ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಸಮಸ್ತಾವಯವೇಭ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಪೃಥಗ್ಭೂತೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ಕೋಹಮಿತ್ಯತ್ರ ನಿಪುಣಂ ಭೂತ್ವಾ ಚಿನ್ತಯ ಪಾರ್ಥಿವ ೩೮೦.

ನೀನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಇರುವೆ; ರಾಜನೇ, 'ನಾನು ಯಾರು?' ಎಂದು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸು.

ಶ್ರೇಯೋಽರ್ಥಮುದ್ಯತಃ ಪ್ರಷ್ಟ್ರಂ ಕಪಿಲರ್ಷಿಮಹಂ ದ್ವಿಜ । ತಸ್ಯಾಶಃ ಕಪಿಲರ್ಷೇಸ್ತ್ವಂ ಮತ್ ಕೃತೇ ಜ್ಞಾನದೋ ಭುವಿ ೩೮೦.

ಉತ್ತಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬಂದವನು ನಾನು ಕಪಿಲ ಋಷಿ; ನಿನ್ನ ಆಶಯವೆಂದರೆ, ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಪಿಲನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಲಿ ಎಂಬುದು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ಭೂಯಃ ಪೃಚ್ಛಸಿ ಕಿಂ ಶ್ರೇಯಃ ಪರಮಾರ್ಥನ್ನ ಪೃಚ್ಛಸಿ । ಶ್ರೇಯಾಂಸ್ಯಪರಮಾರ್ಥಾನಿ ಅಶೇಷಾಣ್ಯೇವ ಭೂಪತೇ ।। ೩೮೦.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹಿತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೀಯೇ ಹೊರತು ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ; ರಾಜನೇ, ಹಿತವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮಾರ್ಥವಲ್ಲ.

ದೇವತಾರಾಧನಂ ಕೃತ್ವಾ ಧನಸಮ್ಪತ್ತಿಮಿಚ್ಛತಿ । ಪುತ್ರಾನಿಚ್ಛತಿ ರಾಜ್ಯಞ್ಚ ಶ್ರೇಯಸ್ತಸ್ಯೈವ ಕಿಂ ನೃಪಃ ।। ೩೮೦.

ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹಣ-ಸಂಪತ್ತು, ಮಕ್ಕಳು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ರಾಜನೇ, ಇದು ಅವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಹಿತವೇ?

ವಿವೇಕಿನಸ್ತು ಸಂಯೋಗಃ ಶ್ರೇಯೋ ಯಃ ಪರಮಾತ್ಮನಃ । ಯಜ್ಞಾದಿಕಾ ಕ್ರಿಯಾ ನ ಸ್ಯಾತ್ ನಾಸ್ತಿ ದ್ರವ್ಯೋಪಪತ್ತಿತಾ ।। ೩೮೦.

ವಿವೇಕಿಯವರಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತ; ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳು ವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪರಮಾರ್ಥಾತ್ಮನೋರ್ಯೋಗಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತೀಷ್ಯತೇ । ಏಕೋ ವ್ಯಾಪೀ ಸಮಃ ಶುದ್ಧೋ ನಿರ್ಗುಣಃ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ ।। ೩೮೦.

ಪರಮಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವೇ ಪರಮಾರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಒಂದೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವದು, ಸಮಾನ, ಶುದ್ಧ, ಗುಣರಹಿತ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿ ಇರುವದು.

ಜನ್ಮವೃದ್ಧ್ಯಾದಿರಹಿತ ಆತ್ಮಾ ಸರ್ವಗತೋಽವ್ಯಯಃ । ಪರಂ ಜ್ಞಾನಮಯೋಽಸಙ್ಗೀ ಗುಣಜಾತ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಿಭುಃ ।। ೩೮೦.

ಆತ್ಮನು ಹುಟ್ಟು, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ಅವಿನಾಶಿ; ಪರಮ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಅಸಂಗಿ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವನು.

ಋತುರ್ಬ್ರಹ್ಮಸುತೋ ಜ್ಞಾನೀ ತಚ್ಛಿಷ್ಯೋಽಭೂತ್ ಪುಲತ್ಸ್ಯಜಃ ।। ೩೮೦.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನಾದ ಋತು, ಸತ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ವಂಶಜನು ಅವನ ಶಿಷ್ಯನಾದನು.

