ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಯದ್ದ್ರವ್ಯಾ ಶಿವಿಕಾ ಚೇಯಂ ತದ್‌ದ್ರವ್ಯೋ ಭೂತಸಂಗ್ರಹಃ । ಭವತೋ ಮೇಽಖಿಲಸ್ಯಾಸ್ಯ ಸಮತ್ವೇನೋಪಬೃಂಹಿತಃ ।। ೩೮೦.

ಈ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಯಾವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ, ಆ ವಸ್ತುವು ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸಮೂಹವೇ. ನೀನು, ನಾನು ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅದರಿಂದ ಸಮಾನವಾಗಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.

ತಚ್ಛ್ರು ತ್ವೋವಾಚ ರಾಜಾ ತಂ ಗೃಹೀತ್ವಾಙ್‌ಘ್ರೀ ಕ್ಷಮಾಪ್ಯ ಚ । ಪ್ರಸಾದಂ ಕುರು ತ್ವಕ್ತ್ವೇಮಾಂ ಶಿವಿಕಾಂ ಬ್ರೂಹಿ ಶ್ರೃಣ್ವತೇ । ಯೋ ಭವಾನ್ ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ವಾ ಯದಾಗಮನಕಾರಣಮ್ ।। ೩೮೦.

ಇದು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಅವನ ಕಾಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: ದಯಮಾಡಿ, ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲು ಈ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳು—ನೀನು ಯಾರು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದೆ, ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಏನು ಕಾರಣ?

ಶ್ರೂಯತಾಂ ಕೋಹಮಿತ್ಯೇತದ್ವಕ್ತು ನೈವ ಚ ಶಕ್ಯತೇ । ಉಪಭೋಗನಿಮಿತ್ತಞ್ಚ ಸರ್ವತ್ರಾಗಮನಕ್ರಿಯಾ ।। ೩೮೦.

ಕೆಳಗಡೆ ಕೇಳು: 'ನಾನು ಯಾರು?' ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬರುವುದೂ ಅನುಭವಕ್ಕಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಸುಖದುಃಖೋಪಭೋಗೌ ತು ತೌ ದೇಶಾದ್ಯುಪಪಾದಕೌ । ಧರ್ಮಾಘರ್ಮೋದ್ಭವೌ ಭೋಕ್ತುಂ ಜನ್ತುರ್ದೇಶಾದಿಮೃಚ್ಛತಿ ।। ೩೮೦.

ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸಲು ಬರುತ್ತದೆ, ಅವು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು, ಪ್ರಾಣಿ ಅವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾನೆ.

ರಾಜೋವಾಚ ಯೋಽಸ್ತಿ ಸೋಹಮಿತಿ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಕಥಂ ವಕ್ತುಂ ನ ಶಕ್ಯತೇ । ಆತ್ಮನ್ಯೇಷ ನ ದೋಷಾಯ ಶಬ್ಕದೋಹಮಿತಿ ಯೋ ದ್ವಿಜ ।। ೩೮೦.

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅದನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇಕೆ ಆಗದು? ನಾನು ಇದುವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ, ದ್ವಿಜನೇ.'

ಶಬ್ದೋಹಮಿತ್ರಿ ದೋಷಾಯ ನಾತ್ಮನ್ಯೇಷ ತಥೈವ ತತ್ । ಅನಾತ್ಮನ್ಯಾತ್ಮವಿಜ್ಞಾನಂ ಶಬ್ದೋ ವಾ ಭ್ರಾನ್ತಿಲಕ್ಷಣಃ ।। ೩೮೦.

'ನಾನು ಇದುವೆ' ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ದೋಷವಿದೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಅಲ್ಲ. ಅನಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಆ ಪದವೇ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಗುರುತು.'

ಯದಾ ಸಮಸ್ತದೇಹೇಷು ಪುಮಾನೇಕೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ತದಾ ಹಿ ಕೋ ಭವಾನ್ ಕೋಹಮಿತ್ಯೇತದ್ವಿಫಲಂ ವಚಃ ।। ೩೮೦.

ಎಲ್ಲ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾಗ, 'ನೀನು ಯಾರು? ನಾನು ಯಾರು?' ಎಂಬ ಮಾತು ಫಲವತ್ತಾಗದು.

ತ್ವಂ ರಾಜಾ ಶಿವಿಕಾ ಚೇಯಂ ವಯಂ ವಾಹಾಃ ಪುರಃಸರಾಃ । ಅಯಞ್ಚ ಭವತೋ ಲೋಕೋ ನ ಸದೇನನ್ನೃಪೋಚ್ಯತೇ ।। ೩೮೦.

