರಾ ಮತ್ತು ಅಪರಾ ವಿದ್ಯೆಗಳ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ ಪರಮ ಪದವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಆಗ್ನಯಂ ದುರ್ಲಭಂ ರೂಪಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ಭಾಗ್ಯಸಂಯುತೈಃ । ಧ್ಯಾಯನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಾಗ್ನೇಯಂ ಪುರಾಣಂ ಹರಿಮಾಗತಾಃ ।। ೩೮೩.

ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣದ ಅಪರೂಪದ ರೂಪವನ್ನು ಅದೃಷ್ಟವಂತರು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣವನ್ನೂ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ಋಷಿಗಳು ಹರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಸ್ತಥಾ ವಿದ್ಯಾಂ ರಾಜ್ಯಂ ರಾಜ್ಯಾರ್ಥಿನೋ ಗತಾಃ । ಅಪುತ್ರಾಃ ಪುತ್ರಿಣಃ ಸನ್ತಿ ನಾಶ್ರಯಾ ಆಶ್ರಯಂ ಗತಾಃ ।। ೩೮೩.

ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಯಸಿದವರು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿದವರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದವರು ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಸೌಭಾಗ್ಯಾರ್ಥೀ ಚ ಸೌಭಾಗ್ಯಂ ಮೋಕ್ಷಂ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿನೋ ಗತಾಃ । ಲಿಖನ್ತೋ ಲೇಖಯನ್ತಶ್ಚ ನಿಷ್ಪಾಪಾಶ್ಚ ಶ್ರಿಯಂ ಗತಾಃ ।। ೩೮೩.

ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಬಯಸಿದವರು ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸಿದವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವವರು ಅಥವಾ ಬರೆಯಿಸಿದವರು ಪಾಪರಹಿತರಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದರು.

ಶುಕಪೈಲಮುಖೈಃ ಸೂತ ಆಗ್ನೇಯನ್ತು ಪುರಾಣಕಂ । ರೂಪಂ ಚಿನ್ತಯ ಯಾತಾಸಿ ಭುಕ್ತಿಂ ಮುಕ್ತಿಂ ನ ಸಂಶಯಃ ೩೮೩.

ಸೂತ, ಶುಕ, ಪೈಲ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು; ಇದರ ರೂಪವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

ಸೂತ ಉವಾಚ ವ್ಯಾಸಪ್ರಸಾದಾದಾಗ್ನೇಯಂ ಪುರಾಣಂ ಶ್ರುತಮಾದರಾತ್ ।। ೩೮೩.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ವ್ಯಾಸರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣವನ್ನು ಗೌರವದಿಂದ ಕೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಆಗ್ನೇಯಂ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಂ ಹಿ ಮುನಯಃ ಶೌನಕಾದಯಃ । ಭವನ್ತೋ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯೇ ಯಜನ್ತೋ ಹರಿಮೀಶ್ವರಂ ।। ೩೮೩.

ಶೌನಕ ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳು ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನ ರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯನ್ನಾದ್ಯಂತ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದರು.

ತಿಷ್ಠನ್ತಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಯುಕ್ತಾಸ್ತಸ್ಮಾದ್ವಃ ಸಮುದೀರಿತಮ್ । ಅಗ್ನಿನಾ ಪ್ರೋಕ್ತಮಾಗ್ನೇಯಂ ಪುರಾಣಂ ವೇದಸಮ್ಮಿತಂ ।। ೩೮೩.

ಅವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಇದನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು; ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಳಿದ ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣವು ವೇದದ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾದ್ವಯೋಪೇತಂ ಭುಕ್ತಿದಂ ಮುಕ್ತಿದಂ ಮಹತ್ । ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಃ ಸಾರೋ ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಃ ಸುಹೃತ್ ।। ೩೮೩.

ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಪುರಾಣವು ಭೋಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಸಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರೋ ಗ್ರನ್ಥೋ ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಾ ಗತಿಃ । ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಾ ಶ್ರುತಿಃ ।। ೩೮೩.

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಗ್ರಂಥವೂ ಇಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಮಾರ್ಗವೂ ಇಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲುಪಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಇಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ವೇದವೂ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಂ ಜ್ಞಾನಂ ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಾ ಸ್ಮೃತಿಃ । ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರೋ ಹ್ಯಾಗಮೋಽಸ್ತಿ ನಾಸ್ಮಾದ್ವಿದ್ಯಾ ಪರಾಽಸ್ತಿ ಹಿ ।। ೩೮೩.

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜ್ಞಾನವೂ ಇಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲುಪಡುವ ಸ್ಮೃತಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲುಪಡುವ ಆಗಮವೂ ಇಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲುಪಡುವ ವಿದ್ಯೆಯೂ ಇಲ್ಲ.

ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರಃ ಸ್ಯಾತ್ಸಿದ್ಧಾನ್ತೋ ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರಮಮಙ್ಗಲಮ್ । ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರೋಽಸ್ತಿ ವೇದಾನ್ತಃ ಪುರಾಣಂ ಪರಮನ್ತ್ವಿದಂ ।। ೩೮೩.

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲುಪಡುವ ಸಿದ್ಧಾಂತವೂ ಇಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಶುಭವೂ ಇಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲುಪಡುವ ವೇದಾಂತವೂ ಇಲ್ಲ—ಈ ಪುರಾಣವೇ ಪರಮವಾದದು.

ನಾಸ್ಮಾತ್ಪರತರಂ ಭೂಮೌ ವಿದ್ಯತೇ ವಸ್ತು ದುರ್ಲಭಮ್ । ಆಗ್ನೇಯೇ ಹಿ ಪುರಾಣೇಽಸ್ಮಿನ್ ಸರ್ವವಿದ್ಯಾಃ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ ।। ೩೮೩.

ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಅಪರೂಪವಾದ ವಸ್ತುವೇ ಇಲ್ಲ; ಈ ಅಗ್ನೇಯ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ವಿದ್ಯೆಗಳೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಸರ್ವೇ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರಾದ್ಯಾ ಗೀತಾ ರಾಮಾಯಣನ್ತ್ವಿಹ । ಹರಿವಂಶೋ ಭಾರತಞ್ಚ ನವ ಸರ್ಗಾಃ ಪ್ರದರ್ಶಿತಾಃ ।। ೩೮೩.

ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಅವತಾರಗಳೂ, ರಾಮಾಯಣ, ಹರಿವಂಶ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ವಿವರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆಗಮೋ ವೈಷ್ಣವೋ ಗೀತಃ ಪೂಜಾದೀಕ್ಷಾಪ್ರತಿಷ್ಠಯಾ । ಪವಿತ್ರಾರೋಹಣಾದೀನಿ ಪ್ರತಿಮಾಲಕ್ಷಣಾದಿಕಂ ।। ೩೮೩.

ವೈಷ್ಣವ ಪರಂಪರೆ, ಪೂಜೆ, ದೀಕ್ಷೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಪವಿತ್ರಾರೋಹಣ ಮುಂತಾದ ವಿಧಿಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿವರಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.