ನಿದಾಘಃ ಪ್ರಾಪ್ತವಿದ್ಯೋಽಸ್ಮಾನ್ನಗರೇ ವೈ ಪುರೇ ಸ್ಥಿತಃ । ದೇವಿಕಾಯಾಸ್ತಟೇ ತಞ್ಚ ತರ್ಕಯಾಮಾಸ ವೈ ಋತುಃ ।। ೩೮೦.

ನಿದಾಘನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದನು. ದೇವಿಕಾನದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಋತು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.

ದಿವ್ಯೇ ವರ್ಷಸಹಸ್ರೇಽಗಾನ್ನಿದಾಘಮವಲೋಕಿತುಂ । ನಿದಾಘೋ ವೈಶ್ವದೇವಾನ್ತೇ ಭುಕ್ತ್ವಾನ್ನಂ ಶಿಷ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ೩೮೦.

ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದ ನಂತರ, ಋತು ನಿದಾಘನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದನು. ವೈಶ್ವದೇವ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ನಿದಾಘನು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

ಋತುರುವಾಚ । ಕ್ಷುದಸ್ತಿ ಯಸ್ಯ ಭುಕ್ತೇಽನ್ನೇ ತುಷ್ಟಿರ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಜಾಯತೇ । ನ ಮೇ ಕ್ಷುದಭವತ್ತೃಪ್ತಿಂ ಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛಸಿ ।। ೩೮೦.

ಋತು ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾರಿಗೆ ಹಸಿವಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅವನು ಅನ್ನವನ್ನು ತಿಂದಾಗ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನನಗೆ ಹಸಿವೂ ಇಲ್ಲ, ತೃಪ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ—ನೀನು ಇದನ್ನು ಯಾಕೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ?'

ಕ್ಷುತ್ತೃಷ್ಣೇ ದೇಹಧರ್ಮ್ಮಾಖ್ಯೇ ನ ಮಮೈತೇ ಯತೋ ದ್ವಿಜ । ಪೃಷ್ಟೋಹಂ ಯತ್ತ್ವಾಯಾ ಬ್ರೂಯಾಂ೩ ತೃಪ್ತಿರಸ್ತ್ಯೇವ ಮೇ ಸದಾ ।। ೩೮೦.

ಹಸಿವೂ ದಾಹವೂ ದೇಹದ ಗುಣಗಳು, ಅವು ನನಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ, ದ್ವಿಜ. ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

ಸೋಽಹಂ ಗಾನ್ತಾ೫ ನ ಚಾಗನ್ತಾ ನೈಕದೇಶನಿಕೇತನಃ । ತ್ವಂ ಚಾನ್ಯೋ ನ ಭವೇನ್ನಾಪಿ ನಾನ್ಯಸ್ತ್ವಕ್ತೋಽಸ್ಮಿ ವಾ ಪ್ಯಹಂ ।। ೩೮೦.

ನಾನು ಹೋಗುವವನೂ ಹೌದು, ಬರುವವನೂ ಅಲ್ಲ; ನಾನು ಯಾವ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿರುವವನಲ್ಲ. ನೀನು ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ, ನಾನೂ ನಿನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

ಮೃಣ್ಮಯಂ ಹಿ ಗೃಹಂ ಯದ್ವನ್ಮೃದಾಲಿಪ್ತಂ ಸ್ಥಿರೀಭಬೇತ್ । ಪಾರ್ಥಿವೋಽಯಂ ತಥಾ ದೇಹಃ ಪಾರ್ಥಿವೈಃ ಪರಮಾಣುಭಿಃ ।। ೩೮೦.

ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮನೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಮಣ್ಣು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅದು ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ದೇಹವೂ ಭೂಮಿಯ ಅಣುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ.

ಋತುರಸ್ಮಿ ತವಾಚಾರ್ಯ್ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾದಾನಾಯ ತೇ ದ್ವಿಜ । ಇಹಾಗತೋಽಹಂ ಯಾಸ್ಯಾಮಿ ಪರಮಾರ್ಥಸ್ತವೋದಿತಃ ।। ೩೮೦.