ನೀನು ರಾಜನು, ಇದು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ನಾವು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಹೊರುವವರು, ಈ ಲೋಕವು ನಿನಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ರಾಜನೇ, ನಿಜವಾಗಿ ಇದು ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲ.

ವೃಕ್ಷಾದ್ದಾರು ತತಶ್ಚೇಯಂ ಶಿವಿಕಾ ತ್ವದಧಿಷ್ಠತಾ । ಕಾ ವೃಕ್ಷಸಂಜ್ಞಾ ಜಾತಾಸ್ಯ ದಾರುಸಂಜ್ಞಾಥ ವಾ ನೃಪ ।। ೩೮೦.

ಮರದಿಂದ ಮರಳು ತೆಗೆದು, ಅದರಿಂದ ಈ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ನಿನ್ನ ಆಧೀನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜನೇ, ಈ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗೆ ಮರ ಅಥವಾ ಮರಳು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ?

ವೃಕ್ಷಾರೂಢ಼ೋ ಮಹಾರಾಜೋ ನಾಯಂ ವದತಿ ಚೇತನಃ । ನ ಚ ದಾರುಣಿ ಸರ್ವಸ್ತ್ವಾಂ ಬ್ರವೀತಿ ಶಿವಿಕಾಗತಂ ।। ೩೮೦.

ಮಹಾರಾಜನು ಮರದ ಮೇಲೆ ಕೂತಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಜಾಗೃತಿಯಿಂದ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ, ಪಲಂಕಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಕುಳಿತಿರುವಾಗ ಆ ಮರವೂ ನಿನಗೆ ಏನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಶಿವಿಕಾದಾರುಸಙ್ಘಾತೋ ರಚನಾಸ್ಥಿತಿಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಅನ್ವಿಷ್ಯತಾಂ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಟ ತದ್ಭೇದೇ ಶಿವಿಕಾ ತ್ವಯಾ ।। ೩೮೦.

ಪಲಂಕಿ ಅನೇಕ ಮರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಜೋಡಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜನೇ, ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡು—ಒಂದು ಭಾಗ ಮುರಿದರೆ, ಅದು ನಿನ್ನ ಪಲಂಕಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪುಮಾನ್ ಸ್ತ್ರೀ ಗೌರಯಂ ವಾಜೀ ಕುಞ್ಜರೋ ವಿಹಗಸ್ತರುಃ । ದೇಹೇಷು ಲೋಕಸಂಜ್ಞೇಯಂ ವಿಜ್ಞೇಯಾ ಕರ್ಮಹೇತುಷು ।। ೩೮೦.

ಪುರುಷ, ಮಹಿಳೆ, ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ಹಕ್ಕಿ, ಮರ—ಈ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ; ಇವು ಎಲ್ಲವೂ ಕರ್ಮದ ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿ.

ಜಿಹ್ವಾ ವ್ರವೀತ್ಯಹಮಿತಿ ದನ್ತೌಷ್ಠೌ ತಾಲುಕಂ ನೃಪ । ಏತೇ ನಾಹಂ ಯತಃ ಸರ್ವ್ವೇವಾಙ್ನಿಪಾದನಹೇತವಃ ।। ೩೮೦.

ಜಿಹ್ವೆ 'ನಾನು ಮಾತನಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎನ್ನುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹಲ್ಲು, ತುಟಿ, ತಾಲು ಇವು ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾತು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳು ಮಾತ್ರ.

ಕಿಂ ಹೇತುಭಿರ್ವದತ್ಯೇಷಾ ವಾಗೇವಾಹಮಿತಿ ಸ್ವಯಂ । ತಥಾಪಿ ವಾಙ್ನಾಹಮೇತದುಕ್ತಂ ಮಿಥ್ಯಾ ನ ಯುಜ್ಯತೇ ।। ೩೮೦.

ಈ ಮಾತು 'ನಾನು ಮಾತು' ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಆದರೂ, ಮಾತು ನಿಜವಾಗಿ 'ನಾನು' ಅಲ್ಲ; ಈ ಮಾತು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ.

ಪಿಣ್ಡಃ ಪೃಥಗ್‌ ಯತಃ ಪುಂಸಃ ಶಿರಃಪಾಯ್ವಾದಿಲಕ್ಷಣಃ । ತತೋಽಹಮಿತಿ ಕುತ್ರೈತಾಂ ಸಂಜ್ಞಾಂ ರಾಜನ್ ಕರೋಮ್ಯಹಂ ।। ೩೮೦.

