ಅಗ್ನಿಪುರಾಣಮ್

ಯಜ್ಞಾದ್ಯಂ ಕರ್ಮ್ಮ ಸನ್ತ್ಯಜ್ಯ ಯೋಗಮತ್ಯರ್ಥಮಭ್ಯಸೇತ್ । ವಿಕಾರಮುಕ್ತಮವ್ಯಕ್ತಂ ಭೋಗ್ಯಭೋಗಸಮನ್ವಿತಂ ।। ೩೭೪.

ಯಜ್ಞಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಯೋಗವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಅದು ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದ, ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ, ಭೋಗ ಮತ್ತು ಭೋಗವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವದು.

ಚಿನ್ತಯೇದ್ಧೃದಯೇ ಪೂರ್ವಂ ಕ್ರಮಾದಾದೌ ಗುಣತ್ರಯಂ । ತಮಃ ಪ್ರಚ್ಛಾದ್ಯ ರಜಸಾ ಸತ್ತ್ವೇನ ಚ್ಛಾದಯೇದ್ರಜಃ ।। ೩೭೪.

ಮೊದಲು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ರಜೋಗುಣದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ, ನಂತರ ರಜೋಗುಣವನ್ನು ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಮುಚ್ಚಬೇಕು.

ಧ್ಯಾಯೇತ್ತ್ರಿಮಣ್ಡಲಂ ಪೂರ್ವಂ ಕೃಷ್ಣಾಂ ರಕ್ತಂ ಸಿತಂ ಕ್ರಮಾತ್ । ಸತ್ತ್ವೋಪಾಧಿಗುಣಾತೀತಃ ಪುರುಷಃ ಪಞ್ಚವಿಂಶಕಃ ।। ೩೭೪.

ಮೊದಲು ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಬಿಳುಪು ಎಂಬ ಮೂರು ವಲಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೀರಿ, ಸತ್ತ್ವಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಐದನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಬೇಕು.

ಧ್ಯೇಯಮೇತದಶುದ್ಧಞ್ಚ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಶುದ್ಧಂ ವಿಚಿನ್ತಯೇತ್ । ಐಶ್ವರ್ಯ್ಯಂ ಪಙ್ಕಜಂ ದಿವ್ಯಂ ಪುರುಷೋಪರಿ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ।। ೩೭೪.

ಈ ಅಶುದ್ಧವಾದ ಧ್ಯಾನವಸ್ತುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಶುದ್ಧವಾದುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ದೈವಿಕ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಮಲವನ್ನು, ಪುರುಷನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಶುದ್ಧಂ ವಿಕಶಿತಂ ಸಿತಮ್ । ನಾಲಮಷ್ಟಙ್ಗುಲಂ ತಸ್ಯ ನಾಭಿಕನ್ದಸಮುದ್ಭ್ವಂ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲವು ಹನ್ನೆರಡು ಅಂಗುಲ ಅಗಲ, ಶುದ್ಧ, ಹಸಿರುಬಸಿರಾಗಿ, ಅದರ ದಂಡ ಎಂಟು ಅಂಗುಲ ಉದ್ದ, ನಾಭಿಕಾಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆ.

ಪದ್ಮಪತ್ರಾಷ್ಟಕಂ ಜ್ಞೇಯಮಣಿಮಾದಿಗುಣಾಷ್ಟಕಮ್ । ಕರ್ಣಿಕಾಕೇಶರಂ ನಾಲಂ ಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಭುತ್ತಮಮ್ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಹೂವಿನ ಹಾಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂಟು ಐಶ್ವರ್ಯಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗ, ರೇಷ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ದಂಡವು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮ್ಮಶ್ಚ ತತ್ಕನ್ದಮಿತಿ ಪದ್ಮಂ ವಿಚಿನ್ತಯೇತ್ । ತದ್ಧರ್ಮಜ್ಞಾನವೈರಾಗ್ಯಂ ಶಿವೈಶ್ವರ್ಯ್ಯಮಯಂ ಪರಂ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲದ ಮೂಲವು ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಹೀಗೆ ಕಮಲವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಅದರ ಧರ್ಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈರಾಗ್ಯ, ಶಿವನ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರಮವಾದುದು.

ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಪದ್ಮಾಸನಂ ಸರ್ವಂ ಸರ್ವದುಃಖಾನ್ತಮಾಪ್ನುಯಾತ್ । ತತ್ಪದ್ಮಕರ್ಣಿಕಾಮಧ್ಯೇ ಶುದ್ಧದೀಪಶಿಖಾಕೃತಿ ।। ೩೭೪.