ನಾನು ನಿನ್ನ ಗುರು ಋತು, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ದ್ವಿಜ. ಈಗ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ.

ಏಕಮೇವಮಿದಂ ವಿದ್ಧಿ ನ ಭೇದಃ ಸಕಲಂ ಜಗತ್ । ವಾಸುದೇವಾಭಿಧೇಯಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಂ ಪರಮಾತ್ಮನಃ ।। ೩೮೦.

ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ತಿಳಿ; ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಭೇದವೇ ಇಲ್ಲ. ವಾಸುದೇವನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪರಮಾತ್ಮನ ಸ್ವರೂಪವೇ ಇದು.

ಋತುರ್ವರ್ಷಸಹಸ್ರಾನ್ತೇ ಪುನಸ್ತನ್ನಗರಂ ಯಯೌ । ನಿದಾಘಂ ನಗರಪ್ರಾನ್ತೇ ಏಕಾನ್ತೇ ಸ್ಥಿತಮವ್ರವೀತ್ ೩೮೦.

ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಋತು ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಬಂದು, ನಗರದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ ನಿದಾಘನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

ನಿದಾಘ ಉವಾಚ ಭೋ ವಿಪ್ರ ಜನಸಂವಾದೋ ಮಹಾನೇಷ ನರೇಶ್ವರ । ಪ್ರವಿವೀಕ್ಷ್ಯ ಪುರಂ ರಮ್ಯಂ ತೇನಾತ್ರ ಸ್ಥೀಯತೇ ಮಯಾ ।। ೩೮೦.

ನಿದಾಘನು ಹೇಳಿದನು: 'ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಈ ಮಹಾ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ, ಈ ಸುಂದರ ನಗರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ನರಾಧಿಪ.'

ಋತುರುವಾಚ ನರಾಧಿಪೋಽತ್ರ ಕತಮಃ ಕತಮಶ್ಚೇತರೋ ಜನಃ । ಕಥ್ಯತಾಂ ಮೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ತ್ವಮಭಿಜ್ಞೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।। ೩೮೦.

ಋತು ಕೇಳಿದನು: 'ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ರಾಜನು, ಯಾರು ಇತರರು? ಹೇಳು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು.'

ಗಜೋ ಯೋಽಯಮಧೋ ಬ್ರಹ್ಮನ್ನುಪರ್ಯ್ಯೇಷ ಸ ಭೂಪತಿಃ । ಋತುರಾಹ ಗಜಃ ಕೋಽತ್ರ ರಾಜಾ ಚಾಹ ನಿದಾಘಕಃ ।। ೩೮೦.

ಈ ಕೆಳಗಿರುವದು ಗಜ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆ, ಮೇಲಿರುವವನು ರಾಜನು. ಋತು ಕೇಳಿದನು: 'ಇಲ್ಲಿ ಗಜನು ಯಾರು, ರಾಜನು ಯಾರು?' ನಿದಾಘನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

ಋತುರ್ನಿದಾಘ ಆರುಢ಼ೋ ದೃಷ್ಟಾನ್ತಂ ಪಶ್ಯ ವಾಹನಂ । ಉಪರ್ಯ್ಯಹಂ ಯಥಾ ರಾಜ ತ್ವಮಧಃ ಕುಞ್ಜರೋ ಯಥಾ ।। ೩೮೦.

ಋತು ಮತ್ತು ನಿದಾಘನು ಏರುವಂತೆ: 'ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡು; ನಾನು ಮೇಲಿರುವಂತೆ ರಾಜನು ಮೇಲಿರುವನು, ನೀನು ಕೆಳಗಿರುವಂತೆ ಗಜನು ಕೆಳಗಿರುವನು.'

ಋತುಃ೭ ಪ್ರಾಹ ನಿದಾಘನ್ತಂ ಕತಮಸ್ತ್ವಾಮಹಂ ವದೇ । ಉಕ್ತೋ ನಿದಾಘಸ್ತನ್ನತ್ವಾ ಪ್ರಾಹ ಮೇ ತ್ವಂ ಗುರುರ್ಘ್ರುವಮ್ ।। ೩೮೦.

ಋತು ನಿದಾಘನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಯಾರು, ನೀನು ಯಾರು?' ನಿದಾಘನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನೀನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಗುರು.'