ದೇಹವು ತಲೆ, ಕಾಲು ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಾಜನೇ, ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಹೇಗೆ 'ನಾನು' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡುತ್ತೇನೆ?

ಯದನ್ಯೋಽಸ್ತಿ ಪರಃ ಕೋಪಿ ಮತ್ತಃ ಪಾರ್ಥಿವಸತ್ತಮ । ತದೇಷೋಹಮಯಂ ಚಾನ್ಯೋ ವಕ್ತುಮೇವಮಪೀಷ್ಯತೇ ।। ೩೮೦.

ನನ್ನಿಂದ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ರಾಜನೇ, ಆ 'ನಾನು' ಕೂಡ ಬೇರೆ, ಹಾಗೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರಮಾರ್ಥಭೇದೋ ನ ನಗೋ ನ ಪಶುರ್ನಚ ಪಾದಪಃ । ಶರೀರಾಶ್ಚ ವಿಭೇದಾಶ್ಚ ಯ ಏತೇ ಕರ್ಮಯೋನಯಃ ।। ೩೮೦.

ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಪ್ರಾಣಿ, ಮರ ಎಂಬ ಬೇಧವೇ ಇಲ್ಲ; ದೇಹಗಳೂ ಅವುಗಳ ವಿಭೇದಗಳೂ ಕರ್ಮದ ಮೂಲಗಳು ಮಾತ್ರ.

ಯಸ್ತು ರಾಜೇತ್ ಯಲ್ಲೋಕೇ ಯಚ್ಚ ರಾಜಭಟಾತ್ಮಕಮ್ । ತಚ್ಚಾನ್ಯಚ್ಚ ನೃಪೇತ್ಥನ್ತು ನ ಸತ್ ಸಮ್ಯಗನಾಮಯಂ ।। ೩೮೦.

ಯಾರು ಆಳುತ್ತಾರೆ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲವೂ, ರಾಜನೂ ಅವನ ಸೇವಕರೂ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬೇರೆ, ನಿಜವಾದ ಹೆಸರಲ್ಲ.

ತ್ವಂ ರಾಜಾ ಸರ್ವಲೋಕಸ್ಯ ಪಿತುಃ ಪುತ್ರೋ ರಿಪೋರಿಪುಃ । ಪತ್ನ್ಯಾಃ ಪತಿಃ ಪಿತಾ ಸೂನೋಃ ಕಸ್ತ್ವಾಂ ಭೂಪ ವದಾಮ್ಯಹಂ ।। ೩೮೦.

ನೀನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ರಾಜನು, ತಂದೆಯ ಮಗನು, ಶತ್ರುವಿನ ಶತ್ರು, ಹೆಂಡತಿಯ ಗಂಡ, ಮಗನ ತಂದೆ—ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಿ?

ತ್ವಂ ಕಿಮೇತಚ್ಛಿರಃ ಕಿನ್ನು ಶಿರಸ್ತವ ತಥೋದರಂ । ಕಿಮು ಪಾದಾದಿಕಂ ತ್ವಂ ವೈ ತವೈತತ್ ಕಿಂ ಮಹೀಪತೇ ।। ೩೮೦.

ನೀನು ಈ ತಲೆಯೇನಾ? ಈ ತಲೆ ನಿನ್ನದಾ? ಹಾಗೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ನಿನ್ನದಾ? ಕಾಲುಗಳು ನಿನ್ನದಾ? ನಿಜಕ್ಕೂ ಇವು ನಿನ್ನದಾಗಿವೆಯಾ, ರಾಜನೇ?

ಸಮಸ್ತಾವಯವೇಭ್ಯಸ್ತ್ವಂ ಪೃಥಗ್ಭೂತೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ । ಕೋಹಮಿತ್ಯತ್ರ ನಿಪುಣಂ ಭೂತ್ವಾ ಚಿನ್ತಯ ಪಾರ್ಥಿವ ೩೮೦.

ನೀನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಇರುವೆ; ರಾಜನೇ, 'ನಾನು ಯಾರು?' ಎಂದು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸು.

ಶ್ರೇಯೋಽರ್ಥಮುದ್ಯತಃ ಪ್ರಷ್ಟ್ರಂ ಕಪಿಲರ್ಷಿಮಹಂ ದ್ವಿಜ । ತಸ್ಯಾಶಃ ಕಪಿಲರ್ಷೇಸ್ತ್ವಂ ಮತ್ ಕೃತೇ ಜ್ಞಾನದೋ ಭುವಿ ೩೮೦.

ಉತ್ತಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬಂದವನು ನಾನು ಕಪಿಲ ಋಷಿ; ನಿನ್ನ ಆಶಯವೆಂದರೆ, ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಪಿಲನು ಲೋಕಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಲಿ ಎಂಬುದು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಉವಾಚ ಭೂಯಃ ಪೃಚ್ಛಸಿ ಕಿಂ ಶ್ರೇಯಃ ಪರಮಾರ್ಥನ್ನ ಪೃಚ್ಛಸಿ । ಶ್ರೇಯಾಂಸ್ಯಪರಮಾರ್ಥಾನಿ ಅಶೇಷಾಣ್ಯೇವ ಭೂಪತೇ ।। ೩೮೦.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಮತ್ತೆ ಹಿತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೀಯೇ ಹೊರತು ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ; ರಾಜನೇ, ಹಿತವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಪರಮಾರ್ಥವಲ್ಲ.

ದೇವತಾರಾಧನಂ ಕೃತ್ವಾ ಧನಸಮ್ಪತ್ತಿಮಿಚ್ಛತಿ । ಪುತ್ರಾನಿಚ್ಛತಿ ರಾಜ್ಯಞ್ಚ ಶ್ರೇಯಸ್ತಸ್ಯೈವ ಕಿಂ ನೃಪಃ ।। ೩೮೦.

ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಹಣ-ಸಂಪತ್ತು, ಮಕ್ಕಳು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ರಾಜನೇ, ಇದು ಅವನಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಹಿತವೇ?

ವಿವೇಕಿನಸ್ತು ಸಂಯೋಗಃ ಶ್ರೇಯೋ ಯಃ ಪರಮಾತ್ಮನಃ । ಯಜ್ಞಾದಿಕಾ ಕ್ರಿಯಾ ನ ಸ್ಯಾತ್ ನಾಸ್ತಿ ದ್ರವ್ಯೋಪಪತ್ತಿತಾ ।। ೩೮೦.

ವಿವೇಕಿಯವರಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತ; ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳು ವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಪರಮಾರ್ಥಾತ್ಮನೋರ್ಯೋಗಃ ಪರಮಾರ್ಥ ಇತೀಷ್ಯತೇ । ಏಕೋ ವ್ಯಾಪೀ ಸಮಃ ಶುದ್ಧೋ ನಿರ್ಗುಣಃ ಪ್ರಕೃತೇಃ ಪರಃ ।। ೩೮೦.

ಪರಮಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಆತ್ಮನೊಂದಿಗಿನ ಐಕ್ಯವೇ ಪರಮಾರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅದು ಒಂದೇ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವದು, ಸಮಾನ, ಶುದ್ಧ, ಗುಣರಹಿತ, ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಮೀರಿ ಇರುವದು.

ಜನ್ಮವೃದ್ಧ್ಯಾದಿರಹಿತ ಆತ್ಮಾ ಸರ್ವಗತೋಽವ್ಯಯಃ । ಪರಂ ಜ್ಞಾನಮಯೋಽಸಙ್ಗೀ ಗುಣಜಾತ್ಯಾದಿಭಿರ್ವಿಭುಃ ।। ೩೮೦.

ಆತ್ಮನು ಹುಟ್ಟು, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ಅವಿನಾಶಿ; ಪರಮ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ಅಸಂಗಿ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವನು.

ಋತುರ್ಬ್ರಹ್ಮಸುತೋ ಜ್ಞಾನೀ ತಚ್ಛಿಷ್ಯೋಽಭೂತ್ ಪುಲತ್ಸ್ಯಜಃ ।। ೩೮೦.

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗನಾದ ಋತು, ಸತ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು. ಪುಲಸ್ತ್ಯನ ವಂಶಜನು ಅವನ ಶಿಷ್ಯನಾದನು.

ನಿದಾಘಃ ಪ್ರಾಪ್ತವಿದ್ಯೋಽಸ್ಮಾನ್ನಗರೇ ವೈ ಪುರೇ ಸ್ಥಿತಃ । ದೇವಿಕಾಯಾಸ್ತಟೇ ತಞ್ಚ ತರ್ಕಯಾಮಾಸ ವೈ ಋತುಃ ।। ೩೮೦.

ನಿದಾಘನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದನು. ದೇವಿಕಾನದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಋತು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.