ಆ ಕಮಲಾಸನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿತವನು ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಆ ಕಮಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ ದೀಪದ ಆಕಾರವಿದೆ.

ಅಙ್ಗುಷ್ಠಮಾತ್ರಮಮಲಂ ಧ್ಯಾಯೇದೋಙ್ಕಾರಮೀಶ್ವರಂ । ಕದಮ್ವಗೋಲಕಾಕಾರಂ ತಾರಂ ರೂಪಮಿವ ಸ್ಥಿತಂ ।। ೩೭೪.

ಅಂಗುಷ್ಠದಷ್ಟು ಗಾತ್ರದ, ಕಲ್ಮಷವಿಲ್ಲದ ಓಂಕಾರ ರೂಪದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದು ಕಡಂಬ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಗೋಳಾಕಾರದಾಗಿ, ಧ್ವನಿಯ ರೂಪದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

ಧ್ಯಾಯೇದ್ವಾ ರಶ್ಮಿಜಾಲೇನ ದೀಪ್ಯಮಾನಂ ಸಮನ್ತತಃ । ಪ್ರಧಾನಂ ಪುರುಷಾತೀತಂ ಸ್ಥಿತಂ ಪದ್ಮಸ್ಥಮೀಶ್ವರಂ ।। ೩೭೪.

ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಿರಣಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ, ಮುಖ್ಯವಾದ, ಪುರುಷನಿಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಿರುವ, ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

ಧ್ಯಾಯೇಜ್ಜಪೇಚ್ಚ ಸತತಮೋಙ್ಕಾರಂ ಪರಮಕ್ಷರಂ । ಮನಃಸ್ಥಿತ್ಯರ್ಥಮಿಚ್ಛನ್ತಿ ಸ್ಥೂಲಧ್ಯಾನಮನುಕ್ರಮಾತ್ ।। ೩೭೪.

ಒಬ್ಬನು ಸದಾ ಓಂ ಎಂಬ ಪರಮ ಶಾಶ್ವತ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು. ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ಥೂಲ ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ.

ತದ್‌ಭೂತಂ ನಿಶ್ಚಲೀಭೂತಂ ಲಭೇತ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮೇಽಪಿ ಸಂಸ್ಥಿತಂ । ನಾಭಿಕನ್ದೇ ಸ್ಥಿತಂ ನಾಲಂ ದಶಾಙ್ಗುಲಸಮಾಯತಂ ।। ೩೭೪.

ಹೀಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದುದನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಅದು ನಾಭಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ, ಅದರ ದಂಡ ಹತ್ತು ಬೆರಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದೆ.

ನಾಲೇನಾಷ್ಟದಲಂ ಪದ್ಮ ದ್ವಾದಶಾಙ್ಗುಲವಿಸ್ತೃತಂ । ಸಕರ್ಣಿಕೇ ಕೇಸರಾಲೇ ಸೂರ್ಯ್ಯಸೋಮಾಗ್ನಿಮಣ್ಡಲಂ ।। ೩೭೪.

ಆ ದಂಡದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಷ್ಟು ಅಗಲದ ಎಂಟು ದಳಗಳ ಕಮಲವು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಿಕೆಯೂ, ಕೇಸರಗಳೂ ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಅಗ್ನಿಯ ವಲಯಗಳಿವೆ.

ಅಗ್ನಿಮಣ್ಡಲಮಧ್ಯಸ್ಥಃ ಶಙ್ಖಕ್ರಗದಾಧರಃ । ಪದ್ಮೀ ಚತುರ್ಭುಜೋ ವಿಷ್ಣುರಥವಾಷ್ಟಭುಜೋ ಹರಿಃ ।। ೩೭೪.

ಅಗ್ನಿಯ ವಲಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ, ಕಮಲಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ವಿಷ್ಣುವು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಕೈಗಳ ಹರಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.

ಶಾರ್ಙ್ಗಾಕ್ಷವಲಯಧರಃ ಪಾಶಾಙ್ಕುಶಧರಃ ಪರಃ । ಸ್ವರ್ಣಬರ್ಣಃ ಶ್ವೇತವರ್ಣಃ ಸಶ್ರೀವತ್ಸಃ ಸಕೌಸ್ತುಭಃ ।। ೩೭೪.

ಅವನು ಶಾರಂಗ ಬಾಣ, ಚಕ್ರ, ವಲಯ, ಪಾಶ, ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪರಮಾತ್ಮನು; ಬಂಗಾರದ ವರ್ಣ, ಬಿಳಿ ವರ್ಣ, ಶ್ರೀವತ್ಸ ಮತ್ತು ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.

ವನಮಾಲೀ ಸ್ವರ್ಣಹಾರೀ ಸ್ಫುರನ್ಮಕರಕುಣ್ಡಲಃ । ರತ್ನೋಜ್ಜವಲಕಿರೀಟಶ್ಚ ಪೀತಾಮ್ಬರಧರೋ ಮಹಾನ್ ।। ೩೭೪.

ಅವನು ವನಮಾಲೆ, ಬಂಗಾರದ ಹಾರ, ಮಿಂಚುವ ಮಕರಕುಂಡಲ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಕಿರೀಟ, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮಹಾನ್.

ಸರ್ವ್ವಾಭರಣಭೂಷಾಢ್ಯೋ ವಿತಸ್ತಿರ್ವಾ ಯಥೇಚ್ಛಯಾ । ಅಹಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮಾ ವಾಸುದೇವೋ ವಿಮುಕ್ತ ಓಂ ।। ೩೭೪.

ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಒಂದು ವಿತಸ್ತಿಯಷ್ಟು ಅಥವಾ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಉದ್ದವಿರುವ; 'ನಾನು ಬ್ರಹ್ಮ, ಜ್ಯೋತಿರಾತ್ಮ, ವಾಸುದೇವ, ಮುಕ್ತ, ಓಂ' ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು.

ಧ್ಯಾನಾಚ್ಛ್ರಾನ್ತೋ ಜಪೇನ್ಮನ್ತ್ರಂ ಜಪಾಚ್ಛ್ರಾನ್ತಶ್ಚ ಚಿನ್ತಯೇತ್ । ಜಪಧ್ಯಾನಾದಿಯುಕ್ತಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುಃ ಶೀಘ್ರಂ ಪ್ರಸೀದತಿ ।। ೩೭೪.

ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಆಯಾಸವಾದಾಗ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು; ಜಪದಿಂದ ಆಯಾಸವಾದಾಗ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಜಪ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ವಿಷ್ಣು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಜಪಯಜ್ಞಸ್ಯ ವೈ ಯಜ್ಞಾಃ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹನ್ತಿ ಷೋಡ಼ಶೀಂ । ಜಪಿನಂ ನೋಪಸರ್ಪನ್ತಿ ವ್ಯಾಧಯಶ್ಚಾಧಯೋ ಗ್ರಹಾಃ ೩೭೪.

ಜಪಯಜ್ಞದ ಯಜ್ಞಗಳು ಜಪದ ಹದಿನಾರು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ; ಜಪಿಯನ್ನು ರೋಗಗಳು, ದುಃಖಗಳು, ಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಹತ್ತಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಅಗ್ನಿರುವಾಚ ವಾರಣಾ ಮನಸೋ ಧ್ಯೇಯೇ ಸಂಸ್ಥಿತಿರ್ಧ್ಯಾನವದ್ ದ್ವಿಧಾ । ಮೂರ್ತ್ತಾಮೂರ್ತಹರಿಧ್ಯಾನಮನೋಧಾರಣತೋ ಹರಿಃ ।। ೩೭೫.

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು: ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಧ್ಯಾನದಂತೆ ಎರಡು ವಿಧವಾಗಿದೆ; ರೂಪದ ಹರಿಯನ್ನೂ, ನಿರಾಕಾರ ಹರಿಯನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಬಹುದು.

ಯದ್ವಾಹ್ಯಾವಸ್ಥಿತಂ ಲಕ್ಷಅಯಂ ತಸ್ಮಾನ್ನ ಚಲತೇ ಮನಃ । ತಾವತ್ ಕಾಲಂ ಪ್ರದೇಶೇಷು ಧಾರಣಾ ಮನಸಿ ಸ್ಥಿತಿಃ ।। ೩೭೫.

ಯಾವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಆರಿಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು, ಅದನ್ನು ಧಾರಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಕಾಲಾವಧಿ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಂ ದೇಹೇ ಸಂಸ್ಥಾಪಿತಂ ಮನಃ । ನ ಪ್ರಚ್ಯವತಿ ಯಲ್ಲಕ್ಷ್ಯಾದ್ಧಾರಣಾ ಸಾಽಭಿಧೀಯತೇ ।। ೩೭೫.

ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದು ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಚಲಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಧಾರಣೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧಾರಣಾ ದ್ವಾದಶಾಯಾಮಾ ಧ್ಯಾನಂ ದ್ವಾದಶಧಾರಣಾಃ । ಧ್ಯಾನಂ ದ್ವಾದಶಕಂ ಯಾವತ್ಸಮಾಧಿರಭಿಧೀಯತೇ ।। ೩೭೫.

ಧಾರಣೆ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಮಾಣಗಳಷ್ಟು; ಧ್ಯಾನ ಹನ್ನೆರಡು ಧಾರಣೆಗಳಷ್ಟು; ಹನ್ನೆರಡು ಧ್ಯಾನಗಳವರೆಗೆ ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಧಾರಣಾಭ್ಯಾಸಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ ಯದಿ ಪ್ರಾಣೈರ್ವಿಮುಚ್ಯತೇ । ಕುಲೈಕವಿಂಶಮುತ್ತಾರ್ಯ್ಯ ಸ್ವರ್ಯ್ಯಾತಿ ಪರಮಂ ಪದಂ ।। ೩೭೫.

ಯಾರು ಧಾರಣೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರೋ, ಅವರು ಪ್ರಾಣಬಲದಿಂದ ಹೊರಟಾಗ ಕುಟುಂಬದ ಬಂಧನವನ್ನು ದಾಟಿ ಪರಮ ಪದವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ಮಿನ್ ಯಸ್ಮಿನ್ ಭವೇದಙ್ಗೇ ಯೋಗಿನಾಂ ವ್ಯಾಧಿಸಮ್ಭವಃ । ತತ್ತದಙ್ಗಂ ಧಿಯಾ ವ್ಯಾಪ್ಯ ದಾರಯೇತ್ತತ್ತ್ವಧಾರಣಂ ।। ೩೭೫.

ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಅಂಗದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಉಂಟಾದರೂ, ಆ ಅಂಗವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕು—ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವಧಾರಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಆಗ್ನೇಯೀ ವಾರುಣೀ ಚೈವ ಐಶಾನೀ ಚಾಮೃತಾತ್ಮಿಕಾ । ಸಾಗ್ನಿಃ ಶಿಖಾ ಫಡನ್ತಾ ಚ ವಿಷ್ಣೋಃ ಕಾರ್ಯ್ಯಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ।। ೩೭೫.

ಅಗ್ನಿಯ, ನೀರಿನ, ಈಶಾನದ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪಗಳೂ, ಅಗ್ನಿಶಿಖೆಯೂ, ಫಟ್ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವೂ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ.

ನಾಡ಼ೀಭಿರ್ವಿಕಟಂ ದಿವ್ಯಂ ಶೂಲಾಗ್ರಂ ವೇಧಯೇಚ್ಛುಭಮ್ । ಪಾದಾಙ್ಗುಷ್ಠಾತ್ ಕಪಾಲಾನ್ತಂ ರಶ್ಮಿಮಣ್ಡಲಮಾವೃತಂ ।। ೩೭೫.

ದಿವ್ಯವಾದ ಭಯಾನಕ ಮಹಿಳಾ ರೂಪಗಳಿಂದ, ಪವಿತ್ರವಾದ ಶೂಲದ ತುದಿಯನ್ನು ಪಾದದ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ತಲೆಯವರೆಗೂ ಕಿರಣಗಳ ವಲಯದಿಂದ ಆವರಿಸಿ ಭೇದಿಸಬೇಕು.

ತಿರ್ಯ್ಯಕ್‌ಚಾಧೋದ್‌ರ್ಧ್ವಭಾಗೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಯಾನ್ತ್ಯೋಽತೀವ ತೇಜಸಾ । ಚಿನ್ತಯೇತ್ ಸಾಧ್ಕೇನ್ದ್ರಸ್ತಂ ಯಾವತ್ಸರ್ವಂ ಮಹಾಮುನೇ ।। ೩೭೫.

ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಆ ಸಾಧಕನು ಬಲವಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ, ಬಲಕ್ಕೆ, ಕೆಳಗೆ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು, ಎಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರುವವರೆಗೆ.

ಭಸ್ಮೀಭೂತಂ ಶರೀರಂ ಸ್ವನ್ತತಶ್ಚೈವೋಪಸಂಹರೇತ್ । ಶೀತಶ್ಲೇಷ್ಮಾದಯಃ ಪಾಪಂ ವಿನಶ್ಯನ್ತಿ ದ್ವಿಜಾತಯಃ ।। ೩೭೫.

ಶರೀರವು ಬೂದಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು; ಹಿಮ, ಶ್ಲೇಷ್ಮಾ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.