ನಾತ್ಯಸ್ಮಾದ್‌ದ್ವೈತಸಂಸ್ಕಾರಸಂಸ್ಕೃತಂ ಮಾನಸಂ ತಥಾ । ಋತುಃ ಪ್ರಾಹ ನಿದಾಘನ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಾಯ ಚಾಗತಃ । ಪರಮಾರ್ಥಂ ಸಾರಭೂತಮದ್ವೈತಂ ದರ್ಶಿತಂ ಮಯಾ ।। ೩೮೦.

ಈ ಮನಸ್ಸು ದ್ವೈತದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಋತು ನಿದಾಘನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಪರಮಾರ್ಥವಾದ ಅದ್ವೈತವನ್ನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದೇನೆ.'

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ನಿದಾಘೋಽಪ್ಯುಪದೇಶೇನ ತೇನಾದ್ವೈತಪರೋಽಭವತ್ । ಸರ್ವಭೂತಾನ್ಯಭೇದೇನ ದದೃಶೇ ಸ ತದಾತ್ಮನಿ ।। ೩೮೦.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: 'ಆ ಉಪದೇಶದಿಂದ ನಿದಾಘನು ಕೂಡ ಅದ್ವೈತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು; ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಕಂಡನು.'

ಅವಾಪ ಮುಕ್ತಿ ಜ್ಞಾನಾತ್ಸ ತಥಾ ತ್ವಂ ಮುಕ್ತಿಮಾಪ್ಸ್ಯಸಿ । ಏಕಃ ಸಮಸ್ತಂ ತ್ವಞ್ಚಾಹಂ ವಿಷ್ಣುಃ ಸರ್ವಗತೋ ಯತಃ ।। ೩೮೦.

ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಹೀಗೆಯೇ ನೀನು ಕೂಡ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ವಿಷ್ಣು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತು ನೀನು ಒಂದೇ.

ಪೀತನೀಲಾದಿಭೇದೇನ ಯಥೈಕಂ ದೃಶ್ಯತೇ ತಮಃ । ಭ್ರಾನ್ತಿದೃಷ್ಟಿಭಿರಾತ್ಮಾಪಿ ತಥೈಕಃ ಸ ಪೃಥಕ್ ಪೃಥಕ್ ।। ೩೮೦.

ಹಳದಿ, ನೀಲಿ ಮತ್ತಿತರ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮಸ್ಸು ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಆತ್ಮನು ಒಂದೇ ಆದರೂ, ಮೋಹದಿಂದ ನೋಡುವವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಸಾರಾಜ್ಞಾನವೃಕ್ಷಾರಿಜ್ಞಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮೇತಿ ಚಿನ್ತಯ ।। ೩೮೦.

ಈ ಸಂಸಾರದ ಅಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಮರವನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕುವ ಜ್ಞಾನವೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ಗೀತಾಸಾರಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸರ್ವಗೀತೋತ್ತಮೋತ್ತಮಂ । ಕೃಷ್ಣೋಽರ್ಜುನಾಯ ಯಮಾಹ ಪುರಾ ವೈ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿದಂ ।। ೩೮೧.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ಎಲ್ಲ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಗೀತೆಯ ಸಾರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು; ಅದು ಭೋಗವನ್ನೂ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಶ್ರೀಭಗವಾನುವಾಚ ಗತಾಸುರಗತಾಸುರ್ವಾ ನ ಶೋಚ್ಯೋ ದೇಹವಾನಜಃ । ಆತ್ಮಾಽಜರೋಽಮರೋಽಭೇದ್ಯಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಛೋಕಾದಿಕಂ ತ್ಯಜೇತ್ ।। ೩೮೧.

ಶ್ರೀಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಾಣ ಹೋಗಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಉಳಿದಿದ್ದರೂ, ದೇಹವಿರುವವನು ಶೋಕಪಡುವವನು ಅಲ್ಲ. ಆತ್ಮನು ಯಾವಾಗಲೂ ವಯಸ್ಸಾಗದ, ಅಮರ, ಭೇದವಾಗದವನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ದುಃಖವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಟ